II GSK 869/20

II GSK 869/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1891/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 § 3, art. 113 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 645
art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13l ust. 1, 2 i 3, art. 13k ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 6 pkt 1, art. 16l ust. 1;
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 74
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1990
art. 2 pkt 33, art. 80a ust. 4, art. 80c, art. 100a ust. 4, art. 100ah
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1891/19 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 czerwca 2019 r. nr BEPO.702.2627.2019.1663.02 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1891/19 oddalił skargę A. S. (dalej: strona, skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 18 czerwca 2019 r. nr BEPO.702.2627.2019.1663.02 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się skarżąca i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA). Zaskarżyła wyrok w całości i na podstawie:
1) art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji wniesionej skargi i odmowę uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji, a tym samym zaaprobowanie dokonanych przez organ ustaleń, pomimo dokonania przez organy administracji publicznej błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego w sposób wybiórczy i nieobiektywny, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, dokonywanie dowolnych ocen materiału dowodowego oraz rozstrzyganie istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść strony, w tym m.in. poprzez uznanie, iż:
- całkowita dopuszczalna masa kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wniosku, że skarżąca naruszyła obowiązek wynikający z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: u.d.p.),
- skarżąca jako korzystająca z dróg publicznych jest obowiązana do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej,
oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym działań mających na celu ustalenie całkowitej dopuszczalnej masy kontrolowanego zespołu pojazdów, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż pomimo niezgodności ustaleń organu ze stanem faktycznym, kwestia dotycząca masy pojazdu nie została w żaden sposób wyjaśniona przez Sąd I instancji, a wszelkie działania (i zaniechania) organów w tym zakresie były dokonywane z całkowitym brakiem uwzględnienia interesu obywateli (skarżącej),
b) naruszenie przepisów art. 133 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz wydanie przedmiotowego orzeczenia nie na podstawie akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, a poprzez fragmentaryczne odniesienie się do zgromadzonego materiału oraz dokonanie błędnej oceny dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, co w konsekwencji prowadziło do oddalenia przedmiotowej skargi i odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy dokonując prawidłowej analizy zgromadzonego materiału w sprawie należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie winno być odmienne;
c) naruszenie przepisów art. 106 § 3 i art. 113 § 1 i art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia całości okoliczności faktycznych sprawy i pominięcie przez Sąd I instancji przy rozstrzyganiu sprawy złożonego wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z polisy ubezpieczeniowej, tj. dowodu, którego przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, tj. waga pojazdu w sytuacji, gdy okoliczność ta nie była stwierdzona wystarczająco innymi dowodami;
d) naruszenie przepisów art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. przez oddalenie skargi rozpatrywanej przez Sąd I instancji, pomimo że organ wydający decyzję zaniechał wskazania, którym dowodom dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyny;
e) naruszenie przepisów art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez oddalenie wniesionej skargi przez Sąd I instancji, a tym samym odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo nierozstrzygnięcia przez organ sprawy na korzyść strony skarżącej, podczas gdy:
- w sprawie pozostają wątpliwości co do treści i stosowania norm prawnych (podstawa prawna przedmiotowej decyzji),
- przedmiotem postępowania jest nałożenie na stronę obowiązku (uiszczenie opłaty za przejazd),
- brak jest spornych interesów stron lub interesów osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ,
- zastosowanie rozstrzygnięcia na korzyść nie narusza ważnego interesu publicznego, w tym istotnych interesów państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego,
- sprawa nie dotyczy osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych,
co świadczy o tym, iż w sprawie winno dojść do rozstrzygnięcia wątpliwości powstałych w sprawie na korzyść strony skarżącej;
f) naruszenie przepisu art. 141 p.p.s.a. polegające na uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny, niezawierający wyczerpującego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia jej wyjaśnienie;
2) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. (Dz. U. z 2020 r., poz. 470 z późn. zm.; dalej: u.d.p.) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazuje na brak podstaw do zastosowania ww. przepisów i wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, albowiem masa całkowita pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] nie przekraczała 3,5 tony.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wnosiła o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, a także oświadczyła, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 30 listopada 2023 r. pełnomocnik organu wnosił o oddalnie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Wymaga wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. (Dz. U. z 2023r., poz. 1634), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyłącza zatem przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, to jest sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, a które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Skargę kasacyjną, w granicach której działa Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie
(pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji GITD w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co skutkowało oddaleniem wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion – przypisanego stronie skarżącej – deliktu polegającego na naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu 9 grudnia 2018 r. płatnym odcinkiem drogi krajowej zespołu pojazdów (samochód ciężarowy wraz z przyczepą) o dmc powyżej 3,5 tony, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł.
Skarga kasacyjna nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.Zarzuty środka odwoławczego nie podważają trafności stanowiska WSA, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie narusza prawa.
W sprawie nie było sporne, że w skontrolowanym w ramach kontroli stacjonarnej pojeździe samochodowym (samochodzie ciężarowym Renault Trafic), którego właścicielem była strona, wraz z przyczepą stanowiącego zespół pojazdów, poruszającego się 9 grudnia 2018 r. po odcinku drogi krajowej: nr A4 Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska o godzinie 09:50:11 nie znajdowało się urządzenie pokładowe viaBox służące do naliczania i uiszczania opłat elektronicznych i za ten przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna.
Natomiast sporne było, czy dopuszczalna masa całkowita (w skrócie: dmc) tego zespołu pojazdów składającego się samochodu ciężarowego o nr rejestracyjnym [...] o dmc 2820 kg (nie kwestionowane przez stronę) oraz przyczepy o nr rejestracyjnym [...] przekraczała 3,5 tony. Skarżąca bowiem twierdziła, że dmc przyczepy zsumowane w dmc pojazdu ciężarowego nie przekraczało 3,5 t, co miał potwierdzać dowód rejestracyjny przyczepy (którego strona nie przedstawiła) oraz polisa ubezpieczeniowa przyczepy nr [...] z dnia 17 lipca 2019 r., z której wynikać miało dmc przyczepy nie przekraczające 400kg, a której kopię skarżąca dołączyła do skargi i oczekiwała dopuszczenia dowodu z tego dokumentu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez Sąd I instancji. Natomiast GITD, a za nim WSA, opierając się na danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (w skrócie: CEPiK) uważali, że dmc ww. zespołu pojazdów wynosiło 3570 kg, gdyż dmc przyczepy wynosiło 750 kg. Brak było w CEPiK danych o umowie ubezpieczeniowej z tytułu OC dotyczącej przyczepy. Według danych z CEPiK wywnioskowano, że skarżąca powinna była zainstalować urządzenie viaBox w pojeździe samochodowym o nr rejestracyjnym [...] i uiścić opłatę elektroniczną za przejazd wskazanymi odcinkami dróg krajowych, czego nie uczyniła. Konsekwnecją opisanego zachowania strony, było nałożenie na nią przez GITD kary pieniężnej 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu w dniu 9 grudnia 2018r. po ww. odcinku drogi krajowej.
Podjęta na gruncie zarzutów skargi kasacyjnej próba podważenia tego faktu oraz znaczenia jego konsekwencji prawnych nie może być uznana za uzasadnioną, a co za tym idzie skuteczną.
Należy zauważyć, że kontrola prawidłowści uiszczenia opłaty elektronicznej za opisany przejazd w dniu 9 grudnia 2018 r. została przeprowadzona jako kontrola stacjonarna, dopuszczona na podstawie § 3 ust. 3 rozprządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 paźdzeirnika 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. poz. 1859). Kontrola stacjonarna na mocy § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia oznaczała kontrolę prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych albo przenośnych przyrządów automatycznie ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W wyniku przeprowadzenia kontroli stacjonarnej zarejestrowaniu, zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia, mogły podlegać, m.in.: obrazy pojazdu będącego przedmiotem kontroli (pkt 1), dane identyfikacyjne urządzenia (pkt 2); numer rejestracyjny pojazdu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 3); dane umożliwiające ustalenie (pkt 4): kategorii pojazdów w celu określenia stawki opłaty elektronicznej oraz liczby osi, jeżeli w przepisach zróżnicowano stawki opłaty elektronicznej ze względu na liczbę osi pojazdu; czas i datę przeprowadzonej kontroli (pkt 5).
Zdaniem NSA uregulowanie opisanego trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej w ww. rozporządzeniu było dopuszczalne, mając na uwadze treść delegacji ustawowej do wydania omawianego aktu, zawartej w art. 13l ust. 2 u.d.p., a mówiącej, że minister właściwy do spraw transportu określiając, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb, sposób i zakres ww. uwzględni technologię wykorzystaną w systemie elektronicznego poboru opłat elektronicznych.
Jednocześnie należy zauważyć, że protokól kontroli, na mocy § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, sporządzało się z czynności przeprowadzonych w ramach kontroli mobilnej (kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej dokonywanej bezpośrednio przez kontrolującego), co z kolei miało oparcie także w art. 13l ust. 1 u.d.p., w myśl którego do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego i art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm.), który wskazywał, że protokół kontroli sporządza się z kontroli drogowej.
Zatem z kontroli stacjonarnej nie sporządzało się protokołu kontroli, a wydruki z informacjami z urządzenia kontrolnego oraz z CEPiK, co też organ uczynił.
Skarżąca nie podważyła skutecznie dokumentów, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych organu, które doprowadziły do nałożenia na nią kary pieniężnej 1500 zł na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1 u.d.p.
Jak zaznaczono, dokumentami tymi tymi, oprócz informacji z urządzenia kontrolnego łącznie ze zdjęciami omawianego zespołu pojazdów były dane z CEPiK.
Skarżąca, kwestionując dane z CEPiK, powoływała się na raport NIK z 2017 r. oraz dane z polisy ubezpieczeniowej. Co do raportu NIK, pochodził on z 2017 r., a naruszenie miało miejsce 9 grudnia 2018 r., do którego to momentu przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990; dalej: p.r.d.), także w zakresie dotyczącym centralnej ewidencji kierowców (Dział IV rozdział 1a p.r.d.) i centalnej ewidencji pojazdów (dział III rozdział 2a p.r.d.) uległy zmianie. Ewidencje te prowadzi minister właściwy do spraw informatyzacji w systemie teleinformatycznym (art. 80a ust. 4 i art. 100a ust. 4 p.r.d.) i dane zgromadzone w ewidencji udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, podmiotom wymienionym w art. 100ah i art. 80c p.r.d. Zatem Ewidencja ta ma charkter urzędowy. Skarżąca zaś danym z Ewidencji przeciwstawić chciała dane z polisy ubezpieczeniowej przyczepy o nr rejestracyjnym [...], czyli dokumentu o charakterze umownym, potwierdzającym zawarcie umowy ubezpieczenia, którego treść ustalają strony umowy i do tego obejmującej okres od 24 lipca 2019 r. do 23 lipca 2020 r., czyli w żaden sposób nie obejmującego daty naruszenia – 9 grudnia 2018 r. Dokumentem, który pozwoliłby skonfrontować prawidłowość wpisów w CEPiK byłby dowód rejestracyjny przyczepy, o którym strona także wspominała w skardze kasacyjnej (k. -62, 64 akt sądowych), a którego nie przedstawiła ani w postępowaniu administracyjnym, mimo pouczenia o możliwości przedstawienia dowodów, zawartego w zawiadomieniu GITD z 17 kwietnia 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu sądowym.
Wobec powyższego WSA słusznie uznał, że organ zebrał kompletny materiał dowodowy, zgodnie z wymogiem z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), a następnie wszechstronnie i całościwo go rozpatrzył, zgodnie z wymogiem z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Co do akceptacji przez WSA naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. należy zauważyć, że w ww. § wymieniono w pkt 1-9 elementy decyzji. Strona nie sprecyzowała, których elementów decyzji dotyczył zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., a co powinna była uczynić z uwagi na wymogi stawiane skardze kasacyjnej przez art. 183 § 1 i art. 174 pkt 2 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Należy jednocześnie podnieść, że decyzja w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. ma charakter związany, jak wynika z treści art. 13k ust. 1 u.d.p. Kwestia ta ma istotne znaczenie, gdyż w sprawach, w których wprowadzona jest instytucja tzw. decyzji związanej nie ma podstaw do stosowania art. 7 k.p.a., który to przepis dotyczy wyrażania racji interesu jednostki i interesu publicznego przy wydawaniu decyzji pozostawionych uznaniu administracyjnemu organu
(por. A. Wróbel w: Jaśkowska M., Wilbrandt-Gotowicz M., Wróbel A. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2023, komentarz do art. 7 k.p.a., t. 4 i przytoczone tam orzeczenia).
Dlatego niezasadny okazał się zarzut zgłoszony w pkt 1) lit. a) petitum skargi kasacyjnej - naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw . z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a.
Niezasadny okazał się także zarzut zgłoszony w pkt 1) lit.d) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 8 k.p.a. Jak wyjaśniono wyżej WSA podał, w oparciu o jakie dowody uznał, że stanowisko GITD było prawidłowe. Okoliczność, że skarżąca jedynie polemizowała z tą opinią, odwołując się, ale nie przedstawiając istotnego dowodu, którym tylko ona dysponowała (dowód rejestracyjnny przyczepy), a równocześnie dołączając do skargi do WSA nie mający znaczenia dowód – polisę ubezpieczeniową przyczepy, nie mogły stanowić o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., bo uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł. Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, do których musiałby odnieść się GITD. Nie można działaniu organu, który zebrał wystarczający materiał dowodowy, pouczył stronę o jej uprawnieniach procesowych, z których nie skorzystała, zarzucić naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., że nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników (skarżącej) do władzy publicznej, a WSA tego uchybienia nie dostrzegł.
Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutówu z pkt 1) lit. b) i lit. c) petitum skargi kasacyjnej - naruszenia art. 133 oraz art. 106 § 3 i art. 113 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. W myśl art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z: 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2741/20; 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 2088/21).
W niniejszej sprawie WSA dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji na podstawie całości akt sprawy. Prawidłowo wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił wniosku dowodowego strony o dopuszczenie dowodu z polisy ubezpieczoniewej nr [...] na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten pozwala Sądowi na przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Słusznie WSA zauważył, że przedłożony dowód nie był niezbędny (choć w rzeczywistości był nieprzydatny) do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd I instancji nie naruszył także art. 113 § 1 p.p.s.a., w myśl którego przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Przez "dostateczne wyjaśnienie sprawy", o którym mowa w powołanym przepisie rozumie się nie konieczność wyjaśnienia przez sąd stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz stan zdolności w sprawie sądowoadministracyjnej do wydania wyroku, a zatem dokonania przez sąd oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu czy też nie. Przepis ten ma charakter techniczny, a więc może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy, gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał jeszcze sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 15 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 3414/19). W niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia wymogom z art. 113 § 1 p.p.s.a. (vide: protokół rozprawy przed WSA z 16 stycznia 2020 r, k. -37 akt sąd).
Natomiast zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. wyroki NSA w sprawie II OSK 2741/20 oraz z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1840/21), a do czego satwiając ten zarzut, zmierzała skarżąca.
Powołany w ramach zarzutu z pkt 1) lit. c) przez skarżącą kasacyjnie końcowo w powiązaniu z powyższymi przepisami art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł być naruszony poprzez "brak wyjaśnienia całości okoliczności faktycznych sprawy". Przepis ten, stanowiąc, że uzasadnienie powinno zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania, określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. kwestionować można jedynie "techniczną kompletność" uzasadnienia. Za pomocą zarzutu naruszenia ww. przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 6413/21; 8 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 640/20,
9 marca 2023r., sygn. akt II GSK 131/20), a taką próbę podjęła skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zdaniem Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji zodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. przedstawił stan sprawy, przytoczył zarzuty podniesione w skardze, stanowiska stron, podał podstawę prawną rozstrzygnięcia i ją wyjaśnił, wskazań nie zawarł, gdyż sprawa nie podlegała ponownemu rozpatrzeniu.
Dlatego niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zgłoszony w pkt 1) lit. f) petitum skargi kasacyjnej.
Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu z pkt 1 ) lit. e) petitum skargi kasacyjnej- naruszenia art. 151 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. Ostatni powołany przepis stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Z treści tego przepisu wynika, że zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony dotyczy jedynie wątpliwości co do treści normy prawnej, a nie wątpliwości dotyczących prawidłowego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie (por. wyroki NSA z: 21 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1526/18, 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1711/18). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, stan prawny oraz stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ, a ocenę tę prawidłowo zaaprobował orzekający w sprawie Sąd I instancji. Zresztą skarżąca nie podważała wykładni przepisów u.d.p. stanowiących materialną podstawę wymierzenia kary, dokonaną przez organ i zaaprobowaną przez WSA. Uważała, że zostały nieprawidłowo poczynione ustalenia faktyczne i w następstwie tego dokonano niewłaściwej subsumpcji art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., a w konsekwencji - art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Należy dodać, że wątpliwości o jakich mowa w art. 7a § 1 k.p.a. muszą wystąpić po stronie organu, względnie sądu administracyjnego, a nie u adresata rozstrzygnięcia. W sprawie nie zaistniały wątpliwości co do treści normy prawnej oraz niedające się usunąć wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy.
Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania przedstawione w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej. Tym samym nie został podważony stan faktyczny ustalony przez GITD i zaakceptowany przez Sąd I instancji. Skoro dmc zespołu pojazdów poruszającego się 9 grudnia 2018 r. po ww. odcinku drogi krajowej przekroczyło 3,5 t, bo dmc przyczepy wynosiło 750 kg, a cieżąrowego pojazdu samochodowego – 2820 kg, to organ słusznie wymierzył karę 1500 zł na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Przepis ten stanowi, że za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 (Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 p.r.d., za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej) wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł - w pozostałych przypadkach, czyli gdy nie jest to zespół pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożony z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy. Na mocy art. 13k ust. 4 u.d.p. prawidłowo karę pieniężną nałożono na skarżącą, gdyż kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą.
Zatem niezasadny okazał się także zarzut z pkt 2) petitum skargi kasacyjnej.
Wobec powyższego skargę kasacyjną strony, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.
O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit.c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), mając na uwadze, że organ był reprezentowany na rozprawie przez pełnomocnika, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, nie sporządził i nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.