II GSK 1136/21

II GSK 1136/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
II SA/Ol 848/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-02-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 141 § 4, art. 174 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1373
art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 627, art. 734 § 1, art. 750
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. Sp. k. w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 848/20 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w E. na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 21 września 2020 r. nr 15/2020/Odw. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. Sp. k. w E. na rzecz Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 848/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. Sp. z o.o. w E. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Olsztynie z dnia 21 września 2020 r., nr 15/2020/Odw., w przedmiocie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej "p.p.s.a."), zarzuciła naruszenie:
1. prawa procesowego mające istotny wspływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) poprzez przyjęcie przez Sąd, że Organ nie naruszył zasady postępowania administracyjnego polegającej na braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego błędnej i niepełnej oceny oraz poprzez pominięcie przez WSA, że Organ przeprowadził postępowanie w sposób, który nie budzi zaufania do władzy publicznej - gdy tymczasem Dyrektor Oddziału NFZ nie przeprowadził dogłębnie postępowania wyjaśniającego w sprawie, a zebrany materiał dowodowy jest niepełny i w konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, iż sprawa od której uzależniono zastosowanie w sprawie art. 28 k.p.a. została wyjaśniona;
b) art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm. dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 7, art. 8 k.p.a. i art. 77 § 1 i 4 k.p.a. - wyrażającym się w tym, że WSA niezasadnie oddalił skargę, podczas gdy obowiązkiem Sądu było dokonanie w oparciu o akta sprawy kontroli działania Dyrektora Oddziału NFZ pod względem zgodności z prawem, co oznaczało przede wszystkim obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy oraz dokonanie kontroli zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a oraz art. 84 § 1 k.p.a., przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że Organ nie działał w sprawie bezstronnie i nie dążył do ustalenia prawdy obiektywnej, a jedynie podejmował czynności mające na celu potwierdzenie postawionej na początku postępowania tezy o tym, że konkurs, którego organizatorem był Dyrektor Oddziału NFZ został przeprowadzony prawidłowo, czemu służyć miało zwrócenie się do zależnej od Organu finansowo firmy K. S.A., a nie jak to powinien uczynić Organ- powołanie bezstronnego biegłego, który dysponuje wiadomościami specjalnymi i jest niezależny od stron postępowania oraz bezstronny;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., polegający na niedokonaniu przez WSA prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i oddaleniu skargi mimo braku podstaw i uzasadnienia dla takiego działania - a to z uwagi na naruszenie prawa przez Dyrektora Oddziału NFZ - co powinno prowadzić do uwzględnienia skargi, nie zaś do akceptowania przez WSA sytuacji, w której naruszono przepisy art. 150 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561) oraz art. 134 ust. 1 w zw. z art. 152 ust. 1 ww. ustawy, tj. naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji - skarżący zaś nie ma innej drogi podniesienia nieważności postępowania konkursowego;
e) art. 141 § 4 p.p.s.a. - wyrażającym się w tym, że WSA, rozpoznający skargę nie odniósł się do części zarzutów stawianych przez Spółkę - przede wszystkim zarzutu naruszenia zasady równego traktowania świadczeniobiorców oraz gwarantowania zachowania zasad uczciwej konkurencji; .
2. prawa materialnego mające istotny wspływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację polegającą na uznaniu, iż organ powinien jedynie wykazać, że dopełnił formalności i ogłoszenie konkursowe zostało zamieszczone na stronie internetowej Warmińsko- Mazurskiego Oddziału. NFZ, gdy tymczasem ponownie rozpatrując sprawę Organ winien był rozważyć i rozpoznać wszystkie jej okoliczności w tym przede wszystkim podstawę dla stwierdzenia nieważności tego . postępwańia, którą od początku sygnalizowała Spółka - naruszenie art. 150 ust. 1 pkt 2 ustawy;
b) art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, że osoba biorąca udział w wydaniu decyzji, a pełniąca funkcję organu nie podlega wyłączeniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie w przedmiocie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Odwołując się do mocy wiążącej oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2020 r. w sprawie sygn. akt II SA/Ol 171/20, którym zostało uchylone pierwotnie wydane w sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia 14 stycznia 2020 r., Sąd I instancji stwierdził, że – jak najogólniej rzecz ujmując wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, z której wynika, że postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie badań rezonansu magnetycznego na obszarze powiatu E., zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w tym zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do prawidłowego – gdy chodzi o termin oraz sposób – ogłoszenia o nim (co nastąpiło w dniu 4 grudnia 2019 r.), a w konsekwencji wniosek o zasadności umorzenia postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem strony skarżącej od rozstrzygnięcia komisji konkursowej.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Odnosząc się w punkcie wyjścia do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (pkt 2 lit. b) petitum skargi kasacyjnej) – który to przepis (podobnie jak wskazywany w pkt 2 lit. a) przepis art. 153 p.p.s..a.) nie jest przepisem prawa materialnego, lecz procesowego, co bez dalej idących konsekwencji wymaga tylko wyjaśnienia – zarzut ten należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Afirmując pogląd prawny prezentowany w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia wymaga, że pojęcie "pracownika organu", w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie obejmuje swoim zakresem piastuna funkcji monokratycznego organu administracji publicznej. Nie działa on bowiem w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja jest – zasadniczo – oparta na obowiązku, i które to kompetencje nie mogą być bez wyraźnej podstawy prawnej przeniesione na inny organ. Osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej – co do zasady – nie podlega więc wyłączeniu w trybie przewidzianym dla wyłączenia pracownika organu, lecz – a to z uwagi na ustrojową i procesową pozycję piastuna funkcji monokratycznego organu – wyłączeniu na podstawie przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie na podstawie art. 25 k.p.a. (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 7 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1186/12; 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 3379/17; zob. również uchwałę NSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09).
Przyjmując więc, że art. 24 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcję (powołanej na stanowisko) monokratycznego organu administracji publicznej – mimo, że jest ona jednocześnie pracownikiem organu – omawiany zarzut kasacyjny należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie mogą również odnieść pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, które zostały oparte na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a.
Odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13), przypomnienia wymaga bowiem, że przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.
Z perspektywy przedstawionych uwag za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. (pkt 2 lit. a) petitum skargi kasacyjnej).
Z przywołanego przepisu prawa wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ocena zasadności jego naruszenia wymaga więc, aby w relacji do istoty sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie, która wiąże się z potrzebą oceny, czy rzeczywiście informacja o otwarciu postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie badań rezonansu magnetycznego na obszarze powiatu E. została prawidłowo oraz w sposób wymaganych przepisami obowiązującego prawa ogłoszona – w tym zwłaszcza, czy istotnie nastąpiło to na stronie internetowej właściwego oddziału NFZ w dniu 4 grudnia 2019 r. – a tym samym, czy ogłoszenie o tym konkursie, wobec jego funkcji oraz wobec istoty zasady jawności, tworzyło warunki równego udziału w tym postępowaniu potencjalnym oferentom (w tym stronie skarżącej), należy odwołać się do ocen prawnych oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu pierwotnie wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Ol 171/20), którym Sąd ten orzekając w sprawie ze skargi strony na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uchylił to postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia 14 stycznia 2020 r.
W relacji więc do istoty spornej w sprawie kwestii przypomnienia wymaga, że z uzasadnienia przywołanego judykatu wynika, że "[...] W niniejszej sprawie organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, stwierdzając, że skarżąca nie była uczestnikiem przedmiotowego postępowania konkursowego, w związku z powyższym nie posiada przymiotu strony, a tym samym nie przysługiwało jej prawo do złożenia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego Zgodzić się należy z organem, że co do zasady zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia konkursowego może złożyć tylko świadczeniodawca, który brał udział w postępowaniu. Tym samym możliwe jest w takim postępowaniu zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a., jeżeli odwołanie składa podmiot niewymieniony w art. 154 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania [...]."
Jednocześnie, wobec zarzuconych organowi administracji deficytów ustaleń w zakresie odnoszącym się do wskazanej kwestii spornej oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. (a także naruszenia przepisów art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) – które organ, jak podkreślił WSA w Olsztynie "[...] winien mieć także na uwadze i stosować je odpowiednio w przypadku podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 61a k.p.a." – w uzasadnieniu przywołanego orzeczenia podniesiono, że "[...] Tymczasem na etapie postępowania administracyjnego organ odniósł się jedynie do wewnętrznego obiegu dokumentów, stwierdzając, że postępowanie konkursowe pod względem formalnym zostało przeprowadzone prawidłowo i niewątpliwie ogłoszono je na stronie internetowej oddziału NFZ. Organ nie przeprowadził jednak żadnego postępowania wyjaśniającego, choćby w kontekście zaprezentowanych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów. Skarżąca zaś podniosła, że organ nie zamieścił informacji o przedmiotowym konkursie na stronie internetowej oddziału NFZ. Niewątpliwie taki obowiązek prawny wynika z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy [...].
Skarżąca na poparcie swojego stanowiska załączyła tzw. "zrzuty" ze strony internetowej organu (screeny logowań skarżącej) dotyczące przedmiotowego konkursu, z których wynika, że na stronie internetowej pojawiła się jedynie informacja o rozstrzygnięciu konkursu. Brak jest natomiast ogłoszenia o spornym konkursie (screeny, akt adm.k. 40-51). Organ w toku postępowania administracyjnego nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a niewątpliwie zaprezentowane dowody mogą wskazywać na istotną wadę postępowania konkursowego, która być może uniemożliwiła skarżącej wzięcie w nim udziału."
W tym też kontekście, w uzasadnieniu pierwotnie wydanego w sprawie orzeczenia podkreślono, że "[...] Niewątpliwie jednak organ jako gospodarz takiego postępowania administracyjnego, zobligowany był do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego i odniesienia się do istotnych argumentów i dowodów przedstawionych przez skarżącą. Organ powinien zatem wykazać, że dopełnił formalności i ogłoszenie konkursowe zostało zamieszczone na stronie internetowej [...] oddziału NFZ. Tego jednak nie uczynił. Dopiero niebudzące wątpliwości ustalenia w tym zakresie, uprawniałyby organ do przyjęcia, że postępowanie konkursowe zostało ogłoszone prawidłowo, a skarżąca z własnej winy nie wzięła w nim udziału. To zaś może skutkować zastosowaniem w sprawie 61a k.p.a.
Tym samym nie udowodniono, że jawność przedmiotowego postępowania została zachowana. Brak ten powoduje, że rozstrzygniecie organu o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie podjęte zostało przedwcześnie. Natomiast stanowisko i dowody zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, czyli na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, są spóźnione i nie mogą konwalidować uchybień popełnionych w toku postępowania administracyjnego. Należało je zaprezentować i odnieść się do nich w trakcie postępowania administracyjnego."
W rekapitulacji przywołanych ocen prawnych WSA w Olsztynie podniósł natomiast, że "[...] należy stwierdzić, że organy naruszyły powołane wyżej przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym wyroku [...]."
Wobec treści przywołanych ocen prawnych oraz stanowiących ich konsekwencję wskazań co do dalszego postępowania nie sposób jest twierdzić, że (ponownie) orzekając w sprawie ze skargi spółki, a mianowicie kontrolując legalność decyzji, którą organ administracji umorzył postępowanie administracyjne zainicjowane odwołaniem od rozstrzygnięcia komisji konkursowej, Sąd I instancji nie uwzględnił znaczenia konsekwencji wynikających z tychże ocen prawnych oraz wskazań, czym miałby naruszyć przepis art. 153 p.p.s.a.
Analiza treści zaskarżonego wyroku (zob. s. 9 – 12) – w zestawieniu z treścią przywołanych ocen prawnych oraz wytycznych – prowadzi do wniosku przeciwnego.
Jeżeli bowiem – co nie powinno budzić żadnych wątpliwości – w relacji do powodów uchylenia pierwotnie wydanego w sprawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, istota rzeczy wyrażała się w potrzebie przeprowadzenia ustaleń, czy istotnie informacja o otwarciu postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie badań rezonansu magnetycznego na obszarze powiatu E. została prawidłowo oraz w sposób wymaganych przepisami obowiązującego prawa ogłoszona na stronie internetowej właściwego oddziału NFZ, a dopiero ustalenia te – do przeprowadzenia których organ administracji został zobowiązany w ponownym postępowaniu – miały stanowić podstawę oceny odnośnie do skuteczności wniesionego przez stronę skarżącą odwołania, o którym mowa w art. 154 ust 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, to nie sposób jest twierdzić, że – wobec tak właśnie oraz wyraźnie rysującej się istoty spornej w sprawie – Sąd I instancji nie uwzględnił znaczenia konsekwencji wynikających z ocen prawnych oraz wytycznych zawartych w pierwotnie wydanym w sprawie wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r. Z uzasadnienia aktualnie kontrolowanego orzeczenia, aż nadto jasno i wyraźnie wynika bowiem, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji determinowana była treścią pierwotnie wydanego orzeczenia oraz zawartymi w jego uzasadnieniu ocenami prawnymi. W tym zwłaszcza, jeżeli nie przede wszystkim, w zakresie odnoszącym się do istnienia – w relacji do przeprowadzonych przez organ administracji ustaleń oraz oceny (rezultatu kontroli) prawidłowości ich przeprowadzenia – faktycznych podstaw wnioskowania odnośnie do zaktualizowania się w sprawie (podmiotowej) przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego inicjowanego odwołaniem strony skarżącej od rozstrzygnięcia konkursu ofert (art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 28 k.p.a).
Stąd też, wobec (przywołanych powyżej w szerokim zakresie) ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Ol 171/20 oraz – korespondującej z nimi – argumentacji prezentowanej w aktualnie kontrolowanym orzeczeniu, nie sposób jest zasadnie przypisać Sądowi I instancji naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Tym samym, wobec przywołanych ocen i wytycznych oraz znaczenia konsekwencji wynikających z przywołanego przepisu prawa (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 5 października 2022 r., sygn. akt III OSK 6512/21; 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 14/21; 22 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 568/19; 17 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 922/21) nie sposób jest twierdzić, że ponownie orzekając w sprawie – zwłaszcza, że przedmiotem kontroli była decyzja, którą utrzymano w mocy decyzję o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego inicjowanego odwołaniem strony od rozstrzygnięcia konkursu ofert, i która wyznaczała określone przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. granice rozpoznania (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07; 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97) – Sąd I instancji był zobowiązany przeprowadzić kontrolę legalności zaskarżonej decyzji w zdecydowanie szerszym zakresie, a mianowicie w zakresie wskazywanym przez stronę w pkt 2 lit. a) petitum skargi kasacyjnej (s. 4) oraz w zakresie mającym – zdaniem strony – wynikać ze stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu omawianego zarzutu kasacyjnego (s. 10, s. 12 – 13). W świetle przedstawionych argumentów, tego rodzaju stanowisko strony skarżącej – podobnie jak i formułowanego na jego podstawie oczekiwania – nie dość, że nie mogło być uznane za uzasadnione, to również nie mogło stanowić usprawiedliwionej podstawy wnioskowania o naruszeniu art. 153 p.p.s.a.
Jeżeli w tym też kontekście – oraz w korespondencji do argumentów przekonujących o braku zasadności naruszenia art. 153 p.p.s.a. – podnieść, że wojewódzki sąd administracyjny może całościowo ocenić zarzuty oraz argumenty skargi i odnieść się – co trzeba podkreślić – do tych spośród nich, których zbadanie i rozpatrzenie jest niezbędne oraz konieczne z punktu widzenia kontroli legalności zaskarżonego aktu (por. w tej mierze np. wyroki NSA dnia: 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2294/14; 5 lipca 2020, sygn. akt I OSK 2559/20; 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20; 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17), to nie ma również podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do uchybienia przez Sąd I instancji przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a., którego zarzut naruszenia strona skarżąca stawia w pkt 1 lit. e) petitum skargi kasacyjnej.
Z przedstawionych powodów, również więc zarzut z pkt 1 lit. d) petitum skargi kasacyjnej – na gruncie którego strona skarżąca podważa prawidłowość kontroli legalności zaskarżonej decyzji, a to wobec braku jej przeprowadzenia z punktu widzenia zgodności z art. 150 ust. 1 pkt 2 oraz art. 134 ust. 1 w związku z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – nie mógł odnieść skutku oczekiwanego skarżącą spółkę.
W odniesieniu zaś do stawianego na gruncie tego zarzutu naruszenia przepisów postępowania wyjaśnienia wymaga, że art. 3 § 1 p.p.s.a. reguluje właściwość sądu administracyjnego, która w rozpatrywanej sprawie z całą pewnością nie została naruszona, a ponadto, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz 151 p.p.s.a., jako tzw. przepisy wynikowe, nie mogą stanowić samodzielnej (samoistnej) podstawy kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z dnia: 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 425/18; 15 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 297/16; 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2547/17).
Nie są również usprawiedliwione zarzuty z pkt 1 lit. a) – c) petitum skargi kasacyjnej, które są adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, i których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia bowiem w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle wymogów wynikających z art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., na czym miałoby polegać zarzucane na ich gruncie naruszenie przepisów art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (pkt 1 lit. a), art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. (pkt 1 lit. b), czy też art. 145 § 1 lit. c) p.p.s..a w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 84 § 1 k.p.a (pkt 1 lit. c).
W korespondencji do przedstawionego powyżej rozumienia pojęcia "wpływu na wynik sprawy" trzeba stwierdzić, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na zasadnicze pytanie, a mianowicie na czym dokładnie – w tym zwłaszcza w świetle przywołanych wymogów i abstrahując już nawet od tego, że w rozpatrywanej sprawie z całą pewnością nie została naruszona właściwość sądu administracyjnego (art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a.), ani też nie doszło (bo nic takiego nie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku) do kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z innym kryterium, niż legalność prawem (art. 1 § 1 § 2 p.u.s.a.) – miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do sądu administracyjnego I instancji wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy i to wpływ o charakterze istotnym.
Ograniczenie się do przywołania szeregu przepisów postępowania nie może być uznane za wystarczające, jeżeli nie czyni zadość przedstawionym powyżej wymogom.
Tym samym, prezentowane w uzasadnieniu omawianych zarzutów kasacyjnych stanowisko, przeciwstawiające ocenie Sądu I instancji odnośnie do prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych ocenę, że podstawy tychże ustaleń – a co za tym idzie przyjęcia, że przedmiotowy konkurs ofert rzeczywiście został ogłoszony na stronie internetowej właściwego oddziału NFZ w dniu 4 grudnia 2019 r. – nie mogło stanowić pismo K. S.A. (dostawcy oprogramowania (systemu) "[...]") z dnia 3 września 2020 r., również nie może być wystarczające dla wykazania naruszenia przepisów postępowania, które strona skarżącą podnosi na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych.
Zwłaszcza, że o braku skuteczności polemiki strony skarżącej z oceną odnośnie do waloru wymienionego pisma, jako istotnego dowodu w sprawie, a co za tym idzie miarodajnej – wobec jego treści – podstawy przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych (s. 10 – 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), należy wnioskować na tej podstawie, że stanowisko strony skarżącej nie odnosi się do całości treści wymienionego pisma, lecz do bardzo selektywnego – a tym samym wyrwanego z kontekstu – wyboru zawartych w nim treści (s. 8 skargi kasacyjnej).
Eksponowanie znaczenia uwag (odpowiedzi) zawartych w pkt 1.3 tego pisma, nie może podważać prawidłowości oceny Sądu I instancji odnośnie do jego waloru, jako podstawy przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych oraz oceny odnoście do ich prawidłowości, jeżeli – i abstrahując od przyczyn tego stanu rzeczy – nie uwzględnia tego, co wynika z jego pkt 1.1 – a mianowicie, że dostawca systemu na podstawie zapisów w bazie danych stwierdził, że przedmiotowe postępowanie konkursowe zostało ogłoszone w dniu 4 grudnia 2019 r. o godzinie 15:37:25 – a co więcej, jeżeli nie uwzględnia znaczenia konsekwencji wynikających, między innymi, z pkt 1.5. (odpowiedź odnosząca się do monitorowania postępowania oraz stanu jego monitorowania), pkt 2.3., czy też pkt 2.4. i pkt 2.5. tego pisma – z których, w korespondencji do już przywołanych wynika, że postępowanie konkursowe zostało rzeczywiście ogłoszone w wymienionej dacie – a ponadto, jeżeli nie przede wszystkim, pkt 2.6., z którego, aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że w dostarczonym systemie nie ma możliwości zmiany dat: wprowadzenia, sprawdzenia, zatwierdzenia i ogłoszenia postępowania z poziomu interfejsu użytkownika.
Prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w omawianym zakresie nie mogą również podważać – jak należałoby przyjąć w świetle powyższego – argumenty odwołujące się do doświadczenia skarżącej spółki, gdy chodzi o jej udział w postepowaniach konkursowych w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym odwołujące się do zaszłości związanych z innych postępowaniami konkursowymi (s. 9 skargi kasacyjnej), czy też argumenty osadzone na gruncie wyniku postępowania przed Prezesem UOKiK prowadzonego w przeszłości z udziałem organu administracji i dostawcy wymienionego systemu (s. 6 – 7 skargi kasacyjnej).
Skarga kasacyjna, której zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach, podlegała więc oddaleniu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.