Orzeczenie · 2023-11-29

II GSK 881/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-11-29

NSAinneWysokansa

gry hazardoweautomatysieć internetowamonopol państwazezwolenieprawo UETFUEKonstytucja RPochrona konsumentówporządek publiczny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. w D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Ministra Finansów o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach przez sieć Internet. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie przewidują takiej możliwości, a urządzanie gier hazardowych przez Internet (z wyjątkiem zakładów wzajemnych i loterii promocyjnych) objęte jest monopolem państwa. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, wskazując na jednoznaczne brzmienie art. 5 ust. 1b ustawy o grach hazardowych i brak podstaw do analogicznego stosowania innych przepisów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przepisów TFUE (art. 52 i 56) oraz Konstytucji RP, twierdząc, że art. 5 ust. 1b u.g.h. jest niezgodny z prawem UE i krajowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rynek gier hazardowych ze względu na jego specyfikę i potencjalne zagrożenia społeczne (uzależnienia, przestępczość) uzasadnia szeroki zakres swobody regulacyjnej państw członkowskich, w tym możliwość ustanowienia monopolu państwa. NSA uznał, że polskie przepisy są zgodne z prawem UE, ponieważ były notyfikowane Komisji Europejskiej, a ich celem jest ochrona konsumentów i porządku publicznego, co jest zgodne z orzecznictwem TSUE. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie zgodności polskiego monopolu państwa na gry hazardowe online z prawem UE i Konstytucją, uzasadnienie ograniczeń wolności gospodarczej w sektorze gier hazardowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki gier hazardowych i ich regulacji, nie ma zastosowania do innych sektorów gospodarki.

Zagadnienia prawne (4)

Czy urządzanie gier hazardowych przez sieć Internet, z wyjątkiem zakładów wzajemnych i loterii promocyjnych, objęte monopolem państwa na mocy art. 5 ust. 1b ustawy o grach hazardowych, jest zgodne z art. 52 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest zgodne. Polski przepis jest zgodny z prawem UE, ponieważ rynek gier hazardowych ze względu na jego specyfikę i potencjalne zagrożenia społeczne uzasadnia szeroki zakres swobody regulacyjnej państw członkowskich, w tym możliwość ustanowienia monopolu państwa w celu ochrony konsumentów i porządku publicznego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że państwa członkowskie mają szeroki zakres swobody regulacyjnej w zakresie gier hazardowych ze względu na ich specyfikę i potencjalne zagrożenia społeczne. Monopol państwa jest dopuszczalnym środkiem ochrony konsumentów i porządku publicznego, zgodnym z orzecznictwem TSUE, pod warunkiem proporcjonalności i braku naruszenia swobody świadczenia usług w sposób nieuzasadniony.

Czy art. 5 ust. 1b ustawy o grach hazardowych, wprowadzający monopol państwa na urządzanie gier hazardowych przez sieć Internet, jest zgodny z przepisami Konstytucji RP (art. 20, 22, 31 ust. 3)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest zgodny. Wolność działalności gospodarczej nie jest absolutna i może podlegać ograniczeniom w celu ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest zwalczanie zagrożeń związanych z grami hazardowymi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że działalność hazardowa niesie poważne zagrożenia społeczne i przyciąga struktury przestępcze, co uzasadnia jej ścisłą reglamentację i możliwość wprowadzania dalej idących ograniczeń wolności gospodarczej niż w przypadku typowej działalności.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do stosowania przepisów prawa UE (art. 52 i 56 TFUE) nawet jeśli krajowe przepisy (art. 5 ust. 1b u.g.h.) wydają się z nimi sprzeczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale w tym przypadku sąd uznał, że nie ma sprzeczności.

Uzasadnienie

NSA ocenił, że polskie przepisy dotyczące monopolu państwa na gry hazardowe przez Internet są zgodne z prawem UE, ponieważ były notyfikowane Komisji Europejskiej i służą uzasadnionym celom ochrony porządku publicznego i konsumentów, co jest akceptowane przez orzecznictwo TSUE.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach przez sieć Internet?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa była zasadna.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji i NSA uznali, że brak jest podstaw prawnych do udzielenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach przez sieć Internet, ponieważ działalność ta jest objęta monopolem państwa, a przepisy ustawy o grach hazardowych nie przewidują takiej możliwości dla podmiotów niebędących spółkami Skarbu Państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną spółki A. w D. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

u.g.h. art. 5 § ust. 1b

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Urządzanie gier hazardowych przez sieć Internet, z wyjątkiem zakładów wzajemnych i loterii promocyjnych, jest objęte monopolem państwa. Wykonywanie monopolu należy do prezesa Rady Ministrów, który tworzy w tym celu jednoosobowe spółki Skarbu Państwa. Podmiot niebędący taką spółką nie może oferować gier hazardowych objętych monopolem przez Internet.

o.p. art. 165a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej i badanie nieważności postępowania z urzędu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez WSA.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne.

Dz.U. 2018 poz 165 art. 5 § ust. 1 b

Tekst jednolity ustawy o grach hazardowych.

Pomocnicze

u.g.h. art. 6 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Określa rodzaje działalności hazardowej, które mogą być prowadzone na podstawie koncesji lub zezwolenia.

u.g.h. art. 29a § ust. 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Zakazuje uczestniczenia w grach hazardowych urządzanych przez sieć Internet przez podmioty nieposiadające wymaganego zezwolenia.

u.g.h. art. 32 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Wspomniany w kontekście braku możliwości zastosowania go przez analogię do udzielenia zezwolenia na prowadzenie zakładów wzajemnych przez sieć Internet.

Konstytucja RP art. 20