II GSK 904/22

II GSK 904/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Ostrowska
Dariusz Zalewski
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Bankowe prawo
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2678/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-14
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 183 par. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Dariusz Zalewski Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2678/21 w sprawie ze skargi R. M. J. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 14 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2678/21, oddalił skargę R. M. J. (dalej: strona skarżący) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z 20 sierpnia 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Decyzją z 20 sierpnia 2021 r. Komisja Nadzoru Finansowego po rozpoznaniu sprawy w przedmiocie nałożenia na R. M. J. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2080, ze zm., dalej "ustawa o ofercie") za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę A. S.A. z siedzibą we W. (następnie A. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W., A. S.A. z siedzibą w W., obecnie C. S.A. z siedzibą w W.), dalej "A", "Spółka", "Emitent"), o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych związanych z przekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz w związku z niewykonaniem w terminie obowiązku publikacji: skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018, tj. w okresie pełnienia przez R. M.J. funkcji członka rady nadzorczej A., działając na podstawie art. 104 kpa, art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 2059, ze zm., dalej "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie, nałożyła na R. M. J. karę pieniężną w wysokości 80.000 zł, wobec stwierdzenia rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez A. w okresie, w którym R. M. J. pełnił funkcję członka rady nadzorczej tej spółki, gdyż spółka ta dopuściła się rażących naruszeń prawa o których mowa w decyzji. Ponadto organ na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym umorzył postępowanie w części, w jakiej prowadzone było w przedmiocie nałożenia na R. M. J. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez A., o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w zakresie informacji okresowych, związanych z przekazaniem Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaskarżonym wyrokiem z 14 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2678/21, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.P.S.A.) oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie Komisji Nadzoru Finansowego.
W ocenie Sądu I instancji, postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ potwierdziło, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji zostały spełnione wszystkie, wymienione w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie przesłanki, umożliwiające nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, za wskazane w osnowie tejże decyzji naruszenia art. 56 ustawy o ofercie, dokonane przez Spółkę w czasie, w którym jako emitent miała status spółki publicznej.
Po pierwsze, 17 grudnia 2019 r. KNF wydała na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie decyzję administracyjną, którą nałożyła na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w związku ze sporządzeniem: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz nieopublikowaniem: skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018. Strona nie odpowiada za naruszenia związane ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017. Spełniona została zatem pierwsza z wymienionych powyżej przesłanek odpowiedzialności Strony. Decyzja jest ostateczna (oraz prawomocna).
Po drugie, opisane w niniejszej decyzji naruszenia obowiązków informacyjnych, jakie ciążyły na Spółce, należało uznać za rażące. Na kwalifikację uchybień Spółki jako rażących miały wpływ waga i znaczenie raportów okresowych dla uczestników rynku kapitałowego. Dostarczają one danych finansowych i informacji na temat emitenta, przebiegu i wyników jego działalności, a także zawierają dane na temat skutków podejmowanych przez niego decyzji i otoczenia biznesowego, które są użyteczne dla szerokiego kręgu użytkowników przy podejmowaniu decyzji gospodarczych. Umożliwiają prognozowanie przyszłej sytuacji spółki i możliwości jej rozwoju. Ponadto raporty okresowe pozwalają ich odbiorcom na porównanie aktualnych danych finansowych podmiotu z wynikami historycznymi oraz z wynikami osiągniętymi przez innych emitentów. Ilustrują także sposób, w jaki kierownictwo jednostki zarządza nią oraz powierzonymi mu zasobami finansowymi.
Tych wszystkich informacji zabrakło inwestorom, którzy niezależnie od stanu posiadania akcji i obligacji Spółki i statusu, powinni mieć zapewniony powszechny i równy dostęp do informacji dotyczących Spółki i wyemitowanych przez nią papierów wartościowych. Informacja na rynku kapitałowym powinna być dostępna również dla ogółu osób nieposiadających walorów danego emitenta, gdyż może ona stanowić podstawę do podjęcia przez nich decyzji inwestycyjnej. Przekazanie do publicznej wiadomości informacji niekompletnych i nierzetelnych oraz nieprzekazanie raportów okresowych spowodowało zatem zachwianie fundamentalnych zasad, na których oparty jest obrót papierami wartościowymi na rynku regulowanym, tj. równego dostępu inwestorów do informacji oraz zasady transparentności. Tym samym przekazywanie przez Emitenta niekompletnych i nierzetelnych informacji w raportach okresowych lub brak publikacji raportów okresowych w określonym prawem terminie, których analiza powinna być uwzględniana przy dokonywaniu racjonalnych decyzji inwestycyjnych, w przypadku działania Spółki stanowiły naruszenia rażące, istotnie godzące w prawa i interesy uczestników rynku.
Po trzecie, koniecznym warunkiem wydania niniejszej decyzji jest fakt pełnienia przez daną osobę funkcji członka rady nadzorczej spółki publicznej w czasie, gdy doszło do stwierdzonych w treści decyzji z 17 grudnia 2019 r. naruszeń obowiązków określonych w art. 56 ustawy o ofercie. R. M. J. pełnił funkcję członka rady nadzorczej Spółki od w okresie od 17 stycznia 2017 r. do 28 sierpnia 2018 r. Zakończenie pełnienia przez Stronę funkcji członka rady nadzorczej Spółki nastąpiło w związku z zatwierdzeniem przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2017. W związku z powyższym, w ww. dniu wygasł mandat R. M. J. uprawniający go do sprawowania funkcji członka rady nadzorczej Spółki (art. 386 §2 w zw. z art. 369 § 4 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526, ze zm., dalej "k.s.h.") oraz § 18 ust. 6 Statutu A. S.A.).
Po czwarte, wbrew zarzuto skargi, na dzień wydania niniejszej decyzji nie upłynął dwunastomiesięczny termin, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł została wydana w dniu 17 grudnia 2019 r., zaś doręczenie jej Spółce nastąpiło w dniu 23 grudnia 2019 r. Tym samym sąd, nie podzielił zarzutów skargi, że uprawnienie KNF do nałożenia kary pieniężnej na Stronę na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie nie uległo przedawnieniu. Zdaniem WSA, uwzględniając 12-miesięczny termin uprawniający do nałożenia kary administracyjnej na skarżącego, jak również fakt zawieszenia biegu tego terminu na podstawie art. 31za ustawy COVID-19, w ocenie sądu, Komisja była uprawniona do wydania zaskarżonej decyzji.
WSA podkreślił także, że odpowiedzialność, jaka ciąży na radzie nadzorczej Spółki, w tym stronie sprowadza do zaniechań w zakresie nadzoru nad działalnością Spółki, które uniemożliwiły potencjalne wykrycie nieprawidłowości w zakresie sprawozdawczości finansowej Spółki i ich zapobieżenie. Rada nadzorcza więc w tym zakresie nie wykazała należytej staranności i czujności, jakich należy oczekiwać od profesjonalistów, którzy zasiadają w organie nadzorczym spółki publicznej. Takie postępowanie, tj. brak wykonywania działań kontrolnych, świadczy o naruszeniu przez członków rady nadzorczej Spółki obowiązków wynikających z przepisów ustawy o rachunkowości.
W świetle powyższego, wbrew zarzutom skargi, Sąd I instancji stwierdził, że rada nadzorcza Spółki - jako organ kolegialny - nie zapewniła stałego i odpowiedniego nadzoru nad wszystkimi obszarami działalności Spółki, co mogło mieć wpływ na zbyt późne wykrycie nieprawidłowości i naruszeń prawa, które miały miejsce w Spółce. Tym samym rada nadzorcza A. nie dała samej sobie w okresie naruszeń prawa objętych postępowaniem szansy na wykrycie jakichkolwiek nieprawidłowości zachodzących w sprawozdawczości finansowej Spółki oraz okresowym raportowaniu stosownie do ustawy o ofercie.
Konsekwencją stwierdzonych naruszeń uznanych za rażące, było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej. Ze względu na fakt, że katalog przesłanek wymiaru kary wskazany w art. 96 ust. 1 h ustawy o ofercie jest katalogiem otwartym, Komisja wymierzając karę uwzględniła również dodatkowe przesłanki, w tym wskazane w art. 189d k.p.a. WSA nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu w tym zakresie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1.1 przepisów prawa materialnego, to jest:
1.1.1 art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie publicznej9 w związku z art. 31za ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych10 poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że kara pieniężna została na Skarżącego nałożona przed upływem 12 miesięcy od wydania decyzji Komisji nakładającej karę pieniężną na Spółkę, podczas gdy Decyzja Komisji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego wydana została po upływie terminu przedawnienia karalności z tytułu naruszeń określonych w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie publicznej, a więc nie istniała podstawa do nałożenia kary pieniężnej na Skarżącego, co skutkowało brakiem stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieważności Decyzji w związku z jej wydaniem bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA) i nieumorzeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i § 3 P.P.S.A.;
1.1.2 art. 96 ust. 6a pkt 2 i art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie publicznej w związku z art. 189b KPA poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - w ślad za Komisją - ich błędnej wykładni prowadzącej do uznania, że:
(i) wystarczające dla nałożenia na członka rady nadzorczej spółki publicznej kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie publicznej jest spełnienie czterech przesłanek określonych w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie publicznej (1j. (i) wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie nałożenia kary na spółkę będącą emitentem na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie publicznej, (ii) rażące naruszenie przez spółkę będącą emitentem obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie publicznej, (iii) pełnienie przez daną osobę funkcji członka rady nadzorczej spółki będącej emitentem w czasie naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie publicznej) oraz w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie publicznej (tj. wydanie decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną na członka rady nadzorczej spółki będącej emitentem nie później niż 12 miesięcy od dnia wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie publicznej);
(ii) sankcja administracyjna w formie kary pieniężnej przewidziana w art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie publicznej może być zastosowana wobec członka rady nadzorczej Spółki w sposób automatyczny, tj. bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności dotyczących Skarżącego oraz okoliczności sprawowania mandatu członka rady nadzorczej przez Skarżącego;
(iii) wystarczające dla stwierdzenia odpowiedzialności administracyjnej Skarżącego jest nałożenie kary pieniężnej na Spółkę jako emitenta za rażące naruszenie przez nią obowiązków informacyjnych w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję w radzie nadzorczej Spółki, w całkowitym oderwaniu od indywidualnych okoliczności dotyczących Skarżącego oraz okoliczności sprawowania mandatu członka rady nadzorczej przez Skarżącego, w tym w szczególności z pominięciem okoliczności stwierdzonych w decyzji Komisji z 17 grudnia 2019 roku (znak sprawy; DPS-WPA1/456/23/2018.AM)11 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na Spółkę, tj. okoliczności w zakresie fałszowania przez członków ówczesnego zarządu informacji dotyczących Spółki i wprowadzenia w błąd innych osób;
(iv) nałożenie kary pieniężnej na Skarżącego, pełniącego funkcję członka rady nadzorczej Spółki, oraz innych członków tej samej rady nadzorczej jest uzasadnione i nieuchronne w związku z zastosowaniem ich wtórnej i zautomatyzowanej odpowiedzialności w następstwie stwierdzenia naruszeń w postępowaniu dotyczącym Spółki, przy jednoczesnym nienałożeniu kary pieniężnej na jednego członka rady nadzorczej Spółki - tj. Jacka Osowskiego - który pełnił funkcję członka rady nadzorczej Spółki w okresie naruszeń Spółki i był członkiem tej samej rady nadzorczej co Skarżący, a zatem znajdował się w identycznej sytuacji faktycznej i prawnej,
co skutkowało błędnym przyjęciem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności administracyjnej Skarżącego uzasadniające nałożenie na niego kary pieniężnej, jak również skutkowało naruszeniem przepisów postępowania poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego (vide - punkt 1.2.1 petitum niniejszej skargi kasacyjnej) oraz nieustaleniem innych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (vide - punkt 1.2.2 petitum niniejszej skargi kasacyjnej), a w konsekwencji - oddaleniem Skargi, podczas gdy:
(i) fakt nienałożenia kary pieniężnej na Jacka Osowskiego, pełniącego funkcję członka tej samej rady nadzorczej Spółki co Skarżący w okresie stwierdzonych naruszeń Spółki, stanowi zaprzeczenie uzasadnienia nałożenia kary pieniężnej jako sankcji wtórnej wobec sankcji podstawowej nałożonej na Spółkę, czyli koncepcji Komisji zaaprobowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny;
(ii) bezprecedensowe i ekstraordynaryjne okoliczności sprawowania funkcji członka rady nadzorczej przez Skarżącego w warunkach stwierdzonego post factum procederu fałszowania danych i informacji dotyczących Spółki - co zostało stwierdzone przez Komisję w Decyzji A. - stanowią potwierdzenie uniemożliwienia radzie nadzorczej i Skarżącemu skutecznego przeciwdziałania i zapobiegnięcia naruszeniom Spółki, pomimo należycie wykonywanych obowiązków stałego nadzoru nad Spółką, które to okoliczności powinny być wzięte pod uwagę w kontekście oceny dotyczącej wystąpienia w ogóle deliktu administracyjnego Skarżącego;
(iii) nałożenie kary pieniężnej wymaga uprzedniego stwierdzenia naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na członku rady nadzorczej, będącego członkiem organu kolegialnego, zgodnie z art. 189b KPA, a nie wyłącznie stwierdzenia wystąpienia czterech obiektywnych przesłanek odpowiedzialności administracyjnej;
(iv) stwierdzenie odpowiedzialności administracyjnej członka rady nadzorczej i nałożenie na niego kary pieniężnej wymaga sprecyzowania i zindywidualizowania czynu bezprawnego członka rady nadzorczej, pełniącego funkcję w ramach organu kolegialnego, a nie oparcia jego odpowiedzialności wyłącznie na czynie bezprawnym innej osoby, w tym przypadku członków zarządu Spółki;
(v) przyczynienie się innych osób do uniemożliwienia radzie nadzorczej i jej członkom zapobieżeniu naruszeniom Spółki w zakresie wypełniania obowiązków informacyjnych stanowi okoliczność wyłączającą możliwość oceny wykonywania obowiązku stałego nadzoru przez radę nadzorczą jako nienależytej;
1.1.3 art. 6 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka12 w związku z art. 42 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej13 poprzez ich niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, co skutkowało naruszeniem zasad sądowej weryfikacji prawidłowości Decyzji w sposób odpowiadający standardom analogicznym do obowiązujących w sprawach karnych, a w konsekwencji doprowadziło do niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istotnych naruszeń Komisji w zakresie niezapewnienia Skarżącemu standardów ochrony praw oskarżonego obowiązujących w postępowaniu karnym, w szczególności takich jak brak obowiązku dowodzenia braku winy oraz możliwość podjęcia obrony przed skonkretyzowanym zarzutem - i w istocie powtórzenia w całości stanowiska Komisji, bez należytego zadośćuczynienia zasadom prawdy materialnej, obiektywizmu oraz prawa Skarżącego do obrony, podczas gdy przedmiotem toczącego się w stosunku do Skarżącego postępowania administracyjnego było przypisanie Skarżącemu odpowiedzialności za delikt administracyjny zagrożony karą pieniężną, która to odpowiedzialność ma - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka - charakter sankcji karnej w rozumieniu przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zaś postępowanie prowadzone przeciwko Skarżącemu podlega systemowi gwarancji przewidzianych na gruncie procedury karnej;
1.1.4 art. 382 KSH14 w związku z art. 189b KPA poprzez dokonanie jego błędnej wykładni prowadzącej do uznania, że rada nadzorcza publicznej spółki akcyjnej posiada kompetencje oraz instrumenty zagwarantowane na podstawie przepisów prawa pozwalające na uzyskanie - w toku wykonywania czynności stałego nadzoru - takiej samej wiedzy o sytuacji majątkowej Spółki, którą posiadają członkowie zarządu publicznej spółki akcyjnej jak również że rada nadzorcza - niezależnie od okoliczności faktycznych - jest uprawniona do stosowania wszystkich instrumentów prawnych służących sprawowaniu stałego nadzoru, co skutkowało przyjęciem, że rada nadzorcza Spółki i jej poszczególni członkowie nienależycie wykonywali obowiązek sprawowania stałego nadzoru na działalnością Spółki w okresie naruszeh obowiązków sprawozdawczości finansowej przez Spółkę, podczas gdy:
(i) rada nadzorcza dostosowuje wykorzystywane instrumenty sprawowania stałego nadzoru do sytuacji, w jakiej znajduje się spółka oraz do bieżących problemów spółki;
(ii) rada nadzorcza powinna intensyfikować wykorzystywane środki sprawowania stałego nadzoru, w tym środki bezpośrednio ingerujące w działania zarządu w sytuacji, gdy ujawniane są problemy w określonych dziedzinach działalności spółki;
(iii) instrumenty sprawowania stałego nadzoru nie powinny zakłócać bieżącego funkcjonowania spółki w sytuacji, gdy brak jest podstaw do zarzucania nieprawidłowości w zarządzaniu spółką przez zarząd;
(iv) wykorzystywane instrumenty stałego nadzoru nie mogą przybierać formy poleceń wydawanych zarządowi;
(v) dane i informacje finansowe oraz operacyjne dotyczące spółki są tworzone przez zarząd oraz podległych i kontrolowanych przez zarząd pracowników, jak również to na zarządzie spoczywa obowiązek inicjatywy informacyjnej;
(vi) zarząd spółki posiada najpełniejszą wiedzę o sytuacji spółki, jako organ obowiązany do prowadzenia jej spraw i ją reprezentujący, co tworzy asymetrię informacyjną (asymetrię wiedzy) pomiędzy członkami zarządu i rady nadzorczej;
(vii) rada nadzorcza nie posiada instrumentów pozwalających na sprawowanie nadzoru i kontroli nad stronami trzecimi, w tym towarzystwami funduszy inwestycyjnych, a w związku z tym nie ma prawa żądania od nich przekazania spółce informacji niezbędnych do przygotowania sprawozdań finansowych spółki;
(viii) rada nadzorcza powinna opierać się w toku wykonywanych czynności na analizach i raportach przygotowywanych przez niezależnych zewnętrznych ekspertów (w tym biegłych rewidentów);
(ix) rada nadzorcza współpracuje z zarządem oraz biegłym rewidentem w zakresie przygotowania sprawozdań finansowych spółki, co nie oznacza, że zakres obowiązków na niej spoczywających jest taki sam, jak zakres obowiązków członków zarządu, którzy mają możliwość kreowania oraz zarządzania informacjami o spółce, co daje im także możliwość nadużywania swojej pozycji;
(x) rada nadzorcza w ramach wykonywania stałego nadzoru nad spółką nie jest obowiązana do każdorazowego wykrycia zaistniałych nieprawidłowości, jako że jej obowiązek polega na dochowaniu należytej staranności a nie osiągnięciu określonego rezultatu;
(xi) rada nadzorcza wykonuje obowiązek sprawowania stałego nadzoru nad Spółką kolegialnie;
1.1.5 art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie publicznej i art. 189d KPA w związku z art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie publicznej w związku z art. 96 ust. 6a pkt 2 ustawy o ofercie publicznej w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie w okolicznościach niniejszej sprawy okoliczności wpływających na zmniejszenie wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Skarżącego (z zastrzeżeniem nadrzędnej argumentacji Skarżącego, zgodnie z którą w ogóle nie zmaterializowały się przesłanki do nałożenia na niego kary pieniężnej), co skutkowało przyjęciem, że Komisja nie przekroczyła granic uznania administracyjnego i należycie zastosowała przesłanki wymiaru kary pieniężnej w okolicznościach niniejszej sprawy w odniesieniu do Skarżącego, podczas gdy należyta analiza przedmiotowych dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej powinna prowadzić do uznania, że - w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego - zachodził szereg okoliczności uzasadniających złagodzenie wymiaru nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej, w tym przede wszystkim istniały obiektywne okoliczności, które uniemożliwiły radzie nadzorczej in comore wykonywanie skutecznego nadzoru nad działalnością Spółki:
1.2 przepisów postępowania, które miało istotny woły w na wynik sprawy, to jest:
1.2.1 art. 151 P.P.S.A. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.P.S.A. w związku z art. 7 KPA w związku z art. 77 § 1 KPA oraz art. 80 KPA oraz art. 107 § 3 KPA poprzez oddalenie Skargi w sytuacji, gdy Decyzja została wydana z zaniechaniem wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy - pomimo zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego - i dokonania ustaleń w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, w tym z pominięciem kluczowych okoliczności stwierdzonych w decyzji administracyjnej Komisji z 17 grudnia 2019 roku w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na Spółkę, a dotyczących faktu fałszowania danych finansowych i wprowadzania w błąd osób trzecich przez członków ówczesnego zarządu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że rada nadzorcza Spółki jako organ kolegialny nie dochowała należytej staranności w zakresie sprawowania stałego nadzoru, w tym w odniesieniu do sprawozdawczości finansowej Spółki, jak również uznanie, że rada nadzorcza Spółki nie wykonywała stałego nadzoru nad działalnością Spółki;
1.2.2 art. 151 P.P.S.A. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.P.S.A. w związku z art. 77 § 1 KPA i art. 78 § 1 KPA w związku z art. 107 § 3 KPA poprzez oddalenie Skargi w sytuacji, gdy Komisja wydała Decyzję pomijając przy tym wnioski dowodowe Skarżącego złożone w toku postępowania administracyjnego, których przedmiotem były okoliczności istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy jako że skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i nieuwzględnieniem faktu przyczynienia się do powstania naruszeń Spółki podmiotów trzecich oraz przyjęciem, że rada nadzorcza Spółki jako organ kolegialny nie dochowała należytej staranności w zakresie sprawowania stałego nadzoru nad działalnością Spółki, w tym w odniesieniu do sprawozdawczości finansowej Spółki;
1.2.3 art. 151 P.P.S.A. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.P.S.A. w związku z art. 8 KPA i art. 9 KPA poprzez oddalenie Skargi na Decyzję, pomimo że Decyzja została wydana w rezultacie:
(i) prowadzenia postępowania administracyjnego, w trakcie którego Skarżący przedstawił oczekiwane przez Komisję wyjaśnienia i stanowisko w sprawie, nie będąc przy tym w ogóle informowanym (ani na etapie postępowania administracyjnego, ani na etapie wydawania Decyzji), dopuszczenie się jakich nieprawidłowości jest mu zarzucane;
(ii) wprowadzenia Skarżącego przez Komisję w błąd, jako że po wypowiedzeniu się przez Skarżącego co do zebranych dowodów i materiałów po długotrwałym prowadzeniu przez Komisję postępowania administracyjnego w sprawie, Skarżący zasadnie oczekiwał na zakończenie postępowania administracyjnego, zaś Komisja oczekując na popełnienie przez Skarżącego jako stronę postępowania błędu przy składaniu wyjaśnień skierowała do Skarżącego zestaw kilkunastu szczegółowych pytań dotyczących okoliczności mających miejsce w okresie stwierdzonych naruszeń Spółki,
stanowiących naruszenie zasady zaufania strony postępowania administracyjnego do organu administracji publicznej oraz przewidywalności działania organu (art. 8 KPA) oraz zasady informowania (art. 9 KPA), co miało istotny wpływ na wynik sprawy i na przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska Komisji o niewystarczającym wykazaniu przez Skarżącego faktu zachowania należytej
staranności przez radę nadzorczą jako organ działający kolegialnie;
1.2.4 art. 15zzs4 ust. 2 i ust. 3 ustawy o COVID w związku z art. 6 ust. 1 zd. 1 i ust. 3 lit. c Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP poprzez odstąpienie od przeprowadzenia rozprawy i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, w której nie zachodziły określone w art. 15zzs4 ust. 2 ustawy o COVID okoliczności uzasadniające zarządzenie przeprowadzenia posiedzenia niejawnego, co uniemożliwiło Skarżącemu przedstawienie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu swojego stanowiska w sprawie, a w konsekwencji pozbawiło go możliwości obrony swoich praw, stanowiącej przesłankę nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, określoną w art. 183 § 2 pkt 5 P.P.S.A..
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Strona wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z 31 października 2025 r. skarżący podtrzymał zarzuty, twierdzenia i wnioski sformułowane w skardze kasacyjnej, a także przedstawił dodatkowe argumenty przemawiające za uwzględnieniem wniosków sformułowanych w punkcie 2.1 i 2.2 skargi kasacyjnej;
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jednak nieważności postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. przewiduje, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Jej wystąpienie zawsze należy oceniać w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. Przy analizie czy doszło do pozbawienia strony możliwości działania, należy przede wszystkim rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych oraz czy strona mogła bronić swych praw mimo wystąpienia uchybień procesowych. Tylko kumulatywne spełnienie tych przesłanek skutkować może stwierdzenie, że strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracja taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, na co zasadnie wskazał skarżący kasacyjnie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 11 stycznia 2022 r. wydane zostało zarządzenie o skierowaniu sprawy na rozprawę, w którym powołując się na art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), zwana dalej ustawą COVID-19, wyznaczono termin rozprawy na dzień 14 lutego 2022 r. oraz wskazano skład orzekający w sprawie (k. 208 akt sądowych).
O wydaniu tego zarządzenia strony zostały prawidłowo zawiadomione. Następnie 31 stycznia 2022 r. organ – Komisja Nadzoru Finansowego złożyła pismo procesowe z obszerną opinią prawną. Kolejne pismo procesowe organ złożył 3 lutego 2022 r. 8 lutego 2022 r. zostało wydane zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI o zmianie trybu rozpoznania sprawy z posiedzenia jawnego na niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Przepis ten przewidywał wówczas, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Informacja o zmianie trybu rozpoznania sprawy została przekazana pełnomocnikowi skarżącego 8 lutego 2022 r. Następnego dnia pełnomocnik skarżącego wyraził sprzeciw co do zmiany trybu rozpoznania sprawy, o której to zmianie dowiedział się na 6 dni przed rozprawą. W piśmie procesowym stwierdził, że wnioskuje o przeprowadzenie rozprawy zdalnej za pośrednictwem komunikatora Webex. Wskazał, że zamiarem pełnomocników skarżącego było odniesienie się do dwóch pism procesowych organu. Pełnomocnik dołączył również do pisma informację o organizacji pracy WSA w Warszawie, z której wynika, że w związku ze znacznym wzrostem zakażeń koronawirusem, w okresie od 24 stycznia do 11 lutego br. praca w WSA w Warszawie będzie wykonywana częściowo w trybie zdalnym. WSA w Warszawie rozpoznał sprawę 14 lutego na posiedzeniu niejawnym. W swoim uzasadnieniu WSA w Warszawie stwierdził jedynie, że z uwagi na wzrost zagrożenia epidemicznego z powodu COVID-19 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 lutego 2022 r. zmieniono tryb rozpoznania sprawy z posiedzenia jawnego wyznaczonego na dzień 14 lutego 2022 r. przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku na tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w tym samym dniu na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy Covid-19.
W związku z powyższym zasadnie skarżący kasacyjnie zarzucił, że został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się co do pism procesowych organu (pismo z 31 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał 1 lutego 2022 r., a pismo z 3 lutego 2022 r. zostało mu doręczone 7 lutego 2022 r.), błędnego zastosowania art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, a więc prawa do rzetelnego procesu sądowego, co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza pozbawienie go możności obrony swoich praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., a więc jest przesłanką nieważności postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 bez uprzedniego powiadomienia strony o tym posiedzeniu, należy ocenić jako postępowanie sądowe pozbawiające stronę przez Sąd możności obrony jej praw (por.m.in. wyroki NSA: z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1442/21; z 1 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 531/21; z 1 października 2024 r., sygn. akt II GSK 1881/21; z 28 października 2024, sygn. akt I OSK 1219/21 - te i następne orzeczenia publikowane na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak samo zbyt późne zawiadomienie strony o terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, uniemożliwiające przedstawienie stanowiska w sprawie, wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określoną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. (por.m.in. wyroki NSA: z 16 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1142/21; z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3462/21).
Rozpoznawanie spraw na rozprawie jest zasadą postępowania sądowoadministracyjnego (art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.). Rozprawa jest zasadniczą fazą postępowania sądowoadministracyjnego, podczas której strony zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Na rozprawie strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków (art. 106 § 1 p.p.s.a.). Przywołane przepisy stanowią realizację przewidzianej w art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP zasady jawności postępowania sądowego. Prawo do sądu rozumiane formalnie oznacza gwarancję prawidłowego postępowania sądowego, tj. postępowania zapewniającego stronie dochodzenie ochrony jej praw, niezależnie od tego, czy ostatecznie wydane zostanie przez sąd rozstrzygnięcie pozytywne czy negatywne dla strony. Strona powinna mieć zatem możliwość przedstawienia swoich racji przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, a swoje stanowisko może prezentować m.in. bezpośrednio przed sądem na rozprawie (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 4134/21, Wyrok NSA z 22.05.2025 r., II GSK 2552/21, LEX nr 3894238).
Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu nie tylko na podstawie art. 45 ust. 2 Konstytucji, ale również ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skoro bowiem jednym z elementów prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) jest prawo do jawnego postępowania sądowego, to należy uznać, że prawo to może być ograniczone na ogólnych warunkach przewidzianych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, a zatem ze względu na m.in. zdrowie publiczne (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1802/21). W przypadkach określonych w przepisach szczególnych rozstrzygnięcie sprawy na posiedzeniu niejawnym a nie na rozprawie, nie stanowi zatem naruszenia podstawowych uprawnień procesowych strony.
Art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 stanowi taki właśnie przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. (por. uchwałę NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, ONSAiWSA 2021/3/35). NSA nie kwestionuje zatem samej możliwości skierowania sprawy na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 stanowi wyjątek od ogólnej zasady jawności posiedzeń sądowych (art. 90 § 1 p.p.s.a.), dlatego musi odbywać się w warunkach zapewniających stronie gwarancje prawa do sądu, w tym przede wszystkim możność obrony swoich praw. Odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno bowiem następować z zachowaniem wymogu rzetelnego procesu sądowego. Za najważniejsze dla zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego należy uznać zagwarantowanie prawa do obrony (por.m.in. wyrok NSA z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3462/21).
Istotne jest przy tym, że możliwość zastosowanie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 warunkowane jest spełnieniem się dwóch przesłanek to jest z jednej strony uznanie rozpoznania sprawy za konieczne oraz po drugie, brak możliwości przeprowadzenia jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W niniejszej sprawie nie ziściła się druga ze wskazanych przesłanek. Zarówno skarżący, jak i organ mieli możliwość udziału w rozprawie zdalnej, a wręcz deklarowali chęć takiego rozpoznania sprawy.
Użyty przez ustawodawcę w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zwrot "jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw" ma otwarty charakter. W prawie do obrony w jawnym postępowaniu sądowym mieści się przede wszystkim prawo do bycia wysłuchanym przed sądem rozstrzygającym sprawę. W dotychczasowym orzecznictwie podkreśla się, że do pozbawienia strony możności obrony jej praw dochodzi wówczas, gdy z powodu naruszenia przez sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach, poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. wyrok NSA z 16 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1142/21). Nieważność postępowania uregulowana w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi zatem wtedy, gdy strona, wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska (wyrok NSA z 9 listopada 2021 r. sygn. akt III FSK 2822/21). Spełnienie przesłanki określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. może nastąpić także wówczas, gdy strona zostanie zawiadomiona o terminie posiedzenia, ale na skutek innych zaniechań sądu pierwszej instancji nie będzie w stanie zająć stanowiska w sprawie (wyrok NSA z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4864/21). Przewidziane w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) prawo do rzetelnego procesu sądowego byłoby jedynie iluzoryczne, gdyby nie gwarantowało stronom przynajmniej prawa do przedstawienia stanowiska mającego ich zdaniem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Ze wskazanych powyżej powodów należy podzielić pogląd, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, zachowuje standardy ochrony prawa strony w sytuacji, gdy strony zostały zawiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość pisemnego zajęcia stanowiska w sprawie przed terminem posiedzenia (por. np. wyroki NSA: z 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt I FSK 203/21; z 20 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 136/21; z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1802/21; z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1220/21; z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1442/21; z 29 czerwca 2023, sygn. akt II OSK 1927/22; z 1 października 2024 r., II GSK 1881/21; z 28 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1219/21).
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego deklarował chęć wzięcia udziału w rozprawie zdalnej, jak również organ wskazywał na posiadanie urządzenia technicznego umożliwiającego transmisję obrazu i dźwięku. Obie strony wskazywały więc, że nie ma w tym zakresie po ich stronie żadnych przeszkód technicznych. Ponadto skarżący otrzymał dwa pisma procesowe organu (w tym jedno z obszerną opinia prawną) na kilka dni przed wyznaczoną rozprawą, do których chciał się odnieść bezpośrednio na rozprawie. Co więcej, informacja przekazana pełnomocnikowi skarżącego nastąpiła na 6 dni przed planowanym posiedzeniem, tj. 08.02.2025 r. w godzinach popołudniowych, co uniemożliwiało jego pisemne odniesienie się do obszernej opinii prawnej dołączonej do jednego z pism organu, jak i do drugiego pisma procesowego. Z kolei Sąd I instancji w żaden sposób nie wykazał, że nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej (zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19), zwłaszcza, że z pisma zalegającego w aktach sądowych wynika jedynie, że od 24 stycznia do 11 lutego 2022 r. praca w WSA w Warszawie będzie wykonywana częściowo w trybie zdalnym. Stąd pismo to nie dotyczyło posiedzeń, które miały się odbyć 14 lutego 2022 r. Ponadto należy zwrócić uwagę, że skoro już 24 stycznia 2022 r. w WSA w Warszawie wiedziano o potencjalnych problemach związanych z możliwością przeprowadzenia rozprawy zdalnej 14 lutego 2022 r., to już wówczas należało o tym poinformować strony postępowania. Należy też zwrócić uwagę na skomplikowany charakter niniejszego postępowania, która dotyczy sprawy budzącej publicznej zainteresowanie o podłożu ekonomicznym, stąd szczególnie powinno się zwracać uwagę na zachowanie standardów postępowania przed sądem administracyjnym.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaszła nieważność postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ze względu na wystąpienie przesłanki określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Wobec przyjęcia przez NSA, że zachodziła w tej sprawie nieważność postępowania sądowego, przedwczesne jest odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., że zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony ze względu na charakter stwierdzonego naruszenia prawa.