II GSK 870/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-30
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnaustawa o grach hazardowychurządzanie gierkasynokontrolaodpowiedzialnośćpodnajem

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, potwierdzając odpowiedzialność podnajmującej lokal.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na D. T. za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Sąd I instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących odpowiedzialności za urządzanie gier. NSA uznał, że skarżąca, jako podnajmująca lokal, aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, zapewniając warunki techniczne i organizacyjne, co uzasadniało nałożenie kary.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. T. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Kontrola ujawniła dwa urządzenia, na których gry zawierały element losowości i były eksploatowane komercyjnie. Karę pieniężną wymierzono na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd I instancji uznał, że skarżąca, jako podnajmująca lokal, brała czynny udział w urządzaniu gier, zapewniając dostęp do automatów i warunki ich funkcjonowania. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a.) oraz materialnych (art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 u.g.h., art. 6 ust. 4 u.g.h.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że w postępowaniu stosuje się Ordynację podatkową, a nie k.p.a. Stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie zakwestionowane. NSA potwierdził, że definicja 'urządzającego gry' obejmuje podmiot zapewniający zaplecze logistyczne i organizacyjne, a skarżąca, poprzez podnajem lokalu i umożliwienie dostępu do automatów, spełniała tę definicję. Odpowiedzialność skarżącej wynikała z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a nie z art. 89 ust. 1 pkt 3, który nie miał zastosowania. Sąd uznał, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podnajmujący lokal, który zapewnia techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne funkcjonowanie automatów i dostęp do nich klientów, jest uznawany za 'urządzającego gry' w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Definicja 'urządzającego gry' obejmuje szeroki zakres czynności logistycznych i organizacyjnych, a nie tylko bezpośrednie posiadanie lub obsługę automatów. Podnajmujący, udostępniając lokal i zapewniając jego funkcjonowanie, aktywnie uczestniczy w procesie urządzania gier.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Kara pieniężna podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Definicja 'urządzającego gry' obejmuje podmiot zapewniający zaplecze logistyczne i organizacyjne.

Pomocnicze

u.g.h. art. 89 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie.

u.g.h. art. 6 § ust. 4

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Przepis ten dotyczy formy prawnej prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych, nie ogranicza kręgu podmiotów odpowiedzialnych na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1.

u.g.h. art. 8

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

u.g.h. art. 91

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisu nieuzasadniony, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisu nieuzasadniony, gdyż nie miały zastosowania przepisy k.p.a.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podnajmujący lokal, który zapewnia warunki techniczne i organizacyjne do urządzania gier hazardowych, jest 'urządzającym gry' w rozumieniu ustawy. W sprawach o kary pieniężne stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie k.p.a. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 8, 10, 77, 78 k.p.a. poprzez niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego i niezapewnienie czynnego udziału strony. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 u.g.h. poprzez błędną wykładnię. Naruszenie art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych skarżąca brała udział w urządzaniu gier na automatach, przy czym bez znaczenia pozostawała okoliczność, że skarżąca nie była właścicielem kontrolowanych urządzeń, ich użytkownikiem, czy konserwatorem skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń używanych do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Czaja

sędzia del. WSA

Joanna Sieńczyło-Chlabicz

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'urządzający gry hazardowe' w kontekście podnajmu lokalu oraz stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach o kary pieniężne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o grach hazardowych w zakresie niektórych przepisów, choć kluczowe zasady interpretacyjne pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za nielegalne gry hazardowe, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące interpretacji pojęcia 'urządzający gry' w kontekście podnajmu lokalu.

Podnajmujesz lokal? Uważaj, możesz odpowiadać za urządzanie gier hazardowych!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 870/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Czaja
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Łd 288/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-02-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 471
art. 6 ust. 4, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 288/21 w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 lutego 2022 r. oddalił skargę D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 stycznia 2021 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na niezarejestrowanych automatach do gier.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w wyniku przeprowadzonej w dniu 17 stycznia 2017 r. kontroli w lokalu "O. [...]", ul. S. [...] w Ł. ujawniono dwa urządzenia o nazwach: Apex nr [...] i Adeli nr [...]. Przeprowadzony na nich eksperyment wykazał, że automaty eksploatowane były w celach komercyjnych, dostępne na tych urządzeniach gry zawierały element losowości zaś wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego, uzyskiwane rezultaty klasyfikowały rozgrywane na urządzeniach gry jako losowe w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471 ze zm., dalej: u.g.h.).
Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzją Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 27 lipca 2020 r., którą wymierzono skarżącej karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Stwierdził, że skarżąca zawarła 1 października 2016 r. z "G. S." Sp. z o.o. w G. umowę podnajmu lokalu użytkowego, z której wynika, że spółka "G. S." wynajęła od D. S., będącej wynajmującym, 5 m2 powierzchni użytkowej w lokalu. Zgodnie z § 3 i § 4 umowy najemca zobowiązał się do zapłaty na rzecz D. S. czynszu z tytułu najmu w wysokości 184,50 zł do 10-go dnia każdego miesiąca. Ponadto spółka "G. S." zobowiązała się do wnoszenia opłat za zużycie energii elektrycznej, wody i gazu za cały okres najmu oraz do utrzymywania w czystości i należytym porządku terenu przed lokalem. Organ wskazał, że stwierdzone naruszenie nie było pierwszym naruszeniem jakiego skarżąca dopuściła się w lokalu, przy ul. S. [...] w Ł..
Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził na wstępie, że organ prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez skarżącą art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia kontroli stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz, że wysokość tej kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu.
Sąd stwierdził, że organu dokonały prawidłowej kwalifikacji uznając, że gry urządzane na automatach objętych postępowaniem - APEX nr [...] i Adeli nr [...] wypełniały definicję gier opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h., co wynikało ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – protokołu kontroli i przeprowadzonego na wymienionych urządzeniach eksperymenty w postaci gier.
Zdaniem Sądu organy również prawidłowo oceniły, że to skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry, w lokalu "O. [...]" mieszczącym się w Ł., przy ul. S. [...] w Ł.. Aktywny udział skarżącej w urządzaniu gier na automatach poza kasynem wynikał przede wszystkim ze stosunku prawnego – umowy podnajmu lokalu użytkowego, jaka łączyła ją ze spółką "G. S." Spółką z o.o. w G. - będącą wynajmującym. Podnajęta przez skarżącą spółce "G. S." powierzchnia w lokalu użytkowym stanowiła, jak ustalono w toku innych postępowań prowadzonych wobec skarżącej, część pawilonu o powierzchni 16 m2, który firma "D." D. S. wynajęła od firmy "K." K. S. na cele użytkowe. Ponadto, co wynikało z protokołu przesłuchania z dnia 20 grudnia 2016 r. do sprawy karno-skarbowej o sygn. RKS [...], skarżąca zeznała, że "czasem osobiście odwiedzała podnajmowany lokal oraz że spółka "G. S." po ostatniej kontroli celników wstawiła kolejne automaty, gdyż nadal obowiązywała umowa podnajmu".
W ocenie Sądu okoliczności te potwierdzały stanowisko organu, że skarżąca brała udział w urządzaniu gier na automatach przy czym bez znaczenia dla sprawy pozostawała okoliczność, że strona nie była właścicielem kontrolowanych urządzeń, ich użytkownikiem, czy konserwatorem. Skarżąca, jako dysponent lokalu, w którym prowadziła własną działalność gospodarczą, zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń używanych do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.
Sąd I instancji zwrócił również uwagę na okoliczność, że skarżąca wielokrotnie już uczestniczyła w zorganizowaniu warunków umożliwiających korzystanie z wstawionych do pozostających w jej dyspozycji lokali automatów, co oznaczało, że systematycznie wraz z właścicielami urządzeń urządzała gry hazardowe poza kasynami gry. Była to świadoma i celowa działalność zarobkowa. Z tego procederu skarżąca uczyniła sobie stałe źródło dochodu.
Sąd stwierdził także, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten nie budził wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia i dał podstawę do uznania, że gry rozgrywane na kontrolowanych w sprawie automatach miały charakter losowy, a skarżąca będąca dysponentem lokalu przy ul. S. [...] w Ł. była podmiotem urządzającym gry na automatach.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
D. T., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich podniesionych w skardze na decyzję organu zarzutów, z ograniczeniem się de facto do ustalenia, że inne sprawy zawisłe przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi wskazują na to, że skarżąca bierze czynny udział w procederze urządzania gier hazardowych, bez odniesienia się do stanu faktycznego w niniejszej sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do nienależytego rozpoznania ww. skargi;
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a, art. 8 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez oddalenie skargi mimo niezebrania i nierozpatrzenia przez organ II i I instancji w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego;
c. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych;
d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie dopuszczenia wnioskowanego przez skarżącą wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka M. T., na okoliczność wynajmu przedmiotowego lokalu na rzecz osób trzecich, pobierania stałego czynszu z tego tytułu i jego rozliczania, braku urządzania przez skarżącą gier hazardowych ani uczestniczenia przez skarżącą na jakimkolwiek etapie tego procederu;
e. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie dopuszczenia wnioskowanego przez skarżącą wniosku o zwrócenie się do Izb Skarbowych w: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie, we Wrocławiu i w Zielonej Górze o wskazanie, czy wobec Spółki G. S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. we właściwości Izby były prowadzone lub są prowadzone postępowania o urządzenie gier hazardowych, o wskazanie czy najemcami lokali na rzecz tej spółki była skarżąca;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci:
a. art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca;
b. art. 89 ust. 1 pkt. 3 u.g.h., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie firmie G. S. Sp. z o.o. z siedzibą w G.;
c. art 6 ust. 4 u.g.h., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 ustawy mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust.4 ustawy.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie od organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Za nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania wymaga, że powołany art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11). Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).
Ponadto, nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ o czym była już mowa uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną.
Zamierzonego skutku nie mogły także odnieść zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 88 § 1 k.p.a..
Należy podkreślić, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. Skoro zarzucane przez autora skargi kasacyjnej przepisy k.p.a. nie miały zastosowania w rozpoznawanej sprawie, to w konsekwencji nie mogło dojść do ich naruszenia w sposób wskazany w skardze kasacyjnej.
Podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Należy przy tym wskazać, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyroki NSA z dnia: 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 2048/08).
W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania nie został skutecznie zakwestionowany.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez błędną wykładnię tychże przepisów, podniesione w pkt 2 b petitum skargi kasacyjnej.
Przede wszystkim należy podkreślić, w rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącej kary pieniężnej stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., nie zaś art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.
Wskazania wymaga, czego skarga kasacyjna zdaje się nie dostrzegać, że kara pieniężna została nałożona na stronę na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych w jej brzmieniu sprzed nowelizacji. Zastosowanie zatem miały słusznie wskazane i użyte powołane regulacje z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Wobec tego za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia prawa materialnego art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. z tej przyczyny, że zawarta w nim regulacja nie była podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz nie stanowiła materialnoprawnej podstawy kontroli jakiej dokonał Sąd I instancji.
Odnosząc się zaś do tej części zarzutu naruszenia prawa materialnego, w której strona podnosi błędną wykładnię art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h., wskazać należy, że zgodnie z treścią powołanego art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Pojęcie "urządzający gry" nie zostało zdefiniowane wprost w przepisach ustawy o grach hazardowych, dlatego w zestawieniu z użyciem przez ustawodawcę pojęcia "prowadzącego działalność w przedmiocie urządzania gier hazardowych" przyjąć należy ukształtowaną orzecznictwem sądów administracyjnych definicję "urządzającego gry". W judykaturze bowiem przyjęto, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zainstalowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości klientów/graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. np. wyroki NSA z: 13 marca 2018 r., sygn. akt: II GSK 3111/17 i II GSK 3581/17; publ. CBOSA). W orzecznictwie podnosi się również, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (por. wyrok NSA z 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3745/17; publ. CBOSA).
"Urządzającym gry" będzie zatem podmiot wypełniający swoim faktycznym działaniem którąkolwiek, część lub wszystkie z wymienionych powyżej przesłanek. Innymi słowy działaniami podmiotu urządzającego gry hazardowe będą działania mające na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych, zgodnie z ich przeznaczeniem, w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki.
Ustalony w sprawie stan faktyczny, który co już stwierdzono nie został skutecznie przez stronę podważony, wskazywała na aktywną działalność w procesie urządzania i funkcjonowania działalności urządzania gier na automatach niezgodnie z przepisami ustawy.
Skarżąca, jako najemca, zawarła w dniu 1 października 2016 r. ze spółką "G. S." (wynajmującą) umowę podnajmu lokalu użytkowego. Przedmiotem podnajmu była część lokalu użytkowego (pawilonu) o powierzchni użytkowej 5 m2, położonego w Ł. przy ul. W. róg S. (§ 1 ust. 1 umowy). Przedmiot najmu oddany został najemcy do wykorzystywania na cele handlowo- usługowe - § 2 pkt 1a umowy. Zgodnie zaś z § 3 i § 4 umowy, najemca zobowiązał się do zapłaty na rzecz wynajmującego czynszu w wysokości 184,50 zł miesięcznie. Najemca zobowiązał się do ponoszenia opłat za zużycie energii elektrycznej, wody i gazu za cały okres najmu na podstawie faktur wystawionych przez dostawców przesłanych wynajmującemu, przestrzegania terminów wnoszenia tych opłat, przy czym najemca zobowiązał się do okazywania wynajmującemu na żądanie opłaconych rachunków za energię elektryczną i opłat za koszty administracyjne oraz do utrzymywania w czystości i należytym porządku terenu przed lokalem (§ 5 umowy). Natomiast zgodnie z § 8 ust. 1 umowy, wynajmujący wyraził zgodę na oddanie części lub całości przedmiotu najmu w podnajem lub użyczenie osobom trzecim.
Co również wynikało z ustaleń poczynionych w sprawie administracyjnej podnajęta przez skarżącą spółce "G. S." powierzchnia w lokalu użytkowym stanowiła część pawilonu o powierzchni 16 m2, który firma "D." D. S. wynajęła od firmy "K." K. S. na cele użytkowe. Ustalono również, na podstawie złożonych przez stronę zeznań do sprawy karno-skarbowej o sygn. RKS [...], że skarżąca czasem osobiście odwiedzała podnajmowany lokal oraz że spółka "G. S." po ostatniej kontroli celników wstawiła kolejne automaty, gdyż nadal obowiązywała umowa podnajmu".
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organów i Sądu I instancji, że skarżąca brała udział w urządzaniu gier na automatach, przy czym bez znaczenia pozostawała okoliczność, że skarżąca nie była właścicielem kontrolowanych urządzeń, ich użytkownikiem, czy konserwatorem. Niewątpliwie bowiem strona skarżąca była zaangażowana w procesie urządzania gier, gdyż będąc dysponentem lokalu, umożliwiając poprzez odstąpienie jego części w formie podnajmu zapewniała klientom tegoż lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu. Innymi słowy skarżąca stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń używanych do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, poprzez samo udostępnienie powierzchni w lokalu pod zainstalowanie urządzeń, zapewnienie ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji urządzania gier na automatach.
Nieusprawiedliwiony okazał się także ostatni z podniesiony w petitum skargi kasacyjnej zarzutów, zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. Według kasatora do naruszenia tego przepisu doszło poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że zgodnie treścią z art. 6 ust. 4 u.g.h., w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 może być prowadzona wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 7a.
Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten nie doprecyzowuje ani rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach ani też rodzaju i formy działalności, w ramach której gry takie są urządzane poza kasynem. Jak stwierdził NSA w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., II GPS 1/16, podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Zatem przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.
Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI