V SA/Wa 1190/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-01-24
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolnośrodowiskoweARiMRzwrot środkówprzekazanie gospodarstwazobowiązanieprogram rolnośrodowiskowyUE

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję o zwrocie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, uznając, że mimo przekazania gospodarstwa synowi, zobowiązanie do realizacji programu nie zostało skutecznie przejęte.

Rolnik zaskarżył decyzję Prezesa ARiMR o zwrocie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2005-2006. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której rolnik, po otrzymaniu płatności i zobowiązaniu się do realizacji programu rolnośrodowiskowego przez 5 lat, przekazał gospodarstwo rolne i stado zwierząt synowi. Syn złożył wniosek o płatność po terminie, co skutkowało odmową przyznania mu płatności i koniecznością zwrotu środków przez ojca. Sąd uznał, że zobowiązanie nie zostało skutecznie przejęte przez syna, a rolnik nie kontynuował programu, co uzasadniało żądanie zwrotu środków.

Przedmiotem skargi W.R. była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymująca w mocy decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Rolnik otrzymał płatności na lata 2005-2006, zobowiązując się do realizacji programu rolnośrodowiskowego. Następnie, w październiku 2007 r., przekazał gospodarstwo rolne i stado zwierząt synowi. Syn złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, ale uczynił to po upływie 35-dniowego terminu od przeniesienia posiadania gospodarstwa, co skutkowało odmową przyznania mu płatności. W konsekwencji, Prezes ARiMR ustalił, że W.R. jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata 2005-2006, ponieważ nie dotrzymał pierwotnego zobowiązania do realizacji programu przez 5 lat, a jego syn nie przejął go skutecznie. Rolnik zarzucał nieważność decyzji z powodu braku podstawy prawnej i błędnego uznania go za stronę postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że płatności zostały przyznane i zrealizowane na rzecz W.R., a zatem był on właściwą stroną postępowania o zwrot nienależnie pobranych środków. Sąd podkreślił, że przekazanie gospodarstwa nie zwalniało z obowiązku zwrotu, jeśli zobowiązanie nie zostało skutecznie przejęte przez nowego beneficjenta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rolnik może być zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności, jeśli nie nastąpiło skuteczne przejęcie zobowiązania przez nowego beneficjenta, a pierwotny beneficjent zaprzestał realizacji programu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przekazanie gospodarstwa rolnego i stada zwierząt synowi nie skutkowało automatycznym przejęciem zobowiązania do realizacji programu rolnośrodowiskowego. Kluczowe było złożenie wniosku o płatność przez syna w terminie 35 dni od przeniesienia posiadania i zobowiązanie się do kontynuacji programu. Ponieważ syn nie spełnił tych warunków, a pierwotny beneficjent zaprzestał realizacji programu, uzasadnione było żądanie zwrotu nienależnie pobranych środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.ARiMR art. 29 § ust. 4

Ustawa z dnia 9 maja 2008r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

rozporządzenie rolnośrodowiskowe § § 2 ust 1 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

rozporządzenie rolnośrodowiskowe § § 14 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

rozporządzenie rolnośrodowiskowe § § 17 ust 1 pkt 1 lit a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

rozporządzenie rolnośrodowiskowe § § 17 ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

rozporządzenie rolnośrodowiskowe § § 17 ust 1 pkt 1 lit a i ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

u.o.ARiMR art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

rozporządzenie KE 817/2004 art. 71 § ust 2

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOGR)

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie 1257/1999/WE art. 23

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR)

rozporządzenie 817/2004/WE art. 13

Rozporządzenie 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku, ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE

rozporządzenie 817/2004/WE art. 20

Rozporządzenie 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku, ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE

rozporządzenie MRiRW

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 roku w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości planu tego działania

k.p.a. art. 156 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § §1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie MS § §19 w związku z § 18 ust 1 pkt1 lit a i § 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne przejęcie zobowiązania przez syna z powodu niezachowania 35-dniowego terminu na złożenie wniosku kontynuacyjnego. Naruszenie przez W.R. zobowiązania do realizacji programu rolnośrodowiskowego przez okres 5 lat. Właściwe wskazanie strony postępowania (W.R.) jako beneficjenta pierwotnie przyznanych płatności.

Odrzucone argumenty

Decyzja Prezesa ARiMR jest nieważna z powodu braku podstawy prawnej i błędnego uznania W.R. za stronę postępowania.

Godne uwagi sformułowania

skoro strona ( W. R. ) zaprzestała realizacji pakietu rolnośrodowiskowego, przyznana uprzednio płatność podlega z mocy §17 ust 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. [...] zwrotowi. beneficjent nie dotrzymał zobowiązania, przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnosśdowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. zarzut naruszenia art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej wobec osoby ,która nie jest stroną postępowania, wskazać należy iż jest on całkowicie bezzasadny.

Skład orzekający

Irena Jakubiec-Kudiura

przewodniczący

Barbara Mleczko-Jabłońska

sprawozdawca

Olga Żurawska-Matusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejmowania zobowiązań w programach rolnośrodowiskowych po przekazaniu gospodarstwa, a także kwestia właściwego wskazania strony w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranych środków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących programów rolnośrodowiskowych i zasad ARiMR. Konieczność analizy konkretnych terminów i warunków przejęcia zobowiązań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z realizacją programów unijnych w rolnictwie, w szczególności konsekwencje zmian własnościowych w gospodarstwach rolnych dla zobowiązań beneficjentów. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.

Przekazałeś gospodarstwo synowi? Uważaj na zobowiązania! Rolnik musiał zwrócić unijne dopłaty.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 1190/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /sprawozdawca/
Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący/
Olga Żurawska-Matusiak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II GSK 922/11 - Wyrok NSA z 2012-01-31
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
par. 2 ust 1 pkt 1 par. 14 ust. 1, par. 17 ust 1 pkt 1 lit a i ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Olga Żurawska - Matusiak, , Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie: ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt 1. skargę oddala; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E.R. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę [...] zł ([...] złotych), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę [...] zł ([...] złotych [...] grosze), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] zł ([...] złotych siedemdziesiąt osiem groszy).
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. R. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2010r. nr [...].
Decyzją tą działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w zw. z art. 29 ust 4 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U Nr 98, poz. 634 ze zm. ), po rozpatrzeniu wniosku W. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2009r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt - Prezes ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podjętej decyzji Prezes Agencji w pierwszej kolejności wskazał, iż w dniu 13 stycznia 2005 r. W. R. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt deklarując na lata 2005 - 2010 realizację pakietu: "G01- ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich, wariant G01a01- bydło ".
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] marca 2006r. decyzję o przyznaniu producentowi rolnemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005 w wysokości 6.480 zł.
Płatność została zrealizowana na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów.
Po rozpatrzeniu wniosku kontynuacyjnego z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt kolejną decyzją z [...] stycznia 2007r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał W. R. na rok 2006 płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości tj. 6201,36 zł. z powodu zmniejszenia średniorocznego stanu krów rasy polskiej czerwonej oraz złożenia wniosku po terminie.
W dniu 27 lutego 2007r. w gospodarstwie producenta została przeprowadzona kontrola na miejscu, która stwierdziła błąd dotyczący braku realizacji dobrej praktyki rolniczej. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] marca 2007r. organ I instancji wznowił postępowanie, a w jego wyniku decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. uchylił decyzję dotychczasową i przyznał producentowi płatność rolnośrodowiskową w kwocie 6201,36 zł.
W dniu 14 maja 2007 r. zainteresowany złożył kolejny wniosek kontynuacyjny w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2007.
W związku z wykrytymi w trakcie kolejnej kontroli z dnia 10 grudnia 2007r. nieprawidłowościami ( co do tego samego błędu ), które stwierdzone zostały już uprzednio, Kierownik BP ARiMR w [...] w dniu [...] kwietnia 2008r. wydał decyzję o odmowie przyznania producentowi płatności rolnośrodowiskowej za rok 2007.
W odwołaniu od powyższej decyzji, kwestionując rozstrzygnięcie organu, producent wskazał, że podejmując decyzję organ nie uwzględnił, iż po złożeniu wniosku o płatność za 2007r. beneficjent przekazał gospodarstwo rolne i stado zwierząt swojemu synowi M. R., który podejmując się kontynuacji zobowiązania złożył stosowny w tym przedmiocie wniosek o płatność.
Istotnie w dniu 4 marca 2008r. syn wnioskodawcy M. R. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2007r., do którego dołączył umowę darowizny z dnia [...] lutego 2008r. stada zwierząt, będących przedmiotem zobowiązania ojca W. R.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w dniu [...] maja 2008r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2008r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustalił, iż faktycznie M. R. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego ojca, w tym stada zwierząt. Nastąpiło to jednakże na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego Rep [...] z dnia [...] października 2007r.
Mając powyższe na uwadze i uznając, że syn producenta składając wniosek kontynuacyjny ze zobowiązaniem się kontynuowania programu rolnośrodowiskowego w pakiecie podjętym zobowiązaniem swego ojca W. R., uchybił 35 dniowemu terminowi , o którym mowa w §14 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004r. ( Dz. U. Nr 174 poz. 1809 ze zm. ) - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008r. odmówił przyznania M. R. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007.
Od powyższej decyzji M. R. złożył odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stanowisko organu II instancji zostało podtrzymane wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2009r. w sprawie sygn. akt I SA/ Bk 436/ 08 oddalającym skargę M. R. na powyższe rozstrzygnięcie.
W dalszej kolejności - zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] października 2009r. skierowanym i doręczonym 29 października 2009r. W. R. Prezes ARiMR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez rolnika środków finansowych.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie Prezes ARiMR decyzją nr [...] z [...] listopada 2009 r. ustalił nienależnie pobrane przez W. R. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości 12.681, 36 zł. zł. przyznanej decyzjami:
[...]
Od powyższej decyzji zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując zasadność prowadzenia wobec niego postępowania i wskazując, iż w sytuacji przekazania gospodarstwa rolnego synowi, nie może być on jako zbywca adresatem wdanej przez organ decyzji.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku - zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010r. wydaną w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 29 ust 4 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98 poz. 634 ze zm.) Prezes ARiMR utrzymał w mocy uprzednio podjęte przez siebie rozstrzygnięcie.
Na wstępie organ ustalił, że płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na lata 2005 - 2006, przyznane W. R. zostały zrealizowane i przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych.
Dalej Prezes Agencji wskazał, że W. R. w kolejnym roku podjętego zobowiązania aktem notarialnym z dnia [...] października 2007r. przekazał gospodarstwo swojemu synowi, który wniosek o przyznanie płatności wraz z oświadczeniem o kontynuowaniu podjętego przez ojca zobowiązania złożył po upływie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa . Zatem, jak wskazał organ nie nastąpiło skuteczne przejęcie zobowiązania w zakresie pakietu "G01 – ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich, wariant G01a01- bydło", do którego w latach 2005- 2006 zostały przyznane płatności jego ojcu W. R. W tej sytuacji, skoro strona ( W. R. ) zaprzestała realizacji pakietu rolnośrodowiskowego, przyznana uprzednio płatność podlega z mocy §17 ust 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.) zwrotowi.
Organ podkreślił, że beneficjent nie dotrzymał zobowiązania, przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnosśdowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Prezes ARiMR wyjaśnił przy tym, że producent mógł rozporządzać gospodarstwem w dowolny sposób, jednakże ze względu na podjęte zobowiązanie wynikające z przyznanych płatności, w przypadku braku skutecznego przejęcia zobowiązań przez innego producenta musi liczyć się z konsekwencjami w postaci zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Odnosząc się natomiast do złożonej przez stronę prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż nie zawiera ona wyjaśnień i argumentów nie znanych mu wcześniej, a mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia.
W tych okolicznościach, jak przyjął Prezes Agencji, W. R. zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Jako podstawę prawną takiego działania organ wskazał art. 29 ust.1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634, ARiMR ze zm.) i art. 71 ust 2 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 817/ 2004 z 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady ( WE ) nr 1257/ 1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( EFOGR).
W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. R. wniósł o stwierdzenie jej nieważności zarzucając zaskarżonej decyzji :
– rażące naruszenie art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez wydanie jej bez podstawy prawnej wskutek błędnego uznania, że W. R. jest stroną postępowania.
Powyższe w ocenie skarżącego skutkowało nieważnością postępowania i bezzasadnym nałożeniem obowiązku zwrotu kwot wskazanych w decyzji Prezesa ARiMR. Skarżący w uzasadnieniu swego stanowiska podkreślił, podobnie jak w toku postępowania administracyjnego, że nie mógł być stroną niniejszego postępowania gdyż po przekazaniu gospodarstwa rolnego synowi nie miał legitymacji ani do złożenia wniosku do Kierownika BP ARiMR, ani też nie mógł zobowiązać się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR uznał podniesione w niej zarzuty za bezzasadne i wniósł oddalenie skargi. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieważności decyzji wskazał, że jest on bezzasadny, gdyż z akt sprawy wynika, że płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w latach 2005- 2006 przyznane były W. R. i zrealizowane zostały na jego rzecz. Tym samym strona postępowania została właściwie wskazana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z przepisami ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz.U. z 2008r. Nr 98 poz.634), Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) ) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. Urz. WE L 153 z 30 kwietnia 2004r. ) oraz przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 174 , poz. 1809 ze zm. ), Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa, które winny skutkować stwierdzeniem nieważności lub uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia i uznał, iż podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2010 r. utrzymująca w mocy uprzednio wydaną przez ten organ decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez W. R. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uzyskanych przez producenta rolnego na mocy decyzji z dnia [...] marca 2006r. i [...] kwietnia 2007r. w łącznej kwocie 12.681,36 zł.
Bezspornym w sprawie niniejszej jest, iż W. R. składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005 zobowiązał się do realizacji podjętych zobowiązań. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2006 roku i wynikało z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.) oraz w planie działalności rolno-środowiskowej sporządzonym według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 roku w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości planu tego działania (Dz.U. z 2004 r. Nr 181 poz. 1878 z późn. zm.).
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej, co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się między innymi do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 125711999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999 r., ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 roku, ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004).
Art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE zobowiązuje producenta rolnego do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres, co najmniej 5 lat.
W. R. zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu "G01 – Ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich, wariant G01a 01- bydło polskie czerwone", za które otrzymał płatność na mocy decyzji z [...] marca 2006r. i decyzji z [...] kwietnia 2007r.
Poza sporem pozostaje również fakt, iż następnie W. R. wraz z żoną przenieśli umową darowizny zawartą [...] października 2007r. w formie aktu notarialnego, na swego syna M. własność gospodarstwa rolnego. Z tym dniem przeniesione zostało również stado bydła będące przedmiotem zobowiązania. Nabywca gospodarstwa i stada zwierząt, ras objętych programem ochrony zasobów genetycznych M. R. składając wniosek o przyznanie płatności dopiero w dniu 4 marca 2008r. naruszył §14 ust 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zgodnie z którym, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolno środowiskowego. Zasadność stanowiska organów Agencji o odmowie przyznania M. R. płatności rolnośrodowiskowej za 2007r. wobec uchybienia terminu do złożenia wniosku kontynuacyjnego potwierdzona została wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2009r. w sprawie sygn. akt I SA/Bk 436/08.
W tej sytuacji, skoro nabywca gospodarstwa i stada M. R. nie przejął skutecznie zobowiązania podjętego przez poprzednika, a W. R. nie kontynuuje podjętego w 2005r. zobowiązania wobec zbycia gospodarstwa i stada - zasadnym było uznanie, iż wobec nie realizowania przez skarżącego pakietu objętego wnioskiem na mocy §17 ust 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.) płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi.
Prezes ARiMR zasadnie zatem przyjmując, iż wnioskodawca nie dotrzymał podjętego do 2010r. zobowiązania, kierując się treścią § 17 ust 2 rozporządzenia z 20 lipca 2004r. przewidującego, iż płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.) ustalił wypłacone nienależnie W. R. środki finansowe na lata 2005 - 2006 z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, a pochodzące ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w powyższym przepisie.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze co do zarzutu naruszenia art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej wobec osoby ,która nie jest stroną postępowania, wskazać należy iż jest on całkowicie bezzasadny. Jako uzasadnienie tego zarzutu skarżący podał błędne, w jego ocenie uznanie przez organ, iż jest stroną postępowania gdy tymczasem wobec przekazania gospodarstwa rolnego legitymacja strony w tym postępowaniu mu nie przysługuje. W tym miejscu dla porządku wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, która skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie opiera się o przesłankę zawartą w art. 156 §1 pkt 4 kpa , a nie 156 §1 pkt 2 j kpa. jak podaje skarżący.
Nie mniej jednak pozostaje to bez znaczenia gdyż wskazany w skardze zarzut braku legitymacji skarżącego w niniejszym postępowaniu nie może zostać uwzględniony.
W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie niniejsze wszczęte zostało i prawidłowo zakończyło się wydaniem decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranych, płatności rolnośrodowiskowych, przyznanych, zrealizowanych i przekazanych stronie - W. R. decyzjami administracyjnymi za 2005 i 2006r. Skoro postępowanie administracyjne zmierzało do ustalenia czy przyznane stronie płatności uznać należy za należnie czy też nie pobrane strona i adresat decyzji prawidłowo został określony. Dla ustalenia nienależnie pobranych płatności jedynie okoliczność, iż obecnie skarżący nie jest właścicielem gospodarstwa pozostaje bez znaczenia. Jak prawidłowo organ o odwoławczy wyjaśnił skarżący mógł dysponować i rozporządzać gospodarstwem rolnym w dowolny sposób, jednakże ze względu na podjęte pięcioletnie zobowiązanie wynikające z przyznanych płatności, w przypadku braku skutecznego przejęcia zobowiązania przez innego producenta winien liczyć się z konsekwencjami w postaci nienależnie pobranych płatności.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji nie są zasadne. Sąd uznał, że organy administracji obu instancji, wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie §19 w związku z § 18 ust 1 pkt1 lit a i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu ( Dz. U. 2002 Nr163 poz. 1348 ze zm. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI