II GSK 937/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki L. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u A. P. (zespół cieśni nadgarstka). Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracji, że choroba została prawidłowo rozpoznana na podstawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy, które wykazało wysokie prawdopodobieństwo związku schorzenia z wykonywaną pracą. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 235¹ k.p.) i procesowego, twierdząc, że nie udowodniono związku choroby z pracą, a postępowanie dowodowe było niewystarczające, zwłaszcza w kontekście potencjalnych czynników pozazawodowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych mają walor dowodu z wiadomości specjalnych i są dla organów wiążące co do zjawisk ze świata przyrody związanych ze zdrowiem pracownika. Podkreślono, że art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej również wtedy, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo jej spowodowania przez czynniki szkodliwe lub sposób wykonywania pracy. NSA uznał, że zgromadzony materiał dowodowy i ocena organów były prawidłowe, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności roli orzeczeń lekarskich i znaczenia "wysokiego prawdopodobieństwa" związku choroby z pracą.
Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej (zespół cieśni nadgarstka) i sposobu oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy ustalenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby i wysokiego prawdopodobieństwa jej spowodowania przez czynniki szkodliwe lub sposób wykonywania pracy, czy też konieczne jest udowodnienie, że warunki pracy spowodowały powstanie choroby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczy ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej, gdy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana narażeniem zawodowym. Orzeczenia lekarskie w tym zakresie są wiążące dla organów administracji.
Czy orzeczenie lekarskie instytutu medycyny pracy, stwierdzające wysokie prawdopodobieństwo związku choroby z pracą, stanowi wystarczający dowód w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, nawet jeśli istnieją potencjalne czynniki pozazawodowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie lekarskie, jeśli nie budzi zasadniczych wątpliwości i jest spójne, stanowi wiarygodny dowód, a organy administracji nie muszą prowadzić dalszych dowodów w celu wykluczenia czynników pozazawodowych, jeśli stwierdzono wysokie prawdopodobieństwo związku z pracą.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i są wiążące dla organów administracji. Organy nie mają wiedzy specjalistycznej, aby wkraczać w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich.
Przepisy (15)
Główne
k.p. art. 235¹
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
r.ch.z. § § 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim lub formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
r.ch.z. § § 8 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny.
r.ch.z. § § 6 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
r.ch.z. § § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
r.ch.z. § poz. 20.1 załącznika
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie lekarskie instytutu medycyny pracy jest wiążącym dowodem z wiadomości specjalnych. • Wystarczające jest stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa związku choroby z pracą. • Organy administracji nie mają obowiązku wykluczania czynników pozazawodowych, jeśli stwierdzono wysokie prawdopodobieństwo związku z pracą.
Odrzucone argumenty
Konieczność udowodnienia, że warunki pracy spowodowały powstanie choroby, a nie tylko istnienie warunków narażających. • Niewystarczający materiał dowodowy i potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. • Niewłaściwa ocena środka dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego przez Sąd I instancji. • Sprzeczność ustaleń Sądu I instancji z materiałem dowodowym.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenia te są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i stanowią dowód w dziedzinie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. • Orzeczenia te są dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody, związanych ze zdrowiem pracownika. • Jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i realiów towarzyszących jej powstawaniu. • Same bowiem organy nie mając wiedzy specjalistycznej nie mogą wkraczać swoimi ustaleniami faktycznymi w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich. • chorobą zawodową jest nie tylko taka choroba wymieniona w wykazie r.ch.z., która bezspornie spowodowana została przez czynniki szkodliwe w środowisku pracy (...), ale i taka, która z wysokim prawdopodobieństwem mogła być wywołana przez takie czynniki środowiska pracy.
Skład orzekający
Wojciech Maciejko
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Zalewski
sędzia
Marek Krawczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności roli orzeczeń lekarskich i znaczenia \"wysokiego prawdopodobieństwa\" związku choroby z pracą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej (zespół cieśni nadgarstka) i sposobu oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności pracodawcy za choroby zawodowe i roli dowodów medycznych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Choroba zawodowa: Czy wysokie prawdopodobieństwo wystarczy do stwierdzenia winy pracodawcy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.