Orzeczenie · 2022-11-15

II GSK 847/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-15
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona przeciwpożarowadopuszczenie wyrobuświadectwo dopuszczeniaCNBOP-PIBwłaściwość organuKPAdecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneinstytut badawczy

Sprawa dotyczyła odmowy wydania świadectwa dopuszczenia dla zasysacza liniowego przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – Państwowy Instytut Badawczy (CNBOP-PIB). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji, uznając, że zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości organów. Sąd wskazał, że Dyrektor CNBOP-PIB powinien być organem pierwszej instancji, a Minister Spraw Wewnętrznych organem odwoławczym, oraz że postępowanie powinno podlegać przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora CNBOP-PIB, oddalił ją, potwierdzając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenia sądów w tej sprawie (VIII SA/Wa 161/15 i II GSK 3696/15) wiążą organy administracji i sądy na mocy art. 153 i 170 p.p.s.a. NSA uznał, że CNBOP-PIB działa w zakresie funkcjonalnym jako organ administracji publicznej, a postępowanie w sprawie dopuszczenia wyrobów do użytkowania powinno być prowadzone zgodnie z KPA, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Sąd zwrócił uwagę na nowelizację ustawy o ochronie przeciwpożarowej (art. 7b), która wyłączyła stosowanie KPA do dopuszczeń, jednak zaznaczył, że nie wyłącza to charakteru decyzji administracyjnej ani prawa do zaskarżenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie stosowania KPA w postępowaniach prowadzonych przez instytuty badawcze wykonujące zadania publiczne oraz konsekwencji naruszenia właściwości organów.

Ograniczenia stosowania

Nowelizacja ustawy o ochronie przeciwpożarowej (art. 7b) wyłączyła stosowanie KPA do dopuszczeń, jednakże orzeczenie pozostaje istotne dla interpretacji zasad postępowania administracyjnego i skutków naruszenia właściwości organów w innych, podobnych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postępowanie w sprawie wydania świadectwa dopuszczenia wyrobu do użytkowania przez CNBOP-PIB podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie przed organami CNBOP-PIB w sprawach dotyczących dopuszczenia wyrobów do użytkowania podlega przepisom KPA, z mocy art. 1 pkt 2 KPA, ponieważ CNBOP-PIB wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej.

Uzasadnienie

CNBOP-PIB wykonuje zadania o charakterze władczym, dotyczące dopuszczania wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego, co kwalifikuje je jako organ w znaczeniu funkcjonalnym, a postępowanie to jest uregulowane przepisami, co uzasadnia stosowanie KPA.

Czy decyzja wydana przez organ niewłaściwy w sprawie dopuszczenia wyrobu do użytkowania jest nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana przez organ niewłaściwy stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 1 KPA.

Uzasadnienie

Naruszenie przepisów o właściwości przez organ administracji przy wydaniu decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia, powoduje jej nieważność.

Jaki jest właściwy organ pierwszej instancji i organ odwoławczy w postępowaniu o dopuszczenie wyrobu do użytkowania przez CNBOP-PIB?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

WSA uznał, że organem pierwszej instancji powinien być Dyrektor CNBOP-PIB, a organem odwoławczym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. NSA potwierdził, że organy muszą stosować się do wcześniejszych orzeczeń sądów w tej kwestii.

Uzasadnienie

Analiza statutu CNBOP-PIB i przepisów KPA wskazuje, że Dyrektor jest organem kierującym instytutem, a MSWiA sprawuje nadzór. Brak jest podstaw do samodzielnego wydawania decyzji przez Kierownika Jednostki Certyfikującej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora CNBOP-PIB od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (53)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek stosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wytycznych zawartych we wcześniejszym wyroku sądu.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości.

k.p.a. art. 1 § pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres stosowania KPA - obejmuje postępowanie przed innymi organami państwowymi, gdy są one powołane do załatwiania spraw określonych w pkt 1.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA, związanie granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

u.o.p. art. 7 § ust. 6

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

Wymagania dotyczące dokumentacji przy dopuszczeniu wyrobu.

u.o.p. art. 7 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

Wydawanie świadectw dopuszczenia przez instytuty badawcze Państwowej Straży Pożarnej.

p.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organów i sądów oceną prawną i wytycznymi z wcześniejszego orzeczenia.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 1 § pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres stosowania KPA.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości.

u.o.p. art. 7 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

Wydawanie świadectw dopuszczenia.

u.o.p. art. 7b

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

Wyłączenie stosowania KPA do dopuszczeń.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

u.i.b. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Organem sprawującym nadzór nad instytutem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.

u.i.b. art. 24 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Dyrektor instytutu podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących instytutu, z wyjątkiem spraw należących do rady naukowej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchybienia w uzasadnieniu wyroku nie mające wpływu na wynik sprawy nie prowadzą do jego uchylenia.

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin na wniesienie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o systemie oceny zgodności

Wymaganie akredytacji jednostki dopuszczającej.

u.i.b. art. 23

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Organy instytutu: dyrektor i rada naukowa.

u.i.b. art. 12a § ust. 5

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Podstawa prawna wydania rozporządzenia o nadaniu statusu państwowego instytutu badawczego.

u.i.b. art. 22

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Definicja państwowego instytutu badawczego.

p.p.s.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Łączenie spraw do wspólnego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 111 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Łączenie spraw do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchybienia w uzasadnieniu wyroku nie mające wpływu na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.a. art. 19

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Właściwość organu.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

u.i.b. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Nadzór nad instytutem.

u.i.b. art. 23

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Organy instytutu.

u.i.b. art. 24 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych

Kompetencje dyrektora instytutu.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania art. 4 § ust. 1

Wymóg akredytacji jednostki dopuszczającej.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych czynności wykonywanych podczas procesu dopuszczenia, zmiany i kontroli dopuszczenia wyrobów, opłat pobieranych przez jednostkę uprawnioną oraz sposobu ustalania wysokości opłat za te czynności art. 2 § pkt 1

Definicja jednostki dopuszczającej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 września 2010 r. w sprawie nadania Centrum Naukowo-Badawczemu Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego w Józefowie statusu państwowego instytutu badawczego art. 2 § ust. 1

Przedmiot działania CNBOP-PIB.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 września 2010 r. w sprawie nadania Centrum Naukowo-Badawczemu Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego w Józefowie statusu państwowego instytutu badawczego art. 2 § pkt 1

Zadania CNBOP-PIB dotyczące dopuszczeń wyrobów.

Decyzja Nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 maja 2017r. w sprawie zatwierdzenia statutu Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego- Państwowego Instytutu Badawczego art. 3 § ust. 1

Organ sprawujący nadzór nad CNBOP-PIB.

Decyzja Nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 maja 2017r. w sprawie zatwierdzenia statutu Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego- Państwowego Instytutu Badawczego art. 6

Organy CNBOP-PIB.

Decyzja Nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 maja 2017r. w sprawie zatwierdzenia statutu Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego- Państwowego Instytutu Badawczego art. 7 § ust. 1

Dyrektor kieruje Instytutem i go reprezentuje.

Decyzja Nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 maja 2017r. w sprawie zatwierdzenia statutu Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego- Państwowego Instytutu Badawczego art. 7 § ust. 2

Dyrektor upoważniony do dokonywania czynności prawnych w imieniu Instytutu.

Decyzja Nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 maja 2017r. w sprawie zatwierdzenia statutu Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego- Państwowego Instytutu Badawczego art. 7 § ust. 3

Dyrektor może ustanawiać pełnomocników.

Decyzja Nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 maja 2017r. w sprawie zatwierdzenia statutu Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego- Państwowego Instytutu Badawczego art. 13 § ust. 1

Regulamin organizacyjny określający strukturę.

Decyzja Nr 95 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 maja 2017r. w sprawie zatwierdzenia statutu Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego- Państwowego Instytutu Badawczego art. 3 § ust. 2

Nadzór Komendanta Głównego PSP nad Instytutem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie dopuszczenia wyrobów do użytkowania przez CNBOP-PIB podlega przepisom KPA. • Decyzja wydana przez organ niewłaściwy jest nieważna. • Wcześniejsze orzeczenia sądów w tej sprawie wiążą organy administracji i sądy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Dyrektora CNBOP-PIB kwestionująca stosowanie KPA i właściwość organów.

Godne uwagi sformułowania

każda sprawa, w której organ administracji publicznej dokonuje władczej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków jednostki, jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej • nie jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów administracji publicznej, w którym wnioski jednostki załatwiane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym • CNBOP-PIB występuje w zakresie realizacji zadań określonych w § 2 ust. 2 rozporządzenia z 20.06.2007 r. – mających charakter publicznoprawny – w roli organu administracji publicznej.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

sprawozdawca

Gabriela Jyż

przewodniczący

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania KPA w postępowaniach prowadzonych przez instytuty badawcze wykonujące zadania publiczne oraz konsekwencji naruszenia właściwości organów."

Ograniczenia: Nowelizacja ustawy o ochronie przeciwpożarowej (art. 7b) wyłączyła stosowanie KPA do dopuszczeń, jednakże orzeczenie pozostaje istotne dla interpretacji zasad postępowania administracyjnego i skutków naruszenia właściwości organów w innych, podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, w tym właściwości organów i stosowania KPA, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje również, jak sądy egzekwują swoje wcześniejsze orzeczenia.

Czy instytut badawczy może działać poza KPA? NSA rozstrzyga spór o właściwość organów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst