II GSK 873/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-17
NSAtransportoweWysokansa
prawo jazdyzatrzymanie prawa jazdyprzekroczenie prędkościobszar zabudowanyprawo o ruchu drogowymustawa o kierujących pojazdamiinformacja policjidecyzja administracyjnasąd administracyjny

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości, potwierdzając, że informacja od policji jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji administracyjnej.

Sprawa dotyczyła zatrzymania prawa jazdy skarżącego A. K. na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że informacja od policji jest wystarczającą podstawą do zatrzymania prawa jazdy, zgodnie z uchwałą NSA I OPS 3/18. Skarżący kasacyjnie zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów, brak weryfikacji pomiaru prędkości i terenu zabudowanego, a także naruszenie praw konstytucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnej weryfikacji pomiaru prędkości, a jedynie opiera się na informacji policji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została wydana na podstawie informacji Komendy Miejskiej Policji o przekroczeniu przez skarżącego dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Sąd I instancji, opierając się na uchwale NSA I OPS 3/18, uznał, że informacja od policji jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a organ administracji nie ma obowiązku samodzielnego ustalania stanu faktycznego w zakresie pomiaru prędkości. Skarżący kasacyjnie podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. prawidłowość pomiaru prędkości, oznaczenie terenu zabudowanego, błąd pomiarowy, a także zarzucając naruszenie praw konstytucyjnych związanych z prawem do własności, prawem do sądu i zasadą domniemania niewinności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, iż podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wyłącznie informacja od policji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. NSA wyjaśnił, że organ wydający decyzję nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń dotyczących prawidłowości pomiaru prędkości. Sąd nie podzielił również argumentacji skarżącego, że uprawnienie do kierowania pojazdami jest prawem własności, wskazując, że jest to uprawnienie ściśle związane z osobą kierowcy. NSA uznał również, że Sąd I instancji prawidłowo odniósł się do kwestii braku podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, informacja policji stanowi wyłączną podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w tym trybie.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów I OPS 3/18, potwierdził, że organ administracji nie jest uprawniony do prowadzenia własnych ustaleń dotyczących okoliczności przekroczenia prędkości, a jedynie opiera się na przekazanej informacji od policji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (65)

Główne

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia NSA.

Pomocnicze

p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Prawo o ruchu drogowym

Informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

u.k.p. art. 102 § ust. 1c

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 102 § ust. 1d

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 102 § ust. 1e

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 102 § ust. 3

Ustawa o kierujących pojazdami

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1 pkt 2

Przepis mający zastosowanie w sprawie interpretacji art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1 pkt 3

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zawieszenia postępowania.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Europejski Kodeks Dobrej Administracji art. 5

k.p.a. art. 35 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 19 § § 19

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 135 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o kierujących pojazdami

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1, 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Protokołu nr 1 do EKPC art. 1 § ust. 1 zd. 1

Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Ochrona własności.

Protokołu nr 1 do EKPC art. 1 § ust. 1 zd. 2

Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do korzystania z mienia.

EKPC art. 14

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Zakaz dyskryminacji.

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 1 pkt 2

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 135 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa o kierujących pojazdami

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedzialność karna.

Protokołu nr 7 do EKPC art. 4 § ust. 1

Protokół nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Zakaz ponownego sądzenia lub karania.

MPPOiP art. 14 § ust. 7

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych

Zakaz ponownego sądzenia lub karania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawa.

Konstytucja RP art. 31 § ust 1, 2, 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw jednostki, zasada proporcjonalności.

p.r.d. art. 137 § ust. 1 pkt 2

Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 1a

Prawo o ruchu drogowym

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 1a

Prawo o ruchu drogowym

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Prawo o ruchu drogowym

u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 2 a

Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 2 a lit. a

Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacja policji o przekroczeniu prędkości jest wystarczającą podstawą do zatrzymania prawa jazdy. Organ administracji nie jest uprawniony do weryfikacji pomiaru prędkości. Uprawnienie do kierowania pojazdami ma charakter osobisty, a nie majątkowy.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia przepisów dotyczących zatrzymania prawa jazdy. Naruszenie praw konstytucyjnych (prawo do własności, prawo do sądu, domniemanie niewinności). Konieczność weryfikacji pomiaru prędkości i terenu zabudowanego przez organ administracji. Naruszenie zasady proporcjonalności i zakazu podwójnego karania. Brak zawieszenia postępowania mimo toczących się postępowań przed TSUE i TK.

Godne uwagi sformułowania

organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest uprawniony do prowadzenia własnych ustaleń dotyczących okoliczności przekroczenia prędkości wyłączną podstawą wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja – zawiadomieniu o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym uprawnienie do kierowania pojazdami jest ściśle związane z osobą, która prawo takie nabyła

Skład orzekający

Gabriela Jyż

sprawozdawca

Joanna Sieńczyło-Chlabicz

przewodniczący

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej podstaw zatrzymania prawa jazdy na podstawie informacji policji oraz charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i art. 135 ust. 1 pkt 2a p.r.d.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości i wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne, które mogą być interesujące dla kierowców i prawników zajmujących się prawem wykroczeń i administracyjnym.

Czy informacja od policji wystarczy, by stracić prawo jazdy? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 873/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1385/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-26
III SA/Łd 889/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-02-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a).
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 102 ust. 1 pkt 4.
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 889/21 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 lutego 2022 r. oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2021 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Starosta Zgierski decyzją z 22 czerwca 2021r. znak: [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, T nr [...] serii [...] wydanego 16 października 2019 r. na okres 3 miesięcy w terminie od 14 maja 2021 r. do 14 sierpnia 2021 r. i o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Objętą skargą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
SKO wskazało, że organ I instancji, w dniu 20 maja 2021 r. otrzymał informację od Komendanta Komendy Miejskiej Policji w Łodzi (z 14 maja 2021r.), z której wynikało, iż skarżący w dniu 14 maja 2021 r. (o godz. 13:36) przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym (Ł., ul. S. [...]). W związku z tym sporządzono wniosek do sądu, zaś dokument prawa jazdy skarżącego (nr [...]) został elektronicznie zatrzymany.
Organ odwoławczy stwierdził, że przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest fakt skazania kierującego pojazdem prawomocnym wyrokiem bądź też nałożeniem mandatu karnego za wykroczenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, lecz przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej: ustaw o kierujących pojazdami) jest wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził, że istotą sprawy było wyjaśnienie czy pochodząca od organu Policji informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, może stanowić wyłączną podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Wskazał w pierwszej kolejności, że kwestia interpretacji art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), mających zastosowanie w sprawie, była przedmiotem rozważań składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podjął w tym zakresie w dniu 1 lipca 2019 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt I OPS 3/18.
Powołując się na treść tej uchwały Sąd I instancji stwierdził, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma podstaw do prowadzenia własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości, ale opiera swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Za bezsporne Sąd uznał, że skarżący kierując w dniu 14 maja 2021 r. samochodem osobowym przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Informacja o tym zdarzeniu, a w konsekwencji – o elektronicznym zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy należącego do skarżącego została przekazana organowi pierwszej instancji w zawiadomieniu Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Łodzi z 14 maja 2021 r.
Wobec tego, organy w sposób prawidłowy ustaliły w sprawie stan faktyczny, kierując się treścią art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw i art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym i swoje rozstrzygnięcie oparły na przekazanej przez organ Policji informacji o zatrzymaniu prawa jazdy, na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W ocenie Sądu I instancji w sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organy zasadnie bowiem uznały, że wobec wyrażenia przez NSA jednoznacznego stanowiska w uchwale I OPS 3/18 w zakresie objętym wnioskami skierowanymi do Trybunału Konstytucyjnego i TSUE, możliwe jest zakończenie sprawy administracyjnej.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.).
A. K., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy art. 64 ust 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w zw. z art. 14 EKPCz i art. 6 EKPCz w zw. z art. 45 Konstytucji RP, w zw. z art. 177 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt. 4, ust. 1c, 1d, 1e, ust. 3 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt. 1a ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wyłącznie informacja z policji jest wystarczającą przesłanką zatrzymania prawa jazdy, nawet w sytuacji, gdy pomiar prędkości jest oczywiście błędny i jest dokonany nieprawidłowym urządzeniem, nie zastosowano błędu pomiarowego, a także nie zweryfikowano czy czyn został popełniony w terenie zabudowanym, a także Sąd przyjął, że uprawnienie do kierowania pojazdami ma charakter osobisty, a nie jest objęte prawem człowieka do własności i argument ten przemilczał;
II. przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, w zw. z art. 8 kpa, w zw. z art. 7a kpa oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w zw. z art. art. 35 § 2 w zw. z art. 75 § 1 i 2 w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 80 oraz w zw. z art. 8 i 11 w zw. z art. 7, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. art. 76 § 3 k.p.a. w zw. art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt. 3 ustawy o zmianie w zw. z art 81a § 1 k.p.a. w zw. z § 19 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez nierozpoznanie zarzutów skarżącego, w zakresie:
a) zweryfikowania informacji policyjnej, wygenerowanej przez policjantów w zakresie zarówno prędkości jak rzeczywiście istniejącego terenu zabudowanego;
b) pominięciu błędu pomiarowego 3 %, jakie cechuje każde urządzenie;
c) brak odniesienia się do zarzutu zawieszenia postępowania z uwagi na tok spraw w TSUE oraz przed TK i błędnego uznania, że nie istnieje tożsamość spraw przed TK i sprawą niniejszą, a WSA wiedział, że skargi do TK sporządzał adwokat i dotyczą one identycznej sytuacji jednoosobowego wymiaru sprawiedliwości stosującego niewiarygodne urządzenia;
d) wątpliwości co do rzetelności urządzeń pomiarowych i praktyki GUM w tym przedmiocie, bowiem pozostają bardzo poważne wątpliwości co do rzetelności pracy tych urządzeń,
co miało istotny wpływ na wydanie Wyroku, oddalającego skargę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sytuacji, gdy normy te obligowały Sąd do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem z dnia 20 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o zasadnie pytań prawnych o zgodność z Konstytucją:
art. 135 ust. 1 pkt. 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 i art. 102 ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierującymi pojazdami, w zw. z art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz art. 137 ust. 1 pkt 2 prd w całości przyjętego rozwiązania normatywnego (modelowi normatywnemu), i zbadanie zgodności z:
I. art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, w zw. z art. 45 ust. I Konstytucji RP, poprzez pozbawienie prawa do sądu przy jednoczesnej konstrukcji modelu jednoosobowego wymiaru sprawiedliwości stosowanie sankcji prawno-karnej przez władzę inną niż sądowa oraz pozbawienie prawa do obrony i wykluczenie stosowania zasady domniemania niewinności, a także pozbawienie możliwości następczej kontroli przez sąd bezprawności zatrzymania prawa jazdy, nawet w sytuacjach oczywistych, gdzie mimo wykazania, że w miejscu przekroczenia prędkości nie mógł być legalnie posadowiony znak terenu zabudowanego, sądy administracyjne są "związane informacją z policji" nawet jeśli informacja nie uwzględnia błędu pomiarowego oraz dotyczy miejsca, które zgodnie z prawem nie może być oznakowane znakiem teren zabudowany, urządzeniem nie sprawdzonym przez GUM;
II. art. 64 ust. I i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 zd. 1 oraz art. 1 zd. 2 Protokołu nr I i nr 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zakresie, w jakim pozbawia się czasowo uprawnień do kierowania pojazdami, które mają oczywisty element majątkowy bez dostatecznych podstaw do czasowego pozbawienia prawa majątkowego, więc ze złamaniem klauzuli imitacyjnej dopuszczającej ograniczenie praw majątkowych,
III. art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w zw. z art. art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie, w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie7;
oraz art. 31 ust 1, 2, 3 Konstytucji RP i wynikającej z tych przepisów zasady proporcjonalności i zasady ochrony sfery wolności jednostki (jako podstawa związkowa i samodzielna)
art. 2 Konstytucji RP - zasady demokratycznego państwa prawa i wynikającej stąd zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (jako podstawa związkowa i samodzielna);
art. 32 Konstytucji RP - zasady równości wobec prawa, gdzie osoby obwiniane za inne wykroczenia bądź przestępstwa związane z ruchem drogowym mają realny mechanizm kontroli zatrzymania prawa jazdy przez sąd karny lub karny wykroczeniowy poprzez:
1) stosowanie natychmiastowe sankcji odpowiadającej dolegliwości sankcji prawno-karnej w modelu jednoosobowego wymiaru sprawiedliwości realizowanego przez policjanta, który może zatrzymać prawo jazdy bez uwzględnienia błędu pomiarowego, urządzeniem niesprawdzonym i nie dającym rękojmi prawidłowości oraz może zatrzymać prawo jazdy w miejscu, które nie spełnia wymogów dla prawidłowego posadowienia znaku teren zabudowany;
2) tworzeniu pozornej zdublowanej kontroli administracyjno-prawnej, gdzie stosowanie środka karnego zatrzymania prawa jazdy bez sądu, w modelu jednoosobowego wymiaru sprawiedliwości w osobie policjanta, dokonującego faktycznego zatrzymania dokumentu, fasadowo kontroluje postępowanie administracyjne starosty, który nie prowadzi żadnego postępowania dowodowego opierając się na rozstrzygnięciu policjanta, co akceptują sądy administracyjne wbrew poglądowi TK w sprawie Ts 213/16 i K 24/15 co dotyczy także ustaleń, czy teren zabudowany w miejscu pomiaru był, czy go nie było (determinują to przepisy prawa a nie fizyczne posadowienie tabliczki - tabliczkę można posadowić niezgodnie z prawem np. "prywatny znak" i wtedy nie jest wiążąca);
3) złamanie zasady domniemania niewinności i stosowanie natychmiastowe sankcji odpowiadającej dolegliwości sankcji prawno-karnej w oparciu o użytkowanie przez Policję urządzeń niespełniających wymogów określonych przez ustawodawcę, a w istocie fałszujących pomiary tj. ręcznych mierników prędkości czy wideorejestratorów a same urządzenia mają błąd pomiarowy 3%, którego nie uwzględnia się na korzyść strony;
4) tworzenie systemu podwójnego karania obwinionego - karnie i administracyjnie, co wskazuje w swoim wniosku Prokurator Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie sygn. akt K 24/15;
5) tworzenie systemu sankcji w zakresie pozbawienia prawa majątkowego (majątkowy wymiar uprawnień do kierowania pojazdami), bez spełnienia warunków koniecznych dla ograniczenia, czy czasowego pozbawienia praw majątkowych;
co w konsekwencji oznacza naruszenie zasady określoności norm prawnych określających ograniczenia praw jednostek, które mogą skontrolować efektywnie to ograniczenie poprzez realizację prawa do sądu, a także poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, gdzie w istocie doszło do pozornego zapewnienia prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty wraz z pomieszczoną w jej motywach argumentacją nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji.
Podniesione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty wraz z ich uzasadnieniem, w swojej istocie sprowadzają się do wytknięcia przez kasatora Sądowi I instancji wadliwości wyroku poprzez:
- błędną wykładnię art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy o kierujących pojazdami i przyjęcie, że wyłącznie wystarczającym do zatrzymania prawa jazdy jest informacja policji o przekroczeniu dozwolonej prędkości ponad określoną jej wartość bez rozważenia prawidłowości przeprowadzonego pomiaru prędkości i terenu jakiego pomiar ten miał dotyczyć;
- błędnego, w ocenie skarżącego, przyjęcia, że uprawnienie do kierowania pojazdami ma charakter prawa osobistego, nie objętego prawem człowieka do własności;
- nieodniesienie się do zarzutu niezawieszenia postępowania w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zainicjowała postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach tożsamych ze sprawą niniejszą.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów, w pierwszej kolejności wskazać należy, że wskazywane naruszenie, jak podniósł to autor skargi kasacyjnej, "art. 135 ust. 1 pkt 1a uok", na tle niniejszej sprawy jest wadliwe albowiem art. 135 ustawy o kierujących pojazdami, w dacie wystawiania zawiadomienia przez organ Policji, nie obowiązywał, zaś pomieszczona w tym przepisie regulacja przed jej uchyleniem dotyczyła skierowania na badania lekarskie w przypadku kierowania pojazdami w stanie nietrzeźwości. Nie mniej to niedopatrzenie autora skargi kasacyjnej nie powoduje z samej tej przyczyny nieuwzględnienia omawianego zarzutu, gdyż sam zarzut, w powiązaniu z podnoszonym jako naruszony art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nakazuje przyjęcie, że kasatorowi chodziło nie o naruszenie art. 135 powołanej ustawy lecz o naruszenie art. 135 ustawy prawo o ruchu drogowym.
Przechodząc do tego zarzutu stwierdzić należy, iż skarżący nie ma racji podnosząc, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 102 ust. 1 pakt 4 ustawy o kierujących pojazdami i art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy prawo o ruchu drogowym oraz wadliwego przyjęcia, że samo zawiadomienie o zatrzymaniu prawa jazdy jest wystarczającą podstawą decyzji o jego zatrzymaniu.
Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który był podstawą utrzymanej w mocy rozstrzygnięciem SKO w Łodzi decyzji Starosty Zgierskiego, stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Na kanwie powołanego przepisu, co słusznie wskazał Sąd I instancji, wielokrotnie wypowiadała się już Naczelny Sąd Administracyjny, w tym w formie uchwały siedmiu sędziów z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18.
W uchwale tej wskazano, iż podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za powyższe przekroczenie dopuszczalnej prędkości, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
W świetle przedstawionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacji wskazania wymaga, iż wprowadzenie przepisów umożliwiających czasowe zatrzymanie prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o 50 km/h, podyktowane zostało konieczność większego dyscyplinowania kierujących pojazdami w przestrzeganiu przepisów ruchu drogowego, chociażby przez wzbudzenie obawy przed utratą możliwości legalnego kierowania pojazdami w sytuacji nagminnego przekraczania przez kierowców prędkości na obszarze zabudowanym. (vide: druk nr 2586 Sejmu RP VII kadencji; uchwała NSA z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18).
Konsekwencją procesową powyższego stanowiska jest to, że przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustaw o kierujących pojazdami, jako norma materialnoprawna, wyznacza zakres postępowania dowodowego w sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą wydania decyzji, o której mowa powołanym przepisie jest wyłącznie informacja pochodząca od organów Policji, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2a prawa o ruchu drogowym, przekazana staroście jako organowi właściwemu w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Powyższa informacja stanowi dokument urzędowy i w tym zakresie podlega weryfikacji w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa (vide: vide: uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 3/18; wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 670/17). Z tego też powodu ewentualne wątpliwości co do prawidłowości pomiaru prędkości nie mogą stanąć na przeszkodzie wydania przez starostę decyzji w powyższym trybie. Oznacza to, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest uprawniony do prowadzenia własnych ustaleń dotyczących okoliczności przekroczenia prędkości, poza tymi wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 (Dz.U. poz. 2197), wskazującymi na sprzeczność art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a dotyczącymi stanu wyższej konieczności.
Podsumowując tą część rozważań, stwierdzić należy, że wyłączną podstawą wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja – zawiadomieniu o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Organ wydający zaś taką decyzję nie jest władny do dokonywania ustaleń czy też kontroli prawidłowości lub wadliwość procesu i powziętych czynności dokonanego pomiaru prędkość skutkiem którego było stwierdzenie przekroczenie dopuszczalnych norm poruszania się pojazdami po określonym rodzaju terenu.
Odnosząc się do zarzutu przyjęcia przez Sąd I instancji, że uprawnienie do kierowania pojazdami ma charakter osobisty, a nie jest objęte prawem człowieka do własności, stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na co wskazuje analiza uzasadnienia zaskarżonego kasacyjnie wyroku, nie przeprowadził rozważań odnośnie rodzaju i charakteru uprawnienia jakim jest uprawnienie do prowadzenia pojazdów, wobec czego omawiany zarzut jest niezasadny.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wywodów autora skargi kasacyjnej odnośnie tego, że praw do prowadzenia pojazdu jest prawem człowieka do własności, która w ocenie kasatora wynika z możliwości zarobkowego wykorzystywania tegoż prawa i jego powiązania z wykonywaniem ogólnie rozumianej pracy zarobkowej. Nie jest w ocenie NSA również zasadne stanowisko zawarte w kasacji, że prawo od kierowania pojazdami nie jest prawem osobisty. Jak wynika z analizy przepisów ustawy o ruchu drogowym i ustawy o kierujących pojazdami, uprawnienie do kierowania pojazdami jest ściśle związane z osobą, która prawo takie nabyła. Wynika to przede wszystkim z wymogów, jakie obie ustawy stawiają ubiegającemu się o uzyskanie tego uprawnienia, również ściśle powiązanych ze zdolnościami psycho-motorycznymi przyszłego kierowcy oraz niezbędną wiedzą teoretyczną i praktyczną jaką podmiot ubiegający się nadanie mu prawa do kierowania pojazdami musi zdobyć przed dopuszczeniem go do ruchu publicznego. Wskazać przy tym należy, że NSA również w tej kwestii już się wypowiadał, stwierdzając, że posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest prawem podstawowym o konstytucyjnym umocowaniu (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 670/17).
Odnosząc się do ostatniego ze zarzutów petitum skargi kasacyjnej, nieodniesienia się przez Sąd I instancji do zarzuty niezawieszenia postępowania z uwagi na tok spraw w TSUE oraz przed TK i błędnego uznania, że nie istnieje tożsamość spraw przed TK i sprawą niniejszą, stwierdzić należy, że Sąd I instancji klarownie i wyczerpująco odniósł się do tego zarzutu.
W końcowym wywodzie motywów zaskarżonego wyroku (strona 21 i 22 uzasadnienia wyroku), Sąd I instancji przedstawił argumentację, wynikającą z treści wiążącej uchwały I OPS 3/18 i na tej podstawie ocenił zaistnienie podstaw do zastosowania przez organy art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a.
Prawidłowo Sąd I instancji wskazują na punkt 2 rzeczonej uchwały stwierdził, że wobec złożenia wniosku o zawieszenie postępowania po podjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny tejże uchwały, brak było po stronie organów podstaw od zawieszenia postępowania w sytuacji gdy zarówno Starosta Zgierski, jaki i Samorządowe Kolegium Odwoławcze respektowały zawartą w uchwale interpretację art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.
Wobec tego również i ten zarzut uznać należy za pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Końcowo, na tle argumentacji skargi kasacyjnej i powyższych wywodów, wskazania wymaga, że zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję. Z tego powodu prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2026/20).
Końcowo podkreślić trzeba, iż Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy, który był podstawą wydania decyzji zaskarżonej do WSA. W świetle przytoczonych wyżej rozważań i argumentów na ich poparcie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienie zawartych w piśmie skarżącego kasacyjnie z dnia 20 lipca 2022 r. sformułowanych tam "pytań prawnych o zgodność z Konstytucją". Podkreślić trzeba, iż sąd administracyjny rozpoznając sprawę, tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie skarżącego (por.: wyrok NSA z dani 21 stycznia 2004 r., sygn. akt OSK 971/04, niepubl.; Jagielska M, Wiktorowska A., Wojciechowska K.: [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 484 i nast.).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę