II GSK 877/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego o stwierdzeniu naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej, nakazaniu zaprzestania tej reklamy oraz nałożeniu kary pieniężnej. Spółka zarzucała błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa farmaceutycznego, w szczególności art. 94a ust. 1, twierdząc, że sporne znaki stanowiły jedynie informację o lokalizacji apteki, a nie reklamę. Sąd I instancji uznał jednak, że działania te nosiły znamiona reklamy. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-200/24. TSUE stwierdził, że polski art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego narusza art. 8 ust. 1 dyrektywy o handlu elektronicznym oraz art. 49 i 56 TFUE, ponieważ stanowi nadmierne ograniczenie swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług, nieproporcjonalne do celu ochrony zdrowia publicznego. NSA uznał, że w świetle tego wyroku, polskie organy i sąd niższej instancji błędnie zakwalifikowały działania spółki jako niedozwoloną reklamę i nałożyły karę. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA, decyzje organów I i II instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania od GIF na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego w kontekście prawa UE, zasady swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług, oraz dopuszczalności reklamy aptek.
Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku TSUE, który może być podstawą do kwestionowania podobnych przepisów w innych państwach członkowskich lub w innych sektorach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy znak kierunkowy z nazwą apteki, logotypem i strzałką wskazującą lokalizację stanowi niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki znak może stanowić jedynie informację o lokalizacji, a nie reklamę, zwłaszcza jeśli jest umieszczony ze względu na skomplikowane położenie apteki.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny, opierając się na wyroku TSUE, uznał, że polskie przepisy zakazujące wszelkiej reklamy aptek są zbyt restrykcyjne i naruszają prawo UE. Ograniczenie to wykracza poza uzasadnione cele ochrony zdrowia publicznego i nie jest proporcjonalne.
Czy polski art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, zakazujący reklamy aptek, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą o handlu elektronicznym oraz przepisami o swobodzie przedsiębiorczości i świadczenia usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Rzeczpospolita Polska naruszyła zobowiązania wynikające z prawa UE, wprowadzając taki zakaz.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-200/24 stwierdził, że ogólny zakaz reklamy aptek ogranicza swobodę przedsiębiorczości i świadczenia usług, jest nieproporcjonalny i nieuzasadniony celem ochrony zdrowia publicznego. Może faworyzować istniejące apteki kosztem nowych i utrudniać dostęp do rynku przedsiębiorcom z innych państw członkowskich.
Czy nałożenie kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy apteki jest zasadne, jeśli samo naruszenie nie zostało prawidłowo ustalone lub przepis, na którym się opiera, jest niezgodny z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zakaz reklamy jest niezgodny z prawem UE, to nie ma podstaw do nałożenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Skoro Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że polski przepis zakazujący reklamy aptek narusza prawo UE, to wszelkie działania podjęte na jego podstawie, w tym nałożenie kary pieniężnej, tracą podstawę prawną.
Przepisy (10)
Główne
u.p.f. art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Sąd uznał, że przepis ten w swojej pierwotnej wykładni i zastosowaniu przez organy administracji oraz WSA narusza prawo UE.
TFUE art. 49
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy zakazu ograniczeń w zakresie swobody przedsiębiorczości.
TFUE art. 56
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy zakazu ograniczeń w zakresie swobodnego świadczenia usług.
dyrektywa o handlu elektronicznym art. 8 § ust. 1
Dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Przepis, którego naruszenie stwierdził TSUE w odniesieniu do polskiego prawa.
Pomocnicze
u.p.f. art. 129b § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Dotyczy obowiązku nałożenia kary pieniężnej, która została uchylona z powodu niezgodności przepisu materialnego z prawem UE.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, dotyczący pierwszeństwa prawa UE.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy pierwszeństwa ratyfikowanych umów międzynarodowych.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa stosowania prawa unijnego.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polski art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego narusza prawo UE (dyrektywę o handlu elektronicznym, art. 49 i 56 TFUE) poprzez nadmierne ograniczanie swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług. • Sporne znaki stanowią jedynie informację o lokalizacji apteki, a nie niedozwoloną reklamę. • Zakaz reklamy aptek jest nieproporcjonalny do celu ochrony zdrowia publicznego i nie jest niezbędny do jego osiągnięcia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji i WSA, że sporne znaki stanowiły reklamę apteki i naruszały art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
Godne uwagi sformułowania
Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 8 ust. 1 dyrektywy 2000/31/WE [...] oraz na mocy art. 49 i 56 TFUE. • przepisy krajowe zakazujące w sposób ogólny i całkowity wszelkiej reklamy danej działalności mogą ograniczyć [...] możliwość zaprezentowania się potencjalnym klientom i promowania usług • zakaz reklamy stanowi dodatkową przeszkodę, którą muszą pokonać przedsiębiorcy z innych państw członkowskich pragnący założyć aptekę w Polsce • zakaz ten wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu ochrony zdrowia publicznego polegającego na zwalczaniu nadmiernego spożycia produktów leczniczych
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
przewodniczący
Dariusz Zalewski
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego w kontekście prawa UE, zasady swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług, oraz dopuszczalności reklamy aptek."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku TSUE, który może być podstawą do kwestionowania podobnych przepisów w innych państwach członkowskich lub w innych sektorach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może bezpośrednio wpływać na polskie prawo i praktykę administracyjną, podważając dotychczasowe interpretacje przepisów. Jest to przykład wpływu prawa UE na codzienne funkcjonowanie firm.
“TSUE uderza w polskie prawo: Reklama apteki legalna?”
Sektor
farmacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.