II GSK 912/17

II GSK 912/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Joanna Zabłocka /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6250 Rozpowszechnianie programów telewizyjnych i radiowych
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VI SAB/Wa 30/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-09-30
Skarżony organ
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 141 par. 4, art. 204 pkt 1, art. 174, art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt VI SAB/Wa 30/16 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w C. na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. Sp. z o.o. w C. na rzecz Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt VI SAB/Wa 30/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. sp. z o.o. w C. na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie udzielenia koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu 14 kwietnia 2016 r. w Monitorze Polskim (poz. 376) opublikowano Ogłoszenie Przewodniczącego KRRiT z dnia 31 marca 2016 r. o możliwości uzyskania koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego w sposób analogowy rozsiewczy o zasięgu lokalnym i o charakterze wyspecjalizowanym muzycznym tj. prezentującym muzykę polską i wiedzę o tej muzyce, który zawierać będzie audycje słowne i słowno-muzyczne (informacyjne, publicystyczne, edukacyjno-popularyzatorskie, poświęcone krytyce muzycznej itp.), dotyczące muzyki polskiej tj. utworów i wykonawców, kierunków i prądów muzycznych, historii muzyki oraz aktualnych wydarzeń muzycznych w Polsce. Ogłoszenie przewodniczącego KRRiT z dnia 31 marca 2016 r. stanowiło podstawę do składania wniosków o udzielenie jednej koncesji na okres 10 lat.
Pismem z dnia 30 maja 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "..." o zasięgu lokalnym i charakterze muzyczno-sportowym.
Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. organ powiadomił skarżącą o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania.
W dniu 7 lipca 2016 r. Przewodniczący KRRiT ogłosił listę wnioskodawców uczestniczących w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego o charakterze wyspecjalizowanym muzycznym (..) w związku z ogłoszeniem z dnia 31 marca 2016 r., na której znalazło się pięć podmiotów.
Następnie skarżąca pismem z dnia 12 lipca 2016 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wszczęcie postępowania, przyjęcie i rozpatrzenie wniosku z dnia 30 maja 2016 r.
W dniu 22 sierpnia 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na bezczynność Przewodniczącego KRRiT w sprawie z wniosku z dnia 30 maja 2016 r. o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego, złożonego w związku z ogłoszeniem Przewodniczącego KRRiT z dnia 31 marca 2016 r. (M.P. z 2016 r. poz. 376). Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku.
Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 35 k.p.a., poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy mimo wezwań do wszczęcia postępowania, a ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, art. 7, art. 8, art. 12, art. 11, art. 107 § 3 i art. 64 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że podstawę uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 22 czerwca 2016 r. stanowił § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 stycznia 2007 r. w sprawie zawartości wniosku o udzielenie koncesji oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach udzielania i cofania koncesji na rozpowszechnianie i rozprowadzanie programów radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 5, poz. 41, dalej rozporządzenie KRRiT). Organ uznał bowiem, że wniosek skarżącej jest niezgodny z warunkami określonymi w Ogłoszeniu Przewodniczącego KRRiT z dnia 31 marca 2016 r. (MP z 2016 r. poz. 376).
Sąd I instancji wskazał, że ogłoszenie, o którym mowa wyżej stanowiło podstawę do składania wniosków o udzielenie jednej koncesji (...) na rozpowszechnianie programu radiowego o zasięgu lokalnym i o charakterze wyspecjalizowanym muzycznym prezentującego muzykę polską i wiedzę o tej muzyce. Definicja programu wyspecjalizowanego zawarta jest z kolei w art. 4 pkt 13 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2016 r., poz. 636; dalej: ustawa o radiofonii i Telewizji), który stanowi, że programem wyspecjalizowanym jest program, w którym nie mniej niż 70% czasu nadawania programu w ciągu miesiąca, w godzinach 6-23 stanowią audycje i inne przekazy realizujące przyjętą specjalizację programu.
WSA stwierdził, że skoro skarżąca we wniosku o udzielenie koncesji zadeklarowała muzyczno-sportową specjalizację projektowanego programu, to planowany udział audycji realizujących zakładaną przez skarżącą specjalizację w miesięcznym czasie nadawania w godz. 6.00 – 23.00 odnieść należy zarówno do muzyki jak i sportu. W tym stanie rzeczy udział audycji realizujących muzyczny charakter programu nie osiągnie minimum wskazanego w art. 4 pkt 13, gdyż zadeklarowane 70% audycji w ramach przyjętej przez skarżącą specjalizacji dotyczy zarówno audycji muzycznych jak i sportowych. Z tych względów Sąd I instancji uznał, że zaproponowany przez skarżącą program o nazwie ".." nie spełnia specjalizacji podanej w Ogłoszeniu z dnia 31 marca 2016 r., a więc w świetle § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia KRRiT pozostawienie bez rozpoznania wniosku skarżącej było zasadne.
W tym stanie rzeczy w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ nie pozostawał w bezczynności i nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze art. 35, art. 6 k.p.a., art. 7 Konstytucji RP, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd I instancji nadmienił, że w sprawie nie miał zastosowania art. 64 k.p.a., gdyż przepis § 17 ust. 1 pkt 2 stanowił samodzielną podstawę pozostawienia wniosku w postępowaniu koncesyjnym bez rozpoznania, zaś rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 stycznia 2007 r. zostało wydane na podstawie i w granicach art. 37 ust. 4 ustawy o radiofonii i Telewizji, stąd Sąd I instancji nie był władny do jego niezastosowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka M., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a, powodujące nieważność postępowania,
2. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., polegające na pominięciu w uzasadnieniu wyroku zagadnień faktycznych i prawnych poruszonych przez skarżącą, a dotyczących kwestii umieszczonych we wniosku z dnia 30 maja 2016 r., skardze oraz w piśmie z dnia 5 września 2016 r.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o zmianę rozstrzygnięcia w sprawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że pełnomocnik skarżącej wskazywał w piśmie z dnia 5 września 2016 r., że nie otrzymał pełnomocnictwa od radcy prawnego reprezentującego organ. WSA w Warszawie tymczasem zupełnie pominął tę kwestię i nie poczynił ustaleń w przedmiocie zbadania, czy radca prawny występujący w przedmiotowym postępowaniu posiadał w ogóle umocowanie, a jeśli tak, czy było ono właściwie wykazane.
Ponadto autor skargi kasacyjnej podniósł, że Przewodniczący KRRiT w swoim ogłoszeniu z dnia 31 marca 2016 r. nie wykluczył, że można doprecyzować specjalizację programową oprócz podstawowej jaką jest specjalizacja muzyczna. Intencją skarżącej było jak najpełniejsze przedstawienie planowanej oferty programowej. Spółka oprócz realizacji w wymiarze 70 % muzyki polskiej wskazała na drugim miejscu pod względem czasu audycje sportowe, w tym głównie o tematyce lokalnej, co – zdaniem autora skargi kasacyjnej - wynika m. in. z punktu nr D.4 w zał. nr 2 dołączonym do wniosku z dnia 30 maja 2016 r. Według spółki wniosek należało dopuścić do rozpoznania, zaś naruszenie przez organ art. 7, 8, 12 k.p.a., było oczywiste. Z powyższych względów Sąd I instancji powinien uwzględnić zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie i uzasadnienie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione i uzasadnione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały.
Wniesiona skarga kasacyjna została oparta jedynie na naruszeniu przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony - mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Najdalej idącym i wymagającym oceny w pierwszym rzędzie jest zarzut nieważności postępowania zawarty w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej. Według jej autora nieważność postępowania przejawia się w tym, że pełnomocnik skarżącej nie otrzymał pełnomocnictwa od radcy prawnego reprezentującego organ. Podniósł ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poczynił ustaleń w przedmiocie zbadania czy występujący w sprawie radca prawny posiadał w ogóle umocowanie, a jeśli tak, czy było ono właściwie wykazane. Podstawy stwierdzenia nieważności postępowania autor skargi kasacyjnej upatruje w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują żadne z wad wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Należy podkreślić, że nieważność postępowania, w sytuacjach wymienionych w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy postępowania przez sądem administracyjnym. Zgodnie z treścią tego przepisu nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.
Odnosząc się do wskazanego zarzutu w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności postępowania okoliczność nieotrzymania przez pełnomocnika skarżącej pełnomocnictwa radcy prawnego reprezentującego organ w celu zweryfikowania czy jest upoważniony do reprezentowania organu przed Sądem I instancji, w tym do wniesienia odpowiedzi na skargę. W ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstawy prawnej, która nakazywałaby przesłanie stronie przeciwnej pełnomocnictwa celem jego weryfikacji. Obowiązek badania upoważnienia strony do dokonania danej czynności ustawodawca nałożył jedynie na Sąd.
Stosownie bowiem do art. 37 § 1. p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że w aktach sądowych sprawy znajduje się pełnomocnictwo substytucyjne (dołączone jako załącznik do odpowiedzi na skargę) dla r. pr. J.P., która podpisała odpowiedź na skargę, udzielone przez r. pr. K.M. jako pełnomocnika substytucyjnego r. pr. - K.S. - z dnia 2 sierpnia 2016 r. upoważniające ją do reprezentowania Organu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. na bezczynność organu (k. 31 akt sądowych). W aktach sądowych sprawy znajduje się również pełnomocnictwo dla r. pr. K.s., a także pełnomocnictwo substytucyjne dla r. pr. K.B-M., które zostały upoważnione do reprezentowania Organu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (k. 33 i 32 akt sądowych).
Wobec tego za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący nieważności postępowania zawarty w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do drugiego z podniesionych zarzutów tj. naruszenia art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. podkreśla, że zarzut naruszenia ww. przepisu jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony, gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, publ.CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Zarzut naruszenia ww. przepisu może być skutecznie podniesiony również w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku Sądu I instancji uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku.
W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na nieodniesieniu się w treści uzasadnienia do jednego z podniesionych w skardze zarzutów, mógłby odnieść skutek tylko wtedy, gdyby Sąd I instancji pominął istotne dla oceny sprawy argumenty skargi, gdyż z przepisu tego nie wynika obowiązek sądu ustosunkowywania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.
Autor skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. upatruje w "pominięciu w uzasadnieniu wyroku zagadnień faktycznych i prawnych poruszonych przez skarżącą, a dotyczących kwestii umieszczonych we wniosku z dnia 30 maja 2016 r. skardze z dnia 20 lipca 2016 r. oraz w piśmie z dnia 5 września 2016 r." W uzasadnieniu spółka podniosła, że Sąd I instancji dokonał tylko jednej interpretacji wniosku bez rozważenia okoliczności faktycznych wynikających z innych jego rubryk. Ponadto zaznaczyła, że poprzez wskazanie na drugim miejscu pod względem czasu audycji sportowych miała na celu przedstawienie jak najpełniejszej oferty programowej, którą zamierzała realizować oprócz głównej specjalności jaką była muzyka polska.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że i ten zarzut jest niezasadny.
Sąd I instancji oddalając skargę wyjaśnił, że głoszenie z dnia 31 marca 2016 r. stanowiło podstawę do składania wniosków o udzielenie jednej koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego o zasięgu lokalnym i o charakterze wyspecjalizowanym muzycznym prezentującego muzykę polską i wiedzę o tej muzyce. WSA podniósł przy tym, że programem wyspecjalizowanym jest program, w którym nie mniej niż 70% czasu nadawania programu w ciągu miesiąca, w godzinach 6-23 stanowią audycje i inne przekazy realizujące przyjętą specjalizację programu.
Sąd I instancji wskazał, że skarżąca we wniosku o udzielenie koncesji zadeklarowała muzyczno-sportową specjalizację projektowanego programu dlatego też planowany udział audycji realizujących specjalizację w miesięcznym czasie nadawania w godz. 6.00 – 23.00 należało odnieść zarówno do muzyki jak i sportu. W tej sytuacji udział audycji realizujących muzyczny charakter programu nie osiągnąłby minimum wskazanego w art. 4 pkt 13 ustawy o radiofonii i telewizji, gdyż zadeklarowane 70% audycji w ramach przyjętej przez skarżącą specjalizacji dotyczyłoby zarówno audycji muzycznych jak i sportowych. WSA stwierdził, że zaproponowany przez skarżącą program nie spełnia specjalizacji podanej w ogłoszeniu z dnia 31 marca 2016 r., a więc pozostawienie wniosku było w świetle § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia KRRiT zasadne.
Ponadto, skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że przedstawione w tabeli D.4 załącznika nr 2 do wniosku zestawienie udziału procentowego proponowanych rodzajów audycji – na które powołała się w skardze kasacyjnej - podważa przedstawione wyżej stanowisko WSA.
Wobec powyższego nie można Sądowi I instancji skutecznie zarzucić nieodniesienia się do podniesionych przez skarżącą w skardze i piśmie skierowanym do Sądu istotnych dla sprawy argumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca kasacyjnie w żaden sposób nie podważyła stanowiska Sądu I instancji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).