II GSK 883/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki inwestycyjnej dotyczącą odmowy wpisu do rejestru ZASI z powodu niewystarczającego zabezpieczenia interesów inwestorów w kontekście inwestycji w kryptowaluty.
Spółka N. P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wpis do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (ZASI), jednak Komisja Nadzoru Finansowego odmówiła wpisu, uznając, że działalność spółki, oparta na inwestycjach w kryptowaluty, nie zapewnia należytego zabezpieczenia interesów inwestorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, podkreślając ryzyko związane z brakiem regulacji rynków kryptowalut i potencjalne zagrożenie dla inwestorów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej N. P. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) odmawiającą wpisu do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (ZASI). KNF odmówiła wpisu, powołując się na art. 70zc ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, wskazując, że wnioskodawca może wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów. Jako główny powód wskazano inwestycje w kryptowaluty, które charakteryzują się brakiem wystarczających regulacji prawnych i wysokim ryzykiem, co mogło prowadzić do utraty środków przez inwestorów bez możliwości dochodzenia roszczeń. WSA w Warszawie podzielił stanowisko KNF, uznając, że analiza polityki inwestycyjnej spółki wykazała potencjalne zagrożenie dla interesów inwestorów. NSA w wyroku z 11 października 2023 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty procesowe za niezasadne. Sąd podkreślił, że KNF prawidłowo oceniła ryzyko związane z kryptowalutami i brakiem regulacji, a także analizę umowy ASI i polityki inwestycyjnej. NSA stwierdził, że ograniczenie wolności gospodarczej było proporcjonalne i uzasadnione ważnym interesem publicznym, jakim jest ochrona inwestorów na rynku finansowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, działalność taka może być uznana za nienależycie zabezpieczającą interesy inwestorów, zwłaszcza w sytuacji braku regulacji prawnych umożliwiających dochodzenie roszczeń i wysokiego ryzyka związanego z rynkiem kryptowalut.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak regulacji prawnych dla kryptowalut, ryzyko utraty środków w przypadku awarii platformy lub bankructwa, a także postanowienia umowne dotyczące wynagrodzenia zarządzającego, mogą prowadzić do nienależytego zabezpieczenia interesów inwestorów. Ocena ta jest zgodna z celem nadzorczym KNF, jakim jest zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa rynku finansowego oraz ochrona jego uczestników.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.f.i. art. 70zc § ust. 3 pkt 2
Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
Przesłanka materialna odmowy wpisu do rejestru ZASI, gdy wnioskodawca może wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 79a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o przesłankach, których nie spełniła.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
u.f.i. art. 2
Ustawa o funduszach inwestycyjnych
Obowiązek organu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku finansowego.
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ryzyko związane z inwestycjami w kryptowaluty i brak wystarczających regulacji prawnych uzasadniają odmowę wpisu do rejestru ZASI w celu ochrony interesów inwestorów. Ograniczenie wolności gospodarczej jest proporcjonalne i uzasadnione ważnym interesem publicznym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9, 79a, 77, 80 k.p.a.). Naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 20, 22, 31 ust. 3, 32 ust. 1).
Godne uwagi sformułowania
wnioskodawca może wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej tzw. lex cryptographia jest na razie w stadium tworzenia Jest to pewna chimeryczna idea prawa powstającego samorzutnie w wyniku rozwiązań informatycznych poza ramami porządku państwowego. wpisanie więc skarżącej do ZASI w świetle przedstawionej przez nią dokumentacji i polityki oraz strategii inwestycyjnej byłoby, tworzeniem fikcji nadzoru państwowego nad tego rodzaju technologią (obrotem cyfrowym) i stanowiłoby naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Rysz
członek
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wpisu do rejestru ZASI w kontekście inwestycji w kryptowaluty oraz ocena ryzyka związanego z tym rynkiem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji prawnych dla danego typu inwestycji i oceny KNF dotyczącej zabezpieczenia interesów inwestorów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dynamicznie rozwijającego się rynku kryptowalut i jego wpływu na regulacje finansowe oraz ochronę inwestorów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy: Inwestycje w kryptowaluty mogą być podstawą do odmowy wpisu firmy zarządzającej funduszami.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 883/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-09-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Małgorzata Rysz Symbol z opisem 6375 Zarządzanie funduszami powierniczymi Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VI SA/Wa 1411/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-17 Skarżony organ Komisja Nadzoru Finansowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 1896 art. 70zc ust. 3 Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. P. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1411/19 w sprawie ze skargi N. P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 23 kwietnia 2019 r. nr DFF-ASI.4023.1.33.2018.AS w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. P. Sp. z o.o. w W. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1411/19, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 13 listopada 2017 r. skarżąca złożyła do Komisji Nadzoru Finansowego (dalej także jako: "KNF" lub "organ") wniosek o wpis do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi (dalej także jako: "ZASI" lub "zarządzający ASI") wraz z polityką i strategią inwestycyjną. Wniosek został złożony w związku ze zmianami wprowadzonymi do przepisów o funduszach inwestycyjnych nową ustawą z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 615; dalej jako: "ustawa o funduszach inwestycyjnych"), ponieważ skarżąca chciała zarządzać aktywami kilku inwestorów w ich interesie, który według wprowadzonej nowej nomenklatury jest "instytucją wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności jest zbieranie, aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w ich interesie" i która w nowych przepisach nazwana jest Alternatywną Spółką Inwestycyjną (dalej także jako: "ASI"). W piśmie z dnia 22 grudnia 2017 r. KNF przekazała skarżącej swoje uwagi do wniosku i zobowiązała skarżącą do przysłania wyjaśnień oraz uzupełnienia braków wniosku. Odpowiadając na wymóg zaistnienia ASI, w dniu 29 grudnia 2018 aktem notarialnym została powołana "B. " (dalej także jako: "Fundusz"), by móc dołączyć do wniosku wymaganą przez organ umowę ASI. Skarżąca w dniu 19 stycznia 2018 r. przesłała żądane przez organ wyjaśnienia, wykonała wszystkie zalecenia wskazane przez organ, w tym również zmianę umowy skarżącej, nanosząc te zmiany w KRS i ponosząc konieczne przy tym koszty. Organ pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. poinformował, że okoliczności faktyczne i prawne sprawy, mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącej wskazanym we wniosku, tj. decyzji o odmowie wpisu skarżącej do rejestru zarządzających ASI. Skarżąca pismem z dnia 25 listopada 2018 r., domagała się uszczegółowienia zastrzeżeń organu wskazanych w piśmie z dnia 30 października 2018 r., by móc podjąć działania mające na celu rozwianie wątpliwości, co do jej działalności, która w swej istocie ma zabezpieczać inwestorów chcących inwestować na rynkach kryptowalut w największy możliwy sposób, a polityka inwestycyjna ma na celu między innymi ograniczenie zdefiniowanych ryzyk. W dniu [...] kwietnia 2019 r. Komisja Nadzoru Finansowego podjęła decyzję odmawiającą wpisu. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie zaktualizowała się przesłanka odmowy wpisu, o której mowa w art. 70zc ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, a mianowicie wnioskodawca może wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej. W ocenie KNF stanowisko to uzasadnia fakt, iż przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych nie zawierają postanowień określających dopuszczalny zakres działalności inwestycyjnej prowadzonej przez zarządzających ASI. Na podstawie analizy przedłożonych przez skarżącą dokumentów, KNF w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowego wniosku uznała, iż wnioskodawca może wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej. Skargę na powyższą decyzję organu złożyła skarżąca. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia przez organ, art. 70zc ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych Tylko na podstawie kompletnej dokumentacji możliwe jest dokonanie oceny czy podmiot uprawniony wykonywać będzie działalność z naruszeniem zasad uczciwego obrotu lub w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej. W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził, iż skarżąca spełniła warunki formalno-prawne, jednakże na podstawie analizy wniosku oraz polityki i strategii inwestycyjnej przedstawionej przez wnioskodawcę może on wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej. W ocenie Sądu organ przeprowadził prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie. Stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości i nie jest sporny między stronami. Organ szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu decyzji do argumentacji strony i w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy uzasadnił wyczerpująco swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Sąd podzielił także stanowisko organu, iż oparcie przez stronę, polityki inwestycyjnej w całości na walutach cyfrowych nie zawierających nawet stosownych regulacji prawnych umożliwiających inwestorom dochodzenia swoich roszczeń w stosunku do skarżącej Zarządzającej w świetle przedstawionej przez skarżącą polityki i strategii inwestycyjnej, stanowi podstawę do przyjęcia, iż prowadzenie działalności następuje z nienależytym zabezpieczeniem interesów inwestorów. Sąd zgodził się z organem, iż tzw. lex cryptographia jest na razie w stadium tworzenia. Na obecnym stadium rozwoju prawa wyraża wyłącznie przekonanie niektórych osób o możliwości uregulowania stosunków społeczno-ekonomicznych przy użyciu narzędzi informatycznych wykorzystujących szyfrowanie danych. Jest to pewna chimeryczna idea prawa powstającego samorzutnie w wyniku rozwiązań informatycznych poza ramami porządku państwowego. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 70 ust.3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, który udowadniając tezę, że skarżąca może wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej, powołuje się bezpodstawnie, na argumentację dotyczącą istoty samych lokat, a więc specyfiki rynku kryptowalut oraz podmiotów, za pośrednictwem których skarżąca zamierzała handlować na tym rynku, albo podmioty w które miała inwestować za pomocą tokenów kupowanych w tzw .ICO. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, iż przepis ten odnosi się do wyłącznie do osób zarządzających lub samego wnioskującego podmiotu, a nie do podmiotów zewnętrznych lub istoty samej inwestycji, jej uwarunkowań i otoczenia prawnego, bowiem inwestycja wykazuje się legalnością. W istocie skarżąca z pominięciem przesłanek ustawowych dotyczących odmowy wpisu do ZASI wywodziła, iż istotne jest tylko to, że inwestycja jest legalna. W ocenie Sądu skoro ustawodawca w art. 70zc ust.3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych postanowił, iż jedną z przesłanek stanowiących podstawę odmowy wpisu do rejestru ZASI, jest ustalenie , że wnioskodawca może prowadzić działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej, to obowiązkiem organu było przeanalizowanie na podstawie, przedstawionej przez skarżącą dokumentacji, inwestycji z punktu widzenia interesu inwestorów i zabezpieczenia ich interesów, co prawidłowo organ uczynił. Nie stanowi również nadużycia prawa i wchodzenie w rolę ustawowdawcy przez organ, ocena charakteru prawnego kryptowalut oraz ryzyko jakie niesie inwestycja w waluty wirtualne. Organ miał również obowiązek ocenić zasady funkcjonowania rynku kryptowalut, a także przeanalizować treści umowy zawartej pomiędzy ASI a skarżącą, w kontekście należytego zabezpieczenia interesu inwestorów oraz polityki i strategii inwestycyjnej wnioskodawcy. Organ działał zgodnie z dyspozycją art. 70 zc ust.3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz w ramach swoich kompetencji ustawowych. Zgodnie z art. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych obowiązkiem organu jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesu uczestników tego rynku również poprzez rzetelną informację dotyczącą funkcjonowania rynku. Sąd podzielił też stanowisko organu, iż kryptowaluty jako jednostki rozliczeniowe funkcjonujące w sieciach informatycznych poza rynkiem nadzorowanym przez państwo, nie kwestionując, iż są to inwestycje legalne, nie są objęte właściwymi instytucjami normatywnymi, które umożliwiałyby realną kontrolę KNF w zakresie ich działania. Wpisanie więc skarżącej do ZASI w świetle przedstawionej przez nią dokumentacji i polityki oraz strategii inwestycyjnej byłoby, tworzeniem fikcji nadzoru państwowego nad tego rodzaju technologią (obrotem cyfrowym) i stanowiłoby naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Przepis ten stanowi, iż ustawowym celem nadzorczym organu, jest przede wszystkim zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku kapitałowego. Tymczasem regulacji prawnych brak, a kontrola organu nie może być iluzoryczna, oparta, na twierdzeniach wnioskodawcy, że ryzyko dotyczy też inwestycji dokonywanych na rynku F., czy nieregularnego rynku start-up. Sąd uznał zatem, że trafne było stanowisko organu, że jeżeli platforma wymiany wirtualnych walut zakończy działalność, na przykład w wyniku bankructwa, awarii systemu, ataku hakerskiego, defraudacji środków pieniężnych lub zajęcia mienia w drodze egzekucji prawnej, jej klienci nie będą mieli zapewnionej konkretnej ochrony prawnej, chroniącej ich przed stratami, ani żadnej gwarancji odzyskania dostępu do posiadanych wirtualnych walut. Sąd podkreślił, że argumentację tę wzmacnia również okoliczność, iż polityka inwestycyjna alternatywnych spółek inwestycyjnych, nie zawiera ograniczeń prawnych, dotyczących katalogu lokat, limitów inwestycyjnych czy też innych szczególnych warunków, którym powinna odpowiadać działalność alternatywnej spółki inwestycyjnej. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że w umowie ASI zastrzeżono, iż wynagrodzenie wypłacane skarżącej jako zarządzającemu ASI, może być obniżone jedynie za zgodą komplementariusza. Okoliczność ta była istotna w sprawie i została prawidłowo oceniona przez organ, w kontekście przesłanek wskazanych w art. 70zc ust.3 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Zdaniem Sądu trudno bowiem nie zgodzić się, iż takie postanowienia umowne, pozbawiają w istocie kontroli inwestorów nad działaniami zarządzającego, mimo, że ekonomiczny ciężar i ryzyko inwestycyjne rozpoczęcia i prowadzenia działalności przez ASI zostałyby w znacznej mierze przerzucone na inwestorów ASI, którzy z jednej strony współfinansowaliby zakup oprogramowania służącego do zarządzania aktywami ASI, za zarządzanie którymi komplementariusz ASI pobierałby zarazem wynagrodzenie obciążające aktywa ASI, a z drugiej strony poprzez aktywa ASI, inwestorzy ponosiliby ryzyko rynkowe działalności inwestycyjnej ASI. II Od przedmiotowego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy: - art. 141 § 4 p.p.s.a. - przez brak wyjaśnienia, dlaczego stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i nie jest sporny między stronami i w jaki sposób wykonywanie działalności przez skarżącą miałoby zagrażać interesowi inwestorów, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. - przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo braku należytego i wyczerpującego poinformowania strony przez organ administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 79a § 1 k.p.a. - przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo niewskazania stronie przez organ administracji zależnych od niej przesłanek, których ta nie spełniła, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a także art. 134 p.p.s.a. - przez ich niezastosowanie, mimo że organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jak i nieodniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącej, – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u p.p.s.a. w zw. z art. 70zc ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych w zw. z art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP - przez jego niezastosowanie, mimo że interes inwestorów nie był zagrożony a organ dopuścił się dyskryminacji przedsiębiorcy ze względu na rodzaj prowadzonej działalności. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie także decyzji Komisji Nadzoru Finansowego i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca wniosła o rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie. Ponadto wniosła o przyznanie skarżącemu od Komisji Nadzoru Finansowego zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przed odniesieniem się do zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru Zarządzających Alternatywnymi Spółkami Inwestycyjnymi stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. W ocenie NSA niezasadne są zarzuty procesowe podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie, przy czym pośród nich zarzutem najdalej idącym jest naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut ten, odnosząc się do wad formalnych uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podważa poprawność uzasadnienia, a to oznacza, że w przypadku jego skuteczności pozostałe zarzuty nie mogłyby podlegać ocenie w postępowaniu kasacyjnym, bowiem wyrok sądu pierwszej instancji nie dawałby podstawy do oceny jego trafności. Sąd drugiej instancji wskazuje, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku, a więc wskazuje z jakich elementów uzasadnienie musi się składać. Naruszenie tego przepisu może polegać na tym, że uzasadnienie wyroku nie ma tych elementów albo posiada te składowe, jednak odnosi się ono do zupełnie innego stanu faktycznego niż ten, który jest podstawą wyrokowania. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podstawą kwestionowania oceny lub wniosków prezentowanych przez sąd pierwszej instancji, jeżeli strona postrzega te kwestie w sposób odmienny. Dla takich sytuacji ocena wyroku musi być odnoszona do przepisów merytorycznych, a więc naruszeń prawa materialnego lub procesowego i opierać się na właściwej podstawie z art. 174 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 182/20; wyrok NSA z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 2133/22). Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u p.p.s.a. w zw. z art. 70zc ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych w zw. z art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a także art. 134 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że godnie z art. 70zc ust. 1 ustawy o funduszach złożenie wniosku powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego przed Komisją Nadzoru Finansowego, którego przedmiotem jest weryfikacja przedłożonych dokumentów oraz ustalenie, czy zachodzą przesłanki dokonania wpisu wnioskodawcy do rejestru zarządzających ASI, czy też istnieje podstawa do wyrażenia odmowy dokonania takiego wpisu. Natomiast zgodnie z art. 70zc ust. 3 ustawy o funduszach przewidziano przesłanki odmowy wpisu do rejestru gdy wniosek lub załączone do niego dokumenty nie są zgodne pod względem treści z przepisami art. 70zc ust. 2 ustawy o funduszach oraz art. 5 rozporządzenia 231/2013 lub ze stanem faktycznym albo wniosek został złożony przez podmiot nieuprawniony (pkt 1) oraz gdy z analizy wniosku lub załączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca lub osoby, o których mowa w art. 70zc ust. 2 pkt 3 ustawy o funduszach mogą wykonywać działalność z naruszeniem zasad uczciwego obrotu lub w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej (pkt 2). Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, przesłanki wymienione w pkt 1 mają charakter formalny, natomiast trzecia z nich, określona w pkt 2, ma charakter materialny. Przesłanki te są niezależne od siebie i nie muszą występować łącznie. Odmowa wpisu z art. 70 zc ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach możliwa jest wyłącznie wtedy, gdy wnioskodawca złożył kompletną dokumentację dotyczącą zarządzającego ASI. (por. A. Kidyba Andrzej, Ustawa o funduszach inwestycyjnych. Komentarz. Tom I. Art. 1–157 Opublikowano: WKP 2018). W niniejszej sprawie, zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca spełniła warunki formalno-prawne przewidziane w powołanym wyżej przepisie, jednakże na podstawie analizy wniosku oraz polityki i strategii inwestycyjnej przedstawionej przez wnioskodawcę może on wykonywać działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji, który nie dopatrzył się niepoprawności w działaniu Komisji Nadzoru Finansowego. Zasadnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Obowiązkiem organu było przeanalizowanie na podstawie, przedstawionej przez skarżącą dokumentacji, inwestycji z punktu widzenia interesu inwestorów i zabezpieczenia ich interesów, co prawidłowo organ uczynił. Organ dokonał także w sposób prawidłowy oceny charakteru prawnego kryptowalut oraz ryzyka jakie niesie inwestycja w waluty wirtualne, w szczególności brak wystarczającego uregulowania rynku kryptowalut w przepisach prawa. Organ miał bowiem obowiązek ocenić zasady funkcjonowania rynku kryptowalut, a także przeanalizować treści umowy zawartej pomiędzy ASI a skarżącą, w kontekście należytego zabezpieczenia interesu inwestorów oraz polityki i strategii inwestycyjnej, co również uczynił w sposób prawidłowy. Organ działał bowiem zgodnie z dyspozycją art.70 zc ust.3 pkt 2 ustawy o funduszach oraz w ramach swoich kompetencji ustawowych, uwzględniając prawidłowe funkcjonowanie rynku, jego stabilność, bezpieczeństwo oraz przejrzystość zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesu uczestników tego rynku również poprzez rzetelną informację dotyczącą funkcjonowania rynku. W ocenie NSA nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. Na wstępie należy podkreślić, że art. 134 p.p.s.a. składa się z dwóch jednostek redakcyjnych, w skardze kasacyjnej nie wskazano jednostki redakcyjnej art. 134 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę konsekwencje wynikające z art. 134 § 1 p.p.s.a. które najprościej rzecz ujmując wyrażają się w tym, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania (przedmiotem kontroli legalności) innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, należy podnieść, że wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2352/17; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 284/18). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, by skarżąca zarzucała Sądowi pierwszej instancji tak rozumiane wyjście poza granice sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ wymienionych w petitum skargi kasacyjnej przepisów konstytucyjnych. Wypada jedynie wskazać, że wolność prowadzenia działalności gospodarczej, została ograniczona w rozpoznawanej sprawie, na podstawie art.70 z c ust.3 pkt 2 ustawy o funduszach, w którym prawodawca zastrzegł możliwość odmowy wpisy do rejestru ZASI, podmiotu, który może prowadzić działalność w sposób nienależycie zabezpieczający interes inwestorów alternatywnej spółki inwestycyjnej. Ograniczenie to spełnia warunek proporcjonalności bowiem nie nakłada na obywateli nadmiernych ciężarów, a ponadto spełniona została przesłanka ważnego interesu publicznego, o której mowa w art. 22 Konstytucji RP. Trudno zatem nie zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że w szczególności, jeżeli sprawa dotyczy kryptowaluty, to brak regulacji prawnej określających możliwość dochodzenia roszczeń, w przypadku niepowodzenia na giełdzie choćby z uwagi na chwiejność cenową kryptowalut, kwestia ponoszenia całości ryzyka finansowego inwestycji, której nie ponosi zarządzający ASI oraz brak wpływu na jego działania z obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia ustalanego wyłącznie przez niego, spełnia określoną konstytucyjnie przesłankę ważnego interesu publicznego, uzasadniającą wprowadzenie regulacji prawnej zawartej w art.70 zc ust. 3 pkt 2 ustawy o funduszach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 79a § 1 k.p.a. zawarte w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko prezentowane przez Sąd pierwszej instancji, a wskazujące na to, że w sprawie nie doszło do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy. Organ, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku w sposób prawidłowy. W piśmie 20 października 2018 r. w wystarczającym zakresie wskazał, z jakich przyczyn może dojść do wydania decyzji, niezgodnej z żądaniem strony, odwołując się do polityki i strategii inwestycyjnej, przedstawionej przez samą skarżącą. W konsekwencji, nie doszło też do naruszenia zasady informowania stron postępowania zawartej w art. 9 k.p.a. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI