II GSK 915/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną przewoźnika w sprawie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku aktualizacji numeru lokalizatora GPS w systemie SENT.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę P. Sp. z o.o. Sp. k. za niedopełnienie obowiązku aktualizacji numeru lokalizatora GPS w systemie SENT podczas przewozu towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając skargę kasacyjną. Sąd uznał, że spółka jako profesjonalny przewoźnik miała obowiązek starannego wypełnienia i aktualizacji rejestru, a błąd w oprogramowaniu nie zwalniał jej z odpowiedzialności. NSA podkreślił również, że kara była proporcjonalna do celu ustawy SENT, jakim jest monitorowanie przewozów towarów wrażliwych.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. Sp. z o.o. Sp. k. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) w Lublinie. Decyzja ta utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną na spółkę za niedopełnienie obowiązku aktualizacji numeru lokalizatora GPS w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (ustawa SENT). Spółka została ukarana za to, że podczas kontroli zestawu pojazdu przewożącego olej napędowy, stwierdzono brak aktualizacji numeru lokalizatora GPS w systemie SENT. Zgłoszono jeden lokalizator, a pojazd wyposażono w inny, który był widoczny w systemie GEO-SENT, ale nie miał przypisanego aktualnego numeru zgłoszenia SENT. Kara została nałożona na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy SENT. WSA w Lublinie oddalił skargę spółki, uznając, że obowiązek aktualizacji danych, w tym numeru geolokalizatora, spoczywał na przewoźniku przed rozpoczęciem przewozu. Sąd podkreślił, że spółka jako profesjonalny przewoźnik miała obowiązek starannego wypełnienia rejestru, a aktualizacja dokonana dopiero w trakcie kontroli nie zwalniała jej z odpowiedzialności. WSA wskazał również, że kara została nałożona w obniżonej wysokości (2000 zł) zgodnie z art. 24 ust. 1a ustawy SENT, ponieważ podatek akcyzowy i VAT zostały wpłacone, a nieprawidłowości dotyczyły danych innych niż dotyczące towaru. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (m.in. ustawy SENT, Prawa przedsiębiorców, zasady proporcjonalności z Traktatu o UE, zasady sprawiedliwości społecznej z Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania (m.in. Ordynacji podatkowej, P.p.s.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał zarzuty procesowe za niezasadne z powodu ich wadliwości formalnej – brak uzasadnienia i wykazania wpływu naruszeń na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów materialnych, NSA stwierdził, że przepisy Prawa przedsiębiorców nie miały zastosowania w tej sytuacji, a kara została nałożona za naruszenie przepisów regulujących działalność, a nie za nałożenie obowiązków w rozumieniu art. 10 i 11 P.p. NSA uznał również, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności (art. 5 TUE). Kara administracyjna jest sankcją za stworzenie zagrożenia dla interesu państwa (monitorowanie przewozów towarów wrażliwych), a nie za rzeczywiste uszczuplenie podatkowe. Wysokość kary została określona ustawowo i była proporcjonalna do celu ustawy SENT. Sąd podkreślił, że proporcjonalność kary wynika z samej ustawy, która przewiduje różne wysokości kar w zależności od naruszenia. NSA stwierdził także, że zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP (zasada sprawiedliwości społecznej) nie jest zasadny. Kara została nałożona na podstawie art. 10a ust. 1 i art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. i ustawy SENT, a podstawą nałożenia kary był art. 22 ust. 2a tej ustawy, a nie przepisy wskazane w zarzucie skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że wyrok WSA nie naruszył prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, kara jest zasadna, ponieważ obowiązek aktualizacji danych spoczywał na przewoźniku przed rozpoczęciem przewozu, a korekta dokonana w trakcie kontroli nie zwalnia z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że profesjonalny przewoźnik ma obowiązek starannego wypełnienia i aktualizacji rejestru przed rozpoczęciem przewozu. Brak aktualizacji numeru geolokalizatora stanowi naruszenie, a późniejsza korekta nie niweczy skutków naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (22)
Główne
ustawa SENT art. 8 § 1
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 10a § 1
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 5 § 4
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu uzupełnić zgłoszenie o numer lokalizatora.
ustawa SENT art. 5 § 4
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Lit. i - dane dotyczące lokalizatora.
ustawa SENT art. 24 § 1
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
ustawa SENT art. 22 § 2a
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Podstawa nałożenia kary za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych.
Pomocnicze
ustawa SENT art. 24 § 1a
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Określa obniżoną wysokość kary w przypadku spełnienia określonych przesłanek (np. wpłacenie podatków, oczywisty błąd).
ustawa SENT art. 24 § 3
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Przesłanka do odstąpienia od nałożenia kary.
p.p. art. 10
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
p.p. art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek aktualizacji danych geolokalizacyjnych spoczywa na przewoźniku przed rozpoczęciem przewozu. Korekta błędu w trakcie kontroli nie zwalnia z odpowiedzialności. Kara pieniężna jest proporcjonalna do celu ustawy SENT. Przepisy Prawa przedsiębiorców nie mają zastosowania do nałożenia kary administracyjnej za naruszenie przepisów regulujących działalność.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców (zasada zaufania, rozstrzyganie wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy). Naruszenie zasady proporcjonalności (art. 5 TUE). Naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). Naruszenie przepisów ustawy SENT (art. 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1, 2 i 5 w zw. z art. 8 ust. 1 oraz w zw. z art. 5 ustawy SENT). Naruszenie przepisów postępowania (Ordynacja podatkowa, P.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym może prowadzić kontrolę wyroku tylko w tak określonych granicach i tylko z perspektywy przyjętej przez stronę. Brak uzasadnienia zarzutów nie pozwala na dokonanie oceny wyroku, skoro nie wiadomo w czym strona upatruje jego wadliwości. Nakładanie kar administracyjnych wiąże się z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów, zatem w tym zakresie przedsiębiorca nie może mieć uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów. Proporcjonalność kary na gruncie ustawy SENT została zachowana, bowiem przewidział ją sam ustawodawca, określając różne wysokości nakładanej kary w zależności od rodzaju naruszenia. Zasada proporcjonalności ze swej natury musi być wiązana z działalnością ustawodawczą, a nie ze stosowaniem prawa.
Skład orzekający
Zbigniew Czarnik
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Trzecki
sędzia
Andrzej Skoczylas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków przewoźnika w zakresie systemu SENT, zasady stosowania Prawa przedsiębiorców w kontekście kar administracyjnych, zasada proporcjonalności kary administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT dotyczących lokalizacji pojazdu. Argumentacja dotycząca wad formalnych skargi kasacyjnej może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego systemu monitorowania przewozu towarów i wiąże się z karami administracyjnymi, co jest istotne dla branży transportowej. Wyjaśnia również granice stosowania Prawa przedsiębiorców.
“Błąd GPS w systemie SENT kosztował przewoźnika karę. NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na ulgę.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 915/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-09-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Mirosław Trzecki Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane III SA/Lu 530/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-02-18 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2332 art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. i, art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 1292 art. 10, art. 11 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. Sp. k. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 530/19 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 1 sierpnia 2019 r. nr 0601-IGC.48.5.2019.TG w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA w Lublinie, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 18 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 530/19 oddalił skargę P. Sp. z o.o. Sp. k. w B. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy) z 1 sierpnia 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Przeprowadzona w dniu 5 kwietnia 2019 r. w miejscowości W. kontrola zestawu pojazdu o nr rej. [...], którym według zgłoszenia [...] z 5 kwietnia 2019 r., przewożony był olej napędowy o kodzie CN 2710 w ilości 32 000 litrów wykazała brak aktualizacji przez przewoźnika tj. skarżącą numeru lokalizatora GPS, to jest w systemie SENT zgłoszono lokalizator nr [1], natomiast pojazd wyposażono w lokalizator o numerze [2], który wskazywał pozycję pojazdu w systemie GEO-SENT, ale nie miał przypisanego aktualnego numeru zgłoszenia SENT. Zgodnie z okazanym zgłoszeniem, podmiotem wysyłającym był A. sp. z o.o., a odbiorcą B. w R. S.A. Decyzją z 16 maja 2019 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2000 zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.; dalej: ustawa SENT) w zgłoszeniu przewozu z 5 kwietnia 2019 r. Zaskarżoną decyzją Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w celu zapewnienia zgodności danych zawartych w zgłoszeniu SENT ze stanem faktycznym, na podmioty obowiązane do dokonania zgłoszenia, to jest na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz na przewoźnika, nałożono obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych, wymaganych w zgłoszeniu. Dyrektor IAS wskazał, że skarżąca przed rozpoczęciem przewozu nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy SENT, bowiem aktualizacja zgłoszenia poprzez wpisanie właściwego numeru geolokalizatora nastąpiła o godzinie 11:58 w dniu 5 kwietnia 2019 r., to jest po ujawnieniu nieprawidłowości przez kontrolujących i w trakcie trwającej kontroli. W tych okolicznościach stwierdzone naruszenie uzasadniało nałożenie kary w wysokości przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 1a ustawy SENT. Skargę do WSA wniosła spółka zaskarżając obie wydane w sprawie decyzje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Do sprawy przystąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: Rzecznik, RMŚP), który wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając organom błędne ustalenie stanu faktycznego, które doprowadziło do błędnej oceny interesu publicznego jako przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary. WSA w Lublinie, po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty okazały się chybione, a sąd działając z urzędu nie dopatrzył się innego rodzaju naruszeń, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, w związku z czym oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Powyższe oznacza, że aby dane takie w ogóle mogły być przesłane, to nie tylko musi być włączony goeolokalizator, umieszczony w pojeździe, ale jeszcze przewoźnik musi podać nr GPS tego lokalizatora by był on identyfikowalny. Warunki te muszą być spełnione równolegle. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organy konsekwentnie wskazywały na uchybienie ze strony skarżącej co do braku aktualizacji przez przewoźnika numeru lokalizatora – której to kwalifikacji skarżąca nie podważyła wskazując jedynie, że dokonała aktualizacji niezwłocznie po wykryciu błędu, tj. w trakcie kontroli. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez skarżącą okoliczność, że przedmiotowa pomyłka nosi znamiona oczywistej i niezawinionej oraz została skorygowana natychmiast po stwierdzeniu niezgodności w dokonanym zgłoszeniu. Zdaniem WSA treść art. 5 ust. 4 ustawy SENT przewidującego, że w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o numer lokalizatora albo numer urządzenia jest jasna i nie wymaga wykładni rozszerzającej. To na spółce (jako profesjonalnym przewoźniku) spoczywał obowiązek starannego wypełnienia i zaktualizowania rejestru, i bez znaczenia pozostaje okoliczność usunięcia nieprawidłowości w czasie kontroli przewozu. Odnosząc się do wyjaśnień skarżącej WSA wskazał, że spółka nie powoływała się na błąd sytemu SENT, ale na błąd oprogramowania [...] tj. programu komputerowego, którym dysponowała, czego zresztą również nie uprawdopodobniła. WSA podkreślił, że organ zastosował wobec skarżącej złagodzony wymiar kary, bowiem organ przyjął ziszczenie się przesłanek wskazanych w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, zgodnie z którym, w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Sąd pierwszej instancji podzielił również stanowisko organu co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na uzasadniony interes przewoźnika czy interes publiczny w świetle art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. W ocenie WSA w sprawie nie doszło również do naruszenia pozostałych przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651; dalej: o.p.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną wniosła spółka, zaskarżając wyrok WSA w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuciła: I. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1, 2 i 5 w zw. z art. 8 ust. 1oraz w zw. z art. 5. ust. 4 ustawy SENT przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą spółkę kary, mimo iż nie było ku temu podstaw; 2) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT przez jego niezastosowanie, a które to przepisy mógł i powinien organ zastosować z urzędu, gdyż ziściły się wszystkie przesłanki do ich zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jak i nie pozwalała stwierdzić, że skarżącą nie dopełniła obowiązków wynikających z ww. ustawy, a zachodził interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia przedmiotowej kary; 3) art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292; dalej: p.p.). przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącej jako przedsiębiorcy tak by nałożyć na nią możliwie wysoką karę; 4) art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej – zasady proporcjonalności – przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę; 8) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej; II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.; 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. przez odmowę ich zastosowania, wskutek niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji, iż organy administracji naruszyły przepisy postępowania, tj. następujące przepisy; a) art. 187 i art. 191 o.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie; b) art. 120 i art. 122 o.p. przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy chociażby fakt, iż skarżąca po stwierdzeniu przedmiotowej sytuacji niezwłocznie zaktualizowała dane; c) art. 121 o.p. przez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa; a które to naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez odmowę jego zastosowania wskutek niedostrzeżenia przez sąd, iż organy obu instancji naruszyły ww. przepisy prawa materialnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy; art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, co z kolei było wynikiem błędnego przyjęcia, iż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy z ww. względów, jest odwrotnie, albowiem mamy do czynienia z naruszeniem całego szeregu przepisów prawa, a w konsekwencji zasadne jest stanowisko, iż sąd pierwszej instancji winien był skargę uwzględnić. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców w piśmie z 22 grudnia 2021 r. wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna spółki oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej odnosi się do zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego, co do zasady, może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo że nie został skutecznie podważony w postępowaniu kasacyjnym. Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie NSA nietrafne są zarzuty procesowe rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Spółka w tych zarzutach podnosi naruszenia różnej kategorii przepisów. W jednej grupie są to przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Drugą grupę stanowią naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, tak więc art. 120 o.p., art. 122 o.p., art. 121 o.p., art. 187 i art. 191 o.p. Obie grupy naruszeń przepisów procesowych nie mogą być podstawą kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku, bowiem zarzuty nie spełniają koniecznych wymagań formalnych określonych w przepisach prawa (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd drugiej instancji zauważa, że skarga kasacyjna to formalny środek prawny. Z tego powodu ustawodawca ukształtował tę skargę jako środek profesjonalny, przyznając prawo jej sporządzenia określonej grupie podmiotów (art. 175 p.p.s.a.). Oczywiście wymogi formalne skargi kasacyjnej mają rożną procesową wagę, co oznacza, że ich niespełnienie może prowadzić do różnych konsekwencji. Jednak pośród tych wymogów są takie, których niedopełnienie zawsze będzie prowadzić do niemożności kontroli zaskarżonego wyroku. Artykuł 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że skarga kasacyjna ma zawierać zarzuty oraz ich uzasadnienie. Ten wymóg formalny skargi kasacyjnej jest warunkiem koniecznym dla uznania skuteczności sformułowanych w niej zarzutów. Wynika to z tego, że zarzuty ujmowane w sposób określony w uzasadnieniu wyznaczają NSA granice i kierunek weryfikacji zaskarżonego wyroku. Sąd drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym może prowadzić kontrolę wyroku tylko w tak określonych granicach i tylko z perspektywy przyjętej przez stronę. Zatem brak uzasadnienia zarzutów nie pozwala na dokonanie oceny wyroku, skoro nie wiadomo w czym strona upatruje jego wadliwości. Podkreślić także należy, że w przypadku zarzutów procesowych skarga kasacyjna ma nie tylko wyjaśniać istotę zarzucanego naruszenia, ale ma przedstawiać poprawny sposób stosowania lub rozumienia przepisu objętego zarzutem oraz ma wykazać wpływ tego naruszenia na rozstrzygnięcie, bowiem podstawą skutecznej skargi kasacyjnej mogą być naruszenia procedury mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie zarzuty procesowe nie zostały uzasadnione, gdyż strona nie wyjaśniła na czym polegało naruszenie konkretnych przepisów objętych zarzutami. Strona nie wykazała także wpływu tych naruszeń na rozstrzygnięcie, bowiem ten wpływ nie może być ujęty w ogólną formułę, że naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie wiadomo jaki konkretnie był to wpływ i na czym polegał. Niezależnie od tego NSA zwraca uwagę, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia warunki z art. 141 § 4 p.p.s.a., a naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c lub art. 151 p.p.s.a., bez powiązania tych przepisów z właściwymi przepisami materialnymi lub procesowymi stosowanymi przez sąd pierwszej instancji, nie może być samodzielną podstawą kasacyjną. Zwrócić należy uwagę, że sąd administracyjny kontroluje administrację na zasadach określonych w ustawie. Na tym polega wymierzenie sprawiedliwości przez ten sąd, zatem jego niewłaściwe działanie w konkretnej sprawie musi polegać na wadliwym dokonaniu oceny działania organu. Oznacza to, że taka ocena zawsze musi być odnoszona do przepisów stosowanych przez organ. Z tych powodów rozpoznawane zarzuty procesowe należało uznać za niezasadne. Zdaniem NSA nietrafne są również zarzuty materialne skargi kasacyjnej. Sąd drugiej instancji nie dopatruje się naruszenia art. 10 i art. 11 prawa przedsiębiorców. Z treści tych przepisów wynika, że organy kierują się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów, a w przypadku, gdy chodzi o nałożenie na przedsiębiorcę obowiązków lub ograniczeń albo odebranie praw, to wątpliwości co do stanu faktycznego należy rozstrzygać na korzyść przedsiębiorcy. Konsekwencją takiego działania organu ma być rozstrzyganie na korzyść przedsiębiorcy wątpliwości co do treści normy prawnej leżącej u podstaw nałożenia obowiązków lub ograniczenia jego uprawnień. Kwestie powyższe zostały uregulowane w art. 10 i art. 11 prawa przedsiębiorców. Przepisy te składają się z kilku norm, zatem poprawnie zbudowana skarga kasacyjna powinna wskazywać konkretną normę objętą wskazanymi przepisami – normę, która została naruszona oraz powinna wyjaśniać istotę naruszenia. Rozpoznawana skarga kasacyjna tego nie czyni, bowiem nie uzasadnia naruszenia tych przepisów, co jest wadą formalną ograniczająca lub wręcz uniemożliwiającą kontrolę instancyjną. Niezależnie od tego NSA zauważa, że przepisy objęte rozpoznawanym zarzutem mogą mieć zastosowanie do stanów faktycznych i norm kształtujących status prawny przedsiębiorcy, a nie przepisów związanych z jego działalnością. Poza tym trudno byłoby uznać, że nałożenie kary z tytułu naruszenia przepisów regulujących działalność przedsiębiorcy jest nałożeniem obowiązków, o jakich stanowi art. 10 i art. 11 prawa przedsiębiorców. Nakładanie kar administracyjnych wiąże się z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów, zatem w tym zakresie przedsiębiorca nie może mieć uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów, którym mogą być wymierzane tego rodzaju kary, bowiem takie rozróżnienie prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. W ocenie NSA zaskarżony wyrok nie narusza także zasady proporcjonalności, a więc art. 5 TUE. Naruszenia interesu publicznego skarżąca upatruje w tym, że przewóz został zgłoszony i nie doszło do uszczuplenia dochodów Państwa, co w jej ocenie stanowi naruszenie zasady proporcjonalności przyjętych środków ochrony (stosowanej kary) w stosunku do naruszenia chronionego dobra, którą to zasadę proporcjonalności upatruje w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (nie precyzując bliżej ani miejsca publikacji tak nazwanego aktu, ani nie wskazując konkretnej jednostki redakcyjnej art. 5 Traktatu składającego się z kilku jednostek redakcyjnych o różnej treści normatywnej). Samo niedochowanie przez przewoźnika wymogów dotyczących zgłoszenia danych powoduje narażenie na uszczerbek chronionego interesu Państwa polegającego na możliwości monitorowania przewozów towarów wrażliwych na wykorzystywanie ich do nadużyć podatkowych poprzez obrót poza kontrolą Państwa. Przedmiotowa kara administracyjna nakładana na przewoźnika jest więc sankcją za stworzenie zagrożenia dla tych interesów, a nie za dokonanie rzeczywistego uszczuplenia podatkowego. Wysokość kary została określona ustawowo i w tej wysokości została nałożona. Zatem w tym przypadku nie można mówić, że organy naruszyły zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. Analiza przepisów ustawy SENT prowadzi do wniosku, że ustawodawca dokonał oceny proporcjonalności kar i wprowadził rozróżnienia w zakresie kar nakładanych za różne naruszenia przepisów tej ustawy, zatem spełnił wymóg proporcjonalności. Proporcjonalność kary na gruncie ustawy SENT została zachowana, bowiem przewidział ją sam ustawodawca, określając różne wysokości nakładanej kary w zależności od rodzaju naruszenia. W ocenie NSA zasada proporcjonalności ze swej natury musi być wiązana z działalnością ustawodawczą, a nie ze stosowaniem prawa. W procesie stosowania prawa może mieć ona odzwierciedlenie w regule, która dopuszcza miarkowanie kary. Jeżeli ustawa takiej instytucji nie przewiduje, to trudno byłoby zakładać, że uprawnienie takie posiada organ, który ma działać legalnie. Nie mają zatem usprawiedliwionych podstaw także zarzuty naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej. Nie jest bowiem trafne stanowisko autora skargi kasacyjnej, że jego mocodawca dokonał tylko "czysto formalnego błędu", nie mającego "istotnego znaczenia z punktu widzenia ratio legis ustawy". Zdaniem NSA niezasadny jest zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 24 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1, 2 i 5 oraz art. 8 ust. 1 ustawy SENT. Brak zasadności tego zarzutu opiera się na jego wadliwości formalnej. Zarzut odnosi się do przepisów, które nie były podstawą nałożenia kary. Sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że kara została nałożona na spółkę ze względu na niewłaściwe dane geolokalizatora. Obowiązek w tym zakresie wynika z art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Konsekwencją tego obowiązku jest konieczność zgłoszenia danych urządzenia – stosownie do art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. i ustawy SENT. Zarzut nie podnosi naruszenia tego przepisu. Jednak nawet przy tym braku należy zauważyć, że kara za taki delikt jest nakładana na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, bowiem chodzi o sytuację, gdy nie są przekazywane aktualne dane geolokalizacyjne środka transportu. Zatem ten przepis jest materialną podstawą nałożenia kary, a on w rozpoznawanym zarzucie nie był kwestionowany. W konsekwencji podstawą zmniejszenia kary był art. 24 ust. 1a, a podstawą do odstąpienia od nałożenia kary mógł być art. 24 ust. 2 lub 3 ustawy SENT, a nie art. 26 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI