III SA/Wa 505/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zamówienia publiczneprzetarg dwustopniowyUZPinteres prawnylegitymacja procesowatryb postępowaniakontrola administracjiskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółdzielni na decyzję Prezesa UZP umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej wybór trybu przetargu dwustopniowego, uznając brak legitymacji procesowej spółdzielni.

Spółdzielnia Pracy zaskarżyła decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej wybór trybu przetargu dwustopniowego. Spółdzielnia argumentowała, że tryb ten był niedopuszczalny w danej sytuacji, co naruszyło jej interes prawny i doprowadziło do wykluczenia z postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Prezes UZP prawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ spółdzielnia nie posiadała legitymacji procesowej do jego prowadzenia, a jej interes był jedynie ekonomiczny, a nie prawny.

Sprawa dotyczyła skargi Badawczo Rozwojowej Spółdzielni Pracy na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (UZP) z listopada 2003 r., która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z maja 2002 r. zatwierdzającej wybór trybu przetargu dwustopniowego. Spółdzielnia zarzucała, że tryb dwustopniowy był niedopuszczalny w tej konkretnej sytuacji, co naruszyło jej interes prawny i doprowadziło do wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Argumentowała, że Zamawiający (Zakład Energetyczny) nie miał podstaw do zastosowania tego trybu, a przedmiot zamówienia był nieprecyzyjnie określony. Prezes UZP pierwotnie umorzył postępowanie, wskazując na brak legitymacji procesowej spółdzielni, gdyż jej interes był jedynie ekonomiczny, a nie prawny. Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Prezesa UZP. Sąd uznał, że decyzja Prezesa UZP o umorzeniu postępowania była prawidłowa, ponieważ spółdzielnia nie wykazała posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia trybu przetargu. Sąd podkreślił, że interes ekonomiczny w uzyskaniu zamówienia nie jest tożsamy z interesem prawnym, a potencjalne przyszłe korzyści nie stanowią podstawy do uznania strony za uczestnika postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spółdzielnia nie posiadała legitymacji procesowej, ponieważ jej interes był jedynie ekonomiczny, a nie prawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes ekonomiczny w uzyskaniu zamówienia publicznego nie jest tożsamy z interesem prawnym wymaganym przez art. 28 K.p.a. do bycia stroną postępowania administracyjnego. Potencjalne przyszłe korzyści nie stanowią podstawy do uznania posiadania interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § §2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.p. art. 54 § pkt 2

Ustawa o zamówieniach publicznych

k.p.a. art. 104 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p. art. 14 § ust. 3

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 72 § ust. 2

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 12a

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 16

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 27b § ust. 1 pkt 1

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 79 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 27d § ust. 1

Ustawa o zamówieniach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej spółdzielni do występowania w postępowaniu administracyjnym. Interes ekonomiczny nie jest tożsamy z interesem prawnym.

Odrzucone argumenty

Niedopuszczalność trybu przetargu dwustopniowego. Naruszenie interesu prawnego spółdzielni przez wykluczenie z postępowania. Niewłaściwa ocena ofert przez zamawiającego.

Godne uwagi sformułowania

Interes ekonomiczny strony w uzyskaniu zamówienia publicznego nie może być utożsamiany z interesem prawnym strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Skład orzekający

Grażyna Nasierowska

sprawozdawca

Jerzy Płusa

przewodniczący

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że interes ekonomiczny w uzyskaniu zamówienia publicznego nie jest równoznaczny z interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym, a także kwestie dotyczące umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zamówień publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od zamówień publicznych ze względu na rozróżnienie między interesem ekonomicznym a prawnym oraz procedury administracyjne.

Interes ekonomiczny to nie interes prawny: kluczowe rozróżnienie w postępowaniach administracyjnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 505/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /sprawozdawca/
Jerzy Płusa /przewodniczący/
Sylwester Golec
Symbol z opisem
6534 Zamówienia publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 85/05 - Wyrok NSA z 2005-07-20
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Badawczo Rozwojowej Spółdzielni Pracy [...] "[...]" na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej wybór trybu przetargu dwustopniowego oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z [...] lipca 2003 r. Prezes Zarządu Badawczo Rozwojowej Spółdzielni Pracy [...] "[...]" w P. zwrócił się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z wnioskiem o unieważnienie decyzji z [...] maja 2002 r., nr [...], zatwierdzającej wybór trybu przetargu dwustopniowego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę systemu wspomagania pracy dyspozytora. Ponadto zwrócił się o przeprowadzenie postępowania kontrolnego w zakresie poprawności działań Zamawiającego (Zakładu Energetycznego [...] S.A.) przy udzieleniu zamówienia publicznego w postępowaniu przetargowym na "Opracowanie, dostawę i wdrożenie Systemu Nadzory Dyspozytorskiego w Zakładzie Energetycznym [...] S.A." PKWiU: 72.20.32-00.00 (ogłoszenie w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 139/2002 r., poz. 52262) na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zamówieniach publicznych oraz o wystąpienie do sądu powszechnego o stwierdzenie nieważności zawartej umowy oraz wstrzymanie realizacji zamówienia na podstawie art. 72 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zamówieniach publicznych. We wniosku podano, że wartość przedmiotu umowy wynosi [...] zł.
W 2002 roku Zamawiający zamieścił w Biuletynie UZP ogłoszenie o planowanym przetargu na "dostawę systemu wspomagania pracy dyspozytora", gdzie określił, że przedmiotem zamówienia są dostawy i usługi związane z wprowadzeniem nowatorskich rozwiązań oraz dostawy specjalistycznego sprzętu i oprogramowania oraz że jego intencją jest, aby oferenci przedstawili własne propozycje i koncepcje dotyczące tego zadania, gdyż na chwilę obecną nie może on precyzyjnie określić wartości i parametrów techniczno-użytkowych przedmiotu zamówienia. Zdaniem spółdzielni "[...]" nie można zgodzić się z argumentacją Zamawiającego użytą we wniosku o wydanie decyzji, iż nie można z góry precyzyjnie określić wartości i parametrów techniczno-użytkowych przedmiotu zamówienia. W związku z przetargiem z 2001 r., prowadzonym w postępowaniu dwustopniowym nieograniczonym Zamawiający uzyskał doskonałe rozeznanie w zakresie możliwości rynku oraz poznał precyzyjnie ceny oferowanych systemów. W swoich planach finansowych umiał przewidzieć dość dokładnie środki potrzebne na sfinansowanie zamówienia, na które ogłosił przetarg w BZP nr 139 z dnia 13 sierpnia 2002 r. Przetarg z 2001 r. Zamawiający rozstrzygnął w grudniu tego samego roku wybierając firmę Z. z P.. Postępowanie to unieważnił w marcu 2002 r. nie odrzucając żadnej z ofert.
Zdaniem Spółdzielni powyższe wskazuje, że niemożliwe było zastosowanie art. 54 pkt 5 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 119, poz. 773 z późn. zm.), zgodnie z którym przetarg dwustopniowy może być stosowany w przypadku, gdy zachodzi wyjątkowa sytuacja, tzn. jeżeli ze względu na charakter usług lub robót budowlanych lub związanego z nimi ryzyka nie ma możliwości dokonania wcześniejszej ich wyceny.
Niemożliwe było także zastosowanie art. 54 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym przetarg dwustopniowy może być stosowany w przypadku, gdy nie można z góry określić szczegółowych cech zamawianych usług w taki sposób, aby umożliwić wybór najkorzystniejszej oferty. Zamawiający określił w składanym wniosku, że przedmiotem zamówienia są dostawy i usługi - choć - zdaniem Spółdzielni – bezsprzecznie wiedział , że większościowy udział mają dostawy.
Określony w decyzji przedmiot zamówienia "dostawa systemu wspomagania pracy dyspozytora" jest zasadniczo odmienny od przedmiotu przetargu ogłoszonego w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 139, poz. 52262 "Opracowanie, dostawa i wdrożenie Systemu Nadzoru Dyspozytorskiego" – PKWU: 72.20.32-00.0. System nadzoru dyspozytorskiego jest pojęciem szerszym niż system wspomagania pracy dyspozytora. Użycie liczby pojedynczej "dyspozytora" wskazuje, ze chodzi o system wspomagania pojedynczego dyspozytora, a nie o system rozwiązujący całokształt zagadnień związanych z nadzorem dyspozytorskim kompleksowo dla całego przedsiębiorstwa. Zdaniem Spółdzielni Pracy oznacza to, że decyzja z [...] maja 2002 r. nie jest decyzją dotyczącą tego postępowania ogłoszonego w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 139 z 2002 r. Ponadto jak wynika z treści wydanej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych decyzji, dotyczyła ona dostawy systemu wspomagania pracy dyspozytora, a nie usługi. Zawiera ona sprzeczność z aktem prawnym, na podstawie którego została wydana, a więc sprzeczna jest z art. 14 ust. 3 w związku z art. 54 pkt 2 ustawy o zamówieniach publicznych.
Zdaniem spółdzielni "[...]" wydanie decyzji naruszyło jej interes prawny w ten sposób, że Zamawiający wykorzystując niedozwoloną procedurę przetargu dwustopniowego, który prowadził na podstawie tej decyzji, wykluczył Spółdzielnię z postępowania.
Zamawiający dokonał tendencyjnej i nieprawidłowej oceny ofert, ponieważ wykluczył Spółdzielnię pod pretekstem niespełnienia określonego w specyfikacji wymagania, odrzucając interpretację wnioskującej odnośnie zaoferowania dodatkowej opcji obsługi serwisowej we wzorze karty gwarancyjnej, a przyjął oferty, które ewidentnie naruszały wymagania SIWZ, przepisy ustawy o zamówieniach publicznych oraz inne akty obowiązujące w Polsce, naruszając tym w sposób oczywisty art. 16 ustawy o zamówieniach publicznych. Zamawiający powinien unieważnić całe postępowanie na podstawie art. 27b ust. 1 pkt 1 ustawy oraz powtórzyć je od początku.
Decyzją z [...] września 2003 r. wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 §1 K.p.a. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2002 r. zatwierdzającej wybór trybu przetargu dwustopniowego na dostawę systemu wspomagania prac dyspozytorskich. W motywach tej decyzji wyjaśniono, iż Prezes Zarządu Badawczo-Rozwojowej Spółdzielni Pracy [...] "[...]" w P. nie ma legitymacji procesowej do występowania jako strona w postępowaniu toczącym się przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych z wniosku Zakładu Energetycznego S.A. [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., gdzie zastosowanie mają przepisy K.p.a. Z przepisów prawa materialnego nie wynika, aby jego interes prawny lub obowiązek podlegały konkretyzacji w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tak więc tylko osoba uczestnicząca faktycznie w sprawie może być stroną, a po drugie, musi istnieć określony przepis prawny, który by chronił jej interes pozytywny lub negatywny. O charakterze strony nie może decydować jedynie sama wola strony zainteresowanej. Należy bowiem wykazać istnienie interesu prawnego strony (postanowienie NSA z 30 maja 1984 r., II SA 789/84, wyrok NSA z 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88 – niepublikowane).
Pismem z [...] października 2003 r. Prezes Zarządu Badawczo-Rozwojowej Spółdzielni Pracy [...] "[...]" w P. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej unieważnienia decyzji z dnia [...] maja 2002 r. Zdaniem strony skarżącej postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, ponieważ rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno nastąpić w decyzji merytorycznej nawet jeśliby Prezes UZP uznał bezzasadność żądania. Interes prawny wnioskodawcy w stwierdzeniu nieważności decyzji nie wymaga, aby musiała ona być stroną w postępowaniu dotyczącym jej wydania. Interes prawny wnioskodawcy wynika z art. 72 ust. 2 (w związku z art. 12a i 14) ustawy o zamówieniach publicznych, który stanowi o nieważności umowy, jeśli zamawiający udzielił zamówienia bez uzyskania wymaganej decyzji administracyjnej lub dokonał wyboru oferty z rażącym naruszeniem ustawy.
Nieważność decyzji zatwierdzającej tryb postępowania w dacie ogłoszenia przetargu w Biuletynie Zamówień Publicznych jest równoznaczna z jej brakiem. Uznanie nieważności przedmiotowej decyzji potwierdzi fakt braku wymaganej decyzji administracyjnej do prowadzenia postępowania w trybie dwustopniowym, co w efekcie stanowi o podstawie dochodzenia nieważności przez wnioskodawcę zawartej przez zamawiającego umowy na realizację zamówienia publicznego na podstawie art. 189 K.p.c. oraz dochodzenia od zamawiającego i Prezesa UZP roszczeń z tytułu kosztów postępowania oraz utraty ewentualnych korzyści w wyniku naruszenia przez oba te podmioty przepisów prawa, co spowodowało niekorzystny wpływ na interesy wnioskującej strony.
Zdaniem Spółdzielni każdy zainteresowany uzyskaniem zamówienia publicznego ma interes prawny w wystąpieniu o stwierdzenie nieważności zawartej umowy w sprawie realizacji zamówienia, jeśli w prowadzonym na nowo postępowaniu miałby szanse je uzyskać, a zamówienie zostało udzielone wbrew art. 12a ustawy o zamówieniach publicznych.
Strona wnioskująca w przedmiotowej sprawie poniosła uszczerbek prawny (prawo do udziału w przetargu nieograniczonym- art. 14 ustawy) i faktyczny (wykluczenie w prowadzonym bezprawnie postępowaniu poprzez wykorzystanie cech postępowania wynikających z zasad dopuszczalnych tylko w tym trybie postępowania), w następstwie prowadzenia postępowania w trybie przetargu dwustopniowego niedopuszczonego ustawą (w tej konkretnej sprawie), o właściwościach w znacznie mniejszym stopniu gwarantującym konkurencyjność i równość stron – zamawiającego i oferenta.
Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności mogą być inne osoby, niż te które miały legitymację do występowania w sprawie z wniosku o zatwierdzenie trybu postępowania przetargowego w chwili jego zatwierdzenia. Interes prawny wnioskującej strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skonkretyzował się w momencie przystąpienia do postępowania przetargowego (nielegalna organizacja przetargu dwustopniowego zamiast nieograniczonego przez zamawiającego), na pewno zaś istniał wskutek uszczerbku interesu prawnego, jakiego doznała w wyniku działań organizatora przetargu na podstawie nieważnej z mocy art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. decyzji administracyjnej Prezesa UZP, zatwierdzającej nielegalne postępowanie zamawiającego w zakresie ustalenia niedopuszczalnych wymagań stawianych oferentom – dopuszczalnych w postępowaniu dwustopniowym, niedopuszczalnym jednak w przetargu nieograniczonym, który był jedynym dozwolonym trybem, który mógł zastosować zamawiający.
Decyzją z [...] listopada 2003 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2003 r. podtrzymując stanowisko uprzednio wyrażone w decyzji z [...] września 2003 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Pracy powtórzyła argumenty wcześniej podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreśliła, że doszło do przekroczenia uprawnień przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do wydania decyzji z [...] maja 2002 r., ponieważ żadna przesłanka o której stanowi art. 54 ustawy o zamówieniach publicznych nie została spełniona. Ponadto po stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej miałaby prawo do wystąpienia o wznowienie postępowań ze skarg zakończonych wyrokami Sądu Okręgowego w W., sygn. akt [...] oraz [...], ponieważ podstawą wydania tych wyroków było uznanie, iż Zamawiający jest uprawniony do prowadzenia postępowania w trybie przetargu dwustopniowego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że interes ekonomiczny strony w uzyskaniu zamówienia publicznego nie może być utożsamiany z interesem prawnym strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z [...] maja 2002 r., zatwierdzającej wybór przetargu dwustopniowego na dostawę systemu wspomagania pracy dyspozytora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji ) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Oceniając zaskarżone decyzje Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa w zakresie zarzuconym w skardze.
Należy wyjaśnić stronie skarżącej, że z przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego rozwiązań wynika, że sprawa administracyjna może być w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięta merytorycznie lub niemerytorycznie. Zgodnie z art. 104 §1 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, zgodnie zaś §2 tego przepisu decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Konsekwentnie decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym możemy podzielić na decyzje merytoryczne oraz niemerytoryczne. Decyzja merytoryczna rozstrzyga sprawę w całości lub w części (art. 104 §2 zdanie pierwsze). Decyzje te wywołują podwójny skutek prawny, tj. skutek materialnoprawny i procesowy. Skutek materialnoprawny polega na nadaniu, odebraniu, odmowie przyznania lub zmiany zakresu uprawnienia strony lub nałożeniu, zwolnieniu, zmianie zakresu obowiązku ciążącego na stronie, albo stwierdzeniu istnienia lub nieistnienia pewnego konkretnego stanu prawnego. Skutek procesowy polega natomiast na przerwaniu stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem orzekającym a stroną.
Decyzje niemerytoryczne nie rozstrzygają istoty sprawy, kończąc w sprawie postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe (art. 104 §2 zdanie drugie w związku z art. 105 K.p.a.). Decyzje niemerytoryczne wywołują przede wszystkim skutek procesowy (por. B. Adamiak, J. Borkowski : Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. Beck, W. 1996 s. 436 i nast.).
Z brzmienia art. 104 §1 K.p.a. wynika, że decyzja jest formą załatwienia sprawy administracyjnej w postępowaniu administracyjnym, zaś z art. 104 §2 K.p.a. wynika, że załatwienie sprawy może nastąpić przez merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lub rozstrzygnięcie niemerytoryczne. Z konstrukcji art. 104 §2 K.p.a., który stanowi " decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji" nie można wyprowadzić wniosku, że tylko rozstrzygnięcie merytoryczne jest rozstrzygnięciem sprawy. Wykładnia taka pozostawałaby w sprzeczności z art. 104 §1 K.p.a., który stanowi, że decyzja jest formą załatwienia sprawy.
Prawidłowo zatem Prezes Urzędu Zamówień Publicznych załatwił sprawę na podstawie art. 104 i art. 105 §1 K.p.a. wydając decyzję o charakterze niemerytorycznym. Decyzją z [...] września 2003 r. umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z [...] maja 2002 r. zatwierdzającej wybór trybu przetargu dwustopniowego na dostawę systemu wspomagania prac dyspozytorskich. Niewadliwa jest również decyzja Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z [...] listopada 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] września 2003 r.
Decyzja z [...] maja 2002 r. została wydana na podstawie art. 14 ust. 3 w związku z art. 54 pkt 2 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 119, poz. 773 z późn. zm.). Adresatem decyzji był Zakład Energetyczny [...] S.A. Powyższą decyzją Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zatwierdził wybór trybu przetargu dwustopniowego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę systemu wspomagania pracy dyspozytora.
Zgodnie z art. 79 ust. 2 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych wybór trybu postępowania w sprawie o udzielenie zamówienia publicznego nie podlega postępowaniu odwoławczemu. Spółdzielnia Pracy kwestionowała prawo Zamawiającego do prowadzenia postępowania w zatwierdzonym trybie wnosząc pozwy do Sądu Okręgowego w W. ( sygn. akt [...] oraz [...]). Sąd Okręgowy uznał, że Zamawiający jest uprawniony do prowadzenia postępowania w trybie przetargu dwustopniowego. W świetle powyższego Prezes Urzędu Zamówień Publicznych prawidłowo wydał decyzję zatwierdzającą wybór trybu przetargu dwustopniowego na dostawę systemu wspomagania pracy dyspozytora.
Zgodnie z art. 27d ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę spośród nieodrzuconych ofert. Tak więc fakt, że oferent ( strona skarżąca) brała udział w postępowaniu nie przesądza o jego uprawnieniu do zawarcia umowy o zamówienie publiczne, którego to postępowanie dotyczy. Skarżąca wywodząc swoje uprawnienie do zawarcia umowy o zamówienie publiczne z faktu, iż nie brała udziału w postępowaniu, które jej zdaniem powinno być przeprowadzone, wskazuje na interes przyszły i niepewny, gdyż fakt stwierdzenia nieważności umowy również nie przesądziłby o możliwości zawarcia takiej umowy przez skarżącą Spółdzielnię. Nie ma pewności, że zamawiający ponownie ogłosi przetarg, a skarżąca złoży nową ofertę i ten przetarg wygra.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, według którego o legitymacji do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku podmiotowi temu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
O tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego decyduje bowiem ocena jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. oraz możliwość nałożenia na niego określonych obowiązków rozstrzygnięciem podejmowanym przez organ administracji w ramach posiadanej kompetencji.
Ocena, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony dokonywana jest na podstawie przepisów prawa materialnego. Interes prawny winien się wyrażać w możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji w odniesieniu do ściśle określonego podmiotu. Nie może być więc to zdarzenie przyszłe i niepewne jakim jest możliwość zawarcia umowy przez stronę skarżącą.
W sprawie jest niesporne, że strona skarżąca przystąpiła do udziału w trybie przetargu dwustopniowego na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych, a następnie uznała, że przyjęte przez Zamawiającego oczekiwania są nieuprawnione, bowiem została wykluczona z udziału w postępowaniu. Prawidłowo Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wyjaśnił stronie skarżącej, że interes ekonomiczny oferenta w uzyskaniu zamówienia publicznego nie może być utożsamiany z interesem prawnym strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji skierowanej do Zamawiającego. Strona skarżąca nie wskazała jakiego konkretnego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z [...] maja 2002 r. Powołuje się na prawo do udziału w przyszłym, niepewnym zdarzeniu, którym może być przetarg nieograniczony oraz na możliwość wystąpienia o stwierdzenie nieważności umowy, a w konsekwencjo dochodzenia niepewnych roszczeń z tytułu utraconych korzyści i strat spowodowanych zawarciem nieważnej, zdaniem skarżącej, z mocy prawa umowy, uniemożliwiającej otrzymanie przez skarżącą zamówienia.
Zgodnie z art. 105 §1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej.
Prawidłowo zatem przyjęto, że Prezes Zarządu Badawczo Rozwojowej Spółdzielni Pracy [...] "[...]" nie miał legitymacji procesowej do występowania jako strona w postępowaniu toczącym się przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych z wniosku Zakładu Energetycznego S.A. [...] o zatwierdzenie wyboru trybu przetargu dwustopniowego.
Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI