II GSK 938/21

II GSK 938/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Go 506/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2020-12-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92c, art. 92a, art. 93 ust. 1, Ip. 10.2.4. załącznika nr 3, Ip. 10.3.3. załącznika nr 3.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 110
art. 1 ust. 1, art. 62 ust. 4, art. 62 ust. 4a pkt 1, art. 62 ust. 4b, art 64 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 64 ust. 4, art. 140aa ust. 1, art. 140aa ust. 2, art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1, art. 140ab ust. 2.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 8.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant asystent sędziego Jan Pankiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Go 506/20 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2020 r. nr BP.501.920.2020.0155.GR4.5849 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. A. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3 600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r., oddalił skargę A. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2020 r., w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem normatywnym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w wyniku przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2019 r. kontroli zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego ciągnika samochodowego, dwuosiowej naczepy i trzyosiowej przyczepy, którym w imieniu skarżącego wykonywany był przewóz drogowy z ładunkiem rzeczy stwierdzono brak zezwolenia na przejazd pojazdów ponadnormatywnych. Zespołu pojazdów nie poprzedzał ani za pojazdem nie podążał wymagany pojazd pilotujący pojazdy ponadgabarytowe. Wykonane ważenie zespołu pojazdów wykazało dla: osi pierwszej pojedynczej nienapędowej pojazdu wartość 5,9t dla osi drugiej podwójnej napędowej pojazdu wartość 14,3t, osi trzeciej podwójnej nie napędowej wartość 19,3t zaś dla osi zwartej potrójnej nie napędowej wartość 21,4t. Rzeczywista masa zespołu pojazdów wynosiła 60,9t, co stanowiło przekroczenie o 20,9t. Dokonany pomiar gabarytów zespołu pojazdów wykazał jego wysokość wynoszącą 4,17m, co stanowiło przekroczenie 0,17m, długość zestawu wynoszącą 25,24m, co było przekroczeniem o 8,74m oraz szerokość wynoszącą 2,52m.
Ustalenia te stały się podstawą decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 lutego 2020 r., którą nałożono na skarżącego karę w wysokości 12.000 zł.
Objętą skargą decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm w postaci przekroczenia masy całkowitej pojazdu o 20,9 t co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 52,25 % oraz przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 8,74m co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 46,61 %. Stwierdzono również, że przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Ustalenia te uzasadniały, w ocenie organu nałożenie na stronę kary, zgodnie z lp. 10.2.4 i 10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej jako u.t.d.).
Odnosząc się do argumentacji skarżącego, organ wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania w sprawie a następnie nałożenia kary były przepisy ustawy o transporcie drogowy nie zaś przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej p.r.d.).
Odnosząc się do podnoszonej przez stronę argumentacji wykonywanych przez nią przewozów do Szwecji i Norwegii gdzie sankcjonowane są zestawy pojazdów przekraczających powierzchnię 25m i dmc 60t, organ podkreślił, że strona wykonując przejazd po drogach publicznych na terytorium Polski musi zachować zgodność z obowiązkami jakie ustawodawca nakłada w ustawie i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 31 grudnia 2002 r.). Organ wskazał ponadto, że treść załącznika nr I do Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz.U. z 17.9.1996 r., L 235/59) reguluje maksymalne dopuszczalne wartości. Wartości te zostały przepisane i są zbieżne z dopuszczalnymi wartościami określonymi w rozporządzeniu z dnia 31 grudnia 2002 r.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d., wskazując, że w toku postępowania strona nie przedstawiła dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, za zasadne uznał stwierdzenie organu wynikające z ustaleń poczynionych w toku kontroli, że dopuszczalna długość pojazdu została przekroczona o 8,74 m, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 46,61% zaś dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 52,25%. Sąd podkreślił, że wskazane wartości nie były kwestionowane przez skarżącego.
Odnosząc się od istoty sporu wynikające z twierdzenia skarżącego o sprzecznym z zakazem podwójnego karania nałożeniu na niego kar pieniężnych w oparciu o te same okoliczności faktyczne, Sąd I instancji podzielił stanowisko, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli - przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem i naruszenia norm m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego wszczynane są dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - p.r.d. oraz przepisów u.t.d. Są to dwie sprawy administracyjne, załatwiane odrębnymi decyzjami. Wymierzenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W konkluzji Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., czy art. 92a ust. 3 u.t.d. gdyż kara wymierzona została za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i kara taka dotyczyła naruszenia przez skarżącego, będącego przewoźnikiem drogowym, a więc podmiot wykonujący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w u.t.d.
Sąd podzielił również stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Stwierdził, że nie zostały wykazane jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a to na przewoźniku spoczywa ciężar dowodu w zakresie dołożenia należytej staranności przy organizacji przewozu i braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.
Podsumowując, Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej w lp. 10.2.4 i lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., ostatecznie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12.000 zł.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
A. A. skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. przez błędną jego wykładnie polegającą na przyjęciu, iż nie doszło do naruszenia tego przepisu w niniejszej sprawie pomimo ustalenia, iż za to samo naruszenie doszło do nałożenia na skarżącego dwóch kar pieniężnych w dwóch równoległych postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Inspekcję Transportu Drogowego tj. decyzją Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4.02.2020 roku WITD .DI.0152.IV0195.1.20 (będącą przedmiotem niniejszego postępowania) - nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 12.000,00 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona od 20% a decyzją Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2.06.2020 (nr WITD WI.8140.7.1.2020.IV0195.SB) strona została ukarana karą pieniężną w wysokości 15.000,00 zł za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach - z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych gabarytów zespołu pojazdów, rzeczywistej masy zespołu pojazdów a także liczby pojazdów.
Podnosząc ten zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (brak wniosku o koszty postępowania).
Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Skarga kasacyjną nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia prawa materialnego nie podważa prawidłowości wyroku Sądu I instancji.
Wskazania na wstępie wymaga, że zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy – zgodnie z zasadą związania granicami skargi kasacyjnej – do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że kontrola wyroku Sądu I instancji ograniczy się do jego oceny przez pryzmat postawionego w petitum zarzutu naruszeni prawa materialnego, przepisu art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., w ramach którego strona podnosi błędną jego wykładnie polegającą na wadliwym przyjęciu, iż w sprawie nie doszło "podwójnego" ukarania skarżącego. Strona wywodzi bowiem, że za to samo naruszenie nałożono na nią dwie kary w ramach dwóch postępowań, w których w jednym nałożono na nią karę w kwocie 12.000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% oraz dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona od 20% (decyzja Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4.02.2020 r., nr WITD .DI.0152.IV0195.1.20) oraz w kwocie 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII (decyzja Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2.06.2020 r., nr WITD WI.8140.7.1.2020.IV0195.SB).
W świetle powołanego zarzutu wskazania wymaga, że problem prawny tożsamy jak w niniejszej sprawie był już przedmiotem oceny sądów administracyjnych i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając tą sprawę w pełni ją podziela (por. wyroki NSA z: 19 października 2023 r., sygn. akt II GSK 758/20; 12 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 46/21; 16 października 2024 r., sygn. akt II GSK 908/21; 12 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 46/21).
Przede wszystkim zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie kary na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest wszczynane z urzędu w oparciu o art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Przepisy u.t.d. wyraźnie wskazują, że etapem początkowym postępowania jest jedna kontrola, a etapem końcowym jest jedna kara (por. wyrok NSA z 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3675/15, Lex nr 2431967).
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. - stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej - ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, która ma charakter obiektywny (por. np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11). Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki NSA z: 23 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 2554/16; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 2096/17), a decyzja nakładająca ww. karę pieniężną ma charakter związany.
Podobnie rzecz się ma z karami nakładanymi na podstawie przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym.
Nie można zarzucić WSA błędu w podejściu, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za ujawnione w trakcie kontroli naruszenie 92 a ust. 1, 7 i 11 u.t.d. i Ip. 10.2.4. oraz Ip. 10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. oraz odrębnie na podstawie art. art. 62 ust. 4, ust. 4a pkt 1, ust. 4b, art 64 ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 140aa ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 p.r.d. stanowiło dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjnej i nie naruszało zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie. Podkreślenia bowiem wymaga, że jakkolwiek stany faktyczne spraw, w których nałożono na skarżącego kary pieniężne, to jednak przypisane stronie naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, które znamiona penalizowanych na ich gruncie deliktów opisują jednak w sposób, który powoduje, że w ich świetle naruszenia te (zachowania) stanowiące źródło tych naruszeń nie są jednak w sensie prawnym jednorodne.
Dodatkowo należy zauważyć, iż z art. 92c ustawy o transporcie drogowym wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że nałożenie na stronę skarżącą kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw, stanowi dopuszczalny przepisami prawa zbieg odpowiedzialności administracyjne i nie narusza zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie.
I tak, na gruncie ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 w zw. z lp. 10.2.4. oraz Ip. 10.3.3. Załącznika nr 3), dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% podlega karze administracyjnej w kwocie 10.000 zł zaś dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20% podlega karze w wysokości 5.000 zł
Przy tym, rekonstrukcja podmiotowych znamion tego deliktu (co jest istotne w świetle treści art. 92a ust. 1 i 7 przywołanej ustawy) nie może pomijać przepisów art. 4 pkt 1, pkt 2, pkt 3 oraz pkt 6a wymienionej ustawy, na gruncie których, odpowiednio definiowane są pojęcia: "krajowego transportu drogowego", "międzynarodowego transportu drogowego", "transportu drogowego" oraz "przewozu drogowego". W tej mierze, nie można pomijać również konsekwencji wynikających z art. 1 przywołanej ustawy, który określa przedmiotowy zakres jej zastosowania, którym, między innymi, objęte są zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego.
W tym kontekście trzeba podnieść, że jakkolwiek faktem jest, iż wprowadzone ustawą nowelizującą z 5 lipca 2018 r. zmiany ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wynikały z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie unormowań dotyczących kwalifikacji naruszeń dotyczących przewozu drogowego, a zmiana aktualnej do czasu uchwalenia wymienionej ustawy treści załączników do ustawy o transporcie drogowym była konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa, to jednak nie można jednocześnie tracić z pola widzenia następującej okoliczności. Mianowicie, z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy nowelizującej wynika również, że "(...) w ust. 7 art. 92a przewiduje się rozgraniczenie wymienionych w wykazie załącznika nr 3 do u.t.d. naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i wysokości kar pieniężnych za te naruszenia, przewidzianych dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy - lp. 1-9 wykazu oraz dla przewoźnika drogowego - lp. 10 wykazu", a co więcej, że "(...) Kierunkowe zmiany zaproponowane w załącznikach do u.t.d. polegają na dostosowaniu brzmienia poszczególnych naruszeń do postanowień załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403, określeniu kwalifikacji poszczególnych naruszeń (tj. poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) zgodnie z postanowieniami załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403 oraz dostosowaniu wysokości kary do wagi naruszenia, przy uwzględnieniu m.in. wpływu na wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego, bezpieczeństwo publiczne, ochronę interesów pasażerów, zwalczanie nieuczciwej konkurencji."
Z kolei z ustawy Prawo o ruchu drogowym a jej zakres normowania obejmuje: zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego (art. 1 ust. 1) wynika, że na jej gruncie karze pieniężnej podlega przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia (art. 140aa ust. 1), a kara ta nakładana jest, między innymi, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1). W rozumieniu tej ustawy "pojazd nienormatywny", to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tej ustawy.
Natomiast z art. 64 ust. 1 przywołanej ustawy - do którego odsyła art. 140aa ust. 1 wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu oraz zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określa zaś tabela stanowiąca załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3).
Przepis art. 140ab ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi zaś, że określona nim wysokość administracyjnej kary pieniężnej za delikt, o którym mowa w art. 140aa ust. 1, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd, a którego posiadanie jest warunkiem koniecznym wykonywania tego przejazdu w sposób zgodny z prawem (pkt 1 - 2). Przy tym, wysokość kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii VII ustalony został w art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) – "w pozostałych przypadkach" – na kwotę 15.000 zł.
W rekapitulacji przedstawionych uwag trzeba stwierdzić, że odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania przywołanych powyżej ustaw, a mianowicie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym, co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne.
W odniesieniu do istoty spornej w sprawie kwestii znajduje to swoje potwierdzenie w tym, że podczas, gdy na gruncie pierwszej z tych ustaw, administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% - to na gruncie drugiej z tych ustaw, kara pieniężna - której wysokość, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd - jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Co przy tym nie mniej istotne z punktu widzenia oceny o zaktualizowaniu się danym zachowaniem znamion omawianych deliktów administracyjnych, o ile w odniesieniu do drugiego z nich jest konieczne ustalenie dotyczące istnienia obowiązku posiadania przez podmiot wykonujący przejazd zezwolenia określonej kategorii oraz naruszenia tego obowiązku, to ustalenie to nie jest już jednak konieczne - albowiem nie byłoby ono w ogóle przydatne - w odniesieniu do pierwszego z nich, gdyż ta okoliczność jest prawnie obojętna dla oceny o ziszczeniu się lub nie znamion tego deliktu.
W świetle powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem, zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach w sprawach nałożenia kar pieniężnych odrębne zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną, odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie - a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanej powyżej regulacji prawnej - nie sposób jest zasadnie wnioskować o zaistnieniu sytuacji mającej dowodzić naruszenia zasady ne bis in idem, a w konsekwencji o naruszeniu zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP, czy też z art. 8 k.p.a., na gruncie którego ma ona wymiar obowiązku proceduralnego (zob. A. Wróbel, art. 8 k.p.a., t. 11, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). Z przedstawionych powodów, omawiany zarzut kasacyjny również należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji, postanowiono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).