II GSK 89/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-18
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo administracyjnepostępowanie administracyjnezezwolenie na sprzedaż alkoholuuchwały rady gminystwierdzenie nieważnościNSAskarga kasacyjnaGKRPASKO

NSA oddalił skargę kasacyjną prokuratora, uznając, że stwierdzenie nieważności uchwał rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia wydanego na ich podstawie, a pojęcie 'wzruszenia' w art. 147 § 2 p.p.s.a. nie obejmuje stwierdzenia nieważności.

Prokurator Okręgowy zaskarżył wyrok WSA, który oddalił jego skargę na postanowienie SKO odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia GKRPA opiniującego wniosek o zezwolenie na sprzedaż alkoholu. Prokurator argumentował, że skoro uchwały stanowiące podstawę prawną postanowienia GKRPA zostały prawomocnie unieważnione, to postanowienie to również powinno zostać uznane za nieważne. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarga była wadliwa formalnie, a merytorycznie nietrafna, ponieważ stwierdzenie nieważności uchwały nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego wydanego na jej podstawie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA) w G., które pozytywnie zaopiniowało wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Prokurator podniósł, że postanowienie GKRPA zostało wydane na podstawie uchwał Rady Gminy G., które zostały następnie prawomocnie unieważnione przez WSA. W związku z tym, Prokurator domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia GKRPA, argumentując, że skoro podstawa prawna została unieważniona z mocą wsteczną, to postanowienie również powinno być nieważne. WSA oddalił skargę prokuratora, uznając, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego wydanego na jego podstawie, a pojęcie 'wzruszenia' w art. 147 § 2 p.p.s.a. należy interpretować wąsko. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd wskazał na formalne wady skargi kasacyjnej, a następnie merytorycznie odniósł się do zarzutów. NSA potwierdził stanowisko WSA, że stwierdzenie nieważności uchwał rady gminy nie skutkuje automatycznie nieważnością postanowienia wydanego na ich podstawie. Sąd podkreślił, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie z konkretnych uchwał. Ponadto, NSA zinterpretował art. 147 § 2 p.p.s.a. jako przepis szczególny, który nie przesądza o konieczności stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego, a jedynie o jego 'wzruszalności' w odpowiednim trybie. Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia administracyjnego wydanego na jej podstawie. Rozstrzygnięcie indywidualne podlega 'wzruszeniu' w odpowiednim trybie, a nie stwierdzeniu nieważności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy, a nie z konkretnych uchwał. Stwierdzenie nieważności uchwały nie eliminuje tej normy. Przepis art. 147 § 2 p.p.s.a. stanowi o 'wzruszeniu' rozstrzygnięcia, a nie o jego automatycznej nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego wydanego na jego podstawie, lecz wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu wzruszenia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.t. art. 18 § 3a

Ustawa z dnia 6 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy nie powoduje automatycznie nieważności postanowienia administracyjnego wydanego na jej podstawie. Pojęcie 'wzruszenia' w art. 147 § 2 p.p.s.a. nie obejmuje stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego. Skarga kasacyjna była wadliwa formalnie z powodu nieprawidłowego określenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie nieważności uchwał rady gminy z mocą wsteczną powinno skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia wydanego na ich podstawie z uwagi na fikcję prawną, że uchwały te nigdy nie weszły do obiegu prawnego. Pojęcie 'wzruszenie' w art. 147 § 2 p.p.s.a. powinno być interpretowane szeroko, obejmując również stwierdzenie nieważności.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie pociąga za sobą w sposób bezpośredni (automatyczny) nieważności decyzji lub postanowienia wydanych na podstawie tego aktu, lecz wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu wzruszenia tego rodzaju rozstrzygnięć administracyjnych. art. 147 § 2 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze lex specialis względem art. 145 § 1 p.p.s.a. Użyte w tym przepisie sformułowanie 'wzruszenie' nie zostało normatywnie zdefiniowane, co przemawia za technicznoprawnym znaczeniem użycia powyższego terminu.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Trzecki

sędzia

Marek Sachajko

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 147 § 2 p.p.s.a. dotycząca skutków stwierdzenia nieważności uchwał dla rozstrzygnięć indywidualnych oraz formalnych wymogów skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchylaniem uchwał i ich wpływem na wcześniejsze rozstrzygnięcia administracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – jak unieważnienie aktu niższego rzędu wpływa na wcześniejsze decyzje. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Unieważnienie uchwały nie zawsze oznacza nieważność decyzji. NSA wyjaśnia, jak działa 'wzruszenie' rozstrzygnięcia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 89/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Sachajko
Mirosław Trzecki
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Kr 526/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-07-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 i  2,  art. 147,   art. 156  par. 1 i 2,  art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1119
art. 18 ust. 3a
Ustawa z dnia 6 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 526/23 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 lutego 2023 r. nr SKO.NA/4130/86/2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia opiniującego wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 5 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 526/23, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w Krakowie (dalej: "skarżący", "Prokurator") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: "SKO", "organ") z 20 lutego 2023 r. nr SKO.NA/4130/86/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia, oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Postanowieniem z 25 maja 2021 r., Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w G. (dalej: "GKRPA") pozytywnie zaopiniowała wniosek FHU "M." M. K. w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży; punkt sprzedaży G. 1289, [...].
Wyrokiem z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 841/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy G.
z 6 września 2018 r. nr LVI/406/2018 w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak również w miejscu sprzedaży na terenie Gminy G., natomiast wyrokiem z 25 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 863/21, orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Gminy G. z 6 września 2018 r., nr LVI/407/2018 w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie Gminy G..
W związku z treścią powołanych orzeczeń Prokurator Okręgowy w Krakowie wniósł sprzeciw od postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w G. z 25 maja 2021 r. wskazując, że zostało wydane
z naruszeniem art. 18 ust. 3a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1119 ze zm., dalej: "u.w.t."), tj. na podstawie nieistniejących wówczas w obiegu prawnym powyższych uchwał Rady Gminy G.. Prokurator wskazywał, że stwierdzenie nieważności uchwał wywołuje skutek ex tunc.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 26 stycznia 2023 r. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia.
Po rozpoznaniu wniosku Prokuratora o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO
w Krakowie postanowieniem z 20 lutego 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi Prokuratora na powyższe postanowienie uznał, że nie jest ona zasadna i podlega oddaleniu. Jako podstawę prawną wyroku Sąd powołał art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny aktu prawa miejscowego, stanowiącego podstawę prawną wskazaną w rozstrzygnięciu administracyjnym, nie stanowiło automatycznie o konieczności następczego stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. W konkretnej sprawie dotyczącej wzruszenia aktu prawnego niezbędne było, zdaniem Sądu, ustalenie czy rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie istniejącej ówcześnie i nieusuniętej do dnia orzekania podstawie prawnej (art. 18 ust. 3a u.w.t.) oraz zbadanie pozostałych okoliczności uzasadniających lub nie, wzruszenie aktu prawnego, w szczególności
zasady stabilności obrotu prawnego, zasady ochrony praw nabytych oraz zasady trwałości decyzji ostatecznych.
W zakresie interpretacji przepisu art. 147 § 2 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że już literalna wykładnia tego przepisu wskazuje, że stwierdzenie nieważności aktu prawa administracyjnego nie powoduje automatycznego stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego.
Powołując się na stanowiska przedstawiane w literaturze przedmiotu, WSA podkreślił, że mając na względzie nadzwyczajność trybów weryfikacji decyzji, które stanowią wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, przepis art. 147 § 2 p.p.s.a. należało interpretować ściśle poprzez dyrektywy wykładni językowej w zakresie zwrotu "podlegają wzruszeniu". Stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności aktu prawa miejscowego, nie stwarza podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów takiego aktu.
Wskazał, że skoro art. 147 § 2 p.p.s.a. stanowi tylko o wzruszeniu rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, to w przypadku, gdy chodzi o decyzje administracyjne, należy więc przez to rozumieć sankcję wzruszalności, a nie nieważności takiej decyzji. Przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji nie można interpretować rozszerzająco. Art. 147 § 2 p.p.s.a. jest przepisem szczególnym, w stosunku do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji, w odpowiedzi na stanowisko Prokuratora odwołujące się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r., sygn. I OPS 2/12, zaznaczył że uchwała ta w ogóle nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ nie dotyczy sytuacji regulowanej przepisem szczególnym (art. 147 § 2 p.p.s.a.) i nie rozważano w niej wykładni art. 147 § 2 p.p.s.a., tj. wpływu stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego na wydane decyzje (postanowienia) administracyjne w sprawach indywidualnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prokurator, który zaskarżył wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej, a w konsekwencji błędną wykładnię prawa materialnego, a to art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. i z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z p. zm. - dalej: "k.p.a.") oraz z art. 18 ust. 3a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1119 ze zm. - dalej: "u.w.t.") poprzez błędne przyjęcie, że pomimo stwierdzenia nieważności uchwał Rady Gminy G. nr XVI/406/2018 z 6 września 2018 r. w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak również w miejscu sprzedaży na terenie Gminy G. oraz uchwały Rady Gminy G. nr XVI/407/2018 z 6 września 2018 r. w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów na terenie Gminy G., to w momencie wydania przez tę komisję zaskarżonego postanowienia, nadal obowiązywały powołane wyżej uchwały rady gminy, gdyż dopiero później zostały uznana za nieważne przez sąd administracyjny, podczas gdy wobec konieczności zastosowania w tym przypadku fikcji prawnej - uchwały te, z uwagi na swą wadliwość, nigdy nie weszły do obiegu prawnego, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia;
2. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej, a w konsekwencji błędną wykładnię prawa materialnego, a to art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 147 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że użyte w tym przepisie pojęcie wzruszenie należy interpretować wąsko - jako: zmianę lub uchylenie podczas gdy brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z niego - również stwierdzenia nieważności;
3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej,
a w konsekwencji - błędne zastosowanie przepisów postępowania, a to art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 147 § 2 p.p.s.a. tj. bezzasadne oddalenie skargi pomimo, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. należało w całości uchylić zaskarżone postanowienie wobec zaistnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności ww. postanowienia GKRPA.
Podnosząc te zarzuty Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
w całości i zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna jest niezasadna, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnieją dwie podstawy uzasadniające takie stanowisko.
Pierwsza wynika ze stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest formalnie wadliwa. Wprawdzie wadliwość ta nie dawała podstawy odrzucenia tej skargi, jednak
w sposób znaczący wpływa na zakres weryfikacji zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarga kasacyjna to sformalizowany środek prawny, którym strona skarżąca wyznacza granice sprawy rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyznaczenie tych granic wiąże Naczelny Sąd Administracyjny, a ich modyfikacja może mieć miejsce tylko na zasadach określonych w uchwale NSA z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem prowadzić postępowania w zakresie ani w kierunku, które nie zostały wyznaczone zarzutami kasacyjnymi. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna tych warunków nie spełnia.
We wszystkich trzech zarzutach skargi kasacyjnej (pkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej) zarzucono naruszenie przepisów art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił jednak na czym, jego zdaniem, miałoby polegać ich naruszenie. Artykuł 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że skarga kasacyjna ma zawierać zarzuty i ich uzasadnienie. Ten wymóg formalny konstytuuje skargę kasacyjną. Już w treści samego zarzutu - niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu oraz przedstawienie prawidłowej - w ocenie autora skargi kasacyjnej - wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia. Wymogów tych nie spełnia wywiedziona skarga kasacyjna.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd może zatem naruszyć art. 3 § 1 p.p.s.a. wykraczając poza wyznaczoną nim właściwość rzeczową bądź odmawiając merytorycznego rozpoznania sprawy leżącej w jego właściwości. Nie może zaś mu uchybić dokonując tej kontroli, nawet gdy jej wynik nie odpowiada prawu. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zaskarżonego postanowienia i zastosował środek przewidziany w ustawie, tzn. wydał wyrok. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił, na czym polega zarzucana błędna wykładnia tego przepisu. Tak sformułowany zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. nie może zatem być uwzględniony.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię. Także tego zarzutu skarżący kasacyjnie nie sprecyzował i nie uzasadnił. Przepis ten wskazuje zakres kognicji sądów administracyjnych, wymieniając w punkcie 2 niektóre rodzaje postanowień, które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego (postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty). Postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności niewątpliwie mieści się we wskazanym przez art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zakresie kognicji. Także zatem sformułowany w tak ogólny sposób zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie może zostać przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniony.
Pozostałe zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego (pkt 1 i 2 petitum) i ich uzasadnienie koncentrują się na kwestii błędnego, według skarżącego kasacyjnie, przyjęcia przez Sąd w ślad za organem, że w tej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., pomimo stwierdzenia nieważności uchwał Rady Gminy z 6 września 2018 r. i błędnego przyjęcia, że użyte w art. 147 § 2 p.p.s.a. pojęcie "wzruszenie" należy interpretować wąsko, tj. jako zmianę lub uchylenie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, stwierdzenie nieważności uchwał wywołało skutek ex tunc, powinno zatem skutkować stwierdzeniem nieważności wydanego na podstawie uchwał postanowienia ze względu na fikcję prawną, że uchwała której nieważność stwierdzono nigdy nie weszła do obrotu prawnego. Użyte zaś w art. 147 § 2 p.p.s.a. pojęcie "wzruszenie" zdaniem skarżącego obejmuje również stwierdzenie nieważności.
Mając na uwadze uzasadnienie omawianych zarzutów należało przyjąć, że ich istota oparta jest na założeniu, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni prawa materialnego i w ten sposób nieprawidłowo przeprowadził kontrolę działalności administracji publicznej, co doprowadziło do wadliwego oddalenia skargi. Wadliwość ta sprowadzała się do przyjęcia, że stwierdzenie nieważności uchwał Rady Gminy G. w sprawie ustalenia maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych poza miejscem sprzedaży, jak również w miejscu sprzedaży na terenie Gminy G. oraz w sprawie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie Gminy G., będących z podstaw prawnych postanowienia opiniującego wniosek o zezwolenie na sprzedaż tych napojów, prowadzi do "wzruszalności" takiego aktu, a nie jego "nieważności" jako wydanego bez podstawy prawnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest merytorycznie nietrafny.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na to, co podkreślił na wstępie także Sąd pierwszej instancji, że nie jest prawidłowy pogląd skarżącego kasacyjnie, że z powodu stwierdzenia nieważności uchwał, do których odwoływało się sporne postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w G., "nie istniała" (bo "nigdy nie weszła do obiegu prawnego" z powodu stwierdzenia nieważności tych uchwał z mocą ex tunc) podstawa prawna do wydania tego postanowienia. Trafnie wskazał WSA, że norma kompetencyjna do wydania postanowienia wynika z ustawy (art. 18 ust. 3a u.w.t.) i ta norma nie zmieniła się (nie została wyeliminowana) na skutek stwierdzenia nieważności uchwał, do których odwoływał się organ w treści tego postanowienia. Argumentacja skarżącego kasacyjnie dotycząca "nieistnienia podstawy prawnej" do wydania postanowienia jest zatem niezasadna.
W ocenie NSA, nie jest także zasadne stanowisko skarżącego kasacyjnie co do wadliwości przyjętej przez Sąd wykładni art. 147 § 2 p.p.s.a. Z wywodu WSA wynika trafny wniosek, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie pociąga za sobą w sposób bezpośredni (automatyczny) nieważności decyzji lub postanowienia wydanych na podstawie tego aktu, lecz wymaga uruchomienia odpowiedniego trybu wzruszenia tego rodzaju rozstrzygnięć administracyjnych. Wniosek ten znajduje zresztą potwierdzenie w treści art. 147 § 2 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwał lub aktów, o których mowa w § 1 (czyli uchwał lub aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.), podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.
Na tle powyższych uwag wystarczy jedynie przypomnieć, że art. 147 § 2 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze lex specialis (por. m.in. wyrok NSA z 7 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 989/17 i cytowane tam orzecznictwo) względem art. 145 § 1 p.p.s.a. Przepis ten reguluje w sposób odrębny - na zasadzie szerokiego odesłania do przepisów normujących postępowania administracyjne ogólne lub szczególne - skutki, jakie wywołuje stwierdzenie nieważności albo stwierdzenie, że uchwały lub akty wydane zostały z naruszeniem prawa, dla dalszego obowiązywania rozstrzygnięć administracyjnych wydanych na podstawie tego rodzaju aktów lub uchwał. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wzruszenie" nie zostało normatywnie zdefiniowane, co przemawia za technicznoprawnym znaczeniem użycia powyższego terminu, bez bezpośredniego nawiązania do uznanych koncepcji doktrynalnych z zakresu teorii prawa administracyjnego, w tym koncepcji wadliwości aktów administracyjnych, jak również bez wyraźnego odesłania do określonego trybu weryfikacji orzeczeń administracyjnych w nadzwyczajnych postępowaniach administracyjnych. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że ustawodawca opowiedział się w analizowanym przepisie za ściśle określonym rozumieniem pojęcia wzruszania rozstrzygnięć administracyjnych wydanych na podstawie wadliwych aktów lub uchwał, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., w tym za takim rozumieniem, które preferuje sankcję stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono ponadto przekonujących i poważnych argumentów doktrynalnych lub wykładniczych na rzecz stawianej tezy, co skutkuje zakończeniem procesu kontrolnego w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny - pozostając związany zakresem podniesionych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutów
i ich uzasadnienia - uznał, że nie jest zasadny ani zarzut dotyczący wadliwości wykładni przez Sąd pierwszej instancji terminu "wzruszenie" przewidzianego w art. 147 § 2 p.p.s.a., ani też w konsekwencji zarzut braku podstaw do przyjęcia, że w tej sprawie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia z powodu stwierdzenia nieważności uchwał, do których zaskarżone postanowienie się odnosiło, a w konsekwencji również zarzut naruszenia art. 18 ust. 3a u.w.t.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona. Wobec niezasadności omówionych powyżej zarzutów kasacyjnych, nie doszło bowiem również do zarzucanego w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd tzw. przepisów wynikowych, tj. art. 145 § 1 pkt 1
lit. a i c oraz art. 151 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosi się do wątków, do których nawiązuje uzasadnienie skargi kasacyjnej "z ostrożności procesowej", związanych z możliwością stosowania analogii z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, a także możliwości zastosowania art. 154 lub art. 155 k.p.a., wobec braku sformułowania w tym zakresie zarzutów kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI