II GSK 937/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-26
NSAinneWysokansa
choroba zawodowazespół cieśni nadgarstkakodeks pracyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiinspekcja sanitarnaorzeczenie lekarskienarażenie zawodowewysokie prawdopodobieństwoodpowiedzialność pracodawcy

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki L. w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, potwierdzając prawidłowość rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka u pracownicy.

Spółka L. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownicy A. P. (zespół cieśni nadgarstka). Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenia dotyczące związku choroby z pracą oraz ocenę dowodów. NSA uznał skargę za bezzasadną, podkreślając, że orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych są wiążące dla organów administracji, a stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą jest wystarczające do jej rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki L. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u A. P. (zespół cieśni nadgarstka). Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracji, że choroba została prawidłowo rozpoznana na podstawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy, które wykazało wysokie prawdopodobieństwo związku schorzenia z wykonywaną pracą. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 235¹ k.p.) i procesowego, twierdząc, że nie udowodniono związku choroby z pracą, a postępowanie dowodowe było niewystarczające, zwłaszcza w kontekście potencjalnych czynników pozazawodowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych mają walor dowodu z wiadomości specjalnych i są dla organów wiążące co do zjawisk ze świata przyrody związanych ze zdrowiem pracownika. Podkreślono, że art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej również wtedy, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo jej spowodowania przez czynniki szkodliwe lub sposób wykonywania pracy. NSA uznał, że zgromadzony materiał dowodowy i ocena organów były prawidłowe, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wystarczy ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej, gdy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana narażeniem zawodowym. Orzeczenia lekarskie w tym zakresie są wiążące dla organów administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p. art. 235¹

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.ch.z. § § 8 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim lub formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

r.ch.z. § § 8 ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny.

r.ch.z. § § 6 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

r.ch.z. § § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

r.ch.z. § poz. 20.1 załącznika

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie lekarskie instytutu medycyny pracy jest wiążącym dowodem z wiadomości specjalnych. Wystarczające jest stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą. Organy administracji nie mają obowiązku wykluczania czynników pozazawodowych, jeśli stwierdzono wysokie prawdopodobieństwo związku z pracą.

Odrzucone argumenty

Konieczność udowodnienia, że warunki pracy spowodowały powstanie choroby, a nie tylko istnienie warunków narażających. Niewystarczający materiał dowodowy i potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. Niewłaściwa ocena środka dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego przez Sąd I instancji. Sprzeczność ustaleń Sądu I instancji z materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenia te są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i stanowią dowód w dziedzinie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. Orzeczenia te są dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody, związanych ze zdrowiem pracownika. Jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i realiów towarzyszących jej powstawaniu. Same bowiem organy nie mając wiedzy specjalistycznej nie mogą wkraczać swoimi ustaleniami faktycznymi w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich. chorobą zawodową jest nie tylko taka choroba wymieniona w wykazie r.ch.z., która bezspornie spowodowana została przez czynniki szkodliwe w środowisku pracy (...), ale i taka, która z wysokim prawdopodobieństwem mogła być wywołana przez takie czynniki środowiska pracy.

Skład orzekający

Wojciech Maciejko

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Zalewski

sędzia

Marek Krawczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności roli orzeczeń lekarskich i znaczenia \"wysokiego prawdopodobieństwa\" związku choroby z pracą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej (zespół cieśni nadgarstka) i sposobu oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności pracodawcy za choroby zawodowe i roli dowodów medycznych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Choroba zawodowa: Czy wysokie prawdopodobieństwo wystarczy do stwierdzenia winy pracodawcy?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 937/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski
Marek Krawczak
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1084/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-01-27
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 277
art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1084/21 w sprawie ze skargi "L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2021 r., nr NS-HP.2332.2.18.2021 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1084/21 oddalił wniesioną przez L. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (zwaną dalej L.) skargę na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2021 r., nr NS-HP.2332.2.18.2021 utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.z dnia 10 maca 2021 r., nr 17/NS/HP.4432-15/2019 w przedmiocie stwierdzenia u A. P. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji podzielił pogląd orzekających w sprawie organów. Stwierdził, że Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej ŚPWIS) prawidłowo zastosował art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277, zwanej dalej k.p.) w zw. z § 8 ust. 1 w zw. z § 2 i poz. 20.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836, zwanego dalej r.ch.z.), a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej k.p.a.). Orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, że w stosunku do A. P. wystąpiła choroba zawodowa w postaci przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. A. P. była zatrudniona w okresie od 1991 do 1994 r., w różnych zakładach pracy, kolejno na stanowiskach: tapicer-monter, pracownik fizyczny-szwacz, a następnie w L. na stanowiskach: krawcowa, szwaczka i krojczy. Instytut Medycyny Pracy im. Prof. Jerzego Nofera w Łodzi (zwany dalej IMP) wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] stwierdzające, na podstawie karty oceny narażenia zawodowego z okresu zatrudnienia w L. obejmującego okres od [...] kwietnia 2009 r. do [...] maja 2020 r., opisu stanowiska pracy <
> oraz badań lekarskich, u A. P. zespół cieśni nadgarstka. W orzeczeniu tym, rozpatrując odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy
w Katowicach z dnia 27 września 2019 r., nr 427/2019 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ustalono, że choroba ta, uwzględniając charakter pracy A. P., czas jej zatrudnienia oraz rodzaj czynności wykonywanych na stanowisku <
> z wysokim prawdopodobieństwem powstała wskutek narażenia zawodowego w postaci czynności wykonywanych na tym stanowisku pracy, tzn. z wysokim prawdopodobieństwem wywołała u uczestniczki zwiększone ciśnienie w kanale nadgarstka i ucisk pnia nerwu pośrodkowego prawego. Jakkolwiek w sprawie uwzględniono możliwość oddziaływania pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju choroby (płeć, wieloletnia hormonoterapia, nadwaga, rozwój choroby w okresie okołomenopauzalnym), to jednak w sposób jednoznaczny wykazano podstawę stwierdzenia choroby zawodowej, tzn. wysokie prawdopodobieństwo związku tej choroby z rodzajem narażenia zawodowego na stanowisku pracy zajmowanym w L., tj. na stanowisku <
>. Rozpoznana choroba zawodowa, zgodnie z oceną IMP, była następstwem wieloletniej pracy ręcznej wiążącej się z wykonywaniem ruchów powtarzalnych, stwarzających ryzyko ucisku na pnie nerwów. Prawidłowo zatem organy obu instancji stwierdziły chorobę zawodową.
Z wyrokiem nie zgodziła się L. Sp. z o.o. z siedzibą w T. wnosząc od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej, zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego w postaci art. 2351 k.p., poprzez uznanie za prawidłowe ustaleń organu II instancji, iż dla uznania choroby zawodowej wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby i że nie jest konieczne udowodnienie, że warunki pracy spowodowały powstanie choroby oraz
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
w postaci:
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 84 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej
i wypełnienie braku oceny środka dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego przez organ własną, nieprawidłową oceną Sądu I instancji;
b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie stanu faktycznego za ustalony prawidłowo choć orzeczenie lekarskie okazało się niewystarczające i budzące wątpliwości,
a postępowanie dowodowe powinno być uzupełnione, bowiem wniosek
o uzupełnienie materiału dowodowego został przez organ odwoławczy
w nieuprawniony sposób nieuwzględniony i organ nie ustosunkował się do części zarzutów skarżącej;
c) art. 3 § 1 i art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez sprzeczność ustaleń Sądu I instancji i zebranego materiału dowodowego, będącej wynikiem nieskontrolowania czy stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ prawidłowo, a także
d) § 6 ust. 1 i 2 i § 8 ust. 2 r.ch.z., poprzez uznanie orzeczenia lekarskiego za prawidłowe formalnie, mimo tego, że wydano je z naruszeniem prawa, tj.
w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby oraz błędne przyjęcie, że w toku postępowania nie zaszły podstawy uzupełnienia tego orzeczenia lekarskiego.
L. wniosła o uchylenie wyroku I instancji w całości oraz uchylenie decyzji obu instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
ŚPWIS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że objęty zarzutami skargi kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. reguluje kierunek rozstrzygnięcia Sądu I instancji (stosownie do wykrytej wadliwości zaskarżonej decyzji). Zatem jego naruszenie może wynikać wyłącznie z naruszenia, odpowiednio, innych przepisów postępowania, które wskazano w skardze kasacyjnej jako podstawy zarzutów. Samoistnie regulacja ta nie może stanowić dostatecznej podstawy kontroli instancyjnej w procesie sądowoadministracyjnym. Podobnie, przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. jest regulacją wskazującą na ustrojową funkcję sądów administracyjnych (kontrolę działalności administracji publicznej i stosowanie środków określonych w p.p.s.a.); samodzielnie regulacja ta nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej, skoro już samo wydanie wyroku w I instancji (zaskarżonego skargą kasacyjną) wskazuje, że Sąd I instancji ze swojej funkcji kontrolnej się wywiązał, tyle że wynik tej kontroli nie spełnił oczekiwań skarżącej spółki L..
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego w postaci art. 2351 k.p., poprzez uznanie za prawidłowe ustaleń organu II instancji, iż dla rozpoznania choroby zawodowej wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby i że nie jest konieczne udowodnienie, że warunki pracy spowodowały powstanie choroby. Zarzut ten powiązano w skardze kasacyjnej z zarzutem niezgromadzenia całego materiału dowodowego w celu wykazania faktów wymaganych przez art. 2351 k.p., tj. naruszeniem art. 80 i art. 84 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej i wypełnienie braku oceny środka dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego przez organ własną, nieprawidłową, oceną Sądu I instancji oraz naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie stanu faktycznego za ustalony prawidłowo choć orzeczenie lekarskie okazało się niewystarczające i budzące wątpliwości, a postępowanie dowodowe powinno być uzupełnione, bowiem wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego został przez organ odwoławczy w nieuprawniony sposób nieuwzględniony, i organ nie ustosunkował się do części zarzutów skarżącej. Twierdzenia skarżącej o konieczności prowadzenia dalszych dowodów w kierunku ustalenia pozazawodowych źródeł choroby w zupełności ignorują znaczenie, jakie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prawodawca przypisał orzeczeniom lekarskim właściwych jednostek służby zdrowia,
o jakich mowa w § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 r.ch.z. Orzeczenia lekarskie w zakresie choroby zawodowej stanowiące środki dowodowe w postępowaniu przed organami Inspekcji Sanitarnej wydają w I instancji lekarze wojewódzkich ośrodków medycyny pracy lub klinik i poradni chorób zawodowych uniwersytetów bądź akademii medycznych, a w II instancji – instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 2 i 3 r.ch.z.). Jak przyjmuje się w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenia te są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i stanowią dowód w dziedzinie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. Orzeczenia te są dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody, związanych ze zdrowiem pracownika. Jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i realiów towarzyszących jej powstawaniu (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 52/21, CBOSA). Same bowiem organy nie mając wiedzy specjalistycznej nie mogą wkraczać swoimi ustaleniami faktycznymi w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2005/20, CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że w badanej sprawie zgromadzono wymagane orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy im. Prof. Jerzego Nofera w Łodzi z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] stwierdzające, na podstawie karty oceny narażenia zawodowego, opisu stanowiska pracy oraz badań lekarskich u A. P. zespół cieśni nadgarstka. W orzeczeniu ustalono, że choroba ta, uwzględniając charakter pracy A. P., czas jej zatrudnienia oraz rodzaj czynności wykonywanych na stanowisku <
> w L., z wysokim prawdopodobieństwem powstała wskutek narażenia zawodowego w postaci czynności wykonywanych na tym stanowisku pracy, tzn. z wysokim prawdopodobieństwem to sposób wykonywania pracy spowodował i A. P. zwiększone ciśnienie w kanale nadgarstka i ucisk pnia nerwu pośrodkowego prawego. Wykonywanie zadań na stanowisku <
> z uwzględnieniem oceny narażenia zawodowego pozwoliło stwierdzić, że to zadania zawodowe wywołały stan chorobowy. Zatem u A. P. prawidłowo rozpoznano chorobę zawodową. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także jego ocena przyjęta przez organy obu instancji i Sąd I instancji, okazały się prawidłowe. Stosownie do art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Stosownie do § 8 ust. 1 r.ch.z., decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim lub formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny (§ 8 ust. 2 i 3 r.ch.z w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Dz.U. z 2024 r., poz. 416). Błędnie wywodziła L., że w sprawie należało kontynuować postępowanie dowodowe (zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a.) w celu wykazania (w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.), że schorzenie nie miało związku z pracą, bowiem na chorobę mogły mieć wpływ czynniki spoza zakładu pracy. Zgodnie z relacjonowanym już wcześniej art. 2351 k.p., chorobą zawodową jest nie tylko taka choroba wymieniona w wykazie r.ch.z., która bezspornie spowodowana została przez czynniki szkodliwe w środowisku pracy (w tym narażenie zawodowe wynikające z wywołującego chorobę sposobu wykonywania pracy; poz. 20.1 załącznika do r.ch.z.), ale i taka, która z wysokim prawdopodobieństwem mogła być wywołana przez takie czynniki środowiska pracy. Stwierdzenie przez właściwą jednostkę medyczną, że rozpoznanie choroby zawodowej wywiedziono z wiedzy specjalnej (w sferze medycyny), zgodnie z którą zwykle wieloletnie wykonywanie czynności zawodowych obciążających dłoń i palce dłoni krojczego w okresie odpowiadającym zatrudnieniu w L. jest czynnikiem chorobotwórczym przewlekłej choroby układu nerwowego – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, obligowało orzekające organy Inspekcji Sanitarnej do przyjęcia, że spełniona została przesłanka związku przyczynowego łączącego zakres obowiązków pracownicy L. ze źródłem choroby. Nie jest więc tak, że rolą organów było kontynuowanie postępowania wyjaśniającego aż do wykluczenia innego źródła choroby; obowiązek organów obejmował jedynie ocenę zaświadczenia lekarskiego z punktu widzenia logiki i spójności wypowiedzi osadzonej w sferze medycyny. Prawidłowo organy przyjęły, że skoro zwykłą zależnością medyczną jest wysokie prawdopodobieństwo związku zespołu cieśni nadgarstka z wykonywanymi zadaniami na stanowisku pracy <
>, to zaszła przesłanka stwierdzenia choroby zawodowej wymagana przez art. 2351 k.p. W ww. orzeczeniu stwierdzono, że wiedza medyczna usprawiedliwiała wystąpienie wysokiego prawdopodobieństwa istnienia takiego związku, co czyniło ustalenia organów prawidłowymi, tak pod względem zgromadzonego materiału dowodowego, jak i wykładni prawa materialnego w postaci art. 2351 k.p. Nie mógł więc okazać się trafny zarzut pominięcia przez Sąd I instancji, że źródłem choroby mogły być czynniki pozazawodowe. Tym samym Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w tym również w zakresie oceny działania organu z punktu widzenia przepisów procesu administracyjnego, w postaci art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a. i wymogów stawianych prawidłowemu uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Jak to już wykazano, ustalone w sprawie "wysokie prawdopodobieństwo spowodowania choroby przez sposób wykonywania pracy" w rozumieniu art. 2351 k.p. w zw. z poz. 20.1 zał. do r.ch.z., jako prawidłowe pod względem wymogów tych regulacji, nie mogło zostać obalone, zaś ewentualne dalsze dowody, nie miały znaczenia dla sprawy w rozumieniu art. 78 § 1 k.p.a.
Z tych samych powodów, nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów § 6 ust. 1 i 2 i § 8 ust. 2 r.ch.z., poprzez uznanie orzeczenia lekarskiego za prawidłowe formalnie, mimo tego, że wydano je z naruszeniem prawa, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby oraz błędne przyjęcie, że w toku postępowania nie zaszły podstawy uzupełnienia tego orzeczenia lekarskiego. Jak to już wykazano, orzeczenie lekarskie stanowiące podstawę ustaleń faktycznych organów było orzeczeniem prawidłowym; wydał je właściwy instytut medycyny pracy oraz wskazano w nim, kierując się wiedzą z zakresu medycyny, że relacja stanu zdrowia A. P. do jej okresu zatrudnienia w L. na stanowisku <
>, wykonywanych w ramach stosunku pracy zadań oraz oceny narażenia zawodowego na tym stanowisku pracy, pozwalała na stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa, że zespół cieśni nadgarstka został wywołany wskutek realizacji zadań pracowniczych. Prawidłowo więc zastosowano § 8 ust. 2 r.ch.z. udzielając mocy dowodowej
i wiarygodności temu orzeczeniu, które z kolei oparto na wymaganych badaniach lekarskich, dokumentacji medycznej pracownika, oceny przebiegu zatrudnienia i oceny narażenia zawodowego, o jakich mowa w § 6 ust. 1 i 2 r.ch.z. Skarżąca nie wskazała
w skardze kasacyjnej żadnych okoliczności obejmujących wiedzę specjalną (medyczną)
z zakresu faktów prawotwórczych, które – po zdiagnozowaniu u A. P. choroby zawodowej – wymagałyby występowania do IMP o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia, dodatkową konsultację lub inne czynności uzupełniające materiał dowodowy. Przeciwnie, orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. Jerzego Nofera w Łodzi z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] było orzeczeniem kompletnym i prawidłowym. Oprócz konkluzji (wskazującej na rozpoznanie choroby zawodowej) odnosiło się do kluczowej dla sprawy podstawy stwierdzenia choroby zawodowej, tj. wykazywało wysokie prawdopodobieństwo związku schorzenia (zespołu cieśni w obrębie nadgarstka)
z zakresem zadań pracowniczych na stanowisku <
>.
W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zd. pierwsze). Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania (zd. drugie). W badanej sprawie art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. nie znajdował zastosowania, bowiem wyrok I instancji oddalał skargę. Nie naruszono też jednak art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku I instancji przedstawiono stan sprawy (s. 1 i 2 uzasadnienia), przytoczono zarzuty skargi (s. 2 i 3 uzasadnienia), zaprezentowano stanowisko strony przeciwnej (s. 4), przywołano podstawę prawną (s. 1 i 7 uzasadnienia) oraz ją obszernie wyjaśniono prezentując wyniki wykładni (s. 4-7 uzasadnienia).
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę