II GSK 861/24

II GSK 861/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Gabriela Jyż /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6221 Kary pieniężne z zakresu nadzoru ubezpieczeniowego
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1659/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-06
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 189f par. 1 pkt 1.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2018 poz 473
art. 14 ust. 1, 2 i ust. 3a.
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli  Komunikacyjnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 381
art. 362 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 481 ust. 1.
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1659/23 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 września 2019 r., nr DPS.6064.8.2019.KK w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. S.A. w W. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 8.100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 października 2023 r., oddalił skargę P. S.A. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 24 września 2019 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
decyzją z dnia 11 czerwca 2019 r., Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na P. S.A. karę pieniężną w wysokości 900.000 zł za naruszenie art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 473 ze zm. dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych), w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2 powołanego przepisu oraz w związku z niedopełnieniem przez zakład obowiązku, o którym mowa ust. 3 art. 14 ustawy.
Objętą skargą decyzją KNF uchyliła decyzję z dnia 11 czerwca 2019 r., w całości i nałożyła na skarżącą karę pieniężną w wysokości 899.000 zł za naruszenie: 1. art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie; art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niewypłaceniem przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie; art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w związku z niedopełnieniem przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy.
W motywach organ wskazał, że odpowiedzialność za powstałe naruszenia w zakresie terminowej likwidacji szkód komunikacyjnych spoczywała na zakładzie ubezpieczeń i nie zachodziły przesłanki wskazujące na osobistą odpowiedzialność zarządu bądź prokurentów spółki. Komisja wskazała, że ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględniła wagę naruszeń, ich okoliczności oraz czas ich trwania. Wzięła także pod uwagę, że liczba stwierdzonych naruszeń przepisów prawa pozwalała na stwierdzenie stosunkowo nieznacznej, z punktu widzenia prowadzonej przez zakład ubezpieczeń działalności, liczby przypadków, w których wystąpiło naruszenie terminów przewidzianych w art. 14 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Organ zaznaczył przy tym, że jakkolwiek skala stwierdzonych nieprawidłowości nie była znaczna, o tyle dotyka ona sfery bardzo istotnej z punktu widzenia poszkodowanych oraz KNF, sprawującej nadzór nad funkcjonowaniem rynku finansowego.
W wyniku wniesionej przez P. S.A. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2020 r. uchylił powołaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 11 czerwca 2019 r.
W skutek wniesionej przez KNF skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2023 r., uchylił wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę stwierdził na wstępie, że przedmiotem sprawy były naruszenia wymienione w art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd zgodził się z organem, że podmiotem, który naruszał wskazany przepis był zakład ubezpieczeń.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez KNF art. 362 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 381 ze zm., dalej: u.d.u.r.), poprzez jego retroaktywne zastosowanie Sąd I instancji wskazał, że w dniu 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (poza wyjątkami określonymi w art. 504 pkt 1-5 u.d.u.r.). Zgodnie z art. 503 tej ustawy straciła moc ustawa o działalności ubezpieczeniowej. Zmiana stanu prawnego nastąpiła w rozpoznawanej sprawie przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Wobec tego, w ocenie Sądu, organ zasadnie wydał rozstrzygnięcie merytoryczne w oparciu o przepisy prawa obowiązującego w momencie wydawania decyzji, wobec braku upoważnienia ustawowego do stosowania przepisów uchylonych. Sąd stwierdził ponadto, że organ niewadliwie zastosował art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, gdyż przepisy dotyczące kary administracyjnej, obowiązujące w chwili popełnienia przez stronę naruszeń prawa, nie były dla niej względniejsze w porównaniu do tych które obowiązywały na dzień wydania decyzji przez organ.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 362 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 481 ust. 1, art. 504 i art. 503 u.d.u.r.. Wskazał, przywołując treść art. 481 ust. 1 ustawy, że przepis ten miał zastosowanie do sytuacji, w których postępowanie administracyjne zostało wszczęte w trakcie obowiązywania ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, a więc przed 1 stycznia 2016 r. W tej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu pismem z 18 lutego 2019 r., a więc w trakcie obowiązywania ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Oznaczało to, że art. 481 ust. 1 u.d.u.r., nie miał w sprawie zastosowania, a w konsekwencji nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. Zastosowanie miał natomiast art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r.
Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organu, że terminy wynikające z treści art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, należy liczyć odrębnie dla każdego zgłoszonego roszczenia odnoszącego się do poszczególnych szkód. Podzielił również pogląd organu, że kwestia zawiadomienia ma znaczenie wyłącznie dla określenia momentu, od którego będzie biegł termin na wypłatę odszkodowania lub realizację obowiązku informacyjnego z art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Za również niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 14 ust. 1-3 w zw. z art. 14 ust. 3a u.d.u.r., poprzez błędną wykładnię i zastosowanie tych przepisów do osób innych niż poszkodowani albo uprawnieni. W ocenie Sądu I instancji, brak było uzasadnienia prawnego do wyłączenia stosowania terminów wynikających z art.14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w niektórych procesach likwidacji szkód prowadzonych przez zakład ubezpieczeń, tylko dlatego, że składający zawiadomienie o szkodzie nabył w drodze cesji wierzytelności przysługującą wobec zakładu ubezpieczeń w sytuacji, gdy nie budzi wątpliwości fakt wystąpienia szkody, w związku z którą zakład ubezpieczeń zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania z tytułu umowy odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Za niezasadny Sąd I instancji uznał zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nałożenie bardzo wysokiej kary w sytuacji, gdy waga działań (zarzucanych opóźnień) była znikoma. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu, że waga stwierdzonych w sprawie naruszeń nie mogła być uznana za znikomą. Długość stwierdzonych w toku postępowania opóźnień zakładu ubezpieczeń w zakończeniu procesów likwidacji szkody nie mogła, w ocenie Sądu, w żadnym przypadku być uznana za nieznaczną. Sąd wskazał również, że naruszenia, których dopuściła się skarżąca zostały "zamknięte", "zakończone" w czasie, bez możliwości ich zmiany, tym samym naruszenia te niejako zakończyły się. W związku z tym strona nie musiała zaprzestać ich popełniania, jak wymaga tego art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd zgodził się z organem, że nie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Spółka nie została bowiem wcześniej ukarana (na drodze administracyjnej lub karnej), co wykluczało obligatoryjne odstąpienie od nałożenia kary na zasadzie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się od ostatniego z zarzutów naruszenia art. 1 pkt 1 w zw. z art. 62 i art. 104 § 1 k.p.a., poprzez rozpoznanie wielu spraw administracyjnych w jednym postępowaniu administracyjnym i wydanie jednej decyzji administracyjnej nakładającej na skarżącego karę pieniężną, Sąd I instancji wskazał na związanie wyrokiem w NSA z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt II GSK 442/20, w którym przesądzono, że przepisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej służą sankcjonowaniu pojedynczych deliktów administracyjnych, ale są elementem ogólnego nadzoru nad działalnością w zakresie ubezpieczeń i reasekuracji, co nie wyklucza aby wszystkie naruszenia strony zostały objęte jednym postępowaniem administracyjnym, zakończonym jedną decyzją administracyjną.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 p.p.s.a.
P. S.A. w W., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
A. naruszenie art. 189d pkt 1, pkt 4 i pkt 6 k.p.a. w zw. art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 62 k.p.a. i art. 104 § 1 k.p.a. - które miało wpływ na wynik sprawy - poprzez naruszenie prawa strony do obrony – poprzez brak proporcjonalności i wnikliwej indywidualizacji kary pieniężnej w odniesieniu do każdego konkretnego przypadku zarzuconego przez KNF naruszenia prawa (zarzuty dotyczą przekroczenia terminu wypłaty zarówno o 3 dni, jak i o 460 dni) - bez właściwego uwzględnienia wagi i okoliczności naruszenia prawa oraz czasu trwania tego naruszenia, a także bez ustalenia faktycznego stanu sprawy, mającego wpływ na wysokość kary pieniężnej za każde z zarzucanych naruszeń: z pominięciem wagi każdego zarzucanego naruszenia prawa; z pominięciem zróżnicowanego interesu indywidualnego/publicznego przy każdym zarzucanym naruszeniu prawa; z pominięciem bardzo zróżnicowanego czasu trwania każdego zarzucanego naruszenia prawa; z pominięciem minimalnego przyczynienia się P. S.A. - do powstania naruszenia - w przypadku niektórych zarzucanych naruszeń prawa; z pominięciem braku zaistnienia korzyści po stronie P. S.A. w przypadku któregokolwiek z zarzucanych naruszeń prawa;
B. naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy - poprzez błędną wykładnię tego przepisu i brak zastosowania tego przepisu, a w konsekwencji nałożenie rażąco wysokiej kary pieniężnej, pomimo znikomej wagi większości zarzucanych naruszeń prawa i zasadności z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;
C. naruszenie art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych - poprzez błędną wykładnię ustępu 1 tego przepisu (a w konsekwencji również ustępu 2) oraz ustępu 3) wskutek: 1. pominięcia prawnoubezpieczeniowego (i jednocześnie cywilnoprawnego) charakteru tych przepisów i wynikającej z powyższego charakteru ich wykładni językowej, systemowej i celowościowej, a w konsekwencji powyższego: 2. liczenia wszelkich terminów od dnia zgłoszenia roszczenia przez poszkodowanego, zamiast liczenia wszelkich terminów wyłącznie od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie; 3. ponownego liczenia terminów od dnia zgłoszenia każdego, następnego, czy kolejnego roszczenia - już po złożeniu przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie; 4. przypisywania P. S.A. kilku naruszeń art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 2 lub art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w sytuacji, gdy poszkodowani - zgłosili jednocześnie kilka roszczeń; 5. przypisywania P. S.A. dalszego naruszenia art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, po wypłaceniu przez P. S.A. odszkodowania w terminie 30 dni;
D. naruszenie art. 14 ust. 1-3 w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez błędną wykładnię ustępu 1 tego przepisu (a w konsekwencji również ustępu 2) i ustępu 3) wskutek: 1. pominięcia prawnoubezpieczeniowego (i jednocześnie cywilnoprawnego) charakteru tych przepisów (chodzi o art. 14 ust. 1-3 ustawy) i wynikającej z powyższego charakteru ich wykładni językowej, systemowej i celowościowej, a w konsekwencji powyższego: 2. zastosowanie ustępu 1 (i w konsekwencji ustępu 2 i ustępu 3 tego przepisu) odnośnie osób innych, niż poszkodowani (o których mowa w w/w przepisach); 3. poprzez nałożenie kary pieniężnej za działania P. S.A. względem osób zgłaszających do P. S.A. roszczenia (w tym cesjonariuszy), nie będących poszkodowanymi (ani innymi osobami o których mowa w art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3), o których mowa w art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; 4. poprzez nałożenie kary pieniężnej za rzekome naruszenie przez P. S.A. terminów z art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych względem poszkodowanych, pomimo tego, że nie złożyli oni zawiadomień o szkodzie w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub nie złożyli oni żadnych roszczeń względem P. S.A. (związanych z zarzutami KNF); 5. poprzez zmianę prawnoubezpieczeniowego (i jednocześnie cywilnoprawnego) charakteru przepisów art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych - na ich prawnoadministracyjny charakter, co miałoby być skutkiem wprowadzenia do porządku prawnego w 2007 r. art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz 6. poprzez przyjęcie, że ugruntowana, mająca swoje źródło zarówno w prawie cywilnym, jak i w prawie ubezpieczeniowym językowa, systemowa i celowościowa wykładnia pojęcia "zawiadomienia o szkodzie" z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i brak liczenia terminu wynikającego z w/w przepisu od zgłoszenia roszczeń (jak twierdzi KNF i WSA) - ogranicza, czy też w jakikolwiek sposób utrudnia możliwości KNF skutecznego sprawowania nadzoru nad zakładami ubezpieczeń.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Strona wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania za obydwie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Komisja Nadzoru Finansowego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu.
Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadniają twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w aprobującej ocenie wyroku Sądu I instancji.
Na wstępie wskazać trzeba, że skarżąca kasacyjnie Spółka sformułowała przeciwko zaskarżonemu wyrokowi cztery zarzuty, ogólnie wskazując jako ich podstawę prawną przepis art. 174 p.p.s.a., bez jednoznacznego określenia czy zarzuty te dotyczą naruszenia przepisów postępowania czy też prawa materialnego. Równocześnie w treści podniesionych zarzutów wprost nie wskazała ich charakteru, wobec tego nie sposób jednoznacznie ich zakwalifikować, z punktu widzenia ich przedmiotu oraz podstawy prawnej (czy jest to punkt 1 czy punkt 2 art. 174 p.p.s.a.), co niewątpliwie stanowi istotną wadę przedmiotowej skargi kasacyjnej. Rację ma także KNF podkreślając w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że: "Skarżący w sposób błędny dokonał sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej. Ocena skuteczności procesowych podstaw kasacyjnych uzależniona winna być bowiem od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego, a nie wyłącznie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej." (s. 5 odpowiedzi KNF na skargę kasacyjną). Niewątpliwie zarzuty w skardze kasacyjnej winny być skierowane przeciwko wyrokowi Sądu I instancji, a nie decyzji KNF.
Przypomnieć także należy, iż zaskarżony tu wyrok WSA jest drugim wyrokiem Sądu I instancji w tej sprawie, wydanym po uprzednim uchyleniu wyroku WSA z dnia 28 stycznia 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2373/19) przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 2 czerwca 2023 r. (sygn. akt II GSK 442/20). Wyrokiem tym NSA uchylił wyrok WSA z dnia 28 stycznia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Powodem uchylenia wcześniejszego wyroku WSA przez Naczelny Sąd Administracyjny było uznanie przez Sąd Odwoławczy zasadności zarzutów skargi kasacyjnej wskazujących na naruszenie art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w zw. z art. 362 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten zastosowanie sankcji administracyjnej wiąże wyłącznie z pojedynczym i indywidualnym przypadkiem niewypłacenia w terminie odszkodowania przez zakład ubezpieczeń, a więc z naruszeniem prawa w stosunku do konkretnego poszkodowanego lub uprawnionego, podczas gdy przepisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej służą sankcjonowaniu pojedynczych deliktów administracyjnych, ale są elementem ogólnego nadzoru nad działalnością w zakresie ubezpieczeń i reasekuracji, co nie wyklucza aby wszystkie naruszenia strony zostały objęte jednym postępowaniem administracyjnym, zakończonym jedną decyzją administracyjną, w kontekście zarzutu procesowego naruszenia art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 62 k.p.a. i art. 104 k.p.a. w zw. z art. 189d k.p.a., polegającego na przyjęciu, że organ rozpoznał wiele spraw dotyczących pojedynczych deliktów administracyjnych dotyczących jednej strony postępowania w ramach jednego postępowania administracyjnego i niedopuszczalnie rozstrzygnął tę sprawę w drodze jednej decyzji administracyjnej. NSA podkreślił, iż podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3767/17 (zob. również wyrok NSA z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1098/18 oraz wyroku NSA z 30 czerwca 2022 r., II GSK 337/19) – "że kilkadziesiąt lub kilkanaście (tak jak w rozpatrywanej sprawie) rozpoznawanych łącznie przypadków opóźnień w przyznaniu i wypłacie odszkodowania oraz niepoinformowaniu w ustawowym terminie osoby występującej z roszczeniem, że odszkodowanie jej nie przysługuje, mogło stanowić podstawę uzasadniającą prowadzenie jednego postępowania administracyjnego i rekonstruowanie w jego ramach znamion jednego deliktu administracyjnego, o którym mowa art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w zw. z art. 362 ust. 1 pkt 2 i art. 481 ust. 1 u.d.u.r., o czym przekonuje rezultat wykładni językowej i systemowej art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. Usytuowanie przepisu art. 362 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy w jej Rozdziale 14 – "Zasady sprawowania nadzoru ubezpieczeniowego" – uzasadnia przyjęcie, że możliwość nałożenia kary administracyjnej jest elementem nadzoru nad całą działalnością ubezpieczeniową określonego zakładu. Ponadto, przepis ten daje możliwość nałożenia na zakład ubezpieczeń (lub zakład reasekuracji) kary pieniężnej do wysokości 0,5% składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji w ostatnim przedstawionym organowi nadzoru sprawozdaniu finansowym. Potencjalnie znaczna wysokość kary administracyjnej oraz możliwość jej miarkowania jednoznacznie wskazuje zatem, że ocena przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej powinna uwzględniać wagę i okoliczności naruszenia prawa, w tym także liczbę i częstotliwość jego naruszeń w świetle całokształtu działań danego zakładu ubezpieczeń. Wskazany przepis nie służy zatem tylko sankcjonowaniu poszczególnych zdarzeń – czynów wypełniających znamiona deliktu administracyjnego – ale jest przede wszystkim istotnym elementem nadzoru nad działalnością w zakresie ubezpieczeń i reasekuracji." (s. 8 uzasadnienia wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 442/20).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać na unormowania zawarte w art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którymi: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny." Nadto stosownie do treści art. 170 p.p.s.a.: "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby."
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu pomieszczonego w punkcie A petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji: " art. 189d pkt 1, pkt 4 i pkt 6 k.p.a. w zw. art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 62 k.p.a. i art. 104 § 1 k.p.a. - które miało wpływ na wynik sprawy - poprzez naruszenie prawa strony do obrony – poprzez brak proporcjonalności i wnikliwej indywidualizacji kary pieniężnej w odniesieniu do każdego konkretnego przypadku zarzuconego przez KNF naruszenia prawa (zarzuty dotyczą przekroczenia terminu wypłaty zarówno o 3 dni, jak i o 460 dni) - bez właściwego uwzględnienia wagi i okoliczności naruszenia prawa oraz czasu trwania tego naruszenia, a także bez ustalenia faktycznego stanu sprawy, mającego wpływ na wysokość kary pieniężnej za każde z zarzucanych naruszeń: z pominięciem wagi każdego zarzucanego naruszenia prawa; z pominięciem zróżnicowanego interesu indywidualnego/publicznego przy każdym zarzucanym naruszeniu prawa; z pominięciem bardzo zróżnicowanego czasu trwania każdego zarzucanego naruszenia prawa; z pominięciem minimalnego przyczynienia się P. S.A. - do powstania naruszenia - w przypadku niektórych zarzucanych naruszeń prawa; z pominięciem braku zaistnienia korzyści po stronie P. S.A. w przypadku któregokolwiek z zarzucanych naruszeń prawa" oraz zarzutu z punktu B petitum skargi kasacyjnej "naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy - poprzez błędną wykładnię tego przepisu i brak zastosowania tego przepisu, a w konsekwencji nałożenie rażąco wysokiej kary pieniężnej, pomimo znikomej wagi większości zarzucanych naruszeń prawa i zasadności z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej." Jak zasadnie uznał Sąd I instancji za organem zgodnie ze zmienionym od 1 stycznia 2016 r. przepisem art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 362 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.d.u.r. Należy zwrócić uwagę na charakter przepisu art. 362 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. i jego usytuowanie w rozdziale 14 – "Zasady sprawowania nadzoru ubezpieczeniowego". Takie umieszczenie wskazanego przepisu uzasadnia twierdzenie, że możliwość nałożenia kary administracyjnej jest elementem nadzoru nad całą działalnością ubezpieczeniową określonego zakładu. Ponadto przepis ten (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji) dawał możliwość nałożenia na zakład ubezpieczeń kary pieniężnej do wysokości 0,5 % składki przypisanej brutto wykazanej przez zakład ubezpieczeń w ostatnim przedstawionym organowi nadzoru sprawozdaniu finansowym. Potencjalnie znaczna wysokość kary administracyjnej oraz możliwość jej miarkowania jednoznacznie wskazuje, że ocena przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej powinna uwzględniać wagę i okoliczności naruszenia prawa, w tym także liczbę i częstotliwość jego naruszeń w świetle całokształtu działań danego zakładu ubezpieczeń.
W analizowanej sprawie rację ma Sąd I instancji, który uznał za organem, iż każde z naruszeń mające miejsce w niniejszej sprawie było przez KNF traktowane indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich przesłanek wymiaru kary (a nie tylko czasu trwania naruszenia), co miało odpowiednie przełożenie na wysokość kary nałożonej zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją. Analiza uzasadnienia tejże decyzji prowadzi do wniosku, że organ nadzoru w każdym przypadku szczegółowo badał m.in. datę złożenia zawiadomienia o szkodzie, daty złożenia oraz treść dokumentów przesyłanych przez poszkodowanych (uprawnionych) w toku postępowania likwidacyjnego, pozwalających (bądź nie) na przyjęcie przez Towarzystwo odpowiedzialności za zgłoszoną szkodę przez działania podejmowane przez P. S.A. Nadto podkreślić trzeba, iż przy ocenie dolegliwości nałożonej w tej sprawie kary pieniężnej KNF miała na względzie, czy nie będzie ona stanowiła zbyt znacznego obciążenia dla samej strony, a zatem miała na uwadze proporcjonalność nałożonej kary. Ustalona została i nałożona kara w wysokości znacznie niższej aniżeli możliwa maksymalna kara ustalona na podstawie ustawowych przesłanek określonych w art. 363 ust. 1 pkt 2 u.d.u.r. – kara pieniężna w wysokości 899 tys. zł stanowiła 1,38% maksymalnego wymiaru.
Odnośnie zarzutu niezastosowania przez organ w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie przez KNF od nałożenia na P. S.A. kary pieniężnej za te naruszenia z uwagi na, w ocenie kasatora, znikomą wagę naruszenia prawa (np. 3 czy 5 dniowe opóźnienie), zasadnie uznał organ, a podzielił to zdanie Sąd I instancji,, iż jest to zarzut zbyt daleko idący. Powołany przez wnoszącego skargę kasacyjną art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. zawiera dwie przesłanki warunkujące możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a mianowicie: znikomość wagi naruszenia i zaprzestanie naruszenia prawa przez stronę postępowania, które muszą być spełnione łącznie. Jak zasadnie podkreślił organ i WSA w odniesieniu do warunku znikomości naruszenia podkreślić trzeba, że w analizowanej sprawie doszło do naruszenia przepisów o doniosłym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania zakładów ubezpieczeń oraz dla poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych – zatem waga naruszeń prawa nie może być oceniona jako znikoma, lecz jako znaczna. Zatem pierwsza z przesłanek nie została spełniona, w konsekwencji badanie spełnienia drugiej przesłanki jest bezprzedmiotowe. Jednak jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wymóg "zaprzestania naruszania prawa" może zostać spełniony tylko w odniesieniu do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma zastosowania do zachowania polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu, co wystąpiło na gruncie analizowanej tu sprawy.
Niezasadny okazał się być zarzut z punktu B petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia: "art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy - poprzez błędną wykładnię tego przepisu i brak zastosowania tego przepisu, a w konsekwencji nałożenie rażąco wysokiej kary pieniężnej, pomimo znikomej wagi większości zarzucanych naruszeń prawa i zasadności z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej". Argumenty na bezzasadność tegoż zarzutu NSA wskazał już wyżej odnosząc się do zarzutu z punktu A petitum skargo kasacyjnej, a zatem nie ma potrzeby ich powtarzana.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu z punktu C petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia: "art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych - poprzez błędną wykładnię ustępu 1 tego przepisu (a w konsekwencji również ustępu 2) oraz ustępu 3) wskutek: 1. pominięcia prawnoubezpieczeniowego (i jednocześnie cywilnoprawnego) charakteru tych przepisów i wynikającej z powyższego charakteru ich wykładni językowej, systemowej i celowościowej, a w konsekwencji powyższego: 2. liczenia wszelkich terminów od dnia zgłoszenia roszczenia przez poszkodowanego, zamiast liczenia wszelkich terminów wyłącznie od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie; 3. ponownego liczenia terminów od dnia zgłoszenia każdego, następnego, czy kolejnego roszczenia - już po złożeniu przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie; 4. przypisywania P. S.A. kilku naruszeń art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 2 lub art. 14 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w sytuacji, gdy poszkodowani - zgłosili jednocześnie kilka roszczeń; 5. przypisywania P. S.A. dalszego naruszenia art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, po wypłaceniu przez P. S.A. odszkodowania w terminie 30 dni". Jak zasadnie wskazał KNF i Sąd I instancji podnoszona przez skarżącego kasacyjnie kwestie dotyczące wykładni przepisu art. 14 ust. 1 u.u.o. oraz sposobu liczenia terminów wynikających z art. 14 ust. 1-2 tejże ustawy były już przedmiotem oceny sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 2 czerwca 2023 r. (sygn. akt II GSK 370/20), gdzie Sąd ten stwierdził, że: "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni zasadnie przyjął organ i prawidłowo zaakceptował to Sąd pierwszej instancji, że wszelkie terminy powinny być liczone od dnia zgłoszenia przez poszkodowanego roszczenia, a nie od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie. W pełni prawidłowa jest uzasadniająca wykładnię art. 14 ust. 1-3 u.ubezp.obow. argumentacja powołana przez organ i w ślad za nim przez Sąd (por. s. 27-29 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Każdorazowe "zgłoszenie roszczenia" wiąże się z zawiadomieniem o szkodzie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.ubezp.obow. W przepisach nie sformułowano żadnych wymogów formalnych co do "zgłoszenia roszczenia" zakładowi ubezpieczeń. W związku z tym zasadne jest przyjęcie, że takim "zgłoszeniem roszczenia" będzie każda czynność poszkodowanego, w której dokumentuje on ubezpieczycielowi istnienie odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz rozmiar poniesionych szkód. Z art. 14 ust. 1 u.ubezp.obow. nie wynika, że liczenie terminu w postępowaniu likwidacyjnym dotyczy tylko pierwszego zawiadomienia o szkodzie. Nie można ograniczenia czasowego dla uprawnienia poszkodowanego do zgłaszania konkretnych roszczeń upatrywać w tym, że ich podniesienie możliwe jest tylko wraz z zawiadomieniem wszczynającym postępowanie likwidacyjne. W praktyce zdarza się bowiem, że poszkodowany będzie znał zakres i wysokość swoich roszczeń dopiero po zawiadomieniu ubezpieczyciela o zdarzeniu wywołującym szkodę, choć przed ostatecznym wypowiedzeniem się przez ubezpieczyciela co do należnych świadczeń (np. po wykonaniu naprawy pojazdu, udokumentowanej następnie stosowną fakturą). Trafnie zatem w tej sprawie przyjęto, że terminy na wypełnienie przez Zakład obowiązków związanych z likwidacją szkody powinny być liczone od dnia zgłoszenia każdego kolejnego roszczenia." Także w literaturze przedmiotu wskazuje się, iż: "Artykuł 14 UbezpObowU nie dotyczy czasu wszczęcia postępowania likwidacyjnego, lecz określa datę początkową, od której jest liczony termin do wypłaty odszkodowania. Jest nim dzień złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie, w odróżnieniu od art. 817 KC, który operuje sformułowaniem wypadku. Oba pojęcia nie są tożsame, gdyż wypadek ubezpieczeniowy poprzedza wystąpienie szkody, a ponadto rozmijać się może czas złożenia zawiadomienia o szkodzie przez poszkodowanego lub uprawnionego z jego otrzymaniem przez zakład ubezpieczeń". (K. Niezgoda [w:] J. Miaskowski, K. Niezgoda, P. Skawiński: Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, Komentarz, Warszawa 2012).
Rację ma także KNF i Sąd I instancji, iż terminy przewidziane w art. 14 ust. 1 i 2 u.u.o. mają na celu zdyscyplinowanie zakładu ubezpieczeń i przeciwdziałanie jego przewlekłemu działaniu. Przepis art. 14 ust. 2 u.u.o. wskazuje, że każde postępowanie likwidacyjne powinno zostać zakończone w nieprzekraczalnym terminie 90 dni od dnia zgłoszenia szkody. "Dopłata" odszkodowania/zadośćuczynienia z tytułu zgłoszonych przez poszkodowanego/uprawnionego roszczeń po upływie odpowiednio 30-dniowego (art. 14 ust. 1 u.u.o.) lub 90-dniowego (art. 14 ust. 2 u.u.o.) terminu świadczy jednoznacznie o tym, że zakład ubezpieczeń nie zakończył postępowania likwidacyjnego w ustawowym terminie.
Za nie znajdujący uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzut pomieszczony w punkcie D petitum skargo kasacyjnej, tj. zarzut o następującym brzmieniu: "naruszenie art. 14 ust. 1-3 w zw. z art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez błędną wykładnię ustępu 1 tego przepisu (a w konsekwencji również ustępu 2) i ustępu 3) wskutek: 1. pominięcia prawnoubezpieczeniowego (i jednocześnie cywilnoprawnego) charakteru tych przepisów (chodzi o art. 14 ust. 1-3 ustawy) i wynikającej z powyższego charakteru ich wykładni językowej, systemowej i celowościowej, a w konsekwencji powyższego: 2. zastosowanie ustępu 1 (i w konsekwencji ustępu 2 i ustępu 3 tego przepisu) odnośnie osób innych, niż poszkodowani (o których mowa w w/w przepisach); 3. poprzez nałożenie kary pieniężnej za działania P. S.A. względem osób zgłaszających do P. S.A. roszczenia (w tym cesjonariuszy), nie będących poszkodowanymi (ani innymi osobami o których mowa w art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3), o których mowa w art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych; 4. poprzez nałożenie kary pieniężnej za rzekome naruszenie przez P. S.A. terminów z art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych względem poszkodowanych, pomimo tego, że nie złożyli oni zawiadomień o szkodzie w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych lub nie złożyli oni żadnych roszczeń względem P. S.A. (związanych z zarzutami KNF); 5. poprzez zmianę prawnoubezpieczeniowego (i jednocześnie cywilnoprawnego) charakteru przepisów art. 14 ust. 1-3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych - na ich prawnoadministracyjny charakter, co miałoby być skutkiem wprowadzenia do porządku prawnego w 2007 r. art. 14 ust. 3a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz 6. poprzez przyjęcie, że ugruntowana, mająca swoje źródło zarówno w prawie cywilnym, jak i w prawie ubezpieczeniowym językowa, systemowa i celowościowa wykładnia pojęcia "zawiadomienia o szkodzie" z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i brak liczenia terminu wynikającego z w/w przepisu od zgłoszenia roszczeń (jak twierdzi KNF i WSA) - ogranicza, czy też w jakikolwiek sposób utrudnia możliwości KNF skutecznego sprawowania nadzoru nad zakładami ubezpieczeń."
Odwołując się do dotychczasowego orzecznictwa sądowoadministracyjnego zarówno organ jak i Sąd I instancji (por. s. 29-31 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA) zasadnie przyjęły, że wszystkie przelewy wierzytelności w tej sprawie administracyjnej były skuteczne. Zatem podmioty, które nabyły te wierzytelności uzyskały takie same prawa do zwrotu kosztów z tytułu zgłoszonych roszczeń jak poszkodowani, którzy zbyli te wierzytelności. Cesjonariusze stali się wobec tego uprawnionymi z tytułu umów ubezpieczenia OC w zakresie zgłoszonych przez nich roszczeń. Stan taki nie oznacza natomiast, jak chce skarżący kasacyjnie, że terminy określone w art. 14 ust. 1-2 u.u.o. nie mogą być stosowane do cesjonariuszy. Rację ma organ, a za nim Sąd I instancji, iż pogląd skarżącego kasacyjnie, że przez uprawnionych, o których mowa w powołanym przepisie należy rozumieć wyłącznie osoby wskazane w umowach ubezpieczenia nie ma wystarczającego uzasadnienia, ponieważ w art. 14 ust. 1-2 u.u.o. ustawodawca posłużył się dwiema kategoriami osób, które zgłaszając roszczenia o odszkodowania, powodują uruchomienie biegu terminu postępowań likwidacyjnych, tj. poszkodowanymi i uprawnionymi. Istotne jest także to, że ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych nie definiuje tych pojęć. Mając na względzie racjonalność ustawodawcy, który nie bez przyczyny wskazał w powołanym przepisie dwie kategorie podmiotów, tj. poszkodowanych i uprawnionych, drugiemu z tych pojęć należy przypisać inne znaczenie niż pierwszemu. W konsekwencji rację ma organ oraz Sąd I instancji, że uprawnionymi, o których mowa jest w art. 14 ust. 1-2 u.u.o. będą podmioty, które nie są poszkodowanymi, co oznacza, iż do kategorii uprawnionych należy zaliczyć cesjonariuszy, którzy w drodze umowy cesji nabyli wierzytelność do zakładu ubezpieczeń z tytułu szkody powstałej w następstwie wypadku komunikacyjnego (ale sami nie doznali szkody), a zatem mają do nich zastosowanie terminy i obowiązek informacyjny unormowane w art. 14 u.u.o. Rację ma organ podkreślając, że fakt pozostawania przez cesjonariuszy uprawnionymi nie budzi wątpliwości, ponieważ w drodze cesji nabyli wierzytelność z tytułu szkody powstałej w następstwie wypadku komunikacyjnego, wchodząc w ten sposób w prawa poszkodowanych. Podzielić należy pogląd organu, iż w art. 14 ust. 1-2 u.u.o. ustawodawca nie posługuje się pojęciem "uprawnionego z umowy ubezpieczenia’, ale pojęciem "uprawnionego", co niewątpliwie wskazuje na to, że temu drugiemu pojęciu należy nadać szersze znaczenie niż robi to skarżący kasacyjnie, tj. znaczenie, stosownie do którego będą to podmioty, których roszczenia o wypłatę odszkodowania z obowiązkowego ubezpieczenia OC są zasadne i nie opierają się wyłącznie o sama umowę ubezpieczenia, ale również o umowę cesji wierzytelności. Niewadliwie uznał organ i Sąd I instancji, iż przyjęcie wniosku, że w przypadku zgłoszenia przez cesjonariusza roszczenia o odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia OC zakładu ubezpieczeń nie obligują terminy określone w art. 14 ust. 1-2 u.u.o., stałoby w oczywistej sprzeczności z ratio legis tego przepisu, a co więcej prowadziłoby do sytuacji, w której cesjonariusz pozostawały w gorzej sytuacji niż poszkodowany, ponieważ cesjonariusze nie byliby uprawnieni do korzystania z zabezpieczenia w postaci terminów obligujących zakłady ubezpieczeń do sprawnego przeprowadzenia postępowań likwidacyjnych. Cesja wierzytelności wynikającej z umowy ubezpieczenia obejmuje prawo wypłaty odszkodowania w terminach wynikających z przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ponieważ wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa (art. 509 § 2 k.c.). Podkreślić trzeba, iż wstąpienie z mocy prawa przez cesjonariusza w prawa i obowiązki wynikające z umowy ubezpieczenia dowodzi, że cesjonariusz ma możliwość zawiadamiania o szkodzie, niezależnie czy z treści umowy przelewu wierzytelności wynika wskazana możliwość. Umowa cesji wierzytelności szkód powstałych w wyniku wypadków komunikacyjnych ma charakter cywilnoprawny, niemniej jednak ma związek z publicznoprawnymi obowiązkami wynikającymi z treści art. 14 u.u.o.
W odniesieniu do kwestii roszczenia zgłoszonego przez M. D., na które skarżący kasacyjnie powołuje się w pkt 20 skargi kasacyjnej (s. 20 skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zaprezentowany w decyzji organu, zaskarżonej do Sądu I instancji na s. 66-67 i w odpowiedzi KNF na skargę kasacyjną na s. 19-20, a zatem nie ma powodu powtarzania zawartej tam argumentacji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1) i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).