II GSK 896/22

II GSK 896/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Izabella Janson
Małgorzata Rysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2026/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-05
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2026/21 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 maja 2021 r. nr BP.501.1655.2020.0949.WA7.2210 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") wyrokiem z 5 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2026/21 oddalił skargę S. P. (dalej zwanego: "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej znanego: "GITD", "organem") z 20 maja
2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 27 czerwca 2019 r. w W. przy ul. [...] przeprowadzono kontrolę drogowej samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym
[...], którym kierował J. J.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący wykonywał usługę przewozu osób, przewożąc jednego pasażera z ul. [...] na ul. [...] w W. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu przedsiębiorcy J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: S. J. S. w W. przy ul. [...]. Usługa przewozu na ww. trasie została zamówiona przy pomocy aplikacji [...]. Opisaną usługę kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie
z kierowcą. Do kontroli kierujący nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kierujący nie posiadał także ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani ważnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte
w protokole kontroli nr [...] z 27 czerwca 2019 r.
Zaskarżoną do WSA decyzją z 20 maja 2021 r. GITD, działając na podstawie
art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej zwanej: "k.p.a."), art. 4
pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1 - 3, art. 39k ust. 1 - 2, art. 39m, art. 87 ust. 1 pkt 1
i pkt 2 lit g, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej zwanej: "u.t.d.") oraz lp.1.7, 4.2 i i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, uchylił w całości decyzję Mazowieckiego WITD z 3 sierpnia 2020 r.
i nałożył karę pieniężną w wysokości 2.500 zł na skarżącego – pełniącego funkcję zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: S. J. S. w W. Organ wskazał, ze skarżący powinien w ramach zarządzania operacjami transportowymi – nadzorować przestrzeganie obowiązujących przepisów transportowych przez właściciela przedsiębiorstwa, pracowników oraz osoby współpracujące z przedsiębiorstwem, a nadto jest on zobowiązany znać dokumentację wymaganą do świadczenia usług transportu drogowego. Organ wskazał, że skarżący ma obowiązek dopilnować aby kierowcy zostali wyposażeniu w dokumenty niezbędne do wykonania przewozu przed jego rozpoczęciem. Wyjaśniono ponadto, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na:
- niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji,
- wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz
- wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do WSA w Warszawie, który wydał opisany na wstępie wyrok. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przytoczył treść
art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1, art. 39m, a także art. 87 ust. 1
pkt 1 u.t.d. Wskazał, że wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł
(lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Także wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Zgodnie zaś z lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany
w związku z realizowanym przewozem - za każdy dokument jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 500 zł.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie
o transporcie drogowym wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających
z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych
i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.88). Zgodnie
z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1361/06, dostępny
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Wykonywany w dniu kontroli przez kierowcę przewóz osób miał niewątpliwie charakter okazjonalny i zarobkowy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację internetową [...]. W wyroku z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C-34/15 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
W ocenie WSA, kierowca korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób na rzecz przedsiębiorstwa J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: S. J. S. w W. przy ul. [...]. Dzięki tej aplikacji i wykonanemu przewozowi przedsiębiorstwo uzyskało wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, co nie tylko potwierdza, że doszło do wykonania usługi w zakresie transportu drogowego, ale że usługa ta została wykonana w imieniu i na rzecz tego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie zatem w niniejszej sprawie podmiotem wykonującym transport drogowy był przedsiębiorca, w imieniu którego zarządzającym transportem był skarżący. Tym samym to na przedsiębiorcy, a w tym przypadku na profesjonalnym zarządcy transportu spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów WSA wskazał, że przyjęcie stanowiska skarżącego stawiałaby w uprzywilejowanej pozycji przedsiębiorców zlecających wykonywanie przewozu kierowcom zatrudnianym na tzw. "umowach śmieciowych" i skłaniałaby ich do rezygnacji z podpisywania z nimi umów o pracę. Naruszałoby to też zasadę równości wobec prawa, gdyż przedsiębiorca zatrudniający kierowców na umowę o pracę byłby w gorszej sytuacji niż przedsiębiorca zlecający kierowcom wykonywanie przewozu osób na podstawie umów cywilnoprawnych.
Sąd wskazał, że nałożenie na skarżącego kary pieniężnej nastąpiło na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Status zarządzającego transportem został określony
w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009
z 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady
nr 96/26/WE (Dz.Urz.UE.L2009.300.51). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub,
w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 lit. a wymienionego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa. W świetle ustawy o transporcie drogowym osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym jest zobowiązana do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym doboru takich kierowców, którzy będą posiadali stosowne uprawnienia do wykonywania przewozów. Kierowca wykonujący przewóz musi dysponować zaświadczeniem lekarskim i zaświadczeniem psychologa o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Ponadto WSA wyjaśnił, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany, a nadto została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodziły przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznano za kompletny, wyczerpujący oraz pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając wyrok WSA w Warszawie z 5 stycznia 2022 r. w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji GITD z 20 maja 2021 r. Nadto skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego w postaci:
1) niewłaściwego zastosowania naruszenie art. 92a ust 2 w zw. z Ip. 1.2 załącznika
nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie pod firmą J. S. S., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w w/w spółce, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych;
2) niewłaściwego zastosowanie art. 92 a ust 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy, poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za niewyposażanie kierowcy w wypis licencji wspólnotowej, w sytuacji, w której istotą zarzutu formułowanego przez organ było niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77
§ 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował z przedsiębiorstwem pod firmą J. S. S.;
b) poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie postawionych w jej petitum zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, wniósł o jej oddalenie, o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, a także wniósł o jej rozpoznanie na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej zwanej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak
z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176
§ 1 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany podać, które przepisy uznał za naruszone, a także wykazać wpływ na wynik sprawy tego naruszenia. Z kole niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych
z art. 174 p.p.s.a. i kwestionuje ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w tym
w zakresie ustalenia podstawy prawnej współpracy kierowcy z przedsiębiorstwem skarżącego oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego w zakresie błędnego ustalenia adresata decyzji, w kontekście ustalonego stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie prawa materialnego co do jego zastosowania - w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzut procesowy, gdyż dopiero przy niekwestionowanym, albo niepodważonym stanie faktycznym można wypowiadać się o zastosowaniu prawa materialnego.
Odnosząc się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów należy wskazać, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania określone w pkt 3)1) jej petitum tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. są bezzasadne. Jeżeli bowiem przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) wyznaczają i determinują normy prawa materialnego - w relacji do których normy procesowe pełnią jedynie funkcję instrumentalną - to trzeba przyjąć, że zakres postępowania wyjaśniającego
w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów wyznaczają właśnie normy prawa materialnego, które stanowiąc podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień, czy jak w tym przypadku nałożenia administracyjnej kary pieniężnej – wyznaczają tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy faktów o prawnie doniosłym znaczeniu. Punktem wyjścia dla ustalenia koniecznego zakresu postępowania wyjaśniającego w konkretnej sprawie są więc normy prawa materialnego.
We wniesionej skardze kasacyjnej nie zostały sformułowane zarzuty w zakresie wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowym co do wymogów formy stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorcą transportowym. Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że zawarte w art. 39j ust. 2 u.t.d. odesłanie do przepisów ustawy
z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ma na celu wyznaczenie zakresu i zasad wykonywania badań lekarskich kierowców, o których mowa w art. 39j ust. 1 u.t.d., nie przesądzając o statusie rodzajowym stosunku prawnego, w ramach którego kierowca wykonuje przewóz drogowy. Jest bowiem oczywiste, że obowiązki przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w zakresie kierowania kierowców na szkolenia okresowe oraz badania lekarskie i psychologiczne oraz pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych są niezależne od podstawy prawnej zlecania czynności przewozowych.
Wniosek powyższy jednoznacznie potwierdzają m.in. przepisy art. 5c ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz art. 8 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5b ust. 1 i 2 u.t.d., które odnoszą określone warunki materialne i formalne udzielenia licencji na podjęcie
i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lub pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zarówno do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewóz, jak i do zatrudnionych przez niego kierowców (bez określenia rodzaju podstawy prawnej zatrudnienia) oraz do osób niezatrudnionych, lecz wykonujących osobiście przewóz na jego rzecz. Dopełnieniem tej regulacji jest treść przepisów art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1 oraz art. 39m w zw.
z art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., które ustanawiają generalny obowiązek poddania kierowców wykonujących przewóz drogowy odpowiednim badaniom lekarskim i psychologicznym, niezależnie od podstawy prawnej wykonywania tych czynności, w tym także kierowców, którzy wykonują je w warunkach tzw. samozatrudnienia lub faktycznego wykonywania określonych zadań przewozowych.
Tym samym wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, skoro powyższa kwestia dotycząca formy stosunku prawnego łączącego kierowcę z przedsiębiorstwem transportowym okazała się prawnie irrelewantna dla sprawy, tym samym nie istniał po stronie organu obowiązek jej ustalenia. Podzielić należy więc stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż organy dokonały szczegółowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych na tle okoliczności związanych z podstawą wykonywania czynności przewozowych przez poddanego kontroli kierowcę. W pozostałym zakresie w skardze kasacyjnej ustalony stan faktyczny sprawy nie został zakwestionowany. W sprawie nie doszło zatem do zarzucanych przez skarżącego naruszeń art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a co za tym idzie również przepisu wynikowego jakim jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Przechodząc natomiast do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie, wskazać należy, że zarzut z pkt I. 1) petitum skargi kasacyjnej jest bezzasadny już z tego powodu, iż wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, w zaskarżonej decyzji organ
II instancji nie zastosował art. 92a ust. 2 w zw. z lp. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. Na mocy decyzji GITD z 20 maja 2019 r. dokonano zmiany kwalifikacji prawnej naruszenia z lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d. na lp. 1.7 załącznika nr 4 do u.t.d. A zatem zarzut ten chybił swojemu celowi, gdyż wskazany w nim przepis nie został w ogóle wskazany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, a tym samym nie mogło dojść w sprawie do jego błędnego zastosowania – nie stanowił on podstawy prawnej decyzji. Co więcej, zarzut ten nie doznaje też konwalidacji w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Jego bezzasadność znajduje zatem swoje oparcie w opisywanej na wstępie zasadzie dyspozycyjności jakiej podlega postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej ani uzupełniać wywodów strony. Sąd ten jest bowiem władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wymienione (wyartykułowane) w skardze kasacyjnej. Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności.
W zakresie zaś podniesionego w pkt I. 2.) zarzutu petitum skargi kasacyjnej należy go uznać za nieskuteczny. Wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest bowiem, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. Przepisy p.p.s.a. nie precyzują, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej, jednakże należy zgodzić się z poglądem, że powinno ono przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wykazanie słuszności podstaw kasacyjnych (por.
A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, OSP 2005, z. 3, poz. 36, s. 150–151). W wyroku z 12 października 2005 r., sygn. akt
I FSK 155/05, NSA trafnie dostrzegł, że "uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało." Tymczasem we wniesionej skardze kasacyjnej przedmiotowy zarzut nie znajduje w ogóle rozwinięcia. Jej uzasadnienie nie odnosi się do stawianego zarzutu i podniesionego tam naruszenia. Pomimo wskazania w petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 92 a ust 2
i 8 u.t.d. w zw. z Ip. 1.7 załącznika nr 4 do u.t.d., autor skargi kasacyjnej, w jej uzasadnieniu opisuje wyłącznie okoliczności dotyczące naruszenia lp. 1.2. załącznika
nr 4 do u.t.d., który, jak wcześniej wskazano, nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji i nie znajdował w niej zastosowania. Omawiany zarzut kasacyjny nie został zatem uzasadniony w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle wymogów stawianych sformalizowanemu środkowi zaskarżenia jakim jest skarga kasacyjna, przez co nie poddaje się merytorycznej kontroli, a co w konsekwencji czyni go niezasadnym oraz nieskutecznym.
W rekapitulacji wszystkich przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zasądzonych od skarżącej na rzecz organu administracji publicznej, znajduje podstawę w przepisach art. 204 pkt 1 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw.
z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).