II GSK 830/23

II GSK 830/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1909/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-28
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 286
art. 132(1) ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1909/22 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2022 r. nr DT-ZT.ZS.2020.00333.18.mlaw w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1909/22, oddalił skargę A.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 maja 2022 r. nr DT-ZT.ZS.2020.00333.18.mlaw w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia znaku towarowego.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
I
Pismem z dnia 24 września 2020 r. A., a.s., V. (dalej: wnoszący sprzeciw) wniósł do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego ALPHA PHARMACEUTICAL dokonanego w dniu 28 lutego 2020 r. pod numerem Z.510782 przez A.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: zgłaszający), w zakresie wszystkich zgłoszonych towarów w klasach 03 i 05 klasyfikacji nicejskiej.
Jako podstawę prawną sprzeciwu wskazał art. 132¹ ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 286 ze zm.; dalej: p.w.p.).
Wnoszący sprzeciw wskazał prawa do wcześniejszych znaków towarowych, tj.: 1) zgłoszonego dnia 26.02.2013 r., zarejestrowanego dnia 21.08.2013 r. słownego znaku towarowego ALPA ZTUE nr 011603105, dla wskazanych w zaskarżonej decyzji towarów w klasie 03, 05 i 35 ; 2) zgłoszonego dnia 11.10.1929 r., zarejestrowanego dnia 30.08.1930 r. słownego znaku towarowego ALPA nr R020410, dla towarów takich jak wyroby kosmetyczne i toaletowe; 3) zgłoszonego dnia 21.10.2013 r., zarejestrowanego dnia 27.06.2006 r. słownego znaku towarowego ALPA medical nr R176893, dla wskazanych w zaskarżonej decyzji towarów w klasie 03 i 05; 4) zgłoszonego dnia 21.10.2013 r., zarejestrowanego dnia 14.07.2006 r. słownego znaku towarowego DOMOWA TERAPIA ALPA nr R179708, dla wskazanych w zaskarżonej decyzji towarów w klasie 03, 05.
Według wnoszącego sprzeciw towary ujęte we wskazanych klasach, mimo nieznacznych różnic językowych oraz różnego stopnia szczegółowości wykazów, są towarami identycznymi lub wysoce podobnymi. W jego ocenie przeciwstawione sobie towary są przeznaczone dla tego samego kręgu odbiorców oraz korzystają z tych samych kanałów dystrybucji oraz sposobów promocji i reklamy, co uzasadnia twierdzenie o identyczności towarów, względnie o ich wysokim podobieństwie.
Wnoszący sprzeciw stwierdził, że konsumenci z dużym prawdopodobieństwem mogą uznać sporny znak t. za należący do rodziny znaków ALPA. Mogą zatem błędnie przyjąć, iż oznaczane znakiem ALPHA PHARMACEUTICAL towary pochodzą od wnoszącego sprzeciw. Pomiędzy omawianymi znakami towarowymi zachodzi taki stopień podobieństwa, który rodzić będzie ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
Pismem z dnia 1 lipca 2021 r. zgłaszający przedstawił swoje stanowisko w odpowiedzi na sprzeciw. Podkreślił, że zarówno z porównania obu znaków, jak również z punktu widzenia rzeczywistego używania znaku przez wnoszącego sprzeciw, wynika, że porównywane znaki są całkowicie odmienne w warstwie wizualnej. Podniósł, że zgłoszony znak towarowy nie jest również podobny do znaku wcześniejszego w warstwie znaczeniowej.
W kolejnych pismach wnoszący sprzeciw oraz zgłaszający podtrzymywali konsekwentnie swoje stanowiska.
Decyzją z dnia 10 maja 2022 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 152²¹ i art. 152²³ ust. 2 oraz art. 132¹ ust 1 pkt 3 p.w.p. - uznał wniesiony sprzeciw za zasadny w całości.
Organ stwierdził, że ocena powstania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, o którym mowa w art. 132¹ ust 1 pkt 3 p.w.p. wymaga ustalenia:
1) identyczności lub podobieństwa towarów (usług) objętych przeciwstawionymi znakami;
2) identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków, którą należy badać w trzech płaszczyznach: znaczeniowej, fonetycznej i wizualnej, przy czym dokonując porównania należy wziąć pod uwagę rodzaj porównywanych znaków towarowych;
3) istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
UP wskazał, że zgłoszone oznaczenie zostało przeznaczone w klasie 03 do oznaczania następujących towarów: środki toaletowe; środki do higieny jamy ustnej; preparaty do pielęgnacji zębów; środki perfumeryjne i zapachowe; preparaty do mycia i pielęgnacji ciała; mydła i żele; dezodoranty i antyperspiranty; preparaty do pielęgnacji skóry, oczu i paznokci; preparaty do włosów; kosmetyki: kremy, balsamy, płyny, toniki, pianki, olejki, mleczka, pudry, maseczki, szminki; kremy dermatologiczne inne niż lecznicze; maści do celów kosmetycznych; kosmetyki nielecznicze i preparaty toaletowe; kosmetyki do makijażu; preparaty do kąpieli; preparaty do depilacji i golenia; preparaty do prania.
Wcześniejsze znaki towarowe również służą do oznaczania towarów w klasie 03, jak następuje: ZTUE nr 011603105: produkty perfumeryjne, olejki zapachowe, kosmetyki, w szczególności środki do pielęgnacji skóry, kremy, mleczka do ciała, żele, emulsje, wody toaletowe i dezodoranty do użytku osobistego, preparaty toaletowe, kremy do opalania, mleczka i olejki, żele pod prysznic, wody po goleniu, preparaty kosmetyczne, szampony do ciała, środki do pielęgnacji i regeneracji włosów oraz skóry głowy, środki do mycia i pielęgnacji rąk oraz włosów, płyny do włosów, szampony, odżywki, usztywniacze do włosów, środki do masażu, środki do regeneracji, kremy do masażu i regeneracji, emulsje do masażu i regeneracji, żele do masażu i regeneracji, środki do higieny jamy ustnej, wody do ust, pasty do zębów, żele do zębów, mydła, higieniczne preparaty toaletowe; z.t. nr R020410: wyroby kosmetyczne i toaletowe; z.t. nr R176893 i z.t. nr R179708: produkty kosmetyczne, zwłaszcza środki do nacierania, emulsje do masażu, żele do masażu i kremy do masażu.
W ocenie organu ww. towary znaku zgłoszonego i wcześniejszego unijnego znaku t. stanowią identyczne artykuły kosmetyczne. Mają one przeznaczenie do pielęgnacji i higieny, są nabywane w sklepach kosmetycznych i drogeriach, są dystrybuowane w takich samych opakowaniach i podlegają takiemu samemu marketingowi.
Z kolei towary z klasy 03, dla których pozostałe wcześniejsze trzy znaki krajowe są przeznaczone dla szerokiej grupy artykułów, określonych jako wyroby/produkty kosmetyczne. Słusznie także zauważył wnoszący sprzeciw, iż taką pojemną pojęciowo grupę stanowi określenie preparaty toaletowe, dla których wcześniejszy ZTUE jest chroniony. Okoliczność zaś, iż wcześniejsze oznaczenie jest przeznaczone dla szerszej grupy towarów, zawierającej w sobie poszczególne towary wymienione w wykazie znaku zgłoszonego wskazuje na ich identyczność w zakresie tych towarów.
Podsumowując UP uznał, że przeciwstawione w sprawie znaki towarowe są jednoznacznie identyczne w klasie 03.
Przechodząc do oceny podobieństwa towarów w klasie 05 UP zwrócił uwagę, że wcześniejszy ZTUE nr 011603105 jest chroniony dla towarów określonych jako: produkty farmaceutyczne, z wyjątkiem leków z grupy farmakoterapeutycznych leków przeciwpłytkowych, przeznaczonych do profilaktyki pierwszo- i drugorzędowych chorób układu sercowo-naczyniowego, produktów kosmetycznych do celów medycznych, środków odstraszających; z.t. nr R176893 i z.t. nr R179708 zostały przeznaczone dla zawartych w klasie 05 towarów opisanych, jako: produkty farmaceutyczne, zwłaszcza środki do nacierania, emulsje do masażu, żele do masażu i kremy do masażu.
UP zwrócił uwagę, że wcześniejsze znaki towarowe są przeznaczone dla obszernej grupy towarów, jaką stanowią produkty farmaceutyczne. Ich określenie, iż "zwłaszcza" są to produkty konkretnego rodzaju nie zmienia faktu, iż jest to grupa towarów stanowiąca wszystkie możliwe artykuły zawierające się pod pojęciem produktów farmaceutycznych. Zgłoszony w klasie 05 znak towarowy jest przeznaczony w tej klasie dla produktów stanowiących różne ich rodzaje - są to leki, suplementy i preparaty medyczne oraz kosmetyki, wszystkie o właściwościach i przeznaczeniu medycznym, zaliczane do ogólnej grupy produktów farmaceutycznych, dla których wcześniejsze znaki towarowe wnoszącego sprzeciw są chronione. Organ przyjął, że fakt ten świadczy o ich identyczności, podzielając w tym zakresie opinię wnoszącego sprzeciw.
Podsumowując organ uznał, iż przeciwstawione oznaczenia są identyczne w klasie 05, przychylając się tym samym do stanowiska wnoszącego sprzeciw, w zakresie w jakim wskazuje on na identyczność przeciwstawionych towarów w klasie 03 i 05. W związku z tym organ stwierdził, iż pierwsza przesłanka powołanego w sprzeciwie przepisu jest spełniona.
Rozpatrując podobieństwo oznaczeń pod względem wizualnym UP stwierdził, że zgłoszony znak towarowy jest dwuczłonowy i składa się z elementu występującego w znaku jako pierwszy: graficznego przedstawienia greckiej litery alfa za pomocą grubej czerwonej linii oraz napisu i z drugiego elementu, słownego – "ALPHA PHARMACEUTICAL". Wcześniejsze znaki towarowe ZTUE nr 011603105 i R020410 składają się wyłącznie z elementu słownego "ALPA", podczas gdy czwarty wcześniejszy znak towarowy, składa się z trzech elementów: "DOMOWA", "TERAPIA" i "ALPA". W rezultacie UP uznał, że odczytując przeciwstawione oznaczenia od lewej do prawej, początki zgłoszonego znaku towarowego oraz dwóch wcześniejszych znaków ALPA będą nieomal identyczne. Pokrywają się one bowiem w większości liter, mianowicie: A, L, P, A, które występują w przeciwstawionych oznaczeniach w tej samej kolejności. Znak zgłoszony z kolei zawiera także na czwartej pozycji literę H, różniącą go od wcześniejszych znaków ALPA. UP zgodził się także z wnoszącym sprzeciw, iż dokonując porównania między początkowym wyrazem znaku zgłoszonego i wcześniejszymi oznaczeniami ALPA, dodatkowa litera H została umieszczona w sposób, który sprawia, iż nie jest wyraźnie dostrzegalna i nie zmienia w istotny sposób wrażenia wywołanego przez przeciwstawione w sprawie znaki.
Porównując wizualnie zgłoszone oznaczenie i wcześniejszy znak towarowy DOMOWA TERAPIA ALPA UP stwierdził, że istnieje średni stopień podobieństwa wizualnego między zgłoszonym oznaczeniem, a wcześniejszymi znakami towarowymi ZTUE nr 011603105, nr R020410, nr R176893 oraz niski stopień podobieństwa wizualnego między zgłoszonym znakiem towarowym a wcześniejszym znakiem towarowym R179708.
Pod względem fonetycznym UP uznał, że zgłoszone oznaczenie ma podobny początek, a tym samym jest średnio podobne fonetycznie do wcześniejszych znaków towarowych ZTUE nr 011603105 i R020410.
Organ wskazał, że wcześniejszy z.t. nr R176893 to dwuczłonowe oznaczenie, z którym zgłoszone oznaczenie pokrywa się nieomal całkowicie. Oprócz wspólnych liter na początku: ALPA/ALPHA, oznaczenia te dzielą wspólną końcówkę ,,-CAL" - MEDICAL/PHARMACEUTICAL.
W rezultacie UP ocenił ich podobieństwo fonetyczne jako średnie.
Z kolei, podobnie jak w przypadku porównania wizualnego zgłoszonego oznaczenia do wcześniejszego znaku towarowego DOMOWA TERAPIA ALPA UP zwrócił uwagę na różne wyrazy użyte na początku jak i na końcu znaku. W ocenie organu zbieżność elementów ALPHA i ALPA w okoliczności różnych pozostałych elementów słownych znaków PHARMACEUTICALS, DOMOWA, TERAPIA skutkuje bardzo niewielką powtarzalnością głosek w przeciwstawionych oznaczeniach i dużą różnicą w brzmieniu tych znaków. W rezultacie UP ocenił zgłoszone oznaczenie w porównaniu do wcześniejszego znaku nr R179708 jako podobne fonetycznie w stopniu niskim.
Następnie organ wskazał, że w odniesieniu do zakwestionowanego zgłoszenia termin "ALPHA" oraz jego element graficzny oznaczają pierwszą literę alfabetu greckiego. Drugi element PHARMACEUTICALS, nawet będąc słowem angielskim, będzie rozumiany przez przeciętnego polskiego odbiorcę w jego pierwotnym znaczeniu: "farmaceutyczny". UP podzielił pogląd wnoszącego sprzeciw, że element "ALPHA" jest jedynym, posiadającym zdolność odróżniającą w stosunku do towarów, do oznaczania których przeznaczono sporny znak. Zdaniem UP także w połączeniu ALPHA PHARMACEUTICALS nie wskazuje żadnego konkretnego znaczenia, a jest jedynie abstrakcyjnym wyrażeniem stworzonym z określeń posiadających konkretne znaczenia gdy są osobno.
UP przyznał rację wnoszącemu sprzeciw co do tego, że w przypadku porównania zgłoszonego znaku ALPHA PHARMACEUTICAL do znaków ALPA MEDICAL R.176893 oraz DOMOWA TERAPIA ALPA R.179708 znaczenie zastosowanego w spornym znaku słowa "pharmaceutical" ("farmaceutyczny") przywołuje ten sam szerszy koncept medyczny. Zdaniem organu nie świadczy to o wysokim podobieństwie koncepcyjnym tych oznaczeń. Według UP łączenie tych opisowych elementów z abstrakcyjnym określeniem ALPA lub ALPHA tworzy znak towarowy o treści abstrakcyjnej i dlatego przeciwstawione w sprawie znaki są jednak nieporównywalne koncepcyjnie.
Przystępując do oceny podobieństwa oznaczeń i ich charakteru odróżniającego organ przyjął, że w kontekście przedmiotowej sprawy, w której mamy do czynienia z artykułami kosmetycznymi z klasy 03 oraz medycznymi z klasy 05, określenia takie jak domowa terapia, medical czy pharmaceutical stanowią element informacyjny. Uzupełnia on jedynie zgłoszone oznaczenia informując, jakie mają cechy, tj. przeznaczenie do domowej terapii, charakter medyczny czy farmaceutyczny. W rezultacie należy uznać elementy słowne ALPA i ALPHA jako fantazyjne, odróżniające elementy znaków. W ocenie UP mają one charakter silnie odróżniający względem towarów, które oznaczają. Słowo "PHARMACEUTICALS" ma z kolei słaby charakter odróżniający w odniesieniu do przeciwstawionych w sprawie towarów, w szczególności w klasie 05. W ocenie organu konsumenci będą mieli tendencję do pomijania tej części jako opisu i zapamiętają pierwszą część znaku towarowego, czyli "ALPHA".
Według UP towary są identyczne w obydwu zakwestionowanych klasach. Biorąc pod uwagę, że towary objęte zgłoszonym znakiem towarowym są przeznaczone do codziennego użytku, docelowy krąg odbiorców to ogół odbiorców. Zważywszy na charakter przedmiotowych towarów z klasy 03, uwaga konsumentów będzie raczej niska ze względu na fakt, że przedmiotowe towary są tanie i przeznaczone do częstej konsumpcji. Towary w klasie 05 będą wymagały bardziej specjalistycznego podejścia, a tym samym bardziej wzmożonej uwagi odbiorców, co zostało gruntownie udowodnione przez zgłaszającego w cytowanym przez niego orzecznictwie. Jednak w okolicznościach omówionych zbieżności między samymi znakami i jednocześnie wzmocnionej tożsamością towarów, UP w ogólnym ujęciu uznał przeciwstawione znaki za podobne.
UP podkreślił, iż pomimo nieco innej oceny wysokości stopnia podobieństwa na każdej z trzech płaszczyzn, niż dokonał tego wnoszący sprzeciw, ocenił przeciwstawione w sprawie znaki za podobne. W rezultacie, druga przesłanka powołanego w sprzeciwie przepisu - dotycząca podobieństwa oznaczeń - została spełniona.
Odnośnie istnienia ryzyka wprowadzenia właściwych odbiorców w błąd Urząd Patentowy stwierdził, że właściwy krąg odbiorców może uznać, iż rozpatrywane towary i usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo, zidentyfikowanych za pomocą odmiennych elementów słownych "alpa" i "alpha", które są silnie podobne.
W niniejszym przypadku, skonfrontowany ze zgłoszonym znakiem towarowym, taki krąg odbiorców niekoniecznie spostrzeże wynikające z różnicy w dodaniu jednej litery: "h" w znaku zgłoszonym ALPHA względem znaku wcześniejszego ALPA oraz elementu słownego PHARMACEUTICALS w znaku zgłoszonym, następującego po pierwszym elemencie słownym ALPHA. Skonfrontowany ze zgłoszonym znakiem towarowym, taki krąg odbiorców niekoniecznie spostrzeże ww. różnice w odniesieniu do niedoskonałego obrazu wcześniejszego znaku towarowego ALPA, który zachował w pamięci, a nawet przy założeniu, że je spostrzeże, nie uzna ich za wskazanie innego pochodzenia handlowego. Przeciwnie, odbiorcy ci, podobnie jak odbiorcy wykazujący niższy poziom uwagi, będą mogli uznać, że rozpatrywane towary i usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo, ze względu na tę samą długość, strukturę, prefiks (trzy pierwsze litery) i zakończenie (ostatnia litera) elementów słownych mogących wskazywać ich pochodzenie handlowe. Organ stwierdził zatem, że istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd właściwego kręgu odbiorców w odniesieniu do rozpatrywanych znaków towarowych, zaznaczając, że jest ono jednak znacząco mniejsze w odniesieniu do konfuzji zgłoszonego oznaczenia ze znakiem towarowym DOMOWA TERAPIA ALPA, dla którego UP ocenił podobieństwo wizualne i fonetyczne na poziomie niskim. W tych okolicznościach organ uznał więc, iż mimo wszystko istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie zachodzą zatem kumulatywnie wszystkie przesłanki wynikające z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 p.w.p.
WSA w Warszawie oddalając skargę zgłaszającego podzielił stanowisko UP wskazujące, że z uwagi na przeciętny samoistny charakter odróżniający wcześniejszego znaku towarowego, identyczność lub podobieństwo rozpatrywanych towarów oraz podobieństwa wizualne i fonetyczne kolidujących ze sobą oznaczeń, które nie zostały zneutralizowane przez różnice konceptualne, istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd właściwego kręgu odbiorców.
Zasadne jest stwierdzenie, iż właściwy krąg odbiorców może uznać, iż rozpatrywane towary i usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo, zidentyfikowanych za pomocą odmiennych elementów słownych "alpa" i "alpha", które są silnie podobne. W rozpoznawanej sprawie skonfrontowany ze zgłoszonym znakiem towarowym, taki krąg odbiorców niekoniecznie spostrzeże wynikające z różnicy w dodaniu jednej litery "h" w znaku zgłoszonym ALPHA względem znaku wcześniejszego ALPA oraz elementu słownego PHARMACEUTICALS w znaku zgłoszonym, następującego po pierwszym elemencie słownym ALPHA. Odbiorcy wykazujący niższy poziom uwagi, będą mogli uznać, że rozpatrywane towary i usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo, ze względu na tę samą długość, strukturę, prefiks (trzy pierwsze litery) i zakończenie (ostatnia litera) elementów słownych mogących wskazywać ich pochodzenie handlowe.
Zdaniem WSA należy zgodzić się z tezą organu, że nawet uważny profesjonalny odbiorca przy identyczności i podobieństwie towarów i wysokim podobieństwie oznaczeń może uznać, iż są one oferowane przez ten sam podmiot. W niniejszej sprawie towary są identyczne, co potęguje wrażenie podobieństwa między znakami. Zdaniem Sądu I instancji, nie niweluje tego wrażenia element graficzny znaku spornego, czyli grecka litera "alfa" (pierwsza litera alfabetu greckiego), stanowiąca tautologię (powtórzenie, odwzorowanie) dominującego elementu słownego "ALPHA".
W ocenie Sądu I instancji, w świetle dokonanej analizy podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych oraz towarów nimi sygnowanych, nie sposób przyjąć, że poziom uwagi przeciętnego odbiorcy jest wystarczający, aby wykluczyć ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. W odniesieniu do produktów farmaceutycznych funkcją znaku towarowego jest także zapewnienie możliwości rozpoznania, w interesie konsumenta, samych towarów. W przypadku leku czy preparatu poprawiającego stan zdrowia konsument posiada szczególny interes w tym, aby towar był wyraźnie oznaczony i nie mógł być pomylony z innym towarem, gdyż mogłoby to mieć niekorzystny wpływ na jego zdrowie.
II
W skardze kasacyjnej zgłaszający zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
i) art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i wydaniu zaskarżonego wyroku bez wnikliwej analizy zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego z dnia 10 maja 2022 r. oraz bez oparcia się na aktach przedmiotowej sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem przeciwstawionych oznaczeń za podobne, a w konsekwencji błędnym określeniem możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych przeciwstawnymi znakami towarowymi;
ii) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprzez nienależyte uzasadnienie powodów, dla których WSA uznał przeciwstawione znaki towarowe za podobne, co skutkowało uznaniem, że istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów, na które nałożono przeciwstawione znaki towarowe.
2) Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie powyższego przepisu i przyjęcie, iż w niniejszym przypadku zachodzą podstawy do jego zastosowania, tj. przez błędne przyjęcie przez Sąd, iż istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd konsumenta z uwagi na podobieństwo porównywanych oznaczeń oraz podobieństwo towarów przeznaczonych dla porównywanych oznaczeń; a zwłaszcza:
i) pominięcie w ocenie okoliczności w zakresie występujących różnic w odniesieniu do części z towarów znajdujących się w wykazach towarów spornych znaków, a tym samym odmienności w zakresie kręgu odbiorców, do których kierowane są niektóre towary porównywanych oznaczeń;
ii) braku uzasadnienia dla nieprzyznania znamion odróżniających elementowi graficznemu w postaci stylizowanej litery "a", a co za tym idzie ocena, że nie ma on znaczenia dla postrzegania spornego znaku;
iii) uznanie znaków stanowiących podstawę sprzeciwu jako serii znaków bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie używanie tych znaków;
iv) pominięcie istotnych okoliczności przy ocenie braku podobieństwa spornych znaków oraz braku ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
W piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2024 r. wnoszący sprzeciw wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej, zawartych w pkt 1) i 2) petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że są one niezasadne.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego został objęty samodzielnie postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przez przywołany przepis. Sąd I instancji bowiem dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w taki sposób, który umożliwia NSA przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera w szczególności wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.
Dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało wykazać, czego skarżący nie uczynił, że uzasadnienie z uwagi na swoją konstrukcję, niespełnione wymogi ustawowe, nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy, czy też nie. To, że autor skargi kasacyjnej nie podziela w części stanowiska Sądu I instancji i w istocie polemizuje w tym zakresie z tym stanowiskiem - nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia przez Sąd II instancji tego zarzutu.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tego przepisu w nieprzeprowadzeniu przez Sąd I instancji wnikliwej analizy zaskarżonej decyzji UP oraz braku oparcia na aktach przedmiotowej sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem przeciwstawionych oznaczeń za podobne, a w konsekwencji błędnym określeniem możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami t.
Odnosząc się do tego zarzutu na wstępie wskazać należy, że przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
O naruszeniu przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodzi.
Natomiast autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu tego zarzutu, podnosi kwestie przeprowadzenia przez Sąd I instancji niewystarczająco wnikliwej kontroli decyzji UP czy braku oparcia na aktach rozpoznawanej sprawy, czego nie może skutecznie zwalczać zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest ważnym elementem skargi kasacyjnej dlatego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów ani stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, co wynika ze związania sądu granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną, bo takie działanie naruszałoby obowiązek wynikający z art. 183 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 367/13). Sądowi nie wolno więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać ani w inny sposób korygować. Dlatego też w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, który dotyczy przede wszystkim sporządzenia kasacyjnej.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. zarzutu naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie tego przepisu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców z uwagi na podobieństwo porównywanych oznaczeń oraz podobieństwo towarów przeznaczonych dla porównywanych oznaczeń.
Ustosunkowując się do tego zarzutu na wstępie zaznaczyć należy, że naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie zastosował art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w niepodważonym przez kasatora stanie faktycznym. Urząd Patentowy bowiem prawidłowo stwierdził, co podzielił Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., który został wskazany jako podstawa materialnoprawna sprzeciwu, a w konsekwencji uzasadnione było podjęcie przez organ decyzji o uznaniu sprzeciwu za zasadny w całości.
Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Urząd Patentowy dokonał prawidłowo oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd z uwagi na ustalenie istnienia identyczności towarów z klas 03 i 05 sygnowanych przeciwstawionymi oznaczeniami oraz podobieństwa w płaszczyznach wizualnej i fonetycznej kolidujących ze sobą oznaczeń, które nie zostały zneutralizowane przez różnice konceptualne.
Natomiast polemika kasatora zawarta w uzasadnieniu tego zarzutu sprowadza się w istocie do podważania ustaleń faktycznych dokonanych przez UP oraz ich oceny. Zaś ocena powstania ryzyka wprowadzenia w błąd, której dokonał UP, którą trafnie zaaprobował Sąd I instancji, wymagała od organu ustaleń w zakresie identyczności lub podobieństwa towarów objętych przeciwstawionymi oznaczeniami oraz identyczności lub podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, czego nie podważył autor skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego ustalone fakty oraz ich ocenę, czego skutecznie w świetle obowiązujących przepisów prawa regulujących postępowanie kasacyjne uczynić nie można. Wypada w tym miejscu zauważyć, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku A. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, należało uznać go za pozbawiony uzasadnionych podstaw.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji oddalający skargę lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Ustawodawca celowo jednak nie uregulował konieczności zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego, odsyłając w tej kwestii do wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów ich udziału w sprawie (zob. np. wyroki NSA z dnia: 2 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2378/21; 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 974/20). Zwrot kosztów postępowania jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wynika to wprost z przepisu, a we wszystkich innych sytuacjach obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania. Wszelka nadinterpretacja tej zasady poprzez stosowanie wykładni celowościowej jest niedopuszczalna (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1451/21).
W niniejszym postępowaniu przed NSA stroną wnoszącą skargę kasacyjną (skarżącą) była A.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., natomiast A. pełniła w postępowaniu kasacyjnym rolę uczestnika postępowania, któremu zgodnie z art. 204 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania nie przysługuje (por. postanowienia NSA z dnia: 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 2807/17; 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 257/12; 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 887/12).