Orzeczenie · 2023-01-25

II GSK 837/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-01-25

NSAAdministracyjneWysokansa

nadzór sanitarnydziałalność gospodarczaograniczeniastan epidemiipodstawa prawnakonstytucjarozporządzenieustawawolność gospodarczainspekcja sanitarna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzje nakazujące D. H. zaprzestanie prowadzenia działalności gastronomicznej. Organ inspekcji sanitarnej zarzucał sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię przepisów, w szczególności art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, twierdząc, że mógł on stanowić podstawę do nakazu zaprzestania działalności, nawet w powiązaniu z przepisami o stanie epidemii. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że art. 27 ust. 2 ustawy o PIS wymaga stwierdzenia naruszenia konkretnych wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych prawem, a ograniczenia wolności działalności gospodarczej mogą być wprowadzane wyłącznie w drodze ustawy, a nie rozporządzenia, zwłaszcza gdy nie obowiązuje stan nadzwyczajny. W ocenie NSA, w dacie kontroli nie istniała wystarczająca podstawa prawna do nakazania zaprzestania działalności, a rozporządzenia wprowadzające ograniczenia w stanie epidemii naruszały standardy konstytucyjne. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie dla braku podstaw prawnych do nakładania administracyjnych ograniczeń działalności gospodarczej w drodze rozporządzeń, zwłaszcza w kontekście stanów nadzwyczajnych i konstytucyjnych wolności gospodarczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji stanu epidemii i ograniczeń wprowadzanych rozporządzeniami, a nie ogólnych zasad nadzoru sanitarnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej może stanowić samodzielną podstawę prawną do nakazania zaprzestania działalności gospodarczej, w szczególności w kontekście ograniczeń wprowadzonych w związku ze stanem epidemii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 27 ust. 2 ustawy o PIS wymaga stwierdzenia naruszenia konkretnych wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych prawem, a ograniczenia wolności działalności gospodarczej w związku ze stanem epidemii mogły być wprowadzane jedynie w drodze ustawy, a nie rozporządzenia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 27 ust. 2 ustawy o PIS nie jest samodzielną podstawą prawną do nakazania zaprzestania działalności, lecz wymaga wcześniejszego stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych w przepisach. Ponadto, ograniczenia wolności gospodarczej w stanie epidemii, wprowadzane rozporządzeniami, były niezgodne z Konstytucją RP, która dopuszcza takie ograniczenia jedynie w drodze ustawy, a nie w drodze rozporządzenia, zwłaszcza gdy nie obowiązuje stan nadzwyczajny.

Czy rozporządzenia Rady Ministrów wprowadzające ograniczenia w działalności gospodarczej w związku ze stanem epidemii były zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 22 i art. 31 ust. 3?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenia te naruszały standardy konstytucyjne, ponieważ ograniczały wolność działalności gospodarczej, która mogła być ograniczona wyłącznie w drodze ustawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że upoważnienie ustawowe do ograniczenia wolności działalności gospodarczej w drodze rozporządzenia jest sprzeczne z art. 92 Konstytucji RP, a także z art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, które nie dopuszczają takich ograniczeń w drodze rozporządzenia, nawet w stanie zagrożenia epidemicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach.

Przepisy (10)

Główne

u.PIS art. 27 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 10 § ust. 9

Konstytucja RP art. 20