II GSK 909/25

II GSK 909/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Monika Krzyżaniak
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
657
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2964/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-04
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 146
art. 66 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 236
art. 34 ust. 5
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 605 i n.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
art.151 § 3 i w art.159, art. 176, art. 201 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 2964/24 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 lipca 2024 r. nr 24/2024/BP w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. w K. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie .wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 r., (sygn. akt VI SA/Wa 2969/24), oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 lipca 2024 r. nr 24/2024/BP, w przedmiocie interpretacji indywidualnej.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące ustalenia faktyczne:
1. M.sp. z o.o. z siedzibą w T. w dniu 7 czerwca 2024 r. zwróciła się do Prezesa NFZ z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146) dotyczących podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W opisie stanu faktycznego we wniosku Skarżąca podała, że prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, związaną ze sprzedażą hurtową sprzętu elektronicznego i telekomunikacyjnego oraz części do niego, a wspólnikiem spółki jest jedna osoba. Osoba ta posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym o łącznej wartości nominalnej 100 000,00 zł. Zgodnie z umową spółki wspólnik jest zobowiązany do wykonywania na rzecz Spółki powtarzających się świadczeń niepieniężnych polegających na:
1) bieżącym aktualizowaniu treści zamieszczonych na stronie internetowej (...) w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony – za wynagrodzeniem i na zasadach szczegółowo określonych
w odrębnym porozumieniu ze spółką;
2) koordynacji i nadzorze prac, szkoleniu z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego realizowanym i (jeden) raz w tygodniu przez czas nieokreślony – za wynagrodzeniem i na zasadach szczegółowo określonych w odrębnym porozumieniu ze spółką,
3) nadzorze nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony – za wynagrodzeniem
i na zasadach szczegółowo określonych w odrębnym porozumieniu ze spółką;
4) kontakcie z klientami realizowanym w wielu aspektach w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony – za wynagrodzeniem i na zasadach szczegółowo określonych w odrębnym porozumieniu ze Spółką;
Skarżąca we wniosku podała, że w celu wypełnienia powyższych postanowień umowy Spółki z dniem 2 czerwca 2023 r. doszło do zawarcia porozumienia pomiędzy wspólnikiem, a Skarżącą, na mocy którego doprecyzowano rodzaj i zakres powtarzających się świadczeń niepieniężnych oraz wynagrodzenie dla wspólnika.
W zakresie świadczenia wymienionego w pkt 1) wskazano, że należne za nie wynagrodzenie wyniesie 2 300,00 zł miesięcznie, aktualizowane
i wprowadzane będą treści dotyczące informacji o nowych towarach, cenach
i promocjach, tworzone i redagowane będą treści marketingowe i reklamowe.
W zakresie świadczenia wymienionego w pkt 2) wskazano, że należne za nie wynagrodzenie wyniesie 2 300,00 zł miesięcznie, koordynacja i nadzór prac będą polegały na przydzielaniu klientów, delegowaniu na spotkania handlowe oraz kontroli współpracy z klientami (częstotliwość kontaktów, przekazywanie informacji o nowościach, promocjach, pozyskiwanie nowych klientów), szkolenia
z zakresu sprzedaży będą obejmowały przekazywanie informacji o nowych towarach, ich zaletach, cenach i możliwych sposobach prezentacji klientom.
W zakresie świadczenia wymienionego w pkt 3) wskazano, że należne za nie wynagrodzenie wyniesie 2 300,00 zł miesięcznie a w ramach świadczenia wspólnik będzie kontrolował stan towarów zbliżających się do wartości zerowej, realizował zamówienia towarów, na które zapotrzebowanie zgłaszają pracownicy działu handlowego lub klienci, realizował zamówienia nowych towarów, kontrolował jakość zamówionych towarów, decydował o utylizacji towarów.
W zakresie świadczenia wymienionego w pkt 4) wskazano, że należne za nie wynagrodzenie wyniesie 2 300,00 zł miesięcznie, kontakt z klientami będzie obejmował kontakt telefoniczny, mailowy i wideokonferencje, jak również kontakt osobisty, poza tym w ramach świadczenia wspólnik będzie brał udział w targach, spotkaniach biznesowych, spotkaniach z indywidualnym klientem w siedzibie firmy oraz poza nią.
Skarżąca podniosła, że wynagrodzenie wypłacane wspólnikowi spółki
w zamian za powtarzające się świadczenia niepieniężne nie przewyższa cen lub stawek przyjętych w obrocie; ma ono charakter rynkowy. Skarżąca podała, że wspólnik nie wykonuje usług pod kierownictwem, jak również nie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, wspólnik pozostaje uprawniony do samodzielnego decydowania o miejscu, czasie i sposobie wykonywania usług. Wspólnik jest zarazem jedynym członkiem zarządu spółki. Skarżąca podała, że posiada personel, który wykonuje powierzone mu czynności w celu prowadzenia jego działalności gospodarczej. We wniosku podano też, że czynności w ramach powtarzających się świadczeń wspólnika nie mają na celu zastąpienia personelu utrzymującego ruch przedsiębiorstwa, który to personel spółka i tak posiada.
Mając na uwadze tak opisany stan faktyczny Skarżąca zadała Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia pytanie o treści:
"Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż nie jest on zobowiązany – jako płatnik składek – do poboru składek na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzenia wypłacanego Wspólnikowi w zamian za powtarzające się świadczenia niepieniężne, ustanowione na podstawie art. 176 k.s.h., a to z uwagi na to, że Wspólnik nie podlega z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu?".
Skarżąca przedstawiła we wniosku własne stanowisko, w świetle którego, wypłata wspólnikowi wynagrodzenia z tytułu powtarzających się świadczeń niepieniężnych (o których mowa w art. 176 k.s.h.), wykonywanych na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie stanowi podstawy do podlegania przez wspólnika obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, wskazując, że m.in., że katalog osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym,
o którym stanowi art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ma charakter zamknięty. Oznacza to
w rezultacie, zdaniem Skarżącej, że tylko osoby w tym przepisie wymienione podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
2. Prezes NFZ decyzją z dnia 4 lipca 2024 r. nr 24/2024/BP – wydaną na podstawie art. 109a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w zw. z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236), uznał za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że powtarzające się świadczenia niepieniężne to zobowiązania, które mogą być realizowane przez wspólników w toku zwykłego prowadzenia działalności przez spółkę – zwłaszcza w toku prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a więc w stosunku zewnętrznym. Organ podkreślił, że celem przepisu art. 176 k.s.h. jest ochrona interesów spółki w sytuacji nałożenia na wspólników dodatkowych obowiązków, obok wniesienia wkładów, oraz stworzenie stałych powiązań gospodarczych pomiędzy spółką a wspólnikami. Organ podkreślił, że instytucja powtarzających się świadczeń niepieniężnych służy z jednej strony zapewnieniu pozyskiwania na korzystnych warunkach przez spółkę niezbędnych dla funkcjonowania spółki np. surowców lub towarów, z drugiej strony zapewnia wspólnikom względnie stały popyt na własne wyroby bądź usługi (m.in.: A. Herbet, w: Sołtysiński, System prawa prywatnego, t. 17A, 2015, s. 479, Nb 166). W celu skutecznego ustanowienia instytucji opisanej w art. 176 § 1 k.s.h., strony umowy spółki powinny oznaczyć co najmniej rodzaj i zakres świadczeń. Pod pojęciem rodzaju należy rozumieć przedmiot świadczenia a pod pojęciem zakresu rozmiar i okres świadczenia (w znaczeniu częstotliwość). Zgodnie z brzmieniem normy ustanowionej w art. 176 k.s.h., świadczenie powinno mieć charakter powtarzalny, periodyczny. Tego kryterium nie spełniają zobowiązania jednorazowe, ciągłe ani stałe (tak np.: Z. Jara (red.), Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2020).
Organ podniósł, że odwołując się do wykładni historycznej, należy wskazać, że celem, dla którego ustanowiono instytucję powtarzających się świadczeń niepieniężnych było zaspokojenie potrzeb gospodarczych akcyjnej spółki cukrowej, poprzez nałożenie na akcjonariuszy – plantatorów buraków cukrowych, dodatkowych obowiązków, obok wniesienia wkładów, dostaw buraków cukrowych, w zamian za materiał siewny, nawozy oraz z góry ustaloną cenę. Chodziło o stworzenie (w sytuacji braku uregulowań umów dostawy, jak w art. 605 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U z 2023 r. poz. 1610, z późń. zm - zwanej dalej "k.c.") bądź kontraktacji, stałych powiązań gospodarczych, które miały na celu korzystne pozyskiwanie (z plantacji położonych w najbliższej okolicy cukrowni, ze względu na koszty transportu), (dobrego) surowca (materiał siewny, nawozy i doradztwo od cukrowni), a przede wszystkim uniemożliwienie wypowiedzenia umowy lub wystąpienia ze spółki.
Organ podał, że przydatność regulacji dotyczących powtarzalnych świadczeń niepieniężnych według art. 176 k.s.h. aktualnie wydaje się wątpliwa. Zdaniem Organu, poza ewentualną przydatnością dla kooperacji gospodarczej między spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a jej wspólnikami w zakresie produkcji rolnej (roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej), oraz leśnej, praktyczniej jest uregulować owe kwestie w umowach cywilnoprawnych, np. sprzedaży,
a zwłaszcza dostawy lub kontraktacji. Stosunki takiego rodzaju są ponadto charakterystyczne raczej dla spółdzielni pracy, aniżeli dla spółki kapitałowej. Podawane w literaturze przedmiotu przykłady (dostarczanie spółce surowców lub prefabrykatów, udostępnianie spółce maszyn i urządzeń, w tym środków transportu, pomieszczeń handlowych, świadczenie doradztwa), potwierdzają raczej tezę o "schyłkowym" znaczeniu tej instytucji dla ukształtowania dodatkowych obowiązków wspólników wobec spółki kapitałowej. Inne instytucje prawa spółek, np. inne obowiązki w rozumieniu art. 159 k.s.h., dodatkowe świadczenia (obowiązki) na rzecz spółki (art. 174 § 5 k.s.h.), a zwłaszcza umowy cywilnoprawne (w tym również ustawowe regulacje umowy dostawy, art. 605 i n. k.c. bądź kontraktacji, art. 613 i n. k.c.), są elastyczniejszym
i sprawniejszym instrumentem tworzenia stałych powiązań gospodarczych pomiędzy spółką a wspólnikami niż dopuszczalne formy obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych (Kodeks spółek handlowych. Komentarz red. Z. Jara, 2022 r.).
Organ podkreślił, że w związku z powyższym, wskazane przez Skarżącą świadczenia niepieniężne nie prowadzą w istocie do osiągnięcia celu wskazanego uregulowania, tj. do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikiem a Spółką, a sprowadzają się w sposób faktyczny do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia usług na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej.
Zdaniem de facto Organu, wspólnik spółki pozostaje uprawniony do zasiadania w zarządzie, z którego to tytułu przyjmuje na siebie ww. obowiązki oraz zwyczajowo nabywa uprawnienie do wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach pełnionej funkcji. Ponadto użyte w czasie teraźniejszym sformułowanie "prowadzi sprawy spółki" uzasadnia tezę, że czynności te mają charakter permanentny czyli ciągły. W związku z powyższym prowadzenie spraw Spółki przez Zarząd ma charakter ciągły. Tym samym, zdaniem Organu, z uwagi na pełnioną przez wspólnika funkcję Prezesa Zarządu Spółki, wymienione we wniosku czynności winny być realizowane i rozliczane przez wspólnika w ramach powierzonej mu roli Prezesa Zarządu Spółki. Jak wynika z treści wniosku, wspólnik będzie realizować świadczenia polegające na prowadzeniu spraw Spółki. Oznacza to, że są to bez wątpienia świadczenia o charakterze ciągłym, stojące w sprzeczności z naturą instytucji opisanej art. 176 k.s.h. Tym samym, zdaniem Organu, opisany przez Skarżącą we wniosku stosunek prawny łączący wspólnika – Prezesa Zarządu ze Spółką nie mieści się w hipotezie normy prawnej z art. 176 k.s.h. a wypełnia dyspozycję normy wynikającej z art. 201 § 1 k.s.h. Wymienione świadczenia wspólnika, który jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu Spółki, wykonywałby on również w przypadku, gdyby nie zostały one wyszczególnione w umowie Spółki jako świadczenia niepieniężne, są to bowiem czynności, które w ścisły sposób są powiązane z prowadzeniem spraw spółki, jej kierowaniem i zarządzaniem. Trudno bowiem sobie wyobrazić aby członek zarządu w ramach pełnionej funkcji nie wykonywał bieżącej aktualizacji treści zamieszczonych na stronie internetowej, koordynacji prac i szkolenia pracowników, nadzoru nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego, kontaktu z klientami. Są to czynności, które mieszczą się
w prowadzeniu spraw spółki i powiązane są z czynnościami związanymi typowo
z zarządzaniem Spółką, prowadzeniem działalności i funkcjonowaniem Spółki i jako takie z samego założenia mają charakter ciągły. Zdaniem Organu, nie da się bowiem prowadzić działalności gospodarczej inaczej niż w sposób zorganizowany i ciągły.
Tym samym, w ocenie Organu przedmiotem stosunku prawnego opisanego
w analizowanym stanie faktycznym pozostają świadczenia o charakterze ciągłym, które nie mieszczą się w hipotezie normy ustanowionej w art. 176 k.s.h, zgodnie
z którym świadczenie powinno mieć charakter powtarzalny, a zatem periodyczny. Tego kryterium nie spełniają zobowiązania jednorazowe, ciągłe ani stałe. Zdaniem Organu, każdy ze wspólników zobowiązany jest bowiem do realizowania typowych czynności związanych z prowadzeniem spraw Spółki czy też świadczeniem usług na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej.
Organ podkreślił, że w związku z powyższym wskazane przez Spółkę powtarzające się świadczenia niepieniężne nie prowadzą w istocie do osiągnięcia celu wskazanego uregulowania, tj. do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikiem a Spółką, a sprowadzają się de facto do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia pracy na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a tym samym na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tytułem do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym nie jest zatem wyłącznie wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, ale także na podstawie umowy o świadczenie usług każdej umowy, do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu.
3. Spółka wniosła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 lipca 2024 r.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywoływanym na wstępie wyroku z dnia 4 grudnia 2024 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Sąd I instancji podkreślił, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy
w sytuacji wykonywania przez wspólnika spółki prawa handlowego na rzecz spółki określonych czynności faktycznych na podstawie umowy spółki a także dodatkowej umowy ze spółką i uzyskiwania w związku z tym wynagrodzenia, wspólnik będzie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego,
a w szczególności czy wynagrodzenie wypłacane temu wspólnikowi stanowić będzie wynagrodzenie, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zdaniem Sądu I instancji trafnie wskazuje się w doktrynie, że obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych jest dodatkowym – poza obowiązkiem wniesienia wkładu – obowiązkiem wspólnika spółki z o.o., który został wyraźnie wskazany i uregulowany przepisami kodeksu spółek handlowych. Ma on charakter umowny, ponieważ spoczywa na wspólniku tylko wówczas, gdy jest wyraźnie przewidziany w umowie spółki (art. 176 § 1 k.s.h.). Tak więc obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych stanowi dodatkowy przejaw współdziałania wspólnika w ramach wynikającego z umowy spółki zobowiązania do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu, występującego
w spółce z o.o., o ile umowa tak stanowi.
W opinii Sądu I instancji poza sporem pozostaje okoliczność, że obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych może zostać zastrzeżony
w pierwotnej treści umowy bądź też wprowadzony później w drodze zmiany umowy spółki. Podlega on jednak rygorom, o których mowa w art.151 § 3 i w art.159 k.s.h. W związku z tym wskazuje się, że umowa spółki, przewidując obowiązek wspólnika powtarzających się świadczeń niepieniężnych, powinna określać rodzaj i zakres takich świadczeń, a ponieważ postanowienie takie nakłada na wspólnika dodatkowy obowiązek to konieczne jest dokładne jego określenie w umowie spółki pod rygorem bezskuteczności wobec spółki.
Sąd I instancji podkreślił, że na gruncie stanu faktycznego zaprezentowanego we wniosku o interpretację jedyny wspólnik Skarżącej a zarazem jej jednoosobowy zarząd ma przez określony czas liczony w ujęciu tygodniowym świadczyć czynności na rzecz spółki. W ramach umownego zobowiązania wspólnika do świadczeń niepieniężnych, jednoosobowy wspólnik ma wykonywać następujące czynności: bieżące aktualizowanie treści zamieszczonych na stronie internetowej (...) w wymiarze 10 godzin tygodniowo przez czas nieokreślony; koordynacja i nadzór prac, szkolenie
z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego realizowanym raz w tygodniu przez czas nieokreślony; nadzór nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego w wymiarze 10 godzin tygodniowo przez czas nieokreślony; kontakt z klientami realizowany w wielu aspektach w wymiarze 10 godzin tygodniowo przez czas nieokreślony.
Wynikający z wniosku o interpretację łączny czas w wymiarze tygodniowym tych czynności wynosi więcej niż 30 godzin, tj. po 10 godzin na: 1) aktualizowanie zawartości strony internetowej, 2) nadzór nad stanem magazynowym oraz 3) kontakt z klientami a także bliżej niesprecyzowany co do jego wymiaru czas na cotygodniową "koordynację i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego". Jednocześnie Skarżąca "wycenia" wartość tych usług jako przystającą do warunków rynkowych za tego rodzaju usługi, stwierdzając na str. 3 wniosku o interpretację, że "wynagrodzenie wypłacone Wspólnikowi Wnioskodawcy w zamian za powtarzające się świadczenia niepieniężne nie przewyższa cen lub stawek przyjętych w obrocie. Ma ono charakter rynkowy". Skarżąca podała też, że czynności w ramach powtarzających się świadczeń wspólnika nie mają na celu zastąpienia personelu utrzymującego ruch przedsiębiorstwa, który to personel spółka i tak posiada. Powyższe oznacza, że wynagrodzenie to traktowane jest przez Skarżącą jak wynagrodzenie za pracę lub świadczenie usług, skoro opisane we wniosku czynności są charakterystyczne dla prowadzenia bieżących spraw spółki, zaś tygodniowy wymiar tych czynności koresponduje z wymiarem typowego stosunku pracy. Wprawdzie Skarżąca nie wskazuje, ile czasu ma poświęcać jednoosobowy wspólnik na wykonywaną raz w tygodniu "koordynację
i nadzór prac, szkolenie z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego", jednak, przy uwzględnieniu zaplanowanego czasu na pozostałe czynności (łącznie 30 godzin w tygodniu) za zasadny Sąd I instancji uznał wniosek wywiedziony przez Organ, zgodnie z którym wskazane przez Skarżącą powtarzające się świadczenia niepieniężne nie prowadzą w istocie do osiągnięcia celu wskazanego uregulowania, tj. do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikiem a Spółką, a sprowadzają się de facto do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia pracy na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, co determinuje objęcie ich na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z., ubezpieczeniem zdrowotnym jako świadczenia usług na podstawie umowy, do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu.
Zdaniem Sądu I instancji oceny tej nie zmienia, że – jak podała Skarżąca we wniosku o interpretację – wspólnik nie wykonuje usług pod kierownictwem, jak również nie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, pozostaje on uprawniony do samodzielnego decydowania o miejscu, czasie i sposobie wykonywania usług.
Sąd I instancji wskazał, że rację ma Organ uznając, że zobowiązanie wspólnika Skarżącej do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, wskazanych we wniosku, nie prowadzi do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikami a Spółką, a jest jedynie przejawem prowadzenia spraw spółki lub wykonywaniem czynności administracyjnych zapewniających prawidłowe funkcjonowanie Spółki rozumianej jako korporacja,
a wskazane we wniosku czynności, które wykonuje wspólnik to typowe przykłady prowadzenia spraw Spółki czy też świadczenia usług na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a które to trudno byłoby uznać za świadczenia mające czynić zadość interesom wierzyciela, którym w tym przypadku jest Spółka. Dodatkowo, opisane we wniosku czynności, ze swej natury wykonywane są w sposób ciągły i nie można uznać ich za powtarzające się świadczenia niepieniężne mieszczące się w dyspozycji art. 176 k.s.h. Ciągłego charakteru tych świadczeń nie niweczy fakt, że poszczególne rodzaje czynności (10 godz. tygodniowo na aktualizowanie zawartości strony internetowej; 10 godz. tygodniowo na nadzór nad stanem magazynowym; 10 godz. tygodniowo na kontakt z klientami oraz cotygodniowa, nieokreślona co do czasu trwania koordynacja i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego) nie są jednorodne a na każdy z rodzajów czynności Skarżąca przewiduje po 10 godz. oraz niesprecyzowany czas na cotygodniową koordynację i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego. Charakterystyka tych czynności wskazuje bowiem, że stanowią one prowadzenie bieżących spraw spółki i wykonywanie czynności administracyjnych zapewniających prawidłowe jej funkcjonowanie. W świetle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, uzasadnione jest stanowisko organu, że czynności te są wykonywane w sposób stały, to jest przez cały czas prowadzenia przez Spółkę zorganizowanej działalności zarobkowej. Trafny jest bowiem wniosek Organu, zgodnie z którym tak długo jak Spółka prowadzi działalność gospodarczą, tak długo istnieje potrzeba stałego, a więc ciągłego wykonywania przez wspólników wspomnianych wyżej czynności.
Sąd I instancji za trafne uznał stanowisko Organu, zgodnie z którym stosownie do art. 201 § 1 i 3 k.s.h., zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, przy czym – jak wynika z art. 204 § 1 k.s.h. – prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki, przy czym z mocy ustawy sprawy spółki prowadzi zarząd, do którego należy również reprezentowanie spółki. Organ trafnie zauważył, że w rozpatrywanej sprawie jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu Spółki zaś wymienione we wniosku o interpretację czynności takie jak m.in.: bieżące aktualizowanie treści zamieszczonych na stronie internetowej, koordynacja i nadzór prac, szkolenie z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego, nadzór nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego, kontakt z klientami, to nic innego jak czynności mieszczące się – z mocy ustawy – właśnie w kompetencjach zarządu. Sąd I instancji uznał że wymienione we wniosku świadczenia wspólnika, który jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu Spółki, wykonywałby on również w przypadku, gdyby nie zostały one wyszczególnione w umowie Spółki jako świadczenia niepieniężne, stanowią one bowiem czynności, które w ścisły sposób są powiązane
z prowadzeniem spraw spółki, jej kierowaniem i zarządzaniem. Czynności te mieszczą się w prowadzeniu spraw spółki i powiązane są z czynnościami związanymi typowo z zarządzaniem Spółką, prowadzeniem działalności i jej bieżącym funkcjonowaniem i jako takie z samego założenia mają charakter ciągły. Powyższe potwierdza, że czynności, w których Skarżąca upatruje świadczeń niepieniężnych o charakterze powtarzającym się, mieszczą się w zakresie sprawowania zarządu spółką. Wobec powyższego zasadnie Organ przyjął, że stosownie do art. 2 k.s.h. kwalifikacji prawnej tak oznaczonego zobowiązania należy dokonać z zastosowaniem przepisów k.c. Cechy oraz treść tak ukształtowanego stosunku obligacyjnego, spełniającego cechy świadczenia usług zarządzania wypełnia przesłanki tytułu do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym o jakim mowa w art. 66 ust.1 pkt. 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stosownie do którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.
5. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) nieważność postępowania, o której mowa w art, 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.,
z uwagi na fakt, iż w składzie Sądu I instancji zasiadała osoba powołana na urząd asesora sądu administracyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3 ze zm.) - tzw. neoKRS;
2) naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
i. art. 66 ust, l pkt 1 lit e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.) w zw. z art. 176 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że opisany przez Skarżącą we wniosku
o interpretację stosunek prawny nie mieści się w hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 176 k.s.h. i tym samym czynności wykonywane przez wspólnika wobec spółki należy objąć zakresem stosowania art. 66 ust 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z., podczas gdy opisany przez Skarżącą we wniosku o interpretację stosunek prawny mieści się w hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 176 k.s.h. i tym samym czynności wykonywane przez wspólnika wobec spółki nie są objęte zakresem stosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.;
ii. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z. w zw. z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z poźn. zm., dalej przywoływana jako: "k.c.") i art. 2 k.s.h., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez Sąd I Instancji, ze Organ zasadnie przyjął, iż stosownie do art. 2 k.s.h. kwalifikacji prawnej stosunku prawnego łączącego wspólnika ze spółką należy dokonać w oparciu o przepisy k.c. (art. 750)
i tym samym wspólnik podlega z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.), podczas gdy stosunek prawny łączący wspólnika ze spółką pozostaje w całości uregulowany przez przepisy k.s.h. i nie ma potrzeby stosowania do niego przepisów k.c. i tym samym wspólnik nie podlega z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
6. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
7. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się zatem do najdalej idącego zarzutu - nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
8. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że istotę tego zarzutu stanowią zastrzeżenia Skarżącej dotyczące tzw. nowej KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; zw. dalej "ustawa o KRS"), a nie do osoby sędziego czy asesora. Mając na uwadze regulacje ustrojowe sądownictwa administracyjnego, osobą nieuprawnioną jest osoba niebędąca sędzią, czyli ten, kto nie posiada kwalifikacji sędziowskich i nie został powołany na stanowisko sędziego (asesora) sądu administracyjnego zgodnie z przepisami ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167; dalej przywoływana jako: "p.u.s.a.") lub ten, kto wprawdzie posiada kwalifikacje sędziowskie, jednak nie został powołany na stanowisko sędziego, a także osoba, która zgodnie z ustawą nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym.
Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2025 r. (sygn. akt II FSK 2155/23) uprawnienia do orzekania w składach sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie. Przez akt powołania osoba staje się sędzią i jest uprawniona do orzekania. Akt powołania jest aktem kształtującym status sędziego - osoba powołana przez Prezydenta RP jest uprawniona do orzekania w określonym sądzie (por. postanowienie NSA z 19 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1543/07). Podzielając stanowisko wyrażane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyrok z 15 listopada 2023 r., I FSK 2040/22) uznać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie przez okoliczność powołania sędziego na wniosek tzw. nowej KRS.
Nieważność postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu orzekającego zachodzi w każdym wypadku, gdy skład ten był sprzeczny z przepisami prawa (por. uchwała SN z 18 grudnia 1968 r., III CZP 119/68, OSP 1970/1, poz. 4, z glosą W. Berutowicza). Wymienia się tutaj m.in. kwestie takie jak nieprawidłowy skład sądu (np. jedno lub trzyosobowy), czy brak podpisów wszystkich członków składu orzekającego pod sentencją wyroku. Przy czym
w pojęciu "skład sądu" mieści się także i to, czy w składzie orzekającym bierze udział uprawniony sędzia.
Samodzielną przesłanką wyłączenia sędziego/asesora nie może być wyłącznie wadliwość procesu powoływania sędziego, ale musi ponadto wystąpić konkretna okoliczność, która prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości
i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 KPP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Oznacza to konieczność indywidualnego podejścia do orzeczeń wydawanych przez sędziów powołanych do sądów powszechnych lub administracyjnych, a także do kwestii związanych z ich wyłączeniem (zob. też zdanie odrębne Sędziego Krzysztofa Wojtyczka do wyroku ETPCz z 3 lutego 2022 r. A. Sp. z o.o. przeciwko Polsce). Tym samym nie do zaakceptowania jest interpretacja, w myśl której sędzia/asesor powołany na wniosek tzw. nowej KRS nie posiada in genere przymiotu bezstronności niezbędnego do orzekania w każdej rozpoznawanej przez niego sprawie. Nie stanowi wystarczających podstaw do uznania, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie okoliczność powołania go na wniosek tzw. nowej KRS. Okoliczność ta nie opiera się bowiem na wnioskach związanych z indywidualną oceną zachowania sędziego/asesora co do jego bezstronności i niezawisłości. Wątpliwości w tym zakresie muszą mieć bowiem charakter realny, a nie potencjalny. Tego rodzaju wątpliwości nie przedstawiła zaś Skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł potrzeby poszukiwania tego rodzaju przesłanek z urzędu. W skardze kasacyjnej brak jest nadto zarzutu naruszenia przez WSA art. 5a p.u.s.a.
Przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie
w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 9 lipca 2020 r. V. versus L., C-272/19 (ECLI:EU:C:2020:535), Trybunał w § 54 wskazał, że: "co się tyczy warunków mianowania sędziego orzekającego w sądzie odsyłającym, należy na wstępie przypomnieć, że sam fakt, iż władze ustawodawcze lub wykonawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli po mianowaniu zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich obowiązków (zob. podobnie wyrok z 19 listopada 2019 r., A.K. i in. (...), C-585/18, C-624/18 i C-625/18, EU:C:2019:982, § 133
i przytoczone tam orzecznictwo)." Konkludując fragment uzasadnienia dotyczący niezawisłości sądów państw członkowskich, jako istotnego elementu państwa prawa, TSUE w § 56 stwierdził, że "(...) Niezawisłość sądu krajowego powinna bowiem, również pod kątem warunków, w jakich dochodzi do mianowania jego członków, być oceniana z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników."
Dodatkowo, w sprawie statusu asesorów sądowych w Wojewódzkich Sądach Administracyjnych Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiło swoje stanowisko w dniu 13 sierpnia 2024 r. stwierdzając, że brak jest podstaw prawnych do kwestionowania ich statusu.
W związku z powyższym zarzut nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Skarżąca kasacyjnie podniosła także zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.
w zw. z art. 176 k.s.h., oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z. w zw. z art. 750 k.c.
i art. 2 k.s.h. Konstrukcja oraz uzasadnienie zarzutów środka odwoławczego, które choć prezentują sporne w sprawie zagadnienie z różnych perspektyw, dotyczą jednak w istocie kluczowej dla całej sprawy materii związanej z analizą prawną charakteru dodatkowych obowiązków wspólnika wobec spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o wydanie - w trybie art. 34 Prawa przedsiębiorców - interpretacji indywidualnej co do zakresu
i sposobu zastosowania przepisów prawa dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika zobowiązanego na mocy umowy spółki do powtarzających się świadczeń niepieniężnych.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu stwierdził, że decyzja ta odpowiada prawu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - najogólniej rzecz ujmując - wynika, że zdaniem Sądu pierwszej instancji, Organ administracji publicznej zasadnie uznał przedstawione we wniosku spółki (w kontekście opisu stanu faktycznego) stanowisko za nieprawidłowe, bowiem wskazane we wniosku spółki czynności mają charakter świadczeń stałych, które nie odpowiadają hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 176 k.s.h.
10. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, o których mowa w art. 176 k.s.h. wypracował jednolitą linię orzeczniczą. I tak w wyrokach: z dnia 27 lutego 2025 r. (sygn. akt II GSK 1338/24), z dnia 12 września 2024 r. (sygn. akt II GSK 794/24), z dnia 10 października 2024 r. (sygn. akt II GSK 954/24); z dnia 27 sierpnia 2024 r. (sygn. akt 500/24); z dnia 28 września 2023 r. (sygn. akt II GSK 1810/22) z dnia z (18 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 677/23), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych,
o którym mowa w art, 176 § 1 k.s.h., stanowi dodatkowy przejaw współdziałania wspólnika w ramach wynikającego z umowy spółki zobowiązania do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu, występującego w spółce z o.o., o ile umowa tak stanowi. Obowiązek ten ma charakter umowny, ponieważ spoczywa na wspólniku tylko wówczas, gdy jest wyraźnie przewidziany w umowie spółki. Ponadto obowiązek ten składa się na treść stosunku łączącego wspólnika ze spółką i ma w związku z tym charakter korporacyjny.
11. NSA uznał, że wobec konstrukcji i uzasadnienia zarzutów kasacyjnych zachodzi potrzeba, aby zarzuty te rozpoznać łącznie. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że możliwość nałożenia na wspólnika dodatkowych obowiązków na rzecz spółki wynika z art. 176 k.s.h. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń (§ 1), a ponadto, że wynagrodzenie wspólnika za takie świadczenia na rzecz spółki jest wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku oraz, że nie może przewyższać cen lub stawek przyjętych w obrocie (§ 2), jak również, że w przypadku określonym w § 1 zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału, bądź obciążenie udziału, może nastąpić jedynie za zgodą spółki, o której mowa w art. 182, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (§ 3).
Podkreślić należy, że przedmiotem obowiązku określonego w art. 176 § 1 k.s.h. mogą być wyłącznie świadczenia spełniające łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, mogą to być tylko świadczenia powtarzające się, czyli mające charakter okresowy, a nie stały lub jednorazowy i po drugie mogą to być wyłącznie świadczenia niepieniężne (por. A. Kidyba red., Kodeks spółek handlowych. Tom II. Komentarz do art. 151-300). Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (zob. A. Kidyba t. 1 do art. 176, w: Dumkiewicz Małgorzata, Kidyba Andrzej, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2024), istotą regulacji prawnej wynikającej z przywołanego przepisu prawa jest umożliwienie tworzenia takich relacji między wspólnikiem a spółką, które pozwolą na wzajemne odnoszenie określonych korzyści, co w odniesieniu do spółki polega na pewności otrzymania w określonym czasie pewnych świadczeń, w odniesieniu zaś do wspólnika na możliwość zbytu świadczeń i otrzymania wynagrodzenia.
Podkreśla się również - co jest nie mniej istotne z punktu widzenia istoty spornej w sprawie kwestii - że obowiązek, o którym stanowi art. 176 § 1 k.s.h., ma sens przy istnieniu więzi kooperacyjnych, produkcyjnych, czy też handlowych między spółką a wspólnikiem, a ponadto - i niezależnie od tego, że świadczenia muszą mieć charakter niepieniężny - że cechą tego obowiązku jest jego powtarzalność, a w tym kontekście, że nie spełniają tego warunku świadczenia jednorazowe, ani też świadczenia mające charakter ciągły, czy też stały (por. A. Kidyba red., Kodeks spółek handlowych. Tom II. Komentarz do art.151-300; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 775/23; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 803/23). Przyjąć zatem należy, że wszelkie obowiązki świadczeń niepieniężnych o charakterze jednorazowym (np. opracowanie znaku towarowego dla towarów spółki) lub stałym (np. stałe zatrudnienie w spółce w charakterze księgowego, radcy prawnego, stałe udostępnianie spółce powierzchni magazynowych) nie podlegają przepisom art. 176 k.s.h.
12. Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że biorąc pod uwagę wskazany we wniosku zakres i ilość świadczeń niepieniężnych, ich ciągły lub stały charakter należy stwierdzić, że planowane działania nie mają nic wspólnego z charakterem prawnym i celem wprowadzenia instytucji świadczeń niepieniężnych na gruncie art. 176 k.s.h. Opisana we wniosku i w skardze "powtarzalność" i "periodyczność" spornych świadczeń jest w istocie jedynie pozorna. Źródłem wskazanych we wniosku czynności ("świadczeń") jest bowiem w istocie zobowiązanie do stałego, ciągłego i bieżącego ich realizowania. Ilość, zakres, czas i sposób wykonywania tych świadczeń wskazują, że stanowią one w istocie czynności obligacyjne bieżącego, ciągłego (stałego) prowadzenia spraw spółki, którym nie sposób przypisać periodyczności w rozumieniu art. 176 § 1 k.s.h. Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie ocenił, że czas wykonywania czynności jakie miałby świadczyć jedyny wspólnik/Prezes Zarządu, to jest:
bieżące aktualizowanie treści zamieszczonych na stronie internetowej (...) w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony,
koordynacja i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego realizowanym 1 (jeden) raz w tygodniu przez czas nieokreślony,
nadzór nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony,
kontakt z klientami realizowanym w wielu aspektach w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony,
przekonuje o zasadności wniosku, że ich źródłem jest zobowiązanie do stałego, ciągłego i bieżącego ich realizowania (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 677/23; z 12 września 2024 r., sygn. akt II GSK 794/24).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wykonywanie ciągłych czynności wymienionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, za określoną odpłatnością nie podpada pod hipotezę normy zawartej w art. 176 k.s.h. sprowadzają się one bowiem do stałego
i bieżącego realizowania ustalonych zadań takich jak w przypadku stałego zatrudnienia w spółce i świadczenia pracy na jej rzecz.
13. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Organ prawidłowo uznał, że opisane we wniosku czynności odpowiadają przedmiotowi umowy o świadczenie usług.
Jak wynika z art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przepisy dotyczące umowy zlecenia mają zatem zastosowanie w każdym przypadku, gdy przedmiotem czynności prawnej są usługi, które nie są wyczerpująco uregulowane innymi przepisami. W przedstawionym przez Skarżącą spółkę stanie faktycznym przedmiotem świadczenia członka zarządu pozostają czynności starannego działania o charakterze powtarzającym się, stałym lub ciągłym. W orzecznictwie podkreśla się, że "z racji na charakter takich czynności (ciągły i stały)" nie składają się one na treść stosunku uczestnictwa łączącego wspólnika ze spółką, zasadnie są zatem kwalifikowane
"z zastosowaniem przepisów k.c., do czego organ był uprawniony na podstawie art. 2 k.s.h." (por. wyrok NSA z 28 września 2023 r., sygn. akt II GSK 1810/22).
Podzielić należy zatem przyjęty przez Prezesa NFZ pogląd, że opisany przez Spółkę w tej sprawie przyszły stan faktyczny powodowałby powstanie obowiązku opłacania składek zdrowotnych z tytułu wynagrodzenia za tak określone i spełniane przez jedynego członka zarządu świadczenia pracy na rzecz Spółki. W konsekwencji, wobec ciągłego a nie powtarzającego się charakteru opisanych we wniosku czynności wzajemnych pomiędzy jedynym członkiem zarządu Spółki a Spółką, trafnie Organ uznał, że będą do nich miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. W konsekwencji trafnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko Organu, że czynności opisane we wniosku o interpretację nie stanowią powtarzających się świadczeń niepieniężnych w rozumieniu art. 176 § 1 k.s.h. Oznacza to, wbrew stanowisku Skarżącej spółki, że członek zarządu spółki może być objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy
o świadczeniach.
14. Nie można również tracić z pola widzenia tego, że zobowiązanie wspólnika do spełnienia świadczeń na rzecz spółki nie jest motywowane istnieniem jakichkolwiek więzi kooperacyjnych, produkcyjnych, czy też handlowych między nim a spółką, co wynika z istoty - a co za tym idzie również celu - przywołanego przepisu art. 176 § 1 k.s.h. Przepis ten wymaga, żeby świadczenia członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością miały charakter korporacyjny. W rozpoznawanej sprawie nie sposób jest przypisać tym świadczeniom takiego charakteru.
15. Podsumowując - skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku a stawiany w niej zarzut błędnej wykładni art. 176 k.s.h.
w związku z art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach.
16. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
17. O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U.
z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl