Orzeczenie · 2024-07-12

II GSK 92/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-07-12
NSAAdministracyjneWysokansa
działalność gospodarczaalkoholzezwolenie na sprzedażprawo administracyjnepostępowanie administracyjnenieważnośćuchwałyakty prawa miejscowegosądownictwo administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA) z dnia 26 listopada 2021 r., które pozytywnie zaopiniowało wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Problem prawny wyniknął z faktu, że uchwały Rady Gminy G. z września 2018 r., które stanowiły podstawę prawną dla postanowienia GKRPA, zostały później prawomocnie stwierdzone jako nieważne przez WSA (wyrokami z 3 grudnia 2021 r. i 25 listopada 2021 r.). Prokurator argumentował, że stwierdzenie nieważności uchwał z mocą wsteczną (ex tunc) oznaczało, iż postanowienie GKRPA zostało wydane na podstawie nieistniejących przepisów, co powinno skutkować jego nieważnością. WSA w Krakowie w zaskarżonym wyroku oddalił skargę prokuratora, uznając, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego wydanego na jego podstawie, a wymaga uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia zgodnie z art. 147 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). NSA w niniejszym wyroku oddalił skargę kasacyjną prokuratora. Sąd kasacyjny podkreślił, że skarga kasacyjna była wadliwa formalnie, ponieważ zarzuty nie były wystarczająco sprecyzowane i uzasadnione. Merytorycznie NSA uznał, że stanowisko WSA było prawidłowe. Sąd podkreślił, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy (art. 18 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi) i nie została wyeliminowana przez stwierdzenie nieważności uchwał. Ponadto, NSA potwierdził, że art. 147 § 2 p.p.s.a. stanowi lex specialis i wymaga uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia rozstrzygnięć administracyjnych, a samo stwierdzenie nieważności uchwały nie skutkuje automatycznie nieważnością postanowienia wydanego na jej podstawie. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, zgodnie z uchwałą NSA z 3 lipca 2017 r., sygn. akt I OPS 1/17, dotyczącą kosztów prokuratora działającego w interesie ogólnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 147 § 2 p.p.s.a. w kontekście skutków stwierdzenia nieważności aktów prawa miejscowego dla rozstrzygnięć administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy akt prawa miejscowego stanowiący podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego został prawomocnie unieważniony.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy z mocą wsteczną (ex tunc) skutkuje automatycznie nieważnością postanowienia administracyjnego wydanego na podstawie tej uchwały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia administracyjnego wydanego na jej podstawie. Wymaga to uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia takiego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wykładni art. 147 § 2 p.p.s.a., który stanowi przepis szczególny (lex specialis) i wymaga uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia rozstrzygnięć administracyjnych, a nie automatycznego stwierdzenia ich nieważności. Norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie z samej uchwały.

Jak należy interpretować pojęcie 'wzruszenie' w kontekście art. 147 § 2 p.p.s.a. w odniesieniu do postanowień wydanych na podstawie uchwał, których nieważność stwierdzono?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'wzruszenie' w art. 147 § 2 p.p.s.a. należy interpretować szeroko, nie ograniczając go jedynie do zmiany lub uchylenia, ale obejmując również inne tryby weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych, co jednak nie oznacza automatycznej nieważności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że użyte w art. 147 § 2 p.p.s.a. sformułowanie 'wzruszenie' ma znaczenie technicznoprawne i nie można go zawężać do określonych koncepcji doktrynalnych ani automatycznie utożsamiać ze stwierdzeniem nieważności.

Czy postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydane na podstawie uchwał rady gminy, które zostały później prawomocnie unieważnione, zostało wydane bez podstawy prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie zostało wydane na podstawie normy kompetencyjnej wynikającej z ustawy, a nie wyłącznie z unieważnionych uchwał.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy (art. 18 ust. 3a u.w.t.p.a.) i nie została wyeliminowana przez stwierdzenie nieważności uchwał, do których odwoływał się organ.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje skutki stwierdzenia nieważności uchwał lub aktów prawnych dla rozstrzygnięć administracyjnych wydanych na ich podstawie, wymagając uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia.

u.w.t.p.a. art. 18 § 3a

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Podstawa prawna do wydania postanowienia opiniującego wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 8 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 176 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia administracyjnego wydanego na jej podstawie. • Przepis art. 147 § 2 p.p.s.a. wymaga uruchomienia odrębnego trybu wzruszenia rozstrzygnięcia administracyjnego. • Norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie wyłącznie z unieważnionych uchwał.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie nieważności uchwał rady gminy z mocą wsteczną powinno skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia wydanego na ich podstawie z uwagi na fikcję prawną, że uchwały te nigdy nie weszły do obiegu prawnego. • Pojęcie 'wzruszenie' w art. 147 § 2 p.p.s.a. powinno obejmować również stwierdzenie nieważności.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie pociąga za sobą w sposób bezpośredni (automatyczny) nieważności decyzji lub postanowienia wydanych na podstawie tego aktu, lecz wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu wzruszenia tego rodzaju rozstrzygnięć administracyjnych • art. 147 § 2 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze lex specialis • nie jest prawidłowy pogląd skarżącego kasacyjnie, iż z powodu stwierdzenia nieważności tych uchwał [...] 'nie istniała' [...] podstawa prawna do wydania tego postanowienia

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Marcin Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 147 § 2 p.p.s.a. w kontekście skutków stwierdzenia nieważności aktów prawa miejscowego dla rozstrzygnięć administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy akt prawa miejscowego stanowiący podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego został prawomocnie unieważniony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – relacji między nieważnością aktu prawa miejscowego a ważnością rozstrzygnięć wydanych na jego podstawie, co ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.

Nieważna uchwała, ważne zezwolenie? NSA wyjaśnia skutki prawne.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst