II GSK 887/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-30
NSAtransportoweŚredniansa
transport kolejowyinfrastruktura kolejowalikwidacja drogi kolejowejbocznica kolejowazarządca infrastrukturyUstawa o transporcie kolejowymPrezes UTKskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki H. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, potwierdzając naruszenie przepisów ustawy o transporcie kolejowym przy likwidacji drogi kolejowej.

Spółka H. Sp. z o.o. zlikwidowała drogę kolejową bez zastosowania procedury określonej w art. 38ba ustawy o transporcie kolejowym. Zarówno Prezes UTK, jak i WSA w Warszawie uznały to za naruszenie przepisów. Spółka argumentowała, że likwidowana infrastruktura była bocznica kolejową i miała charakter prywatny, co wyłączało stosowanie przepisów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że infrastruktura nie była prywatna, a spółka nie spełniła przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów o procedurze likwidacji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK). Prezes UTK stwierdził naruszenie przez spółkę przepisów ustawy o transporcie kolejowym (u.t.k.), w szczególności art. 38ba ust. 1 i 2, polegające na likwidacji drogi kolejowej bez zastosowania wymaganej procedury. Spółka argumentowała, że likwidowana infrastruktura była bocznica kolejową i miała charakter prywatny, co wyłączało stosowanie przepisów. WSA w Warszawie uznał decyzję Prezesa UTK za prawidłową. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną, która zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 4 pkt 1c u.t.k. (infrastruktura prywatna) oraz art. 3 ust. 3 i 6 u.t.k. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sporne tory kolejowe nie stanowiły infrastruktury prywatnej, ponieważ służyły obsłudze innych podmiotów (A. i P.3), a nie wyłącznie potrzebom spółki. Ponadto, NSA uznał, że spółka nie spełniła obu przesłanek łącznie (zarządzanie bocznica i wykonywanie na niej przewozów), aby skorzystać z wyłączenia stosowania przepisów rozdziału 7 u.t.k. na podstawie art. 3 ust. 6 u.t.k. W konsekwencji, spółka była zobowiązana do zastosowania procedury likwidacji drogi kolejowej, czego nie uczyniła.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, droga kolejowa służąca obsłudze więcej niż jednego podmiotu nie może być uznana za infrastrukturę prywatną w rozumieniu art. 4 pkt 1c ustawy o transporcie kolejowym, a zatem do jej likwidacji stosuje się procedurę określoną w art. 38ba u.t.k.

Uzasadnienie

Infrastruktura prywatna to taka, która służy wyłącznie potrzebom właściciela lub zarządcy. Skoro likwidowane tory służyły także innym spółkom, nie można ich uznać za prywatne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.t.k. art. 38ba § 1 i 2

Ustawa o transporcie kolejowym

u.t.k. art. 4 § pkt 1c

Ustawa o transporcie kolejowym

Definicja infrastruktury prywatnej – infrastruktura wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub zarządcy.

Pomocnicze

u.t.k. art. 3 § ust. 3

Ustawa o transporcie kolejowym

Wyłączenie stosowania przepisów do infrastruktury prywatnej oraz do przedsiębiorców wykonujących na niej przewozy.

u.t.k. art. 3 § ust. 6

Ustawa o transporcie kolejowym

Wyłączenie stosowania przepisów rozdziałów 7 (w tym art. 38ba) do bocznic kolejowych i przedsiębiorców wykonujących na nich przewozy, wymaga łącznego spełnienia obu przesłanek.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Infrastruktura kolejowa nie była prywatna, ponieważ służyła obsłudze więcej niż jednego podmiotu. Spółka nie spełniła przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów o procedurze likwidacji drogi kolejowej (art. 3 ust. 6 u.t.k.), ponieważ nie wykonywała przewozów na bocznicy.

Odrzucone argumenty

Likwidowana infrastruktura była bocznica kolejową. Likwidowana infrastruktura miała charakter prywatny. Stosowanie art. 38ba u.t.k. było wyłączone na podstawie art. 3 ust. 3 i 6 u.t.k.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać spornych torów za infrastrukturę prywatną, ponieważ nie służyły wyłącznie potrzebom i celom skarżącej kasacyjnie. aby móc zostać zwolnionym z obowiązku stosowania rozdziała 7, a w szczególności art. 38ba u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., należało spełnić łącznie obie przesłanki: tj. podmiot musiał zarządzać daną bocznicą jako zarządca i wykonywać na niej przewozy.

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący

Gabriela Jyż

sędzia

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących likwidacji infrastruktury kolejowej, definicji infrastruktury prywatnej oraz przesłanek wyłączenia stosowania przepisów w transporcie kolejowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie kolejowym i stanu prawnego obowiązującego w 2018 r. Interpretacja art. 3 ust. 6 u.t.k. jako wymagającego łącznego spełnienia przesłanek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów dotyczących infrastruktury kolejowej i procedur jej likwidacji, co jest istotne dla branży transportowej. Interpretacja przepisów przez NSA jest kluczowa dla zrozumienia obowiązków zarządców infrastruktury.

Likwidacja torów kolejowych bez procedury: NSA wyjaśnia, kiedy przepisy prawa są bezwzględne.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 887/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1804/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-27
Skarżony organ
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 710
art. 4 pkt 1 i pkt 1c, art. 3 ust. 3 i 6, art. 38ab ust. 1 i 2.
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło –Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 30 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1804/19 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 17 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia przepisów o transporcie kolejowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. Sp. z o.o. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1804/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "spółka") na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (dalej: "Prezes UTK", organ") z dnia 17 czerwca 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Pismem z 9 stycznia 2019 r. Prezes UTK zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec tej Spółki w przedmiocie naruszenia przez nią przepisów z zakresu kolejnictwa wskutek zlikwidowania drogi kolejowej niezgodnie z procedurą określoną w art. 38ba ust. 1 i 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 710 z późn. zm., dalej: "u.t.k.").
Prezes UTK w celu zebrania informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego wystąpił do A. sp. z o.o. z siedzibą w (dalej: A., A.), P.1 S.A. (dalej: P.1), P.2 S.A. (dalej: P.2), P.3 S.A. (dalej: P.3), Gminy Miasta [...] oraz do Ministra Infrastruktury, którego jednocześnie powiadomił o postępowaniu dotyczącym weryfikacji czy likwidacja drogi kolejowej w [...], prowadzącej do bocznicy A. na odcinku przebiegającym przez działkę ewidencyjną nr [...], obręb [...] w [...], nie została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa z zakresu kolejnictwa.
Decyzją z 17 czerwca 2019 r. Prezes UTK stwierdził naruszenie przez H. przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k., polegające na dokonaniu likwidacji drogi kolejowej położonej w [...] na działce ewidencyjnej [...], obręb [...] bez zastosowania uprzednio procedury określonej w ww. przepisach oraz odstąpił od wyznaczenia terminu na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, o którym mowa w art. 13b ust. 1 u.t.k.
Organ wyjaśnił, że procedura przygotowania likwidacji drogi kolejowej przez zarządcę drogi kolejowej polega na jednoczesnym poinformowaniu w formie pisemnej o zamiarze likwidacji drogi kolejowej w następnym okresie obowiązywania rocznego rozkładu jazdy: zainteresowanych aplikantów, właściwych organów jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana drogi kolejowej oraz ministra właściwego do spraw transportu.
Przedmiotem postępowania było ustalenie czy likwidacja przez H. drogi kolejowej położonej na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], w [...], została przeprowadzona zgodnie z procedurami określonymi w art. 38ba u.t.k., a w związku z tym, czy rozbiórka ww. drogi została przeprowadzona zgodnie z prawem.
Organ odwołał się do definicji zarządcy infrastruktury, ujętej w art. 4 pkt 7 u.t.k. (podmiot odpowiedzialny za zarządzanie infrastrukturą kolejową albo w przypadku budowy nowej infrastruktury, podmiot, który przystąpił do jej budowy w charakterze inwestora). Zadania zarządcy infrastruktury wymieniono w art. 5 ust. 1 u.t.k., m.in.: zarządzanie infrastrukturą kolejową (polegające na nadawaniu drodze kolejowej statusu linii kolejowej, nadawaniu drodze kolejowej statusu bocznicy kolejowej, znoszeniu statusu linii kolejowej i bocznicy kolejowej, określaniu elementów infrastruktury kolejowej, które stanowią infrastrukturę prywatną lub nieczynną, udostępnianiu dróg kolejowych, świadczeniu usług z tym związanych i pobieraniu z tego tytułu opłat), utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowy czy zarządzanie nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej.
W oparciu o powyższe Prezes UTK stwierdził, że skarżąca wykonuje czynności polegające na zarządzaniu nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej, jako właściciel nieruchomości, na której położony jest tor dojazdowy do bocznicy A. Okoliczność, że podmiot nie uważa się za takiego zarządcę, nie wyklucza zakwalifikowania danego podmiotu jako zarządzającego infrastrukturą kolejową. W ocenie organu, strona skarżąca w momencie dokonania rozbiórki zarządzał przedmiotową drogą kolejową, elementu infrastruktury kolejowej.
Odnosząc się do tez Spółki, że rozebrana infrastruktura jest bocznicą kolejową i w związku z tym do jej rozbiórki nie stosuje się art. 38 ba ust. 1 i 2 u.t.k., w ocenie Prezesa UTK dokumentem poświadczającym możliwość bezpiecznej eksploatacji infrastruktury kolejowej jest świadectwo bezpieczeństwa. Organ nie znalazł podstaw, by w omawianym stanie faktycznym i na gruncie obowiązujących przepisów traktować infrastrukturę kolejową znajdującą się wcześniej na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], w [...] jako część bocznicy kolejowej.
Odnosząc się do dalszego zarzutu, jakoby tor dojazdowy na działce [...], obręb [...], w [...], stanowił infrastrukturę nieczynną, organ uznał, że stan faktyczny wykazany przez podmioty korzystające z tejże infrastruktury pozostawał w sprzeczności z deklaracją H. Z materiału dowodowego wynikało, że przed rozebraniem toru dojazdowego do bocznicy A., odbywał się po tym torze systematyczny ruch pociągów (por.: wyjaśnienia A., P.3, czy pismo P.2).
Ponadto, jak zauważył Prezes UTK, ustawa o transporcie kolejowym nie przewiduje obowiązku likwidacji infrastruktury nieczynnej, o czym Spółka wspominała niejednokrotnie w swoich pismach (np. z 31 stycznia 2019 r. oraz z 19 marca 2019r.). Co więcej Prezes UTK, zauważył, że do infrastruktury nieczynnej nie ma zastosowania art. 3 ust. 6 u.t.k., który wprost wyłącza stosowanie procedury określonej w art. 38ba tego aktu do bocznic kolejowych. W odniesieniu do infrastruktury nieczynnej zastosowanie znajduje art. 3 ust. 2 u.t.k., wprost stwierdzający, że przepisów rozdziałów 2-12, z wyjątkiem art. 5 ust. 1-2b oraz art. 38a-38ba, nie stosuje się do tej infrastruktury.
Odnosząc się do stanowiska Spółki, zawartego w piśmie z 28 stycznia 2019 r., w kwestii prywatnego charakteru rozebranej infrastruktury, organ wskazał na art. 5 ust 2a u.t.k., z którego wynika, że obowiązkiem zarządcy jest opracowanie statutu, w którym określa się czy infrastruktura jest prywatna. Spółka nie sporządziła takiego statutu. Dlatego rozważania H. na temat wyłączenia stosowania art. 38ba u.t.k. w stosunku do prywatnej infrastruktury, organ uznał za niezasadne.
Prezes UTK wyjaśnił, że z Motywu 12 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (Dz. Urz. UE L 343 z 14 grudnia 2012r., dalej: dyrektywa 2012/34/UE) wynika nakaz zagwarantowania niedyskryminującego dostępu do linii kolejowych i bocznic, w sytuacji gdy mogą one stanowić tory dojazdowe służące obsłudze więcej niż jednego klienta końcowego. Likwidacja takich torów sprzeciwia się realizacji celów dyrektywy 2010/34/UE. Organ, mając na uwadze, że skoro celem tego aktu jest zagwarantowanie udostępniania infrastruktury, także prywatnej, jeżeli podmioty zarządzające infrastrukturą zobowiązane są do zagwarantowania dostępu do niej, to tym bardziej nie są upoważnione do rozbiórki takiej infrastruktury.
Natomiast, w niniejszej sprawie, rozebrane tory dojazdowe służyły nie tylko A., ale także m.in. P.3, która to wprost określała siebie jako współużytkownika bocznicy A. Ponadto, tory dojazdowe mogłyby także w przyszłości prowadzić do innych zakładów i służyć innym klientom końcowym, ponieważ znajdowały się na terenie silnie uprzemysłowionym. Rozbiórka tychże torów prowadziła do pozbawiania ważnych zakładów przemysłowych połączenia z infrastrukturą kolejową. Stwierdzone działania skarżącej, zmierzające do likwidacji infrastruktury kolejowej, były niezgodne z wymaganiami dyrektywy 2012/34/UE oraz zostały dokonane z naruszeniem procedury z art. 38ba u.t.k.
W ocenie organu, skarżąca zobowiązana była zastosować regulacje art. 38ba u.t.k. przed dokonaniem likwidacji drogi kolejowej położnej na działce ewidencyjnej [...], obręb [...], w [...], a czego nie uczyniła. Powinna bowiem była jednocześnie poinformować w formie pisemnej o zamiarze likwidacji drogi kolejowej, zainteresowanych aplikantów oraz właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest droga kolejowa, a także ministra właściwego do spraw transportu. Mail pracownika spółki z dnia 18 stycznia 2018 r., wysłany do pracownika A., nie potwierdzał, aby Spółka zastosowała w sposób prawidłowy ww. procedurę w stosunku do któregokolwiek z wymienionych podmiotów; potwierdzał jedynie okoliczność poinformowania A. o braku możliwości przejazdu.
Odnosząc się do pkt II sentencji kwestionowanej decyzji, organ stwierdził, że postanowił odstąpić od wyznaczenia terminu na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości z uwagi na treść art. 13b ust. 1 u.t.k. Nie ma bowiem możliwości, by decyzja określająca zakres naruszenia zawierała jednocześnie termin usunięcia takich nieprawidłowości, których usunięcie nie jest wykonalne. Rozbiórka przez H., toru dojazdowego położonego w [...] na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], została dokonana bez zastosowania uprzednio procedury określonej w art. 38ba u.t.k., do czego Spółka była zobowiązana. Spółka nie może zastosować procedury likwidacji drogi kolejowej, polegającej na poinformowaniu o zamiarze likwidacji drogi kolejowej, ponieważ zamiar ten został zrealizowany. Strona postępowania nie ma zatem faktycznej możliwości usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1804/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd I instancji uznał, że doszło do naruszenia przez skarżącą art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k., polegającego na dokonaniu pod koniec 2018 r. likwidacji drogi kolejowej na nieruchomości gruntowej niezabudowanej, obejmującej działkę o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], położoną w [...], bez uprzedniego zastosowania opisanej w powołanym przepisie procedury likwidacji.
Sąd I instancji wskazał także, że pomimo odmiennych ustaleń dotyczących zarządcy infrastruktury oraz charakteru drogi kolejowej, decyzję Prezesa UTK należy uznać za prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami prawa.
Zdaniem WSA, Spółka nie mogła powoływać się na wyłączenie ustanowione w art. 3 ust. 6 u.t.k., że przepisów rozdziałów 2b, 4a, 5b, 7-8 (w rozdziale 7 znajduje się art. 38ba) i 10, art. 17a-17b, art. 18a-18f, art. 23-23j, z wyjątkiem art. 25g i art. 40, nie stosuje się do bocznic kolejowych i przedsiębiorców wykonujących na nich przewozy. Warunek ten musi być spełniony łącznie. Spółka zaś była zarządcą części bocznicy, ale nie wykonywała przewozów na niej. W tej sytuacji, skoro skarżąca była zarządcą infrastruktury kolejowej, nie użytkującą jej, po spełnieniu warunków ustawowych, mogła wystąpić o dofinansowanie. Niepodjęcie czynności w tym kierunku, nie oznaczało, że mogła zlikwidować drogę kolejową, wbrew zakazowi z art. 38ba ust. 1 u.t.k.
Sąd I instancji stwierdził też, że nie można uznać spornych torów za infrastrukturę prywatną, gdyż w myśl art. 4 pkt 1c u.t.k. infrastruktura prywatna to infrastruktura kolejowa wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub jej zarządcy innych niż przewóz osób. Spółka w ogóle nie korzystała z tych torów, była tylko zainteresowana ich usunięciem, skoro to uczyniła.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz § 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 3 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. w związku z art. 4 pkt 1c u.t.k. oraz w związku z art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k., w brzmieniu obowiązującym w roku 2018 poprzez:
a) błędną wykładnię art. 4 pkt 1c u.t.k. oraz art. 3 ust. 3 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., polegającą na odmówieniu Skarżącemu prawa do powoływania się na okoliczność, iż bocznica kolejowa, która znajdowała się na nieruchomości skarżącej, posiada status infrastruktury prywatnej, podczas gdy status infrastruktury prywatnej ma charakter obiektywny dla danej infrastruktury, niezależny od tego, kto się na niego powołuje;
b) to, że ta błędna wykładnia spowodowała niezastosowanie do przedmiotowej infrastruktury wyłączenia znajdującego się w art. 3 ust. 3 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. polegające na przyjęciu, że Skarżący naruszył art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., likwidując przedmiotową bocznicę, podczas gdy art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. w ogóle nie powinien być stosowany w niniejszej sprawie z uwagi na wyłączenie przewidziane w art. 3 ust. 3 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r.;
c) to, że wskutek powołanej błędnej wykładni art. 4 pkt 1c u.t.k. i art. 3 ust. 3 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. oraz niewłaściwego zastosowania art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., Sąd I instancji nie uchylił pkt I. decyzji Prezesa UTK z 17 czerwca 2019 r. i nie umorzył postępowania administracyjnego w tym zakresie, czym naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz § 3 p.p.s.a.;
2. naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz § 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 6 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. oraz art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. poprzez:
a) błędną wykładnię art. 3 ust. 6 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. polegającą na przyjęciu, że przewidziane w tym przepisie wyłączenie znajduje zastosowanie, gdy jednocześnie spełnione są przesłanka istnienia bocznicy kolejowej i przesłanka wykonywania przewozów na bocznicy kolejowej przez przedsiębiorcę, podczas gdy w rzeczywistości wyłączenie to znajduje zastosowanie niezależnie do bocznic kolejowych oraz do przedsiębiorców wykonujących przewozy na bocznicy kolejowej;
b) to, że ta błędna wykładnia spowodowała niezastosowanie art. 3 ust. 6 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. w odniesieniu do bocznicy kolejowej, która znajdowała się na nieruchomości skarżącej, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. polegające na przyjęciu, że skarżąca naruszyła art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., likwidując tę bocznicę, podczas gdy art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. w ogóle nie powinien być stosowany w niniejszej sprawie z uwagi na wyłączenie przewidziane w art. 3 ust. 6 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., to, że wskutek powołanej błędnej wykładni art. 3 ust. 6 u.t.k, w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. i niewłaściwego zastosowania art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. Sąd I instancji nie uchylił pkt I, decyzji Prezesa UTK i nie umorzył postępowania administracyjnego w tym zakresie, czym naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz § 3 p.p.s.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi skarżącej na decyzję Prezesa UTK, poprzez uwzględnienie tej skargi w całości polegające na uchyleniu pkt I. tej decyzji i umorzeniu postępowania administracyjnego w tym zakresie oraz rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie. Ponadto, wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane (wyartykułowane) przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej ani uzupełniać wywodów strony. Nie jest bowiem dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych obciąża stronę wnoszącą ułomnie skonstruowany środek zaskarżenia, uniemożliwiając prawidłową ocenę kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 8 maja 2014 r., I GSK 1005/12). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów kasacyjnych.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, NSA stwierdził, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została przez Sąd uwzględniona.
W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
W pkt. 1 petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz § 3 p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 3 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. w związku z art. 4 pkt 1c u.t.k. oraz w związku z art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k., w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. poprzez błędną wykładnię.
Nie są to zarzuty zasadne. Na wstępie należy zauważyć, że Skarżąca w skardze kasacyjnej nie podważa stanowiska Sądu I instancji, iż była zarządcą infrastruktury kolejowej - torów, które znajdowały się na działce nr [...], gdyż była właścicielem działki i torów znajdujących się na niej.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 c u.t.k., infrastruktura prywatna, to infrastruktura wykorzystywana wyłącznie do realizacji własnych potrzeb jej właściciela lub zarządcy.
Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że na spornej linii kolejowej odbywał się systematyczny ruch pociągów. Rozebrane tory kolejowe służyły do przewozów towarów spółce A. oraz spółce P.3. Bezsporne jest, iż rozebrane tory kolejowe nie były wykorzystywane w żaden sposób przez skarżącą i nie służyły jej obsłudze. Infrastruktura kolejowa, która została rozebrana przez stronę skarżącą nie stanowiła zatem infrastruktury prywatnej, ponieważ nie służyła wyłącznie potrzebom i celom skarżącej kasacyjnie.
Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że nie można uznać spornych torów za infrastrukturę prywatną w rozumieniu art. 4 pkt 1 c u.t.k.
Co zaś się tyczy naruszenia art. 3 ust. 3 u.t.k., to stanowił on w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., że przepisów rozdziałów 2- 2b, 4a, 4b, 5b-6b, 7-8, 10 oraz art. 17a-17b, art. 18a-18f, art. 23-23j, z wyjątkiem art. 5 ust. 1- 2b oraz art. 25g u.t.k. nie stosuje się do infrastruktury prywatnej oraz do przedsiębiorców wykonujących na niej przewozy.
Przepis art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. znajduje się w rozdziale 7 u.t.k., podlegającym wyłączeniu na mocy art. 3 ust. 3 u.t.k. Zgodnie w tym przepisem zarządca drogi kolejowej, dla której nie zapewniono dofinansowania, o którym mowa w art. 38a, ani finansowania lub dofinansowania, o którym mowa w art. 38b, a który po przydzieleniu jej zdolności przepustowej stwierdzi, że wpływy za udostępnianie drogi kolejowej nie pokryją kosztów jej udostępniania, może rozpocząć procedurę przygotowania likwidacji drogi kolejowej (art. 38ba ust. 1 u.t.k.). Procedura przygotowania likwidacji drogi kolejowej polega na jednoczesnym poinformowaniu w formie pisemnej o zamiarze likwidacji drogi kolejowej w następnym okresie obowiązywania rocznego rozkładu jazdy: 1) zainteresowanych aplikantów; 2) właściwych organów jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest droga kolejowa, oraz ministra właściwego do spraw transportu.
Biorąc pod uwagę fakt, że sporne tory kolejowe nie stanowiły infrastruktury prywatnej, to niezasadne jest stanowisko skarżącej spółki, że Sąd I instancji naruszył przepis art. 3 ust. 3 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. w związku z art. 4 pkt 1c u.t.k. w związku z art. 38ba ust. 1 i 2 u.t.k.
Również, niezasadny okazał się zarzut zawarty w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej, związany z art. 3 ust. 6 u.t.k. Przepis art. 3 ust. 6 u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., a więc w czasie likwidacji torów przebiegających przez nieruchomość spółki, miał następujące brzmienie: "Przepisów rozdziałów 2b, 4a, 5b, 7-8 i 10, art. 17a-17b, art. 18a-18f, art. 23-23j, z wyjątkiem art. 25g i art. 40, nie stosuje się do bocznic kolejowych i przedsiębiorców wykonujących na nich przewozy.". Jak już to wyjaśniano powyżej, przepisy o likwidacji drogi kolejowej ujęte w art. 38ba u.t.k. są częścią rozdziału 7 tej ustawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzez zastosowanie w treści art. 3 ust. 6 u.t.k. spójnika "i", ustawodawca wyraźnie stanowił, że aby móc zostać zwolnionym z obowiązku stosowania rozdziała 7, a w szczególności art. 38ba u.t.k. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r., należało spełnić łącznie obie przesłanki: tj. podmiot musiał zarządzać daną bocznicą jako zarządca i wykonywać na niej przewozy.
Skoro spółka nie wykonywała przewozów na bocznicy kolejowej, to tym samym wobec braku spełnienia jednej z dwóch równoważnych przesłanej uzasadniających zastosowanie art. 3 ust. 6 u.t.k., które muszą być spełnione łącznie, prawidłowo uznał WSA, że skarżąca kasacyjnie nie mogła powoływać się na wyłączenie ustanowione w tym przepisie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI