II GSK 909/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki od postanowienia WSA odrzucającego skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta dotyczące identyfikatorów NC w strefie ograniczonego ruchu, uznając brak naruszenia interesu prawnego skarżącej.
Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła zarządzenie Prezydenta Miasta dotyczące identyfikatorów NC, uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu. WSA odrzucił skargę, uznając, że spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd wskazał, że zarządzenie jest aktem wykonawczym do zatwierdzonej organizacji ruchu i że spółka ma alternatywny dostęp do nieruchomości, co wyklucza naruszenie jej interesu prawnego.
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy dotyczące wydawania i użytkowania identyfikatorów NC, które uprawniają do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu. Spółka argumentowała, że zarządzenie narusza jej interes prawny, utrudniając prowadzenie działalności gospodarczej i dostęp do nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, stwierdzając, że spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ zarządzenie jedynie reguluje dostęp do identyfikatorów, a nie ogranicza prawa własności czy prowadzenia działalności. Sąd wskazał również, że spółka ma alternatywny dostęp do nieruchomości od strony Alei Jerozolimskich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd uznał, że zarządzenie jest aktem wykonawczym do zatwierdzonej organizacji ruchu i nie można go kwestionować bez podważenia aktu bazowego. Ponadto, NSA stwierdził, że spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ ma alternatywny dostęp do nieruchomości, a przepisy dotyczące identyfikatorów NC nie ograniczają jej praw, a wręcz mogą je rozszerzać w uzasadnionych przypadkach. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności zarządzenia mogłoby pogorszyć sytuację prawną spółki, rozszerzając zakaz ruchu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ zarządzenie jedynie reguluje dostęp do identyfikatorów, a nie ogranicza jej praw, a ponadto posiada alternatywny dostęp do nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarządzenie jest aktem wykonawczym do organizacji ruchu i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego spółki, która ma zapewniony dostęp do nieruchomości od strony nieobjętej zakazem ruchu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (28)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 11 § 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.r.d. art. 10 § 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § 2a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 poz 259
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie jest aktem wykonawczym do zatwierdzonej organizacji ruchu i nie można go kwestionować bez podważenia aktu bazowego. Spółka posiada alternatywny dostęp do nieruchomości od strony nieobjętej zakazem ruchu, co wyklucza naruszenie jej interesu prawnego. Przepisy dotyczące identyfikatorów NC nie ograniczają praw spółki, a wręcz mogą je rozszerzać w uzasadnionych przypadkach.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (w tym Konstytucji RP) powinny być odniesione do aktu bazowego zatwierdzającego zmianę organizacji ruchu, a nie do zarządzenia wykonawczego. Utrudnienie w wykonywaniu prawa własności przez ograniczenie dostępu do nieruchomości stanowi naruszenie interesu prawnego skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
zarządzenie jest aktem wykonawczym i wtórnym względem zasadniczego (bazowego) aktu nie jest zatem dopuszczalne kwestionowanie legalności zarządzenia wykonawczego względem aktu bazowego z zakresu administracji publicznej [...] bez uprzedniego podważenia legalności i mocy wiążącej powyższego aktu bazowego interes prawny strony skarżącej – w świetle podnoszonych przez nią zarzutów – nie mógł zostać naruszony strona skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że przez zaskarżenie [...] zmierza ona w istocie do pogorszenia własnej sytuacji prawnej.
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki naruszenia interesu prawnego w kontekście aktów wykonawczych do organizacji ruchu oraz dostępu do nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zarządzeniem dotyczącym identyfikatorów NC i organizacji ruchu w konkretnej strefie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów organizacji ruchu w mieście i dostępu do nieruchomości, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Czy zarządzenie o identyfikatorach NC może pogorszyć sytuację prawną firmy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 909/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2340/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-01-31
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2340/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie wydania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2339/22 odrzucił skargę podmiotu: A. Sp. z o.o. w W. (strona skarżąca, skarżąca, spółka) na zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wydawania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu oraz zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi.
Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że w zaskarżonym zarządzeniu Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy określono, że w związku z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu w rejonie ulic Chmielnej, Szpitalnej i Brackiej, który wprowadza zakaz ruchu w miejscach oznaczonych znakiem drogowym B-1 (zakaz ruchu w obu kierunkach) i dotyczy następujących ulic: Szpitalnej na odcinku Przeskok - Chmielna, Chmielnej na odcinku Bracka - Nowy Świat, Brackiej na odcinku Chmielna - Krucza, a także w związku z tym, że zakaz ruchu nie dotyczy rowerów, autobusów ZTM i pojazdów z identyfikatorem NC, wprowadzono "Regulamin wydawania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu w rejonie ulic Chmielnej, Szpitalnej i Brackiej", stanowiący załącznik do ww. zarządzenia. W powołanym załączniku określono zasady wydawania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu we wskazanym rejonie, w tym zasady wydawania tych identyfikatorów mieszkańcom i innym podmiotom. Skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zarządzenia w części, w której dotyczy ono dojazdu do działki ewidencyjnej o numerze [...], obręb [...], oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw oraz opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że nowy sposób organizacji ruchu związany z wprowadzaniem indywidualnie udzielanych identyfikatorów nie uwzględnia faktu, że na terenie objętym zakazem ruchu funkcjonuje hotel ("..."), prowadzony przez spółkę, restauracja "..." oraz szkoła języka niemieckiego Goethe-Institut (Instytut). Na nieruchomości zajmowanej przez hotel są zapewnione miejsca postojowe dla pojazdów (także w garażu podziemnym budynku hotelowego), a ponadto część miejsc postojowych jest użytkowanych przez Instytut (będący najemcą wyodrębnionego lokalu w budynku) oraz innych najemców i dzierżawców prowadzących działalność gospodarczą. Spółka podniosła, że ze względu na profil prowadzonej działalności oraz rodzaj działalności gospodarczej najemców i dzierżawców nie ma realnej możliwości zgłaszania z wyprzedzeniem konieczności uzyskania identyfikatorów dla pojazdów gości hotelowych oraz innych klientów, którzy nie zgłaszają wcześniej ilości i rodzaju pojazdów, które będą parkować na terenie nieruchomości. W ocenie spółki zaskarżone zarządzenie nie respektuje interesów przedsiębiorców działających na terenie objętym zakazem ruchu, a w zakresie dotyczącym skarżącej i dzierżawców ww. nieruchomości (szczególnie przez objęcie zakazem również taksówek) – praktycznie uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem nieruchomości, a ograniczenie możliwości dojazdu do użytkowanych budynków przez taksówki, jako nieuzasadnione względami istnienia interesu publicznego, stanowi rażące naruszenie prawa własności. Zaskarżone zarządzenie skutkuje pozbawieniem strony skarżącej (oraz jej najemców i dzierżawców) dostępu do drogi publicznej w zakresie wymaganym przez prowadzoną przez nich działalność.
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ w swojej argumentacji wskazał na błędne określenie przedmiotu zaskarżenia, uniemożliwiające prawidłowe rozpoznanie skargi, zauważając że zarządzenie jest aktem wtórnym wobec aktu podstawowego, jakim było zatwierdzenie zmiany organizacji ruchu. Stwierdzenie nieważności Zarządzenia w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] nie zmieni sytuacji prawnej nieruchomości skarżącej, gdyż nadal będzie obowiązywać w odniesieniu do tej nieruchomości zatwierdzona organizacja ruchu nr ZR- OR.7221.1649.2022 z dnia 23 czerwca 2022 r., w której na Placu Pięciu Rogów obowiązuje zakaz ruchu w obu kierunkach, z wyłączeniem rowerów, autobusów ZTM i pojazdów z identyfikatorem NC.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. oraz orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wskazał, że objęte skargą zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 31 w zw. z art. 11 a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (u.s.g.) oraz art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), natomiast skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Kontrolowany Sąd Wojewódzki przyjął, że przesłanka przedmiotowa powyższej regulacji została spełniona, gdyż zaskarżone zarządzenie jest aktem z zakresu administracji publicznej. W dalszej części rozważań Sąd I instancji stwierdził, że spółka odwołując się do przesłanki naruszenia własnego interesu prawnego argumentowała, że naruszenie to polega na tym, że zaskarżone zarządzenie "dotyczy praw i obowiązków skarżącej jako właściciela (dzierżawcy wieczystego) budynku położonego przy ul. Chmielnej 13A w Warszawie", natomiast sam interes prawny jest wywodzony m.in. z art. 140 i art. 145 kodeksu cywilnego oraz art. 21 w zw. z art. 64 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Sąd stwierdził następnie, że "szczegółowa analiza zarzutów zawartych w skardze wskazuje, że żadnego z podniesionych tam argumentów nie sposób zakwalifikować jako hipotezę normy prawnej konkretnego przepisu prawa materialnego, naruszenie którego dałoby się zakwalifikować jako podstawa do skutecznego wniesienia skargi na zarządzenie w przedmiocie wydawania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefą objętą zakazem ruchu", gdyż "u podstaw legitymacji skargowej dotyczącej zaskarżonego Zarządzenia musi (...) leżeć naruszenie aktualnego interesu prawnego skarżącej.". Strona skarżąca powinna wykazać, że kwestionowane zarządzenie "jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.". W ocenie Sądu I instancji, argumenty skarżącej nie wskazują, by zaskarżone zarządzenie wpływało w sposób bezpośredni i realny na sytuację prawną spółki, czy też by doprowadzało do ograniczenia lub pozbawienia tego podmiotu konkretnych uprawnień albo nałożenia pewnych obowiązków. Niewątpliwie wprowadzenie nowej organizacji ruchu mogło wywrzeć wpływ na prawa właścicielskie lub prawo do prowadzenia działalności gospodarczej właścicieli nieruchomości lub podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w nieruchomościach położonych w strefie objętej zakazem ruchu, np. w zakresie dostępu do nieruchomości lub wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, a co za tym idzie "mogło naruszać przez to interes prawny skarżącej." (zob. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2018 r., I OSK 1722/17). Sąd Wojewódzki stwierdził następnie, że rozpatrywana skarga nie obejmuje jednak swym zakresem zatwierdzonego projektu organizacji ruchu w rejonie ulic Chmielnej, Szpitalnej i Brackiej, który wprowadza zakaz ruchu w miejscach oznaczonych znakiem typu B-1 (zakaz ruchu w obu kierunkach) i dotyczy następujących ulic: Szpitalnej na odcinku Przeskok - Chmielna, Chmielnej na odcinku Bracka - Nowy Świat, Brackiej na odcinku Chmielna - Krucza. Wniesiona skarga kwestionuje natomiast zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 1092/2022 w sprawie wydawania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefą objętą zakazem ruchu w rejonie ulic Chmielnej, Szpitalnej i Brackiej. Z treści Regulaminu wydawania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu w rejonie ulic Chmielnej (§ 4 pkt 1) wynika, że o identyfikator mogą ubiegać się osoby prawne, osoby fizyczne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące działalność gospodarczą i mające siedzibę lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej na terenie Strefy, których obsługa możliwa jest jedynie od strony Strefy, natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się wydanie identyfikatorów dla innych podmiotów po uzyskaniu zgody Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich (§ 4 pkt 8). W ocenie Sądu I instancji zaskarżone zarządzenie nie ogranicza prawa własności i praw pochodnych podmiotów będących właścicielami nieruchomości położonych w obszarze jego oddziaływania, ani podmiotów prowadzących w tym obszarze działalność gospodarczą, a jedynie reguluje dostęp do identyfikatorów NC, po których uzyskaniu można wjeżdżać do strefy objętej zakazem ruchu. Sąd zauważył również, że w sytuacji prawnej strony skarżącej istnieje dojazd do nieruchomości od strony Alei Jerozolimskich, który nie jest objęty zakazem ruchu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła strona skarżąca, zaskarżając je w całości oraz podnosząc zarzuty:
1) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:
a) przepisu art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 140 Kodeksu cywilnego i uznanie, że utrudnienie w wykonywaniu prawa własności, tj. korzystaniu z nieruchomości w sposób dotychczasowy, nie stanowi naruszenia interesu prawnego skarżącej kasacyjnie w postaci naruszenia jego uprawnień wynikających z prawa własności;
b) przepisu art. 184 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 roku Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie strony prawa do kontroli przez sąd działalności administracji publicznej;
c) przepisu art. 45 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 roku Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie Strony prawa do sądu;
2) naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynika sprawy, tj.: przepisu art. 134 § 1 oraz art. 135 w związku z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy i nieprawidłowe uznanie, że interes prawny skarżącego nie został naruszony stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego. Skutkuje to ograniczeniem zakresu rozpoznania sprawy odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jedynie do weryfikacji zarzutów rozumianych jako skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. podstawy skargi kasacyjnej mogą zostać oparte na zarzutach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie podniesione zarzuty naruszenia prawa w zakresie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 45 i art. 184 ustawy Konstytucji RP okazały się całkowicie bezzasadne.
Ustawodawca w art. 58 § 1 pkt 5a) p.p.s.a. wprowadził w ramach katalogu podstaw odrzucenia skargi szczególną przesłankę dopuszczalności zaskarżenia w postaci naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. Przepis wprowadzający tę przesłankę ma charakter odsyłający, a zatem rekonstrukcja pełnej treści normatywnej analizowanej przesłanki wymaga sięgnięcia do przepisów ustaw szczególnych, które warunkują dopuszczalność zaskarżenia określonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego lub organów administracji rządowej o charakterze generalnym lub indywidualnym od wykazania przez podmiot skarżący naruszenia już istniejącego i co do zasady własnego interesu prawnego, uprawnienia lub kompetencji. Przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a) p.p.s.a. jest m.in. art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi podstawę do zaskarżania do sądu administracyjnego uchwał lub zarządzeń podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Legitymacja skargowa w tym zakresie przysługuje jednak tylko tym podmiotom – na zasadzie lex specialis względem art. 50 § 1 p.p.s.a. – których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez regulację wynikającą z zaskarżonych uchwał lub zarządzeń organów gminnych. Przesłanką dopuszczalności skargi na uchwały lub zarządzenia organów gminnych, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., jest zatem nie tylko wykazanie przysługującego danemu podmiotowi interesu prawnego (pojmowanego jako wynikający z określonej normy prawa formalnego lub materialnego konkretny i co do zasady indywidualny związek uprawnień lub obowiązków wynikających z treści tych nom z sytuacją prawną podmiotu skarżącego lub grupy podmiotów, co wyjątkowo dopuszcza art. 101 ust. 2a u.s.g.), lecz przede wszystkim udowodnienie, że interes ten został naruszony (legalnie albo nielegalnie, co podlega ocenie dopiero w toku rozpoznawania sprawy co do istoty przez sąd administracyjny i może prowadzić do uwzględnienia skargi). Z powyższych regulacji wynika zatem określona sekwencja badania przesłanki legitymacyjnej, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a) p.p.s.a. W procesie tym konieczne jest zachowanie spójności wyrażanych ocen prawnych. Sąd administracyjny jest więc zobowiązany do kategorycznego stwierdzenia, czy i w jakim zakresie strona skarżąca dysponuje interesem prawnym w zaskarżeniu danego aktu, a następnie w razie pozytywnej weryfikacji w tym zakresie – po dokonaniu ponownej konfrontacji treści zaskarżonego aktu z co do zasady indywidualną sytuacją prawną podmiotu skarżącego i jego własnym interesem prawnym – jednoznacznego ustalenia, czy i w jakim zakresie interes ten został naruszony przez kwestionowane w skardze przepisy (regulacje).
Odnosząc powyższe uwagi do treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz zasadniczego zarzutu kasacyjnego naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie jest uzasadniony, albowiem z rozważań Sądu I instancji na tle negatywnej oceny realizacji przesłanki legitymacyjnej z art. 101 u.s.g. (art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.) można wyprowadzić wniosek – aczkolwiek wymaga on zestawienia kilku fragmentów wywodu – że o ile skarżącej można przypisać dysponowanie interesem prawnym wynikającym z norm materialnoprawnych (w tym norm prawa cywilnego) dotyczących treści prawa własności i jego ochrony na tle treści zaskarżonego zarządzenia obejmującego swoim zakresem obowiązywania nieruchomość skarżącej (jedynie w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia Sąd wyraził niespójny na tle całości rozważań pogląd, że "przedstawione przez skarżącą argumenty wskazują na naruszenie jej interesu faktycznego, a nie prawnego"), o tyle brak jest podstaw do przyjęcia, że interes ten został naruszony przez ten akt (w szczególności w zakresie § 1 i § 4).
Prawidłowość powyższej oceny prawnej jest konsekwencją uwzględnienia następujących przesłanek.
Po pierwsze, zaskarżone zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wydawania i użytkowania identyfikatorów NC uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu ma charakter wykonawczy i wtórny względem zasadniczego (bazowego) aktu nr ZR-OR.7221.1649.2022 z dnia 23 czerwca 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu w rejonie ulic Chmielnej, Szpitalnej i Brackiej. Na podstawie powyższego aktu wprowadzono zakaz ruchu w miejscach oznaczonych znakiem drogowym B-1 (zakaz ruchu w obu kierunkach) w zakresie dotyczącym określonych odcinków ulic: Szpitalnej, Chmielnej i Brackiej, z wyłączeniem rowerów, autobusów ZTM i pojazdów z identyfikatorem NC. Wyłączenie spod zakresu obowiązywania ww. zakazu m.in. użytkowników identyfikatorów NC spowodowało konieczność wydania zaskarżonego zarządzenia obejmującego regulamin wydawania i użytkowania identyfikatorów uprawniających do wjazdu w strefę objętą zakazem ruchu. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (w tym regulacji konstytucyjnej w zakresie art. 45 i art. 184) nie mogą być zatem odniesione do zaskarżonego zarządzenia, albowiem jest ono aktem wtórnym względem aktu zmieniającego organizację ruchu przez wprowadzenie ograniczonego zakazu ruchu w obu kierunkach w zakresie dotyczącym określonych odcinków ulic. Nie jest zatem dopuszczalne kwestionowanie legalności zarządzenia wykonawczego względem aktu bazowego z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (akt zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu), w zakresie jego treści stanowiącej konkretyzację lub uzupełnienie tego aktu (w przedmiotowej sprawie zaskarżone zarządzenie ogranicza zakres zakazu ruchu w wyznaczonym obszarze), bez uprzedniego podważenia legalności i mocy wiążącej powyższego aktu bazowego. Prawidłowo zatem stwierdził Sąd Wojewódzki, że zarzuty strony skarżącej dotyczą w istocie aktu nr ZR-OR.7221.1649.2022 z dnia 23 czerwca 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu.
Po drugie, negatywna ocena realizacji przesłanki legitymacyjnej z art. 101 ust. 1 u.s.g. przez stronę skarżącą jest także następstwem samej treści zaskarżonego zarządzenia oraz jej zestawienia z elementami sytuacji prawnej tej strony. Zgodnie z § 4 pkt 1 Regulaminu wydawania i użytkowania identyfikatorów NC, stanowiącego załącznik do zaskarżonego zarządzenia, o wydanie identyfikatora mogą ubiegać się osoby prawne, osoby fizyczne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące działalność gospodarczą i mające siedzibę lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej na terenie strefy zakazu ruchu, których obsługa możliwa jest jedynie od strony strefy, natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się wydanie identyfikatorów dla innych podmiotów po uzyskaniu zgody Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich (§ 4 pkt 8). Z informacji przekazanych przez skarżony organ i niepodważonych przez stronę skarżącą wynika, że sporna działka nr [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej nie tylko od strony strefy zakazu (od strony ul. Brackiej i Chmielnej), lecz także od strony wschodniej (od Alei Jerozolimskich, przez bramę wjazdową mieszczącą się w budynku o numerze 32). Oznacza to, że na tle treści § 4 pkt 1 kwestionowanego regulaminu interes prawny strony skarżącej – w świetle podnoszonych przez nią zarzutów – nie mógł zostać naruszony. Powyższy przepis nie dotyczy bowiem strony skarżącej bezpośrednio, gdyż ma ona alternatywną możliwość dostępu do swojej nieruchomości od strony drogi, która nie jest objęta strefą zakazu ruchu, natomiast § 4 pkt 8 niewątpliwie rozszerza, a nie znosi lub ogranicza prawa skarżącej.
Po trzecie, strona skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że przez zaskarżenie i żądanie stwierdzenia nieważności zarządzenia z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 1092/2022, w sytuacji dalszego obowiązywania aktu nr ZR-OR.7221.1649.2022 z dnia 23 czerwca 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu, zmierza ona w istocie do pogorszenia własnej sytuacji prawnej. Osiągnięcie celu zaskarżenia w postaci stwierdzenia nieważności ww. zarządzenia w zakresie jej nieruchomości skutkowałoby bezwzględnym rozszerzeniem zakresu obowiązywania zakazu ruchu w wyznaczonej strefie na tę nieruchomość, bez możliwości ubiegania się o wyłączenie spod zakazu ruchu wynikającego z aktu zatwierdzającego zmianę organizacji ruchu.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia bezzasadności podniesionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 182 § 1 i § 3 oraz art. 184 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny przypomina jednocześnie pełnomocnikowi skarżonego organu, że zgodnie z uchwałą tego Sądu z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23, przepisy art. 203 i 204 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI