II GSK 938/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-25
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńorzeczenie lekarskieostatecznośćtermindoręczeniepostępowanie administracyjneruch drogowyNSA

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów obu instancji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia ostateczności orzeczenia lekarskiego.

Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami H. P. z powodu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych w orzeczeniu lekarskim. Organy administracji i WSA uznały orzeczenie za ostateczne, co doprowadziło do cofnięcia uprawnień. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i decyzje, podkreślając, że organy mają obowiązek ustalić, czy orzeczenie lekarskie uzyskało przymiot ostateczności, nawet jeśli nie mogą weryfikować jego treści.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. P. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą decyzji było orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Organy administracji i Sąd I instancji uznały, że orzeczenie lekarskie jest ostateczne i nie podlega weryfikacji przez organ administracji. Skarżący podnosił jednak, że skutecznie złożył wniosek o ponowne badanie lekarskie, a orzeczenie nie zostało mu prawidłowo doręczone. NSA stwierdził, że organy miały obowiązek ustalić, czy orzeczenie lekarskie uzyskało przymiot ostateczności, co nie zostało należycie przeprowadzone. Brak dowodu doręczenia orzeczenia i niejasność co do terminu złożenia wniosku o ponowne badanie stanowiły podstawę do uchylenia wyroku WSA oraz decyzji organów obu instancji. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, z nakazem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie doręczenia orzeczenia i jego ostateczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek ustalić, czy przesłane orzeczenie lekarskie uzyskało przymiot ostateczności.

Uzasadnienie

Choć organy nie mogą weryfikować treści orzeczenia lekarskiego, muszą upewnić się, że orzeczenie to stało się ostateczne zgodnie z procedurą (art. 79 ust. 4, 6 i 7 u.k.p.), co obejmuje prawidłowe ustalenie daty doręczenia i terminu na złożenie wniosku o ponowne badanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.k.p. art. 103 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Pomocnicze

u.k.p. art. 79 § 4

Ustawa o kierujących pojazdami

Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego.

u.k.p. art. 79 § 6

Ustawa o kierujących pojazdami

Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał.

u.k.p. art. 79 § 7

Ustawa o kierujących pojazdami

Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może uchylić zaskarżony wyrok i rozpoznać skargę.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie zebranego materiału, czy fakt został udowodniony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne nie uzyskało waloru ostateczności, ponieważ skarżący skutecznie złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Organy nie przeprowadziły prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia daty doręczenia orzeczenia lekarskiego i terminu do złożenia wniosku o ponowne badanie.

Odrzucone argumenty

Orzeczenie lekarskie jest wiążące dla organów administracji i nie podlega weryfikacji, w tym jego prawomocności.

Godne uwagi sformułowania

organy ciąży obowiązek ustalenia, czy przesłane orzeczenie lekarskie ... uzyskało przymiot ostateczności orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie administracyjne organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych tymi orzeczeniami

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sędzia

Grzegorz Dudar

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie przez organy administracji obowiązku weryfikacji ostateczności orzeczeń lekarskich w sprawach dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami, nawet przy braku możliwości weryfikacji ich treści."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z orzeczeniami lekarskimi w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur formalnych, nawet w sprawach, gdzie treść merytoryczna orzeczenia nie podlega ocenie organu. Podkreśla to znaczenie praw strony i obowiązków organu w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Czy organ może cofnąć prawo jazdy, nie upewniając się, czy orzeczenie lekarskie jest ostateczne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 938/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1083/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-01-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 79 ust. 4, 6 i 7 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Tezy
O ile organy prowadzące postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.; dalej: u.k.p.) - nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści, o tyle na organach ciąży obowiązek ustalenia, czy przesłane orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami - uzyskało przymiot ostateczności w rozumieniu art. 79 ust. 4, 6 i 7 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1083/21 w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 czerwca 2021 r. nr SKO.K/41.3/417/2021/7898/EŚ w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Mikołowskiego z dnia 6 maja 2021 r. nr KTJ.5430.2057.2019.274.21.DO; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz H. P. 1120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1083/21, oddalił skargę H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 czerwca 2021 r. nr SKO.K/41.3/417/2021/7898/EŚ w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
I
Decyzją z dnia 6 maja 2021 r. Starosta M.- działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.; dalej. ustawa o kierujących pojazdami, u.k.p.) - cofnął H.P. (dalej: skarżący, strona) uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na orzeczenie lekarskie nr [...] z badania przeprowadzonego w dniu 22 stycznia 2021 r. przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach (dalej: WOMP), stwierdzające u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T.
Organ I instancji - mając na uwadze oświadczenie skarżącego, że złożył on odwołanie od przedmiotowego orzeczenia - wystąpił do WOMP z prośbą o informację, czy ww. orzeczenie lekarskie jest ostateczne, bądź czy toczy się postępowanie odwoławcze przed organem wyższego stopnia. W odpowiedzi z dnia 29 marca 2021 r. WOMP poinformował, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania, jednak wniosek ten został złożony po terminie. Zatem przedmiotowe orzeczenie z dnia 22 stycznia 2021 r. jest ostateczne.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zakwestionował prawidłowość wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, wskazując, że nie zostało mu ono prawidłowo doręczone.
Decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy) - utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. A takie orzeczenie w sprawie zapadło. Organ odwoławczy podkreślił, że orzeczenia lekarskie wydane w sprawach badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie zgodził się z powyższymi decyzjami, domagając się ich uchylenia.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę strony.
WSA wskazując na treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. wyjaśnił, że wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Zatem organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania go o danej treści. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno - orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami.
Orzeczenia lekarskie wiążą zatem organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Dotyczy to również kwestionowania ich prawomocności.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie były prawidłowe. Organ I instancji został przez uprawniony podmiot poinformowany o tym, że w stosunku do skarżącego zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami. Biorąc pod uwagę wspomniany wyżej brak możliwości weryfikowania (również pod względem formalnym) wydanego orzeczenia, organ I instancji był zobowiązany do cofnięcia stronie uprawnień. W konsekwencji zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowości wydanego orzeczenia, w rozpatrywanej sprawie, nie mogły odnieść skutku.
II
Skarżący zaskarżył skargą kasacyjną powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 79 ust. 4 i 7 u.k.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami, które nie było ostateczne;
2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) poprzez oddalenie przez WSA skargi H.P., gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Starosty M. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 79 ust. 4 i 7 u.k.p. oraz art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), uzasadniającymi ich uchylenie ze względu na istotne naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organ stanu faktycznego w sprawie, że orzeczenie lekarskie ma przymiot ostateczności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Organ orzekając o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami powołał się na orzeczenie lekarza WOMP z dnia 22 stycznia 2021 r., stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. kat. AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T, uznając jednocześnie, że orzeczenie to jest ostateczne.
Autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem twierdząc, że orzeczenie lekarskie, nie uzyskało waloru ostateczności, ponieważ skarżący skutecznie złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego.
Wobec powyższego istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy - wobec twierdzeń skarżącego - prawidłowo uznały, że orzeczenie lekarskie z dnia 22 stycznia 2021 r. uzyskało walor ostateczności, a w konsekwencji, czy orzeczenia to - mogło stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. - stanowić podstawę do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że usprawiedliwione są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz w zw. z art. 79 ust. 4 i 7 u.k.p.
Odnosząc się do tak zarysowanej istoty sporu należy przypomnieć, że zgodnie z zastosowanym w sprawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem obliguje wymieniony w powołanym przepisie organ do wydania decyzji cofającej posiadane przez podmiot, u którego stwierdzono przeciwwskazania, uprawnienia do kierowania pojazdami.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych tymi orzeczeniami (por. np. wyroki NSA z dnia: 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08; 17 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1273/04). Zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ust. 4 u.k.p. zgodnie z którym osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p.
Stosownie zaś do art. 79 ust. 6 u.k.p. wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Jak stanowi zaś ust. 7 omawianego przepisu, orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne.
Zestawienie powołanych regulacji wskazuje jednoznacznie, że wydane przez lekarza orzeczenie staje się ostateczne, gdy w terminie 14 dni od jego otrzymania przez badanego nie złoży on wniosku o przeprowadzenie ponownego badania (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 192/21). W tym przypadku, a więc gdy strona domagać się będzie przeprowadzenia ponownego badania, orzeczenie wydane przez lekarza jednostki określonej w art. 81 u.k.p., staje się orzeczeniem ostatecznym.
O ostateczności orzeczenia lekarskiego wydanego pierwotnie oraz następczo, stanowi również ust. 8 art. 79 u.k.p. Przepis ten nakłada bowiem na lekarza przeprowadzającego badanie obowiązek przekazania orzeczenia stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem jednostce wykonującej ponowne badanie, jeżeli osoba złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, gdzie ostateczność orzeczenia lekarskiego wynika wprost z ustępu 7. W przypadku zaś niezłożenia wniosku o ponowne badanie lekarz obowiązany jest do przekazania orzeczenia staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania.
Zatem kluczowe dla prawidłowego zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 79 ust. 4 i 6 u.k.p. jest ustalenie, czy przesłane organowi orzeczenie lekarskie stało się ostateczne.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko organów, według których - orzeczenie lekarza WOMP z dnia 22 stycznia 2021 r., stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stało się ostateczne - należy uznać za przedwczesne, bowiem nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Należy wskazać, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący na etapie postępowania przed organami obu instancji (w piśmie z dnia 26 lutego 2021 r., jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji), konsekwentnie podnosił, że skutecznie złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. W tym kontekście wyjaśniał, że ww. orzeczenie lekarskie odebrał w dniu 1 lutego 2020 r., po powrocie z podróży. Następnie dnia 15 lutego złożył odwołanie od wymienionego wyżej orzeczenia wraz z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. Pomimo tego, w dniu 25 lutego 2021 r. otrzymał pismo z WOMP, w którym stwierdzono, że jego odwołanie od orzeczenia lekarskiego jako wniesione po terminie podlega odrzuceniu, albowiem decyzja miała zostać mu doręczona dnia 29 stycznia 2021 r. Skarżący wskazywał, że nie był obecny dnia 29 stycznia 2021 r. w swoim miejscu zamieszkania, kiedy to rzekomo miała mu zostać doręczona przesyłka z wydanym orzeczeniem lekarskim.
Co więcej WOMP nie przedstawił skarżącemu żadnego dowodu na faktyczne doręczenie przedmiotowego orzeczenia dnia 29 stycznia 2021 r., albowiem nie dysponuje podpisanym przez stronę zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy prowadzące postępowanie nie zweryfikowały w należyty sposób podnoszonych przez skarżącego zastrzeżeń. Organy nie wyjaśniły bowiem kluczowej w świetle twierdzeń skarżącego okoliczności sprawy, tj. w jakiej dacie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu spornego orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji, w jakiej dacie został otwarty dla skarżącego 14-dniowy termin do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania, o którym mowa w art. 79 ust. 6 u.k.p.
Organy uznając, że orzeczenie lekarskie z dnia 22 stycznia 2021 r. uzyskało przymiot ostateczności, nie poczyniły własnych ustaleń, opierając się jedynie na informacji WOMP z dnia 29 marca 2021 r. wskazującej, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania, jednak wniosek ten został złożony po terminie. Przy czym, lektura treści wydanych w sprawie decyzji wskazuje, że brak dokonywania takich ustaleń organy uzasadniały tym, że orzeczenie lekarskie jest dla nich wiążące i wobec tego nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tego orzeczenia. Sąd I instancji podzielając to stanowisko organów dodatkowo stwierdził, że dotyczy to również kwestionowania jego prawomocności.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że o ile organy prowadzące postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. - nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści, o tyle na organach ciąży obowiązek ustalenia, czy przesłane orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami - uzyskało przymiot ostateczności w rozumieniu art. 79 ust. 4, 6 i 7 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p.
W niniejszej sprawie nie zostało ustalone, czy orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 22 stycznia 2021 r. uzyskało przymiot ostateczności, albowiem skarżący twierdzi, że złożył w zakreślonym terminie wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, które nie zostało wykonane.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, kiedy i w jaki sposób zostało doręczone skarżącemu orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 22 stycznia 2021 r. i czy uzyskało ono walor ostateczności. W tym zakresie organ zwróci się do WOMP o przekazanie dowodu doręczenia skarżącemu ww. orzeczenia lekarskiego oraz ustali, czy skarżący złożył w terminie, czy po terminie wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego i w zależności od tych ustaleń podejmie rozstrzygnięcie zgodne z przepisami prawa materialnego. Organ prowadzący postępowanie powinien uzupełnić materiał dowodowy, tak by możliwe było jednoznaczne i nie budzące żadnych wątpliwości ustalenie, czy orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 22 stycznia 2021 r. stało się ostateczne. Tylko w takim bowiem wypadku wydanie przez organ I instancji decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami - nie byłoby przedwczesne.
W takiej sytuacji, za nieprawidłowe należy uznać twierdzenie organów, zaakceptowane przez Sąd I instancji, że decyzja o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami została wydana na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego, jak wymagają tego cyt. już przepisy u.k.p. Skoro bowiem w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia stronie przedmiotowego orzeczenia, to zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji uzyskało przymiot ostateczności.
Ze wskazanych powodów skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie i Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości, a także rozpoznał skargę uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania sądowego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI