II GSK 883/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie zatrzymania prawa jazdy, uznając za skuteczne doręczenie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie mimo fikcji prawnej doręczenia.
Sprawa dotyczyła zatrzymania prawa jazdy kategorii B z powodu nieprzedłożenia orzeczenia lekarskiego po skierowaniu na badania. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając decyzję o skierowaniu na badania za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.). Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że decyzja o skierowaniu na badania nie została jej skutecznie doręczona. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, potwierdzając skuteczność doręczenia w trybie fikcji prawnej i zobowiązanie do przedłożenia orzeczenia lekarskiego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. W. od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Sprawa wywodziła się z decyzji Starosty Krotoszyńskiego o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta, mimo że nie została odebrana osobiście, została uznana za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) z uwagi na pozostawienie zawiadomienia w skrzynce pocztowej i nieodebranie przesyłki w terminie. Skarżąca nie przedłożyła wymaganego orzeczenia lekarskiego, co skutkowało wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że skierowanie na badania było uzasadnione opinią sądowo-psychiatryczną i że decyzja o skierowaniu została skutecznie doręczona. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, kwestionując skuteczność doręczenia decyzji o skierowaniu na badania. NSA, mimo wadliwości formalnej skargi kasacyjnej, rozpoznał ją merytorycznie. Sąd podkreślił, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. opiera się na domniemaniu prawnym i jest skuteczne, jeśli spełnione są przesłanki tego przepisu. W aktach sprawy znajdowały się dowody na awizowanie przesyłki i jej zwrot. NSA uznał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na brak skutecznego doręczenia i powinna była wykazać się większą starannością. Ponieważ decyzja o skierowaniu na badania została skutecznie doręczona, a skarżąca nie podjęła wymaganych działań, organy były zobowiązane do zatrzymania prawa jazdy. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja doręczona w trybie zastępczym na podstawie art. 44 k.p.a. wywołuje skutki prawne, a jej doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w tym przepisie.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. opiera się na domniemaniu prawnym i jest skuteczne, jeśli spełnione są przesłanki tego przepisu. Brak dowodów na nieskuteczność doręczenia oraz wcześniejsze świadome uczestnictwo w postępowaniu przez stronę przemawiają za uznaniem doręczenia za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 44 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie w trybie zastępczym (fikcja doręczenia) jest skuteczne, jeśli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a pismo pozostawia się w aktach sprawy z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania.
u.k.p. art. 101 § 2
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 102 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 254
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność doręczenia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.). Obowiązek skarżącej do poddania się badaniom lekarskim i przedłożenia orzeczenia lekarskiego po skutecznym doręczeniu decyzji o skierowaniu. Brak dowodów na nieskuteczność doręczenia ze strony skarżącej.
Odrzucone argumenty
Nieskuteczność doręczenia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie z powodu braku osobistego odbioru. Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Doręczenie to opiera się na domniemaniu prawnym, że przesyłka dotarła do rąk adresata. Uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. jest uwarunkowane łącznym spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Falsa demonstratio non nocet – błędne oznaczenie nie szkodzi. Okoliczności niniejszej sprawy wbrew stanowisku skarżącej nie mogą być poczytywane jako pozbawienie możności obrony jej praw w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy.
Skład orzekający
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności doręczeń w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) w sprawach administracyjnych, zwłaszcza gdy strona nie wykazuje należytej staranności w odbiorze korespondencji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kierowaniem na badania lekarskie, ale zasady doręczeń są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń w postępowaniu administracyjnym i jego konsekwencji dla obywatela, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy można stracić prawo jazdy, bo listonosz nie zastał Cię w domu? NSA wyjaśnia, jak działa fikcja doręczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 883/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Po 782/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-02-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 44 par. 1 i par. 4, art. 77 par. 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1268 art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102ust. 1 pkt 3 lit. a Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Po 782/21 w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr SKO-4203/71/21 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 11 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Po 782/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę L. W. (dalej powoływana także jako strona, skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 19 kwietnia 2021 r. nr SKO-4203/71/21 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Z akt sprawy wynika, że skarżąca została skierowana decyzją Starosty Krotoszyńskiego (dalej organ pierwszej instancji) z dnia 16 października 2020 r. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji pouczono skarżącą, że na badania należy zgłosić się w ciągu 1 miesiąca, a orzeczenie lekarskie należy przedłożyć w terminie do 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Decyzja została uznana za doręczoną w trybie wskazanym w art. 44 k.p.a. w dniu 5 grudnia 2020 r. Termin trzymiesięczny mijał z dniem 5 marca 2020 r. Skarżąca nie przedłożyła do tego terminu wymaganego orzeczenia lekarskiego. Decyzją z dnia 10 marca 2021 r. Starosta Krotoszyński, wskazując na treść art. 101 ust. 2 pkt 2 i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm., dalej: u.k.p.), orzekł o zatrzymaniu skarżącej prawa jazdy kat. B nr 03126/05/3012 wydanego 19 kwietnia 2005 r. przez ten organ. Organ wskazał, że był zobowiązany do wydania decyzji. SKO w Kaliszu wskazaną na wstępie decyzją z 19 kwietnia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut braku przesłanek do skierowania jej na przedmiotowe badania lekarskie. Strona wskazała ponadto, że nie docierają do niej listy polecone. Wskazanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem sądu skoro wydano decyzję o skierowaniu strony na badania lekarskie i strona nie przedłożyła w wymaganym trzymiesięcznym terminie orzeczenia lekarskiego w przedmiocie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem to w konsekwencji powyższego organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Niezasadne w niniejszej sprawie są – biorąc pod uwagę art. 102 u.k.p. - wyjaśnienia skarżącej dotyczące niecelowości kierowania ją na badania lekarskie. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie została skutecznie podważona i wywoływała określone skutki prawne. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że z akt administracyjnych wynika, że w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie przymusowego skierowania do szpitala psychiatrycznego uzyskano opinię sądowo-psychiatryczną z której wynika, że u skarżącej rozpoznano przewlekłe zaburzenia urojeniowe na podłożu osobowości nieprawidłowej - paranoicznej. To stanowiło podstawę do zwrócenia się przez Prokuraturę Rejonową w Krotoszynie do Starosty Krotoszyńskiego o wszczęcie postępowania administracyjnego i skierowanie na badania lekarskie. W sytuacji, gdy organ właściwy wystąpi do starosty z zawiadomieniem co do stanu zdrowia kierowcy, a z zawiadomienia tego wynikają uzasadnione zastrzeżenia co do tego stanu zdrowia, starosta zobowiązany jest skierować takiego kierowcę na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a skierowany obowiązany jest tym badaniom się poddać. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skierowanie na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o tym, że skierowany na te badania kierowca nie będzie mógł prowadzić pojazdów mechanicznych. Dopiero przeprowadzone badania specjalistyczne mają bowiem ustalić stan jego zdrowia w kontekście bycia uczestnikiem ruchu drogowego z uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, reprezentowana przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, zaskarżając wyrok w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, w zakresie w jakim sąd pierwszej instancji winien ustalić przy ponownym rozpoznaniu sprawy czy należało przyjąć, że skarżąca mogła podjąć skutecznie obronę swoich praw w sprawie prowadzonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nr sprawy SKO-4203/71/21 zakończonej decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 roku a wcześniej w sprawie prowadzonej przez Starostę Krotoszyńskiego zakończonej wydaniem decyzji z dnia 10 marca 2021 roku skoro skarżąca nie otrzymała nigdy decyzji Starosty Krotoszyńskiego z dnia 16 października 2020 roku o skierowaniu jej na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżąca wniosła również o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, których skarżący nie poniósł nawet w części oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Jako podstawę skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wskazano naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj.: art. 44 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniam tym, że sąd I Instancji przyjął, że skarżąca nie przedłożyła w terminie ustawowym orzeczenia o braku przeciwwskazać do kierowania pojazdami mechanicznymi mimo skierowania jej na takie badanie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy podczas, gdy do skarżącej decyzja z dnia 16 października 2020 roku o skierowaniu na badania lekarskie nie została prawidłowo doręczono albowiem skarżącej ani nie doręczono jej osobiście ani też nie pozostawiono w skrzynce pocztowej informacji o pozostawieniu informacji o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej w terminie 14 dni od dnia próby jej doręczenia pod wskazanym adresem, co w konsekwencji skutkowało tym, że skarżąca nie mogła skutecznie zaskarżyć decyzji z dnia 16 października 2020 roku, co miało następnie wpływ na wydanie decyzji z dnia 10 marca 2021 roku wydanej przez starostę krotoszyńskiego o zatrzymaniu odwołującej prawa jazdy kategorii B z uwagi na brak przedłożenia stosownego zaświadczenia lekarskiego, która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2021 roku w sprawie. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) przepisów, które zdaniem strony naruszył sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 2602/14; te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącej, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe wyjaśnienia są niezbędne z uwagi na błędy konstrukcyjne rozpoznawanej skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej sformułowano jeden zarzut: naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 44 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie sformułowanie zarzutu jest dotknięte wadami formalnymi, bowiem skarżąca kasacyjnie nie wskazała przepisu naruszonego przez sąd pierwszej instancji, a jedynie powołała przepisy stosowane przez organ administracji publicznej. Zarzucenie sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów prawa administracyjnego wymagało wskazania przede wszystkim przepisów p.p.s.a., jako regulujących działalność orzeczniczą tych sądów. Sądy administracyjne z uwagi na zakres kognicji nie stosują przepisów prawa administracyjnego, co oznacza iż nie mogą ich naruszyć w sposób bezpośredni. Przepisy te stanowią natomiast normatywny wzorzec kontroli zgodności z prawem działania administracji publicznej, a ich naruszenie przez sąd pierwszej instancji może nastąpić poprzez przyjęcie przez sąd wadliwego wzorca tej kontroli lub wadliwą ocenę działania administracji w świetle tego wzorca. Aby zatem zarzuty skargi kasacyjnej były skuteczne muszą one odnosić się do tych przepisów prawa, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w wyroku sądu pierwszej instancji, bowiem skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi, a jedynie pośrednio przeciwko rozstrzygnięciom administracyjnym, które podlegały kontroli sądowej (por. wyroki NSA dnia: 17 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1057/15; 7 września 2016 r., sygn. akt II GSK 283/15 opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 44 § 1 pkt 4 k.p.a., który to przepis nie istnieje - art. 44 k.p.a. składa się z czterech paragrafów, ale art. 44 § 1 k.p.a. zawiera jedynie dwa punkty. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (bądź art. 151 p.p.s.a., alternatywnie innych przepisów p.p.s.a.) związku z konkretnymi przepisami postępowania, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone oraz wykazania, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym nie mniej, wskazać należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że nawet wadliwe przyporządkowanie zarzutu do podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje co do zasady takiego zarzutu, jeżeli sposób jego sformułowania pozwala na jego ocenę w ramach prawidłowej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 636/09). W świetle zatem uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, Naczelny Sąd Administracyjny może - korzystając z przytoczonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jednostek redakcyjnych tekstu prawnego - spróbować samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dlatego też mimo nie powiązania przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania z konkretnym przepisem p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej uznając jednocześnie, że zarzut obejmuje naruszenie art. 44 § 1 i § 4 k.p.a. Przystępując do oceny zasadności ww. zarzutu skargi kasacyjnej należy wyjaśnić, że istotą sporu na tym etapie sprawy jest kwestia skuteczności doręczenia decyzji Starosty Krotoszyńskiego z dnia 16 października 2020 r. o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżąca wskazuje, że powyższa decyzja nie została jej skutecznie doręczona a zatem nie mogła się od niej odwołać, co z kolei skutkowało tym, że nie mogła, z uwagi na brak przedłożenia zaświadczenia lekarskiego, skutecznie podważyć decyzji z dnia 10 marca 2021 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Zasadą wynikającą z art. 42 § 1 k.p.a. jest doręczenie pisma adresatowi będącemu osobą fizyczną w ich mieszkaniu, a w przypadku jego nieobecności - dorosłemu domownikowi (art. 43 k.p.a.). W sytuacji, w której nie można doręczyć pisma w sposób wskazany w tych przepisach, zastosowanie ma kluczowy w niniejszej sprawie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2 art. 44 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Z kolei według art. 44 § 4 k.p.a. pismo doręczone w ww. trybie pozostawia się w aktach sprawy, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie to opiera się na domniemaniu prawnym, że przesyłka dotarła do rąk adresata (por. wyroki NSA z: 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 186/18; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1160/20; 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2401/20; 19 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 1787/19). Uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. jest uwarunkowane łącznym spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Z akt sprawy wynika, że decyzja Starosty Krotoszyńskiego z dnia 16 października 2020 r. o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami została uznana przez organy jak i sąd pierwszej instancji za doręczoną w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 44 k.p.a. Nadmienić należy, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z 16 października 2020 r. o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie, z których wynika że pierwsze awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 21 października 2020 r., drugie w dniu 29 października 2020 r., zaś zwrot do nadawcy nastąpił 5 listopada 2020 r. Na kopercie znajdują się niezbędne pieczęcie, daty i podpisy, zaś na zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacja, że informacja o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej została pozostawiona na drzwiach mieszkania adresata. W związku z powyższym zgodzić się należało z organami, co prawidłowo zaakceptował sąd pierwszej instancji, że wskazana decyzja została skutecznie doręczona skarżącej w ramach tzw. fikcji prawnej doręczenia, co skutkowało przyjęciem, że został na skarżącą nałożony obowiązek poddania się badaniom lekarskim celem ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nadmienić należy, że skarżąca kasacyjnie poza ogólnikowym stwierdzeniem, że nie dochodziła do niej cała korespondencja nie przedstawiła na powyższą okoliczność żadnych dowodów. Podkreślić przy tym należy, że decyzja Starosty Krotoszyńskiego z 16 października 2020 r. była drugą skierowaną do strony, pierwszą decyzję organu z 14 sierpnia 2020 r. uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu decyzją z dnia 1 października 2020 r. Wcześniejsze decyzje zostały skutecznie odebrane przez skarżącą. Przyjąć zatem należało, że skarżąca miała świadomość toczącego się postępowania w przedmiocie skierowania jej na badania lekarskie a zatem powinna podjąć niezbędne działania celem uzyskania informacji, co z jej sprawą się dzieje i dlaczego nie otrzymała kolejnej decyzji. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Tymczasem brak jest w aktach sprawy informacji, aby skarżąca kontaktowała się z organem pierwszej instancji po doręczeniu jej decyzji kasacyjnej SKO z 1 października 2020 r., w tym by składała wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z 16 października 2020 r. Mając powyższe na uwadze, skoro decyzja o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie została prawidłowo doręczona to wywołała określone w niej skutki prawne. Skarżąca, mimo nałożenia na nią obowiązku przeprowadzenia badań, nie stawiła się na badania w określonym przepisami terminie i nie przedłożyła stosownego orzeczenia lekarskiego, a zatem organy były zobowiązane do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Tym samym, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, organy nie naruszyły art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. uznając, że skarżąca nie przedłożyła w terminie przewidzianym ustawą orzeczenia o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Okoliczności niniejszej sprawy wbrew stanowisku skarżącej nie mogą być poczytywane jako pozbawienie możności obrony jej praw w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy, bowiem decyzja o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie weszła do obrotu prawnego, nie została w żaden sposób podważona (w przepisanej prawem formie) a zatem wywołała określone w niej skutki prawne. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że decyzja ta nie została fizycznie doręczona skarżącej lecz w ramach tzw. fikcji prawnej doręczenia, uregulowanej w art. 44 § 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Wyrok sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną. Odnosząc się do wniosku ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej kasacyjne, o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tak więc z tego rodzaju wnioskiem pełnomocnik winien zwrócić się do WSA w Poznaniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI