II GSK 864/21

II GSK 864/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1592/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-01
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 94a ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1592/20 w sprawie ze skargi D. S.A. w W. na decyzję Głównego Inspektor Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie reklamy aptek ogólnodostępnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. S.A. w W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1592/20 oddalił skargę D. S.A. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie reklamy aptek ogólnodostępnych.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z [...] maja 2019 r. nałożył na D. S.A. w Warszawie karę pieniężną w wysokości 47 500 zł za prowadzenie reklamy 50 aptek ogólnodostępnych, zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego, za pomocą czterech spotów telewizyjnych dotyczących produktów marki "D. Product" ([...], emitowanych w ogólnopolskich stacjach telewizyjnych w lutym 2017 r.
Główny Inspektor Farmaceutyczny, po rozpatrzeniu sprawy w następstwie wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego poprzez promocję określonych produktów "D. Product", Spółka w sposób pośredni reklamowała również działalność aptek ogólnodostępnych należących do sieci "D. Apteki [...]", którą zarządza. Podobieństwo zachodzące pomiędzy oznaczeniem stosowanym do "D. Product" oraz "D. Apteki [...]" jest na tyle wyraźne, że umożliwia konsumentom powiązanie reklamy konkretnego asortymentu z miejscem jego sprzedaży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę Spółki na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zwrócił uwagę na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych oraz podniósł, że reklamą działalności apteki jest działanie z zamiarem zachęcenia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece – niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków – jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Sąd podzielił stanowisko organu, że filmy reklamowe zawierają pozytywny przekaz, dotyczący aptek działających pod nazwą "D. Apteka [...]", który mógł wpłynąć na wybór apteki przez pacjenta. Tym samym Sąd stanął na stanowisku, że treść spotów stanowiła materiał reklamujący apteki prowadzone przez Spółkę, a zatem spoty stanowiły reklamę skojarzeniową. Sąd podzielił również stanowisko organów odnośnie do wysokości nałożonej na Spółkę kary pieniężnej.
D. S.A. w Warszawie zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, domagając się jego uchylenia i orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a. to jest uchylenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...]czerwca 2020 r., znak [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z [...] maja 2019 r., znak [...], a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
A) naruszenie prawa materialnego, to jest:
a) przepisu art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z2020 r., poz. 944 ze zm., dalej: P.f.), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że emitowanie w lutym 2017 r. czterech spotów telewizyjnych dotyczących produktów marki "D. Product" stanowiło naruszenie zakazu reklamy 50 aptek ogólnodostępnych zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego, wymienionych w sentencji decyzji organu pierwszej instancji, i ich działalności,
b) przepisu art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1 P.f. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że emitowanie w lutym 2017 r. czterech spotów telewizyjnych dotyczących produktów marki "D. Product" stanowiło naruszenie zakazu reklamy 50 aptek ogólnodostępnych zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego, wymienionych w sentencji decyzji organu pierwszej instancji, i ich działalności, co powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 47 500 zł;
B) naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi pomimo, iż zaskarżona decyzja znak [...]Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] czerwca 2020 r. naruszała wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania, tj.:
a) art. 6, 7, 11, 75 § 1, 77 § 1 i § 4, 80 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 94a ust. 1 P.f., poprzez niedopuszczenie jako dowodów wszystkiego, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie było sprzeczne z prawem oraz brak wszechstronnej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało błędnymi ustaleniami dotyczącymi charakteru i istoty emitowania w lutym 2017 r. czterech spotów telewizyjnych dotyczących produktów marki "D. Product", a w konsekwencji do wadliwego uznania tych działań za reklamę 50 aptek ogólnodostępnych zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego, wymienionych w sentencji decyzji organu pierwszej instancji, i ich działalności,
b) art. 15 i art. 8 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz bezstronności, poprzez zajęcie merytorycznego, odmiennego od stanowiska organów pierwszej instancji w takich sprawach, stanowiska przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego rozstrzygniętego decyzją znak [...]Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z [...] maja 2019 r. przed wydaniem tej decyzji przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu, co miało bezpośredni wpływ na treść decyzji znak [...]Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z 28 maja 2019 r. poprzez przyjęcie merytorycznego stanowiska Organu drugiej instancji;
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi skutkujące brakiem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych – Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...]czerwca 2020r., znak [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z [...] maja 2019 r., znak [...]- wydanych w niniejszej sprawie, a w rezultacie naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie.
Główny Inspektor Farmaceutyczny w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie wystąpiła. Zaznaczyć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji, o czym świadczy związanie podstawami skargi kasacyjnej, sprowadzające się do tego, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa autor skargi kasacyjnej podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma nie tylko obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2702/16).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a., oznacza obowiązek powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora tego środka odwoławczego, uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że do autora skargi kasacyjnej należy wykazanie i uzasadnienie, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wyjaśnieniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego należy wykazać, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada (lub nie odpowiada) stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej. W tym przypadku autor skargi kasacyjnej musi podać dlaczego konkretny przepis prawa materialnego nie miał (lub miał) zastosowania w sprawie (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1342/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15;). Podkreślić przy tym należy, że ocena zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22).
Mimo że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczność należytego uzasadnienia podstaw kasacyjnych oznacza, że autor skargi kasacyjnej obowiązany jest wskazać przepis prawa, który w jego ocenie został naruszony, a także uzasadnić, w czym upatruje uchybienia temu przepisowi. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być zatem sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które wnoszący skargę kasacyjną uznaje za naruszone.
Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.
W przypadku skargi kasacyjnej, będącej kwalifikowanym środkiem odwoławczym, czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest istotna z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (por. wyrok NSA z 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17).
Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne z uwagi na sposób w jaki została zredagowana skarga kasacyjna.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie wymagała rozważenia, czy zlecenie przez stronę skarżącą emisji w ogólnopolskich stacjach telewizyjnych czterech spotów reklamujących "D. Product": [...] stanowiło prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki (to jest sieci aptek ogólnodostępnych D. o nazwie [...], położonych na terenie województwa dolnośląskiego) uzasadniające przypisanie stronie tego naruszenia, czy też, jak podnosi strona skarżąca kwestionując prawidłowość tego stanowiska, nie stanowiło niedozwolonej reklamy wymienionej sieci aptek. za niezasadny należało uznać zarzut z pkt B.
Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze wymogi jakie powinna spełniać skarga kasacyjna wynikające z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a., uznał za niezasadny zarzut z punktu B lit. a) petitum skargi kasacyjnej zmierzający do podważenia prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych.
Przede wszystkim nieprawidłowa jest konstrukcja omawianego zarzutu. W jego uzasadnieniu nie wyjaśniono, ani nie wskazano, o jakie konkretnie braki postępowania wyjaśniającego, czy też braki oceny przeprowadzonych w nim dowodów miałoby chodzić – w tym, jakiego rodzaju "kluczowy dowód" miałby nie zostać przeprowadzony, a którego przeprowadzenie mogłoby mieć znaczenie w sprawie (por. s. 9 skargi kasacyjnej). Ponadto nie wyjaśniono, jakie konkretnie miałoby być ich znaczenie dla wyniku tego postępowania, lecz eksponowano wadliwość oceny prawnej faktów ustalonych w toku tego postępowania. W związku z tym trzeba przede wszystkim podnieść, że ustaleń faktycznych nie należy mylić z ich oceną prawną. Jeżeli tak, to omawiany zarzut zmierzający do wykazania nieprawidłowości ustaleń faktycznych, nie może być uznany za skuteczny.
Kwestionując stanowisko Sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie również organów administracji publicznej, odnośnie do oceny zachowania polegającego na zleceniu emisji w ogólnopolskich stacjach telewizyjnych spotów reklamujących "D. Product": [...], strona niezasadnie upatruje wadliwości tej oceny w naruszeniu wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 75 § 1 i § 4, art. 80 oraz art. 107 k.p.a.
Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie było prowadzone w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem zakazu prowadzenia reklamy apteki oraz jej działalności, zatem zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz koniecznych do przeprowadzenia w tym postępowaniu ustaleń wyznaczała norma prawa materialnego rekonstruowana z przepisu art. 94a w związku z art. 129b ust. 1 P.f.
Uwzględniając, że punktem wyjścia dla dokonywanego przez organ administracji ustalenia koniecznego zakresu postępowania wyjaśniającego w sprawie są normy prawa materialnego, a w istocie przyjmowane przez ten organ ich rozumienie, to omawiany zarzut nie odnosi się do sfery faktów, lecz do podejścia organu administracji publicznej, a co za tym idzie Sądu pierwszej instancji, do rozumienia regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Jeżeli za fakt należałoby uznać zdarzenie, zjawisko lub sytuację, które miały miejsce, to gdy chodzi o rozpoznawaną sprawę oraz jej okoliczności, które przyjęte zostały przez Sąd pierwszej instancji za podstawę wyrokowania, za "fakt" należałoby uznać zlecenie przez Spółkę, w lutym 2017 r., w ogólnopolskich stacjach telewizyjnych, emisji czterech spotów o określonej i konkretnej treści reklamujących "D. Product": [...]. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporna, ani treść emitowanych spotów reklamowych, ani też miejsce, forma oraz okres ich emisji, ani też to, kto emisję tych spotów zlecał.
Inną natomiast i sporną w sprawie kwestią jest, czy w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa stanowi to niedozwoloną reklamę apteki oraz jej działalności, czy też nie, co jest już ocenę formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa, który wiąże się z potrzebą przeprowadzenia procesu wymagającego ustalenia źródła rekonstrukcji normy prawnej, klaryfikacji znaczeń, ustalenia ich sensu normatywnego, a następnie kwalifikowania danego faktu z punktu widzenia konkretnej i adekwatnej normy prawnej oraz ustalenia konsekwencji tejże kwalifikacji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za pozbawione usprawiedliwionych podstaw zarzuty z punktu A lit. a) oraz lit. b) petitum skargi kasacyjnej to jest naruszenie art. 94a ust. 1 P.f. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 129b ust. 1 w związku z art. 94a ust. 1 P.f. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Uwzględniając uwagi poczynione na wstępie odnośnie do form naruszenia prawa materialnego oraz wymogów stawianych skardze kasacyjnej nie sposób jest przypisać Sądowi pierwszej instancji błąd wykładni w zakresie odnoszącym się do rozumienia art. 94a ust. 1 P.f. oraz art. 129b ust. 1 w związku z art. 94a P.f.
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do art. 129b ust. 1 P.f. oraz w kontekście wskazywanym przez stronę, nie podejmował jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych, w rezultacie których miałby w błędny sposób ustalić treść normy prawnej rekonstruowanej z tego przepisu prawa. Trzeba także zauważyć, że ze skargi kasacyjnej nie wynika, aby strona skarżąca podjęła próbę wykazania na czym miałby polegać błąd wykładni art. 129b ust. 1 P.f. oraz art. 94a ust. 1 P.f., a tym samym, aby w odniesieniu do rozumienia powołanych przepisów przeciwstawiła, nieprawidłowemu jej zdaniem, stanowisku Sądu pierwszej instancji stanowisko prawidłowe. W tym kontekście, za próbę tego rodzaju nie sposób jest uznać argumentacji, która odwołuje się do okoliczności zaistniałych w okresie poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, w tym zwłaszcza do pisma Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 3 marca 2017 r., czy też, bez głębszego uzasadnienia i wyjaśnienia, neguje zasadność posługiwania się kryterium przeciętnego konsumenta, jako odbiorcy nadawanego przekazu reklamowego (s. 7-8 skargi kasacyjnej), czy też polemizuje, nie tyle ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, co ze stanowiskiem organu administracji publicznej (s. 9-10 skargi kasacyjnej).
W nawiązaniu do konstrukcji omawianych zarzutów kasacyjnych trzeba również stwierdzić, że przedstawione na ich gruncie stanowisko, jakoby zarzucany błąd wykładni miał polegać na przyjęciu, że "[...] emitowanie w lutym 2017 r. czterech spotów telewizyjnych dotyczących produktów marki "D. Product" stanowiło naruszenie zakazu reklamy 50 aptek ogólnodostępnych zlokalizowanych na terenie województwa dolnośląskiego [...]" ( s. 2 skargi kasacyjnej), w oczywisty sposób odnosi się do stosowania normy prawnej w okolicznościach sprawy, nie zaś do jej wykładni. Również z tej przyczyny zarzuty błędnej wykładni powołanych przepisów prawa nie mogły zostać uznane za trafne.
Oczekiwanego przez stronę skarżącą skutku nie mogły również odnieść zarzuty naruszenie wymienionych przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne, przez ich niewłaściwe zastosowanie.
Przede wszystkim nie czynią one zadość wymogom jakim powinien odpowiadać zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, o czym wcześniej była już mowa. Ze skargi kasacyjnej nie wynika z jakich powodów i dlaczego należałoby stwierdzić, że stanowiący podstawę wydania zaskarżonego wyroku stan faktyczny nie odpowiada hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z przepisów art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 P.f.
Należy także zauważyć, że strona skarżąca nie podważyła podejścia Sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie organów administracji, do rozumienia powołanych przepisów prawa, które to przepisy (oraz przyjęte ich rozumienie) wyznaczały zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz zbiór koniecznych do jej załatwienia i podlegających ustaleniu prawnie relewantnych faktów, zaś z podanych wcześniej powodów, za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie orzeczenia. W tej sytuacji zarzuty naruszenie wymienionych przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne przez nich niewłaściwe zastosowanie nie mogły być uznane skuteczne. Zwłaszcza, że w rozpoznawanej sprawie nie stanowi przedmiotu sporu treść emitowanych spotów reklamowych, miejsce, forma oraz okres ich emisji, ani też nie ma wątpliwości co do tego, kto zlecał tę emisję.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest również zarzut naruszenia art. 15 i art. 8 k.p.a. (pkt B lit. b) petitum skargi kasacyjnej), na gruncie którego strona skarżąca zmierza do podważenia prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego z pozycji argumentu, że o wadliwości jego toku – w tym już na etapie jego inicjowania – należałoby wnioskować na podstawie pisma Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 3 marca 2017 r. oraz na podstawie pism z 5 maja i z 16 maja 2017 r. (s. 11-13 skargi kasacyjnej).
Zarzut ten nie mógł być uznany za skuteczny przede wszystkim dlatego, że skarżąca nie wykazała, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co należy do obowiązków strony wnoszącej skargę kasacyjną. Ponadto strona skarżąca nie uwzględniła znaczenia istoty instytucji wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu przez właściwy do tego organ administracji publicznej, a w tym kontekście prawnych oraz faktycznych przesłanek inicjowania tego postępowania we wskazanym trybie. Jeżeli przy tym podkreślić, że z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących tok postępowania administracyjnego wynika, że postępowanie wyjaśniające jest (zasadniczo) prowadzone przez organ pierwszej instancji, w postępowaniu przed którym obowiązuje ponadto zasada koncentracji materiału dowodowego, to w świetle wszystkich przedstawionych argumentów nie sposób jest zasadnie, a co za tym idzie i skutecznie, przypisać Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 15 oraz art. 8 k.p.a., jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w sposób przedstawiony na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego.
Z konstrukcji zarzutu z pkt B lit. a) – b) petitum skargi kasacyjnej wynika również, że strona skarżąca zarzuca również naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie.
Pomijając enigmatyczności tego rodzaju stanowiska (strona skarżąca nie wyjaśnia na czym miałoby polegać niezastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a., co jeżeli miałoby oznaczać brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, wymagałoby jednak wyrażenia jednoznacznego stanowiska w tym zakresie w petitum skargi kasacyjnej; por. wyroki NSA z : 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 818/20; 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/18; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16), za konieczne trzeba uznać przypomnienie oraz wyjaśnienie, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn., akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się także w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Koszty te obejmują wynagrodzenie pełnomocnika organu, który w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.