II GSK 884/25

II GSK 884/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Wojciech Maciejko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1238/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-01-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 187f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 988
art. 140mb pkt 2, art. 140n ust. 4
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1238/24 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2024 r. nr SKO.4120/184/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz P.K. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1238/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie ze skargi P.K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2024 r. nr SKO.4120/184/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P.K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z 31 października 2022 r. nr KM-R.5410/K/1104/2022 Prezydent Miasta Rzeszowa nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1000 zł, z tytułu niewykonania obowiązku, określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.; dalej: "P.r.d."), polegającego na zawiadomieniu w terminie 30 dni (wydłużonego do 180 dni) Prezydenta Miasta Rzeszowa o zbyciu pojazdu marki [...] o nr VIN [...] i nr rejestracyjnym [...].
Decyzja ta utrzymana została w mocy przez SKO w Rzeszowie decyzją z 4 stycznia 2023 r. nr SKO.4120/171/2022.
WSA w Rzeszowie wyrokiem z 25 października 2023 r., sygn. II SA/Rz 778/23 uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd stwierdził, że Prezydent zobowiązany był zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do zawiadomienia o zbyciu pojazdu i wyznaczyć mu jednocześnie termin 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Zaniechanie wykonania powyższego obowiązku spowodowało naruszenie art. 15zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID"), a także przepisów k.p.a.: art. 7, art. 8 § 1 i art. 9.
Po rozpoznaniu złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu Prezydent Miasta Rzeszowa postanowieniem z 20 lutego 2024 r. nr KM-R.5410/K/1104/2022KO odmówił przywrócenia terminu.
SKO w Rzeszowie nie uwzględniło zażalenia złożonego od ww. rozstrzygnięcia i postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r. nr SKO.4120/67/2024 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W dalszej kolejności decyzją z 8 maja 2024 r. nr KM-R.5410/K/1104/2022KO Prezydent Miasta Rzeszowa nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1000 zł, jako byłego właściciela pojazdu marki [...] o nr VIN [...] i nr rej. [...] z tytułu niewykonania obowiązku, określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., polegającego na zawiadomieniu w terminie 30 dni (wydłużonego do 180 dni) Prezydenta Miasta Rzeszowa o zbyciu ww. pojazdu.
SKO w Rzeszowie decyzją z 18 lipca 2024 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium zaznaczyło, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy P.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. poz. 1394 ze zm.) do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. W dalszej kolejności SKO wyjaśniło, że stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Na podstawie art. 31i ustawy COVID, termin na dokonanie przedmiotowego zgłoszenia został wydłużony do 180 dni. Kolegium podniosło, że skarżący 12 maja 2020 r. zbył pojazd marki [...], co wynika z faktury wskazanej w zawiadomieniu o zbyciu pojazdu. Zbycie pojazdu aktualizowało po jego stronie obowiązek dokonania zgłoszenia o tym fakcie w ustawowym terminie 180 dni, tj. do 9 listopada 2020 r. Skarżący dokonał zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu dopiero 3 czerwca 2022 r., zatem z 571-dniowym opóźnieniem. Kolegium zaznaczyło przy tym, że skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na brak faktycznej możliwości dokonania przedmiotowego zawiadomienia przez cały czas trwania ustawowego terminu. Dokonanie zawiadomienia nie wymagało osobistej wizyty w urzędzie i obowiązkowi temu sprostać można było w inny sposób, w tym m. in. również drogą elektroniczną. Kolegium uznało także, że tak znaczne uchybienie terminu zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu nie może zostać za uznane naruszenie którego waga jest znikoma. Odwołujący nie przywołał, zdaniem SKO, żadnej okoliczności usprawiedliwiającej. SKO wskazało, że w sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od nałożenia kary przewidziane w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wyczerpująco wyjaśniono, że ustalając wysokość kary uwzględniono, zgodnie z art. 140n ust. 4 P.r.d., zakres naruszenia (strona była w opóźnieniu aż 571 dni) oraz powtarzalność naruszeń. Przedmiotowe naruszenie było kolejnym i jednym z wielu (kilkunastu), których dopuścił się odwołujący w analizowanym okresie. Bez znaczenia, w ocenie SKO, pozostaje akcentowana w odwołaniu okoliczność, że odwołujący po 3 czerwca 2022 r. zaprzestał ostatecznie naruszeń. Nie oznacza to bowiem, że naruszeniom, których dopuścił się wcześniej, nie można przypisać cechy powtarzalności. W tym zakresie zarzuty odwołania nie zasługiwały, w ocenie SKO, na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium organ I instancji ustalając wysokość kary miał też na uwadze przesłankę korzyści finansowej uzyskanej z tytułu naruszenia ustawy. Wyjaśniło przy tym, że pomimo braku takiej korzyści po stronie odwołującego się, pozostałe przesłanki przemawiały w wystarczającym stopniu za ustaleniem kary w przyjętej przez Prezydenta wysokości. Bez znaczenia natomiast dla przedmiotowego obowiązku zbywcy pojazdu pozostają okoliczności dotyczące nabywcy danego pojazdu.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez organ I instancji, że naruszenie prawa przez skarżącego nie miało znikomej wagi, mimo, że:
- organ nie uwzględnił kryteriów, według których należy oceniać stopień naruszenia prawa w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., w szczególności nie zweryfikował czy i w jaki sposób opóźnienie w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. w zw. z art. 31 i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID, mogło spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych przepisami P.r.d. (organ nie dokonał sprecyzowania, o jakie dobra chodzi);
- w toku postępowania organ I instancji nie zweryfikował, w jakiej dacie doszło w istocie do zaktualizowania danych odnośnie osoby właściciela pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), mimo że to zachowanie referencyjności danych w CEPiK podnoszone było przez organ I instancji jako ratio legis wprowadzenia sankcji za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w terminie przewidzianym w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.;
- postępowanie dowodowe potwierdziło, że skarżący zaprzestał naruszania prawa (samodzielnie, przed wszczęciem stosownych postępowań administracyjnych, zawiadomił 3 czerwca 2022 r. organ o zbyciu pojazdów i co istotne po tym dniu nie uchybiał obowiązkowi, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1) P.r.d.;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 140n ust. 4 P.r.d. oraz art. 189d k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie przyjęcia przez organ I instancji, że w okolicznościach sprawy zakres naruszenia prawa jest znaczny;
3. art. 136 § 1 i 2 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie zaniechania przez SKO przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, którego celem było uzupełnienie materiału dowodowego o informacje odnośnie: 1) daty, w jakiej A Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosił nabycie przedmiotowego pojazdu 2) daty, w jakiej przerejestrowano w/w pojazd z P.K. na A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., 3) terminu, w jakim dane nabywcy pojazdu, tj. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wprowadzone zostały do CEPIK jako dane właściciela w/w pojazdu;
4. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez SKO, że oceniając wagę naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome, czy nie, należy brać pod uwagę przede wszystkim okres zwłoki w wykonaniu obowiązku zawiadomienia, przyjmując przy tym, że maksymalnie kilkudniowe uchybienie ustawowemu terminowi do dokonania zgłoszenia mogłoby być uznane, przy wystąpieniu dodatkowych okoliczności usprawiedliwiających za znikome naruszenie prawa;
5. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez SKO, że oceniając wagę naruszenia prawa, nie ma znaczenia okoliczność, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK (w tym w związku ze zgłoszeniem dokonanym przez nabywcę pojazdu, a nie jego zbywcę);
6. art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie zaniechania przez organ II instancji uwzględnienia przy ocenienie wagi naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome, czy nieznikome, tego, że niezwłocznie po powzięciu wiedzy o uchybieniu obowiązkowi, 3 czerwca 2022 r., skarżący "dobrowolnie" uczynił zadość obowiązkowi zawiadomienia o zbyciu kilkunastu, tj. 18 (osiemnastu) pojazdów, oraz że w ustawowym terminie zawiadamiał właściwy organ o zbyciu lub nabyciu pojazdów, które zbywane lub nabywane były po 3 czerwca 2022 r., co świadczy o tym, że skarżący nie lekceważył prawa i nie powtarzał zachowań, które naruszają obowiązek przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1) P.r.d.;
7. art. 189d k.p.a., poprzez przyjęcie przez SKO, że przy wymierzaniu kary pieniężnej, jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" nie znajdują zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189d k.p.a.;
8. art. 140n ust. 4 P.r.d. do którego naruszenia doszło w następstwie sprowadzenia zakresu naruszenia, o którym mowa w niniejszym przepisie wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia;
9. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, do którego to naruszenia doszło wskutek uchybienia przez SKO obowiązkowi należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
10. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w skutek nieprowadzenia ustaleń odnośnie innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n ust. 4 P.r.d. okoliczności przemawiające za dalej idącym miarkowaniem kary, w szczególności nieuwzględnienie przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", jak również przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d k.p.a.;
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z 14 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2024 r.
WSA wskazał, że dokonując kontroli legalności działań organu w niniejszej sprawie stosował dodatkowo art. 153 p.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak bowiem wcześniej wskazano, w przedmiotowej sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z 25 października 2023 r., II SA/Rz 778/23 uchylił decyzje organów obu instancji, nakazując zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do zawiadomienia o zbyciu pojazdu i wyznaczyć mu termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Prezydent Miasta Rzeszowa wykonał te wytyczne, skarżący złożył stosowny wniosek, jednakże nie został on uwzględniony, a tym samym termin do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie został przywrócony.
WSA stwierdził, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Niedopełnienie tego obowiązku przez właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł., zgodnie z art. 140mb pkt 2 P.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Organ I instancji wymierzył skarżącemu, a organ odwoławczy zaaprobował karę pieniężną w kwocie 1000 zł, wskazując w uzasadnieniu, że przy ustaleniu wysokości kary, pod uwagę wzięto zakres naruszenia tj. fakt że odwołujący był w opóźnieniu aż 571 dni, a także uwzględniono fakt, że przedmiotowe naruszenie było dwudziestym, którego dopuścił się skarżący w analizowanym okresie, a jest on profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się hurtową i detaliczną sprzedażą samochodów.
WSA wskazał, że ocena ta mieści się nominalnie w ramach przesłanek z art. 140n ust. 4 p.r.d., jednak podzielił poglądy wyrażone dotychczas w wyrokach WSA w Rzeszowie w analogicznych sprawach dotyczących skarżącego – wyroku z 27 listopada 2024 r. II SA/Rz 1297/24, wyroku z 5 grudnia 2024r. II SA/Rz 1263/24 oraz wyroku z 9 stycznia 2025 r., II SA/Rz 1242/24, nakazujące rozważyć czy wobec skarżącego, który ma kilkanaście analogicznych spraw, który z opóźnieniem, ale z inicjatywy własnej wykonał ciążący na nim obowiązek, konieczne jest - dla osiągnięcia celów tejże kary - nałożenie kary w maksymalnej wysokości, jak orzeczona w niniejszej sprawie. Zdaniem WSA okoliczności te mieszczą się w pojęciu "zakresu naruszeń" jako wskazówek dla ewentualnego wymierzenia kary w niższej wysokości.
W ocenie WSA istotną wskazówką w zakresie wysokości kary jest zamierzenie ustawodawcy, aby w stanie prawnym po 1 stycznia 2024 r. kara za omawiany delikt była ustalona sztywno w kwocie 250 zł. Mimo iż nowy stan prawny nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, to jednak znaczne obniżenie przez ustawodawcę wymiaru ewentualnej kary z zakresu od 200 do 1000 zł. do nieprzekraczalnego poziomu 250 zł. tj. do poziomu niewiele wykraczającego ponad minimum określone w przepisach dotychczasowych, powinno stanowić rodzaj wskazówki interpretacyjnej przy wymierzaniu tejże kary na podstawie przepisów dotychczasowych. Skoro bowiem wolą ustawodawcy było obniżenie wymiaru przedmiotowej kary - okoliczność ta nie powinna zostawać poza zakresem okoliczności rzutujących na uznanie organu.
WSA nie negując przy tym uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w zakresie wysokości kary pieniężnej w tej sprawie, ale brak uwzględnienia wskazanych wyżej okoliczności przesądza o naruszeniu, zdaniem WSA, art. 140 mb pkt 2 p.r.d., co przełożyło się na wynik sprawy.
WSA nadto wskazał, że skarżący złożył wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego o uzyskanie informacji, co do daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz terminu wprowadzenia do CEPIK danych nowego właściciela pojazdu. Podzielając ocenę prawną wyrażoną w zakresie takiego wniosku w powołanych wyżej wyrokach II SA/Rz 1297/24, II SA/Rz 1263/24 i II SA/Rz 1242/24, WSA uznał, że przeprowadzenie tego dowodu mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło ustalenia takich okoliczności, które stanowią jedno z kryteriów oceny, co do znikomej wagi naruszenia prawa, jako jednej z przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Zatem zdaniem WSA informacje, które były przedmiotem wniosku dowodowego skarżącego nie pozostawały bez związku z wynikiem przedmiotowego postępowania. Skarżący zmierzał do wykazania, że dobro chronione – referencyjność sytemu CEPIK, do której odwołują się organy obu instancji – nie zostało naruszone, gdyż aktualność bazy CEPIK służąca ochronie legalnego obrotu pojazdami została zachowana. Oddalenie tegoż wniosku dowodowego doprowadziło do naruszenia zasad dotyczących konieczności wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji zobowiązany będzie do uwzględnienia wniosku dowodowego i uzyskania informacji dotyczącej daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz daty ujawnienia nowego właściciela w systemie CEPIK. Następnie przy uwzględnieniu tych informacji oraz wskazanych wyżej kryteriów dokona oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. W zależności od wyników dokonanej oceny, odstąpi od wymierzenia kary bądź wymierzy ją, biorąc pod uwagę powyższe wskazówki oraz uzasadniając szczegółowo przesłanki, jakie zważyły o wysokości ewentualnej kary.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez zastosowanie normy tego przepisu, w sytuacji kiedy skarga jako niezasadna powinna być oddalona stosownie do normy art. 151 p.p.s.a. na skutek błędnego przyjęcia, że w sprawie zaistniało naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwana dalszej części,,K.p.a.";
2. przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. przepisu art. 140mb pkt 2 p.r.d. na skutek uznania, że nastąpiło naruszenie tego przepisu poprzez nieuwzględnienie przez organ okoliczności nakazujących wymierzenie niższej kary.
Na podstawie art. 176 p.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi skarżącego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). NSA bada bowiem legalność wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności NSA rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się do wskazanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że został on częściowo niestarannie skonstruowany. Przepis art. 77 k.p.a. składa się z czterech jednostek redakcyjnych. Niemniej autor skargi kasacyjnej nie wskazał, który z paragrafów ma w sprawie zastosowanie. W sytuacji gdy określona jednostka redakcyjna aktu prawnego dzieli się na kilka mniejszych jednostek (np. paragrafy, ustępy, punkty, litery), to przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony gdy skarga wskazuje jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej aktu prawnego. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (vide: wyrok NSA z 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; wyrok NSA z 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl, tamże pozostałe orzeczenia wskazane w treści uzasadnienia). Autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, którą konkretnie jednostkę redakcyjną art. 77 k.p.a., w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji, dlatego też nie może oczekiwać, że w tym zakresie wyręczy go sąd kasacyjny. NSA nie tylko nie ma obowiązku, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny.
Odnośnie do pozostałych podniesionych w zaskarżonym zarzucie przepisów, to były one nieuzasadnione. Autor skargi kasacyjnej pominął bowiem, że o skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (wyrok NSA z 8 kwietnia 2025 r., I FSK 2160/21). Z kolei w realiach przedmiotowej sprawy kasator, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, takiego związku przyczynowego nie wykazuje. Prowadzi on jedynie gołosłowną polemikę z prawidłowymi ustaleniami i oceną zaprezentowaną przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że stanowisko Sądu I instancji w zakresie dotyczącym naruszeń art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. należy uznać za prawidłowe. Organy administracji wydając decyzje w obu instancjach oparły się na bezspornym ustaleniu faktycznym, że skarżący z przekroczeniem wyznaczonego prawem terminu zgłosił zbycie samochodu. Uznając, że naruszenie prawa nie miało wagi znikomej w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a., organy wskazały na to, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na profesjonalnym handlu pojazdami, wystąpiła powtarzalność naruszeń oraz na fakt, iż przekroczenie terminu było znaczne. Trafnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że były to argumenty niewystarczające, biorąc pod uwagę, że ustawodawca wprowadzając art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. wraz z sankcją zawartą w art. 140mb pkt 2, zmierzał do poprawy warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów, tak aby uniknąć wątpliwości co do prawa własności pojazdów poruszających się pod drogach publicznych i pewności, że rejestry państwowe są aktualne oraz posiadają wpisy dotyczące właściciela pojazdu. Słusznie też WSA zauważył, że przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone wobec dokonania zgłoszenia przez nabywcę samochodu, co pozwalało już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu (podobnie wyrok NSA z 28 kwietnia 2022 r., II GSK 376/22). Zatem fakt, czy i kiedy informacja o nabyciu przedmiotowego pojazdu znalazła się w rejestrze CEPIK, wbrew twierdzeniom organu, powinna zostać wzięta pod uwagę przy ustalaniu, czy wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w myśl art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony okazał się również zarzut wskazany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.
Wskazać na wstępie należy, że naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany (wyrok NSA z 8 kwietnia 2025 r., III FSK 685/23).
Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił w jaki sposób WSA powinien prawidłowo zastosować w sprawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. ani też na czym polegało jego prawidłowe zastosowanie. Stanowisko kasatora wyrażone w skardze kasacyjnej sprowadza się jedynie do polemiki ze stanowiskiem WSA wyrażonym w tym wyroku i próbą jego zakwestionowania, co jest niewystarczające,
Niemniej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wskazane w treści wyroku Sądu I instancji, iż ustalając wysokość kary wynikającej z art. 140mb pkt 2 p.r.d. w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r. organ winien wziąć pod uwagę okoliczność, iż ustawodawca z dniem 1 stycznia 2024 r. ustalił stałą wysokość kary w wysokości 250 zł. Wprawdzie kasator ma rację, że art. 140mb § 6 p.r.d., w myśl art. 16 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1394), ma bezpośrednie zastosowanie jedynie do spraw wszczętych po 1 stycznia 2024 r., jednak WSA słusznie wskazuje, iż zmiana i obniżenie wysokości kary może stanowić wskazówkę interpretacyjną w zakresie ustalania wysokości kar w sprawach wszczętych przed wejściem w życie ww. ustawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).