Orzeczenie · 2025-07-15

II GSK 9/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-15
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotnespółka komandytowawspólnikpodleganie ubezpieczeniuNSAprawo ubezpieczeń społecznychNFZstatus wspólnikadziałalność gospodarcza

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 13b pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, argumentując, że sam fakt bycia wspólnikiem spółki komandytowej nie powinien przesądzać o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli spółka faktycznie nie prowadzi działalności. NSA, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym postanowieniu z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt I USK 17/22), podkreślił rozróżnienie między 'prowadzeniem pozarolniczej działalności' a 'prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej'. Sąd wskazał, że dla wspólnika spółki komandytowej tytuł ubezpieczeniowy wynika z samego posiadania statusu wspólnika, niezależnie od faktycznej działalności spółki, dopóki spółka figuruje w rejestrze. NSA uznał, że wykładnia ta została potwierdzona przez ustawodawcę nowelizacją z 2021 r. i nie stanowiła istotnego novum. W związku z tym, że skarżąca figuruje jako wspólnik spółki komandytowej od jej rejestracji do wykreślenia, organ prawidłowo uznał jej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zarzut naruszenia Kodeksu spółek handlowych nie został przez skarżącą uzasadniony. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i NSA w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólników spółek komandytowych, niezależnie od faktycznej działalności spółki.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki komandytowej i okresów przed i po zmianach przepisów w 2021 r. Interpretacja opiera się na specyfice przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sam fakt pozostawania wspólnikiem spółki komandytowej przesądza o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sam fakt pozostawania wspólnikiem spółki komandytowej przesądza o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę.

Uzasadnienie

NSA, opierając się na orzecznictwie SN, stwierdził, że status wspólnika spółki komandytowej jest tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego, a nie faktyczne prowadzenie działalności przez spółkę. Ta wykładnia została potwierdzona przez ustawodawcę.

Czy w przypadku podjęcia uchwały o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego, należy zastosować przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące zakończenia działalności?

Odpowiedź sądu

Zarzut naruszenia art. 67 § 1 w zw. z art. 103 KSH nie został przez skarżącą uzasadniony, co uniemożliwiło jego kontrolę.

Uzasadnienie

Sąd II instancji nie może domniemywać kierunków i zakresu weryfikacji wyroku Sądu I instancji, jeżeli wprost nie wynika to z treści skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił w ogóle tego zarzutu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J.K. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (16)

Główne

u.s.u.s. art. 13b § pkt 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.s.h. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 103

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 13 § ust. 4b

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Status wspólnika spółki komandytowej sam w sobie stanowi tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę.

Odrzucone argumenty

Sam fakt pozostawania wspólnikiem spółki komandytowej nie przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeśli spółka faktycznie nie prowadzi działalności. • Niezastosowanie art. 67 § 1 w zw. z art. 103 KSH w sytuacji podjęcia uchwały o rozwiązaniu spółki bez postępowania likwidacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt pozostawania danej osoby wspólnikiem spółki komandytowej przesądza o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez tę spółkę • rozróżniono pojęcia 'prowadzenie pozarolniczej działalności' oraz 'prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej' • tytuł ubezpieczeniowy wynika z rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej - nie zaś samego wpisu do rejestru (CEIDG) tj. posiadania formalnego statusu przedsiębiorcy.

Skład orzekający

Marek Krawczak

sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i NSA w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wspólników spółek komandytowych, niezależnie od faktycznej działalności spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki komandytowej i okresów przed i po zmianach przepisów w 2021 r. Interpretacja opiera się na specyfice przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, które może mieć praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców będących wspólnikami spółek. Wyjaśnia subtelne różnice w interpretacji przepisów.

Czy bycie wspólnikiem spółki komandytowej automatycznie oznacza obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego?

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst