II GSK 866/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach, uznając dzierżawcę lokalu za współurządzającego gry.
Skarga kasacyjna dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem. Skarżący, będący dzierżawcą lokalu, twierdził, że jedynie udostępnił powierzchnię podmiotom eksploatującym automaty i nie brał udziału w ich urządzaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że na podstawie umowy dzierżawy i ustaleń faktycznych, skarżący aktywnie współdziałał w organizacji gier, stwarzając warunki techniczne, ekonomiczne i organizacyjne dla ich funkcjonowania, co uzasadniało przypisanie mu statusu "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy hazardowej. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry", twierdząc, że jego rola ograniczała się do dzierżawy powierzchni lokalu, a nie aktywnego udziału w organizacji gier hazardowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może być nałożona na więcej niż jeden podmiot, jeśli można im przypisać cechę "urządzającego gry". Sąd analizując umowę dzierżawy zawartą przez skarżącego ze spółką eksploatującą automaty, uznał, że skarżący aktywnie współdziałał w organizacji gier, zapewniając dostęp do lokalu, nadzór nad urządzeniami, dokumentowanie poboru gotówki oraz warunki techniczne i ekonomiczne dla funkcjonowania automatów. W ocenie NSA, takie działania uzasadniały przypisanie skarżącemu statusu "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia) i art. 133 § 1 p.p.s.a. (oparcia wyroku na aktach sprawy), uznając, że uzasadnienie WSA było wystarczające, a rozstrzygnięcie oparte na zgromadzonym materiale dowodowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot dzierżawiący lokal, który aktywnie współdziała w organizacji gier poprzez zapewnienie warunków technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych dla funkcjonowania automatów, może być uznany za "urządzającego gry".
Uzasadnienie
NSA uznał, że szerokie rozumienie pojęcia "urządzającego gry" jest niezbędne dla skuteczności systemu kontroli i zapobiegania obejściu prawa. Analiza umowy dzierżawy wykazała, że skarżący nie tylko udostępnił lokal, ale aktywnie uczestniczył w procesie organizacji gier, co uzasadniało przypisanie mu odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Sankcja może być nałożona na więcej niż jeden podmiot, jeśli można im przypisać cechę "urządzającego gry". "Urządzanie gier" obejmuje ogół czynności logistycznych umożliwiających realizację działalności hazardowej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.h. art. 14 § ust. 1
Ustawa o grach hazardowych
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność wszelkich dowodów przyczyniających się do wyjaśnienia sprawy.
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 199
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 11
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności przez WSA, pomimo braku odniesienia się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę udziału skarżącego w urządzaniu gier hazardowych. Błędna wykładnia pojęcia "urządzającego gry" przez WSA, jako obejmującego skarżącego, którego czynności sprowadzały się do zapewnienia dostępu do lokalu i udostępnienia go podmiotowi eksploatującemu automaty. Pominięcie przez WSA faktu, że to spółka H. Sp. z o.o. urządzała gry hazardowe, za co skazany został prezes zarządu tej spółki. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w odniesieniu do skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" szerokiego zakresu definicji podmiotu urządzającego gry na automatach, jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych skarżący jako wynajmujący zobowiązał się do aktywnego uczestnictwa w działalności najemcy poprzez sprawowanie przez niego nadzoru nad urządzeniami odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier na automatach w zakresie odnoszącym się do miejsca ich urządzania oraz odpowiedzialność karna za urządzanie gier hazardowych mają inny charakter odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. ma charakter obiektywny i jest oderwana od winy
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
członek
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"urządzającego gry\" w kontekście odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych na automatach, zwłaszcza w sytuacji umów dzierżawy lokali."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o grach hazardowych z 2009 r. oraz umową dzierżawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na regulacje prawne i potencjalne kary. Szerokie rozumienie pojęcia "urządzającego gry" przez NSA jest kluczowe dla branży.
“Dzierżawca lokalu ukarany za urządzanie gier hazardowych – NSA precyzuje pojęcie "urządzającego gry".”
Sektor
gry losowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 866/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/ Dorota Dąbek Izabella Janson Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane I SA/Bk 70/19 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2019-05-22 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 471 art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity. Dz.U. 2017 poz 201 art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 , art. 199, art. 210 § 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 11, art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 70/19 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2018 r. nr 2001-IOA.4246.145.2018 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 70/19, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę B. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył B. K., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 § 1, art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 199a § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej jako: o.p.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe przeprowadzenie przez sąd administracyjny pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę zasadności uznania, że Skarżący brał udział (współdziałał) w urządzaniu gier hazardowych przez H. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa w C.; 2. art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm.; dalejjako: u.g.h.) poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w świetle okoliczności faktycznych sprawy, jako obejmującego również Skarżącego, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do zapewnienia dzierżawcy niezakłóconego dostępu do przedmiotu dzierżawy oraz udostępnienia przedmiotu dzierżawy w stanie umożliwiającym umówiony użytek; 3. art. 11 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 191, art. 199, art. 210 § 4 o.p. poprzez pominięcie, że to H. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa w C., a nie Skarżący urządzała i prowadziła w dniu 12.08.2015 r. (w dacie kontroli przez funkcjonariuszy służby) gry hazardowe w lokalu przy ul. S. [...] w S., za co wyrokiem z dnia [...].06.2017 r., został skazany S. O. prezes zarządu spółki H. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa w C. II. prawa materialnego, tj.: - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w świetle okoliczności faktycznych sprawy, jako obejmującego również Skarżącego, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wydzierżawienia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty, bez dokonywania, co wynika wprost z materiału zebranego w sprawie oraz ze stanu faktycznego, jakichkolwiek czynności i działań dotyczących urządzania gier, a tym samym niezasadne objęcie Skarżącego zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej za "urządzanie gier" na automatach. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. W pierwszej kolejności autor skargi kasacyjnej kwestionuje dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu urządzającego gry na automatach, jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna, jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawierała legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługiwała się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Przyjąć wobec tego należy, że "urządzającym grę" jest ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w loterii pieniężnej, loterii fantowej, bingo fantowe, grze hazardowej, turnieju pokera, grze liczbowej, grze hazardowej prowadzonej bez koncesji lub zezwolenia, czy w grze na automatach prowadzonej poza kasynem gry. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji nie twierdził, że urządzającym gry jest podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty i który nie dokonywał żadnych innych czynności dotyczących organizacji gier. Wręcz przeciwnie, Sąd I instancji swoje stanowisko wywiódł ze zgromadzonego materiału dowodowego, przede wszystkim z analizy umowy z 1 lipca 2015 r. dotyczącej dzierżawy powierzchni stanowiącej część lokalu ze Spółką z o.o. Sp. k. H., w ramach której w lokalu przy ul. W. [...] w S. skarżący umożliwił spółce zainstalowanie urządzeń do gier. Jak wynika ze znajdującej się w aktach umowy dzierżawy powierzchni, w myśl § 2 pkt 1 tej umowy wynagrodzenie z tytułu dzierżawy wynosiło 600 zł miesięcznie, a czynsz dzierżawny był płatny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane (włącznie). W przypadku braku używania urządzenia obowiązek zapłaty czynszu aktualizuje się w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja i używanie urządzenia lub urządzenie dotychczas używane i eksploatowane zostało zastąpione nowym uruchomionym urządzeniem. Na podstawie tej umowy zarówno organy jak i Sąd I instancji zasadnie uznały, że jej zapisy wskazywały, że skarżący kasacyjnie, jako aktywnie współdziałający z wymienioną spółką, byli urządzającymi gry na umieszczonych w lokalu automatach. Na mocy wskazanej umowy ustalono, że skarżący jako wynajmujący zobowiązał się do aktywnego uczestnictwa w działalności najemcy poprzez sprawowanie przez niego nadzoru nad urządzeniami. Trafnie bowiem zauważył Sąd I instancji, że wystawienie faktury przez dzierżawcę następowało w dniu wyjęcia gotówki z urządzeń, a otwarcie urządzeń i pobranie z nich środków finansowych miało następować w obecności wydzierżawiającego lub jego przedstawiciela i musiało być dokumentowane protokołem. Uzasadniony jest również pogląd Sądu I instancji, że za sprawowaniem przez Skarżącego nadzoru nad urządzeniami przemawia także § 2 ust. 3 umowy stanowiący, że w przypadku wymiany urządzenia w § 2 ust. 2 zostaną wprowadzone zmiany do "Listy aktualizacji urządzeń do umowy dzierżawy powierzchni" lub zostanie sporządzony kolejny dokument o w/w nazwie, który zostanie załączony do umowy w formie pisemnego aneksu. Zasadnie też zaznaczył WSA, że spółka będąca dysponentem automatów nie uzyskała prawa władania jakąkolwiek wyodrębnioną częścią lokalu – umowa dotyczy bliżej nieokreślonych 4 m² powierzchni lokalu. Tym samym skarżący stwarzał techniczne, ekonomiczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Czym innym będzie bowiem faktyczne wykonanie umowy najmu przez wynajmującego sprowadzające się wyłącznie do oddania lokalu do używania na czas określony w umowie i zgodnie z przeznaczeniem lokalu oraz pobieranie ustalonego umową czynszu bez jakiejkolwiek innej ingerencji wynajmującego w przedmiot najmu i prowadzoną w nim działalność. Czym innym zaś będzie wynajęcie lokalu z jednoczesnym ustaleniem szeregu uprawnień i obowiązków wynajmującego, związanych w sposób mniej lub bardziej ścisły, tak z samym przedmiotem umowy jak i działalnością w nim prowadzaną przez wynajmującego, w tym z działaniem (funkcjonowaniem) przedmiotów umieszczonych przez najemcę w wynajętym lokalu. Mając na uwadze przedstawione wyżej, a nieskutecznie zakwestionowane rozumienie "urządzania gier", w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd I instancji, subsumcja zachowania skarżącego pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest prawidłowa, gdyż ogół ustaleń dotyczących roli skarżącego w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego pozwalał na przyjęcie, że był on urządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Całkowicie chybiona okazała się również argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia przez WSA przepisów Kodeksu cywilnego przy interpretacji postanowień umowy. Zasady prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych dowodów w postępowaniu administracyjnym regulowały przepisy Ordynacji podatkowej. Działając zgodnie z tymi przepisami, organy nie dokonywały klasyfikacji umowy i analizy jej zgodności z przepisami prawa cywilnego, a prawidłowo zwróciły uwagę na te elementy umowy, które są istotne z punktu widzenia norm prawa administracyjnego. W konsekwencji za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowane w punkcie II. petitum skargi kasacyjnej. W świetle przywołanych okoliczności faktycznych brak jest także podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego naruszenia był istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy dokonały niezbędnych ustaleń oraz prawidłowej ich oceny, pozwalających na przyjęcie, że skarżący dokonywał czynności polegających na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry. Nie można jednocześnie, w świetle ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że jego czynności sprowadzały się do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty, bez dokonywania żadnych innych czynności dotyczących organizacji gier. Jak już bowiem wskazano, materiał dowodowy, jaki pozyskały organy dawał podstawy do uznania, że skarżący był aktywnym uczestnikiem procesu organizowania gier hazardowych. Wskazane dowody nie mogły zatem mieć dla sprawy znaczenia, jakie stara się im przypisać skarżący. Należy dodać, iż niewątpliwie w myśl zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 o.p. i konkretyzującym tę zasadę art. 187 § 1 o.p., na organach spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, jak i obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. O tym zaś, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy decyduje znajdująca zastosowanie w sprawie norma prawa materialnego. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Przytoczony przepis może być zatem zastosowany wobec urządzającego gry w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy wskazuje ponadto, że były to gry na automatach - w rozumieniu ustawy o grach hazardowych - i urządzano je poza kasynem. Na powyższe okoliczności – w myśl art. 180 o.p. - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasadnie oceniono także dowody z materiału zgromadzonego w sprawie karnoskarbowej. Nie można zatem zgodzić się też z zarzutem naruszenia art. 11 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 , art. 180, art. 181 , art. 187, art. 188, art. 191 , art. 199 oraz art. 210 § 4 o.p. poprzez pominięcie, że to H. Sp. z o.o. Sp. k. w C., a nie Skarżący urządzał i prowadził w dniu 12 sierpnia 2015 r. (w dacie kontroli przez funkcjonariuszy służby) gry hazardowe we wskazanym lokalu, za co wyrokiem z dnia [...].06.2017 r., został skazany S. O. prezes zarządu H. Sp. z o.o. Sp. k. Odnosząc się dodatkowo do tego zarzutu w kontekście art. 11 p.p.s.a. należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier na automatach w zakresie odnoszącym się do miejsca ich urządzania oraz odpowiedzialność karna za urządzanie gier hazardowych mają inny charakter. Odpowiedzialność karno-skarbowa oparta jest bowiem na odmiennych przesłankach niż odpowiedzialność za delikt administracyjny. O ile pierwsza z nich, oparta jest na zasadzie winy - którą można przypisać osobie fizycznej - to druga oparta jest już na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Ponadto, o ile główną funkcją odpowiedzialności karnej jest funkcja represyjna, czyli odwet za popełniony czyn zabroniony, to główną funkcję odpowiedzialności administracyjnej stanowi funkcja szeroko pojętej prewencji. Należy dodatkowo przypomnieć, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku zapadłego w postępowaniu karnym. Skład orzekający NSA w tej sprawie podziela przedstawione wyżej stanowisko, które jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Opisana w art. 11 p.p.s.a. zasada związania wyrokiem karnym, dotyczy jednak jedynie wyroku skazującego względem osoby sprawcy (por. np. wyroki NSA z dnia: 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2070/09 i sygn. akt I FSK 790/10; 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2204/15 oraz 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2274/15). Przepisu tego nie można interpretować rozszerzająco, co oznacza, że w postępowaniu administracyjnym także Skarżącego można było uznać za współurządzającego (razem z osobą skazaną) gry na gruncie ustawy hazardowej. Wyroku skazującego inną osobę niż skarżący, za niezgodne z przepisami urządzanie gier, WSA w żaden sposób nie kwestionował. Należy zauważyć, że postępowanie karno-skarbowe oraz postępowanie administracyjne, prowadzone z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, są odrębnymi sprawami, których wyniki nie zależą od siebie nawzajem (por. wyroki NSA: z 12 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 353/17, z 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 801/17, z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II GSK 3120/17 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konkludując należy ponownie podkreślić, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. ma charakter obiektywny i jest oderwana od winy, której stwierdzenie jest z kolei konieczne do wymierzenia kary za popełnienie czynu zabronionego z art. 107 § 1 k.k.s. (zob. np. wyrok NSA z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4522/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane przez Skarżącego orzeczenie nie mogło więc wywrzeć żadnego wpływu na wszczęcie i prowadzenie wobec niego postępowania w przedmiocie wymierzenia mu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z tego powodu, nieodniesienie się sądu do ww. orzeczenia nie stanowi wady skutkującej uchyleniem zaskarżonego wyroku, bowiem nie stanowi takiej jego wady, która mogłaby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych uwag jako bezzasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 133 § 1 , art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w świetle okoliczności faktycznych sprawy, jako obejmującego również Skarżącego, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do zapewnienia dzierżawcy niezakłóconego dostępu do przedmiotu dzierżawy oraz udostępnienia przedmiotu dzierżawy w stanie umożliwiającym umówiony użytek. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Konsekwencją powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracynym, jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując więc - do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd pominął dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, czy też dokonał własnych. Zdaniem NSA takie błędy nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na materiale zgromadzonym przez organy administracji, nie pominął żadnych dowodów, nie orzekał na podstawie dowodów nieistniejących. Podnieść przy tym należy, że przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu - kontrolującego legalność zaskarżonej decyzji - jest więc ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Jednakże jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 858/10, LEX nr 1151731, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11 LEX nr 1145067, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co próbowano czynić w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie. Również nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., który ma także charakter wynikowy, stanowiący o tym, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargą kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI