II GSK 901/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-07
NSAAdministracyjneWysokansa
brońpozwolenie na brońcofnięcie pozwoleniaorzeczenie lekarskieorzeczenie psychologiczneustawa o broni i amunicjiNSApostępowanie administracyjnezdolność psychofizyczna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską, potwierdzając, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne dyskwalifikujące posiadacza są wiążące dla organów Policji.

Skarżący A. K. zaskarżył decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską, argumentując m.in. wadliwością orzeczeń lekarskich i psychologicznych, które stwierdziły jego niezdolność do dysponowania bronią. Sądy obu instancji, w tym NSA, oddaliły skargę, uznając, że ostateczne orzeczenia medyczne i psychologiczne są wiążące dla organów Policji i nie podlegają weryfikacji w postępowaniu administracyjnym. NSA podkreślił, że ustawa o broni i amunicji przewiduje zamknięty katalog środków dowodowych, a prawo do posiadania broni jest reglamentowane ze względu na bezpieczeństwo publiczne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską. Decyzja ta została wydana w oparciu o ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, które stwierdziły, że skarżący należy do osób z zaburzeniami psychicznymi lub znacznie ograniczoną sprawnością psychofizyczną, co uniemożliwia mu dysponowanie bronią. Skarżący kwestionował prawidłowość tych orzeczeń, zarzucając m.in. brak uprawnień psychologa oraz sprzeczność orzeczeń ze stanem faktycznym. WSA w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są wiążące dla organów Policji i nie podlegają ocenie w postępowaniu administracyjnym. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że ustawa o broni i amunicji przewiduje specyficzny tryb wydawania i kwestionowania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, a postępowanie w tym zakresie nie jest sprawą administracyjną podlegającą przepisom k.p.a. NSA odwołał się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, który potwierdził zgodność przepisów dotyczących ostatecznych orzeczeń lekarskich z Konstytucją, wyważając prawo do dobrej administracji z bezpieczeństwem publicznym. Sąd uznał, że organy Policji prawidłowo postąpiły, opierając swoją decyzję na wiążących orzeczeniach medycznych i psychologicznych, a próby podważenia tych orzeczeń w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym były bezzasadne. Skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są wiążące dla organów Policji i nie podlegają weryfikacji w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Ustawa o broni i amunicji przewiduje specyficzny tryb wydawania i kwestionowania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, a postępowanie w tym zakresie nie jest sprawą administracyjną podlegającą przepisom k.p.a. Orzeczenia te są opiniami specjalistycznymi, które stanowią podstawę do wydania decyzji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.b.a. art. 15 § ust. 1 pkt 2 i 4, ust. 3 i ust. 5

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 15h § ust. 3 i ust. 7

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

u.b.a. art. 18 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

p.p.s.a. art. 184

Postępowanie Sądowo-Administracyjne

Pomocnicze

u.b.a. art. 15i

Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 142

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p. art. 7

Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów

Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Postępowanie Sądowo-Administracyjne

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Postępowanie Sądowo-Administracyjne

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Postępowanie Sądowo-Administracyjne

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Postępowanie Sądowo-Administracyjne

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Postępowanie Sądowo-Administracyjne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są wiążące dla organów Policji. Ustawa o broni i amunicji przewiduje zamknięty katalog środków dowodowych. Postępowanie dotyczące wydania orzeczenia psychologicznego nie jest sprawą administracyjną podlegającą k.p.a. Spowodowanie kolizji drogowych może uzasadniać zobowiązanie do badań psychofizycznych.

Odrzucone argumenty

Wadliwość orzeczeń lekarskich i psychologicznych z powodu braku uprawnień psychologa. Niesłuszne oddalenie wniosku o ponowne badania lekarskie i psychologiczne. Niewyjaśnienie przez organ przesłanek odwołań od orzeczeń pierwszoinstancyjnych. Brak kontroli sądowej nad postępowaniami dotyczącymi kolizji drogowych. Naruszenie art. 7 u.z.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na opinii psychologa bez wymaganych uprawnień.

Godne uwagi sformułowania

organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz lub psycholog orzekli o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie wydane w trybie określonym w u.b.a. postępowanie dotyczące wydania orzeczenia psychologicznego na podstawie przepisów u.b.a. nie jest sprawą administracyjną, w której miałyby zastosowanie przepisy k.p.a. prawo do posiadania broni jest uzależnione od szeregu przesłanek, w tym w szczególności od przesłanek zdrowotnych i psychologicznych. O istnieniu tych przesłanek rozstrzygają podmioty dysponujące wyspecjalizowaną i ekskluzywną wiedzą.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącego charakteru ostatecznych orzeczeń lekarskich i psychologicznych dla organów Policji w sprawach dotyczących pozwolenia na broń oraz ograniczeń w kwestionowaniu tych orzeczeń w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z ustawą o broni i amunicji. Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień psychologów może ewoluować wraz z rozwojem samorządu zawodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezpieczeństwa publicznego i prawa jednostki do posiadania broni, a także pokazuje złożoność procedur administracyjnych i medycznych. Wyjaśnia, dlaczego ostateczne orzeczenia medyczne są tak istotne.

Czy negatywne orzeczenie psychologa może odebrać Ci broń? NSA wyjaśnia, dlaczego jest ono wiążące.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 901/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2262/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 955
art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4, ust. 3 i ust. 5, art. 15h ust. 3 i ust. 7, art. 15i.
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2262/21 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 22 czerwca 2021 r. nr EA-b-1026/307/21 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwustu czterdziestu) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2262/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. (dalej powoływany także jako "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej powoływany jako "organ odwoławczy", "KGP") z dnia 22 czerwca 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej powoływany jako "KWP", "organ pierwszej instancji") z dnia 24 listopada 2020 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską, wydaną m.in. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r. poz. 955; dalej jako u.b.a.).
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
Organ pierwszej instancji w związku z uzyskaniem informacji o spowodowaniu przez skarżącego w 2019 r. trzech kolizji drogowych, na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a. wezwał skarżącego do przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających zdolność do dysponowania bronią. Skarżący złożył orzeczenie psychologiczne z dnia 16 marca 2020 r. nr [...] oraz orzeczenie lekarskie z dnia 2 kwietnia 2020 r. nr [...], z których wynika, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a. i może dysponować bronią.
W wyniku rozpoznania odwołań KWP od ww. orzeczeń wniesionych do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach, wydane zostały skarżącemu w dniu 9 czerwca 2020 r. negatywne ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...], oraz w dniu 26 czerwca 2020 r. negatywne ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...].
Skarżący w pismach z dnia 5 sierpnia 2020 r., wystąpił do KWP o przedłużenie terminu zakończenia postępowania administracyjnego oraz opisując okoliczności spowodowania kolizji drogowych, zwrócił się o umożliwienie zapoznania się z dokumentacją medyczną, na podstawie której uprawniony psycholog oraz lekarz wydali ostateczne negatywne orzeczenia. Załączył do akt kopię mianowania na stopień podporucznika oraz świadectwo pracy z dnia 10 września 1996 r. potwierdzające, iż był zatrudniony jako asystent ambulatorium MSW w J.. Następnie, w dniu 21 września 2020 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji pismo pełnomocnika strony z wnioskiem o ponowne skierowanie jej na badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 15a u.b.a., celem wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15f i g wskazanej ustawy. Pełnomocnik zażądał również doręczenia kserokopii odwołań od orzeczenia psychologicznego i lekarskiego, złożonych przez KWP. Podniósł, że psycholog wydający w dniu 9 czerwca 2020 r. orzeczenie psychologiczne nr 33/2020 mgr A. S. - w jego ocenie - nie posiadała uprawnień do przeprowadzenia badania psychologicznego oraz wydania orzeczenia, bowiem nie była wpisana na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. Stwierdził ponadto, że wydane w dniu 26 czerwca 2020 r. orzeczenie lekarskie nr 40/2020 jest sprzeczne ze stanem faktycznym, tzn. stanem zdrowia strony i narusza jej dobra osobiste. Pełnomocnik poinformował jednocześnie o złożeniu do Wojewody Śląskiego w Katowicach wniosku o przeprowadzenie kontroli prawidłowości wykonanych stronie badań lekarskich i psychologicznych.
W dniu 8 października 2020 r. organ pierwszej instancji uzyskał ze Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach informację o braku pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przeprowadzenie kontroli orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, z uwagi na jego lakoniczne uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 16 października 2020 r. KWP odmówił ponownego skierowania skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne, wskazując że ostateczne, wydane w drugiej instancji orzeczenia: lekarskie i psychologiczne, wiążą organ Policji, co do ustalenia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 u.b.a.
Konsekwencją ustalenia, że skarżący nie posiada zdolności psychofizycznych do dysponowania bronią, co nastąpiło w oparciu o wydane w drugiej instancji ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, KWP decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską do celu łowieckiego.
W wynik rozpoznania odwołania skarżącego, KGP wskazaną na wstępie decyzją z dnia 22 czerwca 2021 r., utrzymał w mocy decyzję KWP. Organ odwoławczy podkreślił, że względem skarżącego wydano w dniu 9 czerwca 2020 r. ostateczne orzeczenie psychologiczne nr 33/2020 stwierdzające, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią, a w dniu 26 czerwca 2020 r. ostateczne orzeczenie lekarskie nr 40/2020, w którym wskazano, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i nie może dysponować bronią. Orzeczenia te, jednoznacznie uniemożliwiają dalsze posiadanie przez skarżącego pozwolenia na broń palną myśliwską. Ustawodawca wymaga bowiem, aby tak orzeczenie psychologiczne, jak i lekarskie, potwierdzały zdolność do dysponowania bronią palną. Jeżeli którekolwiek z nich lub obydwa dyskwalifikują osobę posiadającą pozwolenie na broń, czy to z przyczyn psychologicznych czy zdrowotnych, pozwolenie takie nie może być zachowane.
KGP podkreślił, że organy Policji nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz lub psycholog orzekli o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią, tzn. które z wymaganych do wydania orzeczenia badań cząstkowych miało wpływ na jego treść. Nie mają również kompetencji do weryfikowana zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń lub broń już posiadającej, orzeczenia o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi w pierwszej i w drugiej instancji. W związku z powyższym żądanie pełnomocnika strony o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z badania psychologicznego i lekarskiego strony na okoliczność wykazania, że w stosunku do niej nie istnieją negatywne przesłanki do dalszego posiadania broni palnej nie może zostać uwzględnione.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że psycholog wykonująca badanie nie posiadała uprawnień do ich przeprowadzenia, KGP wyjaśnił, że otrzymał od Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy pismo, z którego wynika, że podany psycholog jest wpisany do rejestru psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań psychologicznych, o których mowa w art. 15 u.b.a. zgodnie z zaświadczeniem Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 września 2014 r. nr 4/2014. Przedstawiono również zaświadczenie nr 20/2014 Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce, z którego wynika, że psycholog ten uzyskał dodatkowe kwalifikacje, wymagane do nabycia uprawnień do przeprowadzania badań psychologicznych i wydawania orzeczeń psychologicznych, o których mowa w art. 15 u.b.a., tak więc podany psycholog posiada uprawnienia do przeprowadzania badań psychologicznych dla osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, o których mowa w art. 15c ust. 1 u.b.a. Wskazano nadto, iż psycholog nie została wpisana na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów, ponieważ instytucja ta nigdy nie powstała. Organ odwoławczy uznał zatem, że w tej sytuacji zarzut pełnomocnika skarżącego stawiany w powyższym zakresie, jest bezprzedmiotowy.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie m.in. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla załatwienia sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nieskierowanie skarżącego na ponowne badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 15a u.b.a. pomimo, że wydane w sprawie orzeczenia psychologiczne i lekarskie są nielogiczne, nieprawdziwe, niespójne i sprzeczne ze stanem zdrowia skarżącego oraz art. 78 § 1 k.p.a. i art. 142 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z ponownych badań lekarskich i psychologicznych skarżącego na wniosek strony pomimo, iż przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś opinię wystawiła psycholog, która nie została wpisana na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz.U. 2019 poz. 1026, dalej jako "u.z.p.").
Zaskarżonym wyrokiem, WSA w Warszawie oddalił skargę skarżącego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy m.in. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4, tj. z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, a także uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Do takich właśnie osób zaliczono skarżącego, któremu w drugiej instancji wydano ostateczne orzeczenie psychologiczne stwierdzające, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i nie może dysponować bronią oraz ostateczne orzeczenie lekarskie, w którym wskazano, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i również nie może dysponować bronią. Orzeczenia te, w myśl obowiązującego prawa, uniemożliwiają dalsze posiadanie przez skarżącego pozwolenia na broń palną myśliwską. Negatywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wykluczają możliwość dysponowania przez stronę bronią, a jako ostateczne, mają charakter wiążący w niniejszej sprawie. Potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości ocenę wyrażoną przez orzeczników: lekarza i psychologa w badaniu drugoinstancyjnym, iż strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 u.b.a.
Zdaniem WSA, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. jak również art. 78 § 1 k.p.a. i art. 142 k.p.a. Prawidłowe było przede wszystkim stwierdzenie przez KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że do wykonywania badań właściwi są lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów u.b.a. Zgodnie z art. 15h ust. 1 i 2 u.b.a. od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, tak osobie badanej, jak i komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, a orzeczenie lekarskie lub psychologiczne, wydane w trybie odwołania, jest ostateczne (art. 15h ust. 7 u.b.a.). W takim przypadku w orzecznictwie przyjmuje się, że dopiero wydanie orzeczeń ostatecznych, od których nie przysługuje środek zaskarżenia w toku instancyjnym, przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną (por. np. wyroki WSA w Warszawie z: 21 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 919/09; z 22 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1459/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem, w przypadku wydania negatywnego wobec strony ostatecznego orzeczenia psychologicznego organ Policji nie dysponuje luzem decyzyjnym i jest treścią takiego orzeczenia związany.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkich Sądów Administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wydanie w trybie przewidzianym w u.b.a. negatywnego orzeczenia psychologicznego, w sposób jednoznaczny uniemożliwia udzielenie skarżącemu wnioskowanego pozwolenia, jak również uzasadnia cofnięcie takiego pozwolenia. Z przepisów u.b.a. wynika ponadto w sposób wyraźny, że jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie wydane w trybie określonym w u.b.a. Takie orzeczenie lekarskie jest opinią, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a. Ustawa nie przewiduje możliwości występowania do innych biegłych celem uzyskania pozytywnego orzeczenia (por. np. wyroki NSA z: 11 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2220/18; 19 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 839/18, 14 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2238/18, ani też innych sposobów dla jego podważenia, poza wystąpieniem do wojewody o przeprowadzenie stosownych czynności kontrolnych przewidzianych w art. 15i u.b.a. Ponadto postępowanie dotyczące wydania orzeczenia psychologicznego na podstawie przepisów u.b.a. nie jest sprawą administracyjną, w której miałyby zastosowanie przepisy k.p.a. (wyrok NSA z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 842/18). Słusznie więc przyjął KGP, utrzymując w mocy ww. decyzję KWP, że w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego bądź psychologicznego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeczenie to wydawane jest w ramach odrębnej procedury.
WSA w Warszawie za niezasadny uznał także zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 7 u.z.p. Wprawdzie istotnie, z przepisu tego wynika, iż prawo do wykonywania zawodu psychologa powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów, to skoro samorząd psychologów dotychczas w ogóle nie powstał, nie sposób przyjąć, że żaden psycholog nie może wykonywać wyuczonego przez siebie zawodu, a w szczególności - nie ma prawa wykonywać swoich zadań przyznanych ustawowo, chociażby na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji. W przypadku, z którym mamy do czynienia w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń, podstawę do działania psychologa daje przepis art. 15c ust. 1 pkt 4) u.b.a. przewidujący przeprowadzanie badań przez psychologa wpisanego do rejestru psychologów upoważnionych, prowadzonego przez komendanta wojewódzkiego Policji. W realiach niniejszej sprawy psycholog przeprowadzający badania skarżącego jest wypisany do stosownego rejestru, a zatem posiada uprawnienia do przeprowadzania badań psychologicznych dla osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, o których mowa w art. 15c ust. 1 u.b.a.
Od wyroku WSA w Warszawie z 14 stycznia 2022 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył to orzeczenie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ drugiej instancji przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez niezasadne przyjęcie, że w sprawie zebrano całość materiału dowodowego, pomimo że w postępowaniu niezasadnie oddalono wniosek dowodowy skarżącego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z badania psychologicznego i lekarskiego strony skarżącej, który to wniosek zmierzał do wykazania, że w stosunku do skarżącego nie istnieją negatywne przesłanki do zezwolenia mu na dalsze posiadanie broni, a którego przeprowadzenie uzasadnione było dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i wykazania, iż orzeczenie psychologiczne z dnia 16 marca 2020 r. nr 164/M/2020 oraz orzeczenie lekarskie z 2 kwietnia 2020 r. nr 1/2020, z których wynikało, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a. i może dysponować bronią były prawidłowe, w przeciwieństwie do negatywnych i ostatecznych orzeczeń psychologicznych i lekarskich wydanych w sprawie;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez pominięcie materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności orzeczenia psychologicznego z dnia 16 marca 2020 r. nr 164/M/2020, orzeczenia lekarskie z 2 kwietnia 2020 r. nr 1/2020, kopii mianowania na podporucznika, świadectwa pracy z dnia 10 września 2296 r., opinii Koła Łowieckiego J. z dnia 5 lipca 2020 r., z których wynikało, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a. i może dysponować bronią oraz bezzasadne przyjęcie, że orzeczenie psychologicznego nr 33/2020 z dnia 9 czerwca 2020 r orzeczenia lekarskiego nr 40/2020 z dnia 26 czerwca 2020 r. stanowi dowód przesądzający jednoznacznie o tym, że wobec skarżącego winna zostać wydana decyzja o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej;
3) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez brak objęcia z urzędu przez WSA kontrolą postępowań dotyczących informacji o spowodowaniu przez skarżącego w 2019 r. trzech kolizji drogowych oraz braku dostrzeżenia z urzędu, że punkty karne za kolizje, które miały miejsce w 2019 roku najprawdopodobniej uległy przedawnieniu, a więc kolizje, które stały się przyczyną wszczęcia niniejszego postępowania, nie powinny mieć znaczenia w perspektywie wydana względem skarżącego decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy przepisów art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia dowodu z orzeczenia: psychologicznego nr 33/2020 z dnia 9 czerwca 2020 r. oraz lekarskiego nr 40/2020 z dnia 26 czerwca 2020 r., których treść jest sprzeczna z prawem;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy przepisów art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ Policji przy wniesieniu odwołań od orzeczenia lekarza i orzeczenia psychologa wydanych w pierwszej instancji;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy przepisów art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia dowodu z orzeczenia: psychologicznego nr 33/2020 z dnia 9 czerwca 2020 r. oraz lekarskiego nr 40/2020 z dnia 26 czerwca 2020 r., których treść jest sprzeczna z prawem;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy przepisów art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., których to norm nie zastosował organ Policji i nie dokonał oceny prawnej dowodu z orzeczenia: psychologicznego nr 33/2020 z dnia 9 czerwca 2020 r. oraz lekarskiego nr 40/2020 z dnia 26 czerwca 2020 r.;
8) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla załatwienia sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nieskierowanie A. K. na ponowne badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 15a u.b.a., pomimo, że wydane w sprawie orzeczenia: psychologiczne nr 33/2020 z dnia 9 czerwca 2020 r. oraz lekarskie nr 40/2020 z dnia 26 czerwca 2020 r. są nielogiczne, nieprawdziwe, niespójne i sprzeczne ze stanem zdrowia A. K.;
9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy przepisów art. 78 § 1 k.p.a. i art. 142 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z ponownych badań lekarskich i psychologicznych A. K. na wniosek strony pomimo, iż przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
10) naruszenie przepisu prawa materialnego art. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (t.j. Dz.U. 2019 poz. 1026, dalej jako u.z.p.) poprzez jego pominięcie i oparcie rozstrzygnięcia na opinii psychologa, który nie posiada stosownych uprawnień albowiem nie został wpisany na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zaskarżonej decyzji KGP oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji KWP, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z badania psychologicznego i lekarskiego strony skarżącej na okoliczność wskazania, że w stosunku do niej nie istnieją negatywne przesłanki do dalszego posiadania broni oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik KGP wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej, bowiem strona przeciwna w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesione w jej ramach zarzuty wraz z ich argumentacją nie podważają prawidłowości kontroli decyzji organów Policji wydanych w przedmiotowej sprawie, jakiej dokonał sąd pierwszej instancji.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy jak i naruszenie prawa materialnego. W takiej sytuacji, w pierwszym rzędzie należy zbadać zasadność zarzutów procesowych, albowiem może się okazać, że uchybienia w tym zakresie nie pozwalają na odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania (pkt 1-9 petitum skargi kasacyjnej), na wstępie, za wadliwe uznać należało samo sformułowanie podstaw (zarzutów) kasacyjnych, w których wskazano na naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Przepis ten stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji w całości lub części w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a zatem nie powinno być formułowane w ramach zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a, a co najwyżej w ramach art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Dodatkowo autor skargi kasacyjnej, w ramach stawianych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie zarzucił zarówno sądowi pierwszej instancji jak i organom naruszenia jakichkolwiek przepisów u.b.a., trudno zatem przyjąć, że w tym zakresie zarzuty skargi zostały sformułowane prawidłowo. Tym niemniej, z uwagi, iż we wszystkich zarzutach naruszenia przepisów postępowania powoływano również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, mimo dostrzeżonych mankamentów skargi kasacyjnej uznał za konieczne odniesienie się do spornych kwestii, podniesionych w skardze kasacyjnej.
Analiza przedstawionych zarzutów skargi kasacyjnej, w zakresie naruszenia przepisów postępowania prowadzi do wniosku, że sporne w sprawie są zasadniczo cztery kwestie. Zdaniem skarżącego, sąd pierwszej instancji błędnie nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a, art. 11 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 142 k.p.a., zarówno przez KWP jak i KGP, polegające przede wszystkim na:
- nieprzeprowadzeniu, mimo złożonego wniosku dowodowego, ponownych badań lekarskich i psychologicznych skarżącego, który to dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
- oparcie rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o ostateczne orzeczenie lekarskie z 26 czerwca 2020 r. i psychologiczne z 9 czerwca 2020 r., które zdaniem skarżącego są sprzeczne z prawem, bez należytej oceny pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności pozytywnych orzeczeń psychologicznego z 16 marca 2020 r. i lekarskiego z 2 kwietnia 2020 r., kopii mianowania na podporucznika, świadectwa pracy czy opinii Koła Łowieckiego "J.";
- braku objęcia kontrolą przez sąd pierwszej instancji postępowań dotyczących kolizji drogowych z 2019 r., będących podstawą do wystąpienia względem skarżącego o przeprowadzenie stosownych badań;
- braku oceny przestanek jakimi kierował się KWP składając odwołania od orzeczeń pierwszoinstancyjnych – lekarskiego i psychologicznego.
Zdaniem NSA wszystkie wskazane zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie w wyniku odwołań złożonych przez KWP od pozytywnych dla skarżącego orzeczeń lekarskiego z 2 kwietnia 2020 r. i psychologicznego z 16 marca 2020 r., specjaliści z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach wydali orzeczenia stwierdzające występujące u skarżącego cechy określone w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. – ostateczne orzeczenie lekarskie z 26 czerwca 2020 r., oraz cechy określone w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. – ostateczne orzeczenie psychologiczne z 9 czerwca 2020 r. Zgodnie ze wskazanymi przepisami, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, uzależnionym od alkoholi lub od substancji psychoaktywnych, a także wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Z przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że jedynym prawnie dopuszczalnym dowodem, który może stanowić podstawę oceny stanu zdrowia przyszłego lub aktualnego posiadacza pozwolenia na broń jest orzeczenie lekarskie wydane w trybie określonym w ustawie. Takie orzeczenie lekarskie jest opinią, o której mowa w art. 84 § 2 k.p.a.
Z treści u.b.a., na co słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, wynika, że jedynym trybem kwestionowania wydanego orzeczenia, zarówno lekarskiego jak i psychologicznego, jest możliwość złożenia odwołania uregulowanego w art. 15h u.b.a. Dopuszczalność odwołania jest jedną z gwarancji rzetelności wydanego orzeczenia. Dodatkowo gwarancją rzetelności wydawanych orzeczeń jest przewidziany przez ustawę tryb wyłaniania osób uprawnionych do wykonywania badań lekarskich (art. 15b u.b.a.) oraz system kontroli sprawowany przez wojewodę (art. 15i i art. 15j u.b.a.). Ustawa o broni i amunicji wprowadza więc zamknięty katalog środków dowodowych mogących służyć ocenie okoliczności faktycznej w postaci stanu zdrowia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub posiadającej takie pozwolenie. Tego rodzaju ograniczenie jest proporcjonalne do zagrożeń, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, której stan zdrowia na to nie pozwala. Przyjęte stanowisko jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych wyrażonym m.in. w wyrokach NSA: z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1606/18; z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15; z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1943/13; z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04; z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 749/06 (publ. w CBOIS).
W sytuacji wniesienia odwołania od wcześniejszego orzeczenia lekarskiego czy też psychologicznego, rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej następuje na podstawie ostatecznych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych, jeśli z ich treści wynika, że strona nie może dysponować bronią. Wskazać przy tym należy, jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 842/18, że postępowanie dotyczące wydania orzeczenia psychologicznego na podstawie przepisów u.b.a. nie jest sprawą administracyjną, w której miałyby zastosowanie przepisy k.p.a. W związku z powyższym, nie jest możliwe przeprowadzenie w oparciu o przepisy k.p.a. przeciwdowodu, które mogłoby podważyć zasadność czy też słuszność wydanego ostatecznego orzeczenia lekarskiego czy też psychologicznego. Słusznie przyjął więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego bądź psychologicznego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeczenie to wydawane jest w ramach odrębnej procedury.
Zaznaczyć również należy, że Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt SK 113/20 stwierdził, iż brak jest możliwości oceny dowodu w postaci ostatecznego orzeczenia lekarskiego w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na broń. W powyższym orzeczeniu, Trybunał wyważył rangę krzyżujących się w tym postępowaniu praw/wartości i wskazał, że prawo do bycia wysłuchanym, będące elementem prawa do dobrej administracji w ujęciu procesowym, jest realizowane w obszarze związanym nie z dochodzeniem praw i wolności o charakterze konstytucyjnym, lecz z uprawnieniem przyznanym wolą ustawodawcy i to w ściśle reglamentowanej sferze, w której zdrowie i życie oraz bezpieczeństwo i porządek publiczny stoją wyżej w hierarchii wartości niż interes jednostki w uzyskaniu pozwolenia na broń. Trybunał podkreślił, że uprawnienie do posiadania broni jest uzależnione od szeregu przesłanek, w tym w szczególności od przesłanek zdrowotnych i psychologicznych. O istnieniu tych przesłanek rozstrzygają podmioty dysponujące wyspecjalizowaną i ekskluzywną wiedzą. Trybunał stwierdził, że regulacja wyrażona w art. 15h ust. 7 u.b.a. nie narusza istoty prawa strony tego postępowania do bycia wysłuchanym, gdyż zarówno kwestionowany przepis z uwzględnieniem całego jego kontekstu normatywnego, jak i stanowisko orzecznicze sądów administracyjnych nie pozbawiają zainteresowanego możliwości podważenia orzeczenia lekarskiego w przypadku jego wadliwości. Z uwagi na powyższe, orzekł, że artykuł 15h ust. 7 u.b.a. jest zgodny z art. 2 w związku z art. 78 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając na uwadze powyższe, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że rozstrzygnięcia organów Policji oparte na ostatecznych, wiążących orzeczeniach: lekarskim z 26 czerwca 2020 r. i psychologicznym z 9 czerwca 2020 r. było zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami. Podkreślić należy, że skarżący podjął próbę przeprowadzenie kontroli orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w trybie art. 15i u.b.a., jednakże okazała się one nieskuteczna. Jednocześnie, mimo że do sprawy wydawania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego nie stosuje się przepisów k.p.a., to przyjąć należy, że wydanie przez organ odwoławczy – w niniejszej sprawie WOMP w Katowicach - ostatecznych orzeczeń: lekarskiego z 26 czerwca 2020 r. i psychologicznego z 9 czerwca 2020 r. pozbawiło mocy wiążącej odpowiednio orzeczenie lekarskie z 2 kwietnia 2020 r. i orzeczenie psychologiczne z 16 marca 2020 r. wydane w pierwszej instancji. Tym samym, wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, nie mogły one stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie, przez organy Policji. Podobnie inne przedłożone przez stronę skarżącą dowody – kserokopie mianowania na podporucznika, świadectwo pracy czy opinia z koła łowieckiego, nie mogły podważyć ostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, których treść była wiążąca dla organów Policji.
Przyjąć zatem należało, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieprzeprowadzenia ponownych badań lekarskich i psychologicznych skarżącego jak również oparcie się jedynie na wiążących orzeczeniach lekarskim i psychologicznym, wystawionym przez WOMP w Katowicach nie zasługiwały na uwzględnienie. Jak wskazano powyżej, podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nieprawidłowości związane z konkretnymi badaniami – okulistycznym i konsultacją psychologiczną, w żadnym zakresie nie mogą podważać legalności wydanych orzeczeń lekarskich i nie mogły wpłynąć na ocenę prawidłowości wydanego w sprawie wyroku sądu pierwszej instancji. Jedynym sposobem weryfikacji wydanych orzeczeń jest postępowanie kontrolne przeprowadzane przez wojewodę, które w niniejszej sprawie, z uwagi na lakoniczne uzasadnienie wniosku skarżącego, nie przyniosło oczekiwanego przez niego rezultatu.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut dotyczący nie objęcia kontrolą sądowoadministracyjną postępowań dotyczących kolizji drogowych z 2019 r., będących podstawą do wstąpienia względem skarżącego o przeprowadzenie stosownych badań (zarzut nr 4 skargi kasacyjnej). Zgodnie z art. 15 ust. 5 u.b.a., w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji.
Z przyjętych przez sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych wynika, że przyczyną zobowiązania skarżącego, na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym była informacja o spowodowaniu w 2019 r. trzech kolizji drogowych. Niewątpliwie taka informacja może stanowić uzasadnione podejrzenie, że sprawca kolizji drogowej może należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy i w takiej sytuacji organ mógł go zobowiązać do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz do przedstawienia wydanych orzeczeń. Nie ma przy tym znaczenia, wskazywana w skardze kasacyjnej okoliczność, "prawdopodobnego przedawnienia punktów karnych" za popełnione wykroczenia drogowego, bowiem bezspornie kolizje miały miejsce, a zatem organy Policji miały podstawę zobowiązać skarżącego do przeprowadzonych niezbędnych badań, celem weryfikacji jego stanu psychofizycznego.
Odnosząc się do kolejnej kwestii, dotyczącej oceny przestanek jakimi kierował się KWP składając odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wydanych w pierwszej instancji, zaznaczyć należy, że art. 15h ust. 3 u.b.a. wskazuje jedynie, że odwołanie wymaga uzasadnienia. Powyższy przepis nie określa w jakikolwiek sposób ram, w jakich uzasadnienie to powinno się zamykać bądź elementów, które powinny się w nim znaleźć, a które miałyby znaczenie dla mającego być przeprowadzonego badania w trybie odwoławczym. Mając jednak na uwadze cel ustawy o broni i amunicji, która reglamentując dostęp obywateli do broni palnej w pierwszym rzędzie, mając na uwadze życie i zdrowie ludzkie oraz porządek publiczny, zmierza do wyeliminowania sytuacji, w której w posiadanie broni palnej mógłby wejść podmiot nie gwarantujący bezpieczeństwa używania broni, a więc podmiot stwarzający realne zagrożenie dla wymienionych wartości, przyjąć należy, że jakiekolwiek wątpliwości odnośnie stanu zdrowia wnioskującego o wydanie pozwolenia na broń, w szczególności gdy uzyskał on pozytywny wynik przeprowadzonego badania lekarskiego lub psychologicznego, może a wręcz powinno stanowić podstawę, a więc i uzasadnienie odwołania, zmierzającego do weryfikacji pierwotnie uzyskanego orzeczenia lekarskiego bądź psychologicznego (zob. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 756/21).
Mając na uwadze powyższe, za niezasadne należało uznać stanowisko strony skarżącej zawarte w zarzutach zamieszczonych w pkt. 5 petitum skargi kasacyjnej. Organ – KWP, na podstawie art. 15h ust. 2 u.b.a., miał prawo do wniesienia odwołania od przedłożonych przez skarżącego orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, w sytuacji gdy powziął uzasadnione wątpliwości, co do spełnienia przez skarżącego warunków nakładanych ustawą dla posiadacza i użytkowania broni. Nie ma przy tym znaczenia, co było źródłem powstania tych wątpliwości, pod warunkiem, że były one powiązane ze zdrowiem psychicznym lub fizycznym skarżącego, a więc kryterium bezpośrednio warunkującym utrzymanie posiadanego pozwolenia na broń. Zwrócić także należy uwagę, że lekarz wykonujący badanie w trybie odwoławczym orzeka nie na podstawie treści złożonego odwołania od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, tylko na podstawie przekazanej dokumentacji medycznej.
Reasumując tą część rozważań, stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przez organy Policji przepisów procedury administracyjnej w związku z prowadzeniem postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną co celów łowieckich. W swojej istocie bowiem organ pierwszej instancji, jako jeden z uprawnionych przepisami ustawy o broni i amunicji podmiotów do wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wnosząc rzeczone odwołania nie uchybił żadnemu z wymienionych przez stronę w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie ma również podstaw do stwierdzenia aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 7 u.z.p. poprzez jego pominięcie i oparcie rozstrzygnięcia na opinii psychologa, który nie posiada stosownych uprawnień. Stosownie do tegoż przepisu, prawo wykonywania zawodu psychologa powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielić należy stanowisko zaprezentowane w wyroku sądu pierwszej instancji, że skoro dotychczas samorząd psychologów w ogóle nie powstał, trudno byłoby przyjąć, że żaden z psychologów nie może wykonywać wyuczonego przez siebie zawodu. Podkreślić należy, że w postępowania prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących uzyskiwania pozwolenia na broń palną lub też cofnięcia takiego pozwolenia, podstawą do działania psychologa i weryfikacji jego uprawnień jest art. 15c ust. 1 pkt 1 – 4 u.b.a. W myśl ww. regulacji, badanie psychologiczne przeprowadza psycholog, który posiada: 1) dyplom magistra psychologii lub dyplom magistra filozofii chrześcijańskiej ze specjalizacją filozoficzno-psychologiczną uzyskany na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim do dnia 1 października 1981 r. lub dyplom magistra filozofii chrześcijańskiej w zakresie psychologii uzyskany w Akademii Teologii Katolickiej do dnia 31 grudnia 1992 r.; 2) co najmniej pięcioletni staż pracy w zawodzie, przy czym co najmniej 3 lata w ostatnim pięcioleciu był zatrudniony na stanowisku psychologa, 3) dodatkowe kwalifikacje z zakresu przeprowadzania badań psychologicznych osób ubiegających się, 4) wpis do rejestru psychologów upoważnionych.
W realiach niniejszej sprawy, z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że psycholog wydająca orzeczenie nr 33/2020 z dnia 9 czerwca 2020 r., była wpisana do rejestru psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań psychologicznych, o których mowa w art. 15 u.b.a. zgodnie z zaświadczeniem Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 września 2014 r. nr 4/2014. Tym samym, brak było przesłanek do kwestionowania jej uprawnień do przeprowadzenia badań psychologicznych skarżącego w niniejszej sprawie.
Końcowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z badania psychologicznego i lekarskiego strony skarżącej na okoliczność wskazania, że w stosunku do niej nie istnieją negatywne przesłanki do dalszego posiadania broni, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do uzupełnienia stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Sąd ten nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Istnieje wprawdzie możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., lecz może to mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Takie wątpliwości w przedmiotowej sprawie nie występują, bowiem treść ostatecznych, wiążących organy Policji orzeczeń psychologicznego i lekarskiego jest jednoznaczna, uniemożliwiająca dalsze posiadanie broni przez skarżącego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego koszty postępowania kasacyjnego, poniesione przez organ administracji, na które składało się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 240 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI