II GSK 828/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organy prawidłowo wznowiły postępowanie w sprawie renty strukturalnej z powodu niezgodności deklarowanej powierzchni użytków rolnych ze stanem faktycznym.
Sprawa dotyczyła przyznania renty strukturalnej Z. K., która została zmniejszona po kontrolach wykazujących, że część przekazanych działek nie stanowiła użytków rolnych. WSA uchylił decyzje organów, zarzucając im brak analizy przesłanki wznowienia postępowania i nieprofesjonalną ocenę stanu działek. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organy prawidłowo wznowiły postępowanie, opierając się na dowodach (w tym ortofotomapie) wskazujących na istnienie zadrzewień i lasów na działkach już w momencie składania wniosku, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem powierzchni użytków rolnych i wysokości renty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR dotyczące renty strukturalnej Z. K., uznając, że organy nieprawidłowo wznowiły postępowanie i nie dokonały profesjonalnej oceny stanu działek. Sprawa dotyczyła zmniejszenia renty strukturalnej po kontrolach, które wykazały, że część zadeklarowanych przez Z. K. użytków rolnych (4,76 ha) w rzeczywistości stanowiła las lub tereny zadrzewione (faktycznie 1,62 ha). WSA zarzucił organom brak analizy przesłanki wznowienia postępowania oraz nieprofesjonalne ustalenie wieku zadrzewień. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy prawidłowo wznowiły postępowanie. NSA uznał, że dowody, w tym ortofotomapa, potwierdziły istnienie zadrzewień i lasów na działkach już w momencie składania wniosku o rentę, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podkreślił, że Agencja posiadała uprawnienia do przeprowadzania takich kontroli, a ustalenia organów były zgodne z obrazem ortofotomapy. NSA odrzucił również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., wskazując, że strona nie wykazała wpływu ewentualnego naruszenia na wynik sprawy. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo wznowiły postępowanie, ponieważ dowody (w tym ortofotomapa) potwierdziły, że znaczna część zadeklarowanych użytków rolnych nie była użytkowana rolniczo już w dacie złożenia wniosku, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ustalenia kontroli, potwierdzone ortofotomapą, wykazały niezgodność stanu faktycznego działek z deklaracją producenta rolnego już w momencie składania wniosku o rentę strukturalną, co uzasadniało wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących na błędność decyzji ostatecznej.
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
Uprawnienia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do przeprowadzania kontroli.
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 7
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
Zakres kontroli udzielania i wykorzystania pomocy finansowej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym analiza przesłanek wznowienia postępowania.
rozporządzenie ws. rent strukturalnych art. 4 § pkt 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Minimalna powierzchnia użytków rolnych (1 ha) wymagana do przyznania renty strukturalnej.
rozporządzenie ws. rent strukturalnych art. 12 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Warunki zwiększenia renty strukturalnej o 50% za przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych.
p.p.s.a. art. 141
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konsekwencje uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organów działania na podstawie przepisów prawa i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 77
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo wznowiły postępowanie, ponieważ dowody (w tym ortofotomapa) wykazały, że stan działek w dacie złożenia wniosku nie odpowiadał stanowi deklarowanemu przez producenta rolnego. Ustalenia kontrolerów, wsparte analizą ortofotomapy, były wystarczające do stwierdzenia, że działki porośnięte drzewami i krzewami nie stanowiły użytków rolnych w rozumieniu przepisów. Agencja posiadała stosowną akredytację do przeprowadzania kontroli, a zarzut braku profesjonalnej oceny wieku zadrzewień jest nieuzasadniony.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organy obu instancji nie przeprowadziły analizy przesłanki wznowienia postępowania. WSA błędnie uznał, że brak profesjonalnej oceny wieku zadrzewień czyni zasadnym zarzut skargi. WSA błędnie przyjął, że naruszenie art. 10 k.p.a. miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Nowe fakty ujawniły się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej i ujawnił, że znaczna część działek deklarowanych jako użytki rolne nie była użytkowana rolniczo już w dacie złożenia wniosku, o czym świadczy porośnięcie wieloletnimi drzewami i krzewami. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że kontrola została przeprowadzona nieprofesjonalnie i że kontrolerzy nie posiadali wiedzy z zakresu leśnictwa. Gdyby jednak taki zarzut został postawiony, to mógłby on odnieść skutek wówczas, gdyby stawiająca go strona wykazała, iż naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności prawnej.
Skład orzekający
Maria Jagielska
przewodniczący
Stanisław Śliwa
członek
Zofia Przegalińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania w sprawach o świadczenia publiczne w przypadku ujawnienia nowych dowodów dotyczących stanu faktycznego w dacie złożenia wniosku; ocena profesjonalizmu kontroli przeprowadzanych przez agencje państwowe; wpływ naruszenia procedury na wynik sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii rent strukturalnych i przepisów dotyczących wsparcia obszarów wiejskich, ale zawiera ogólne zasady dotyczące wznowienia postępowania i dowodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przyznawania świadczeń publicznych i kontroli ich wykorzystania, a także procedury administracyjnej. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.
“Czy zadrzewienia na działce mogą pozbawić rolnika renty strukturalnej? NSA wyjaśnia zasady wznowienia postępowania.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 828/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2013-09-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-05-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Jagielska /przewodniczący/ Stanisław Śliwa Zofia Przegalińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6551 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane III SA/Łd 1167/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2012-01-31 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 art. 145 par. 1 pkt 5 w zw. z art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273 art. 5, art. 7 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 1167/11 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzje Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2011 r. nr [...], oraz z dnia [...] października 2011 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł.; 2. zasądza od Z. K. na rzecz Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. kwotę 520 (pięćset dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 1167/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. K. na decyzje Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] oraz z dnia [...] października 2011 r., nr [...], [...], [...] w przedmiocie renty strukturalnej, uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Kierownika Biura Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. W dniu [...] lipca 2006 r. M. K. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniosek o przyznanie renty strukturalnej Z. K. We wniosku strona zadeklarowała do przekazania siedem działek o nr ewidencyjnych; [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym P., gmina Ż. w powiecie opoczyńskim o łącznej powierzchni 4,76 ha. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., po zweryfikowaniu wniosku o przyznanie renty strukturalnej, stwierdził spełnienie przez Z. K. wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. W dniu [...] października 2006 r. strona złożyła formularz wniosku wraz z aktem notarialnym rep. A [...], zaświadczenie z Urzędu Skarbowego, oświadczenie o zaprzestaniu działalności rolniczej z dnia [...] października 2006 r. i oświadczenie o przekazaniu użytków rolnych z dnia [...] października 2006 r. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie przyznał Z. K. rentę strukturalną w wysokości [...] zł, począwszy od miesiąca września 2006 r. do miesiąca sierpnia 2016 r. Za podstawę do wyliczenia procentowego przyjęto kwotę najniższej emerytury, która w dniu wydania decyzji wynosiła 597,46 zł. W punkcie 8 pouczenia zawartego w decyzji poinformowano, że w przypadku zmiany wysokości najniższej emerytury rentę strukturalną wypłaca się w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W następstwie powyższego, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. zmienił od marca 2008 r. wysokość renty strukturalnej o kwotę o [...] zł, ustalając jej wysokość na kwotę [...] zł. Kolejną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. zmienił wysokości renty strukturalnej o kwotę [...] zł, ustalając jej wysokość w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. zmienił wysokości renty strukturalnej o kwotę [...] zł, ustalając jej wysokość w kwocie [...] zł. W dniu [...] kwietnia 2010 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu, w wyniku której na części przekazanych działek stwierdzono nieprawidłowości i zastosowano kod RS 12 (czyli na przejętej działce ewidencyjnej nie jest prowadzona działalność rolnicza). Kontrolą objęto cztery spośród siedmiu przekazanych działek, tj. [...], [...], [...] i [...]. Na działce o numerze ewidencyjnym [...] oraz [...] kontrolerzy stwierdzili "zadrzewienia", natomiast działka o nr [...] na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była użytkowana rolniczo, stwierdzono sposób użytkowania "las". Wskazane wyżej nieprawidłowości zostały ustalone na podstawie wizualnej kontroli. Na działce o numerze ewidencyjnym [...] została przeprowadzona kontrola za pomocą urządzenia GPS, w wyniku której ustalono, że 0,30 powierzchni działki stanowi ugór, a pozostałą powierzchnię zajmują zadrzewienia i zakład kamieniarski (1,10 ha). W przypadku pozostałych działek nie stwierdzono nieprawidłowości. Z przeprowadzonych czynności w dniu [...] kwietnia 2010 r. sporządzono dwa raporty. W dniu [...] lipca 2010 r. w gospodarstwach przekazującego i przejmującego gospodarstwo rolne przeprowadzona została sprawdzająca kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej, w wyniku której ustalono, że: na działce o nr ewidencyjnym [...] istnieje odłóg na powierzchni 0,18 ha, na działce o nr [...] stwierdzono ugór o pow. 0,29 ha, zakład kamieniarski o pow. 0,19 ha (siedlisko) i zadrzewienia, tj. około 5-letnie zadrzewienia – "brzozy", na działce o nr [...] stwierdzono ugór o powierzchni 0,26 ha, a na pozostałej części - zadrzewienia, na działkach o nr [...], [...] i [...] stwierdzono "las", a na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzono grupę upraw "warzywa, łąka, żyto" o powierzchni 0,89 ha. Działki ewidencyjne [...] i [...] zostały zmierzone za pomocą urządzenia GPS, natomiast dla pozostałych działek stwierdzono grupę upraw wizualnie. Producentów rolnych powiadomiono o kontroli, jak również byli oni obecni podczas wykonywania czynności kontrolnych, o czym świadczą podpisy złożone na każdej ze stron protokołu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie uchylił decyzję z dnia [...] marca 2010 r. i przyznał Z. K. rentę strukturalną w wysokości [...] zł od marca 2010 r., wskazując, że przyznanie renty strukturalnej i jej wysokość zależy od ilości użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa. Las natomiast, czy też zadrzewienia nie są użytkiem rolnym w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 5 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Od powyższej decyzji Z. K. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 150 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie i w tym samym dniu dołączył do materiału dowodowego protokoły z czynności kontrolnych sporządzone w dniu [...] kwietnia 2010 r. i w dniu [...] lipca 2010 r. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz § 17 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2010 r. i zmienił od marca 2010 r. wysokość renty strukturalnej pobieranej przez Z. K. o kwotę –[...] zł, przyznając rentę strukturalną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że na części przekazanych przez skarżącego działek znajduje się las i tereny zadrzewione, a rzeczywista powierzchnia użytków rolnych wynosi 1,62 ha, a nie jak zadeklarowała strona 4,76 ha. Dla organu rozpoznającego sprawę zasadnicze znaczenie ma faktyczna powierzchnia przekazanych użytków rolnych. Ustalenia inspektorów terenowych wskazują, iż przekazane zostały działki, które nie stanowiły użytku rolnego w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Organ wydając decyzję o przyznaniu renty strukturalnej oraz decyzje zmieniające wysokość renty działał na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów. Późniejsze ustalenia, iż działki nr [...], [...], [...] oraz części działki nr [...] i [...] nie stanowią użytku rolnego uzasadniało wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylenie ostatecznej decyzji o wysokości zmienionej renty strukturalnej i orzeczenie co do istoty w postaci ustalenia wysokości zmienionej renty strukturalnej z uwzględnieniem ustalonej powierzchni faktycznych użytków rolnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego w sprawie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy Z. K. zadeklarował do przekazania użytki rolne o powierzchni 4,76 ha, co spowodowało, że zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia renta strukturalna została przyznana w większej o 50 % najniższej emerytury wysokości. Nową okolicznością w sprawie było ustalenie przez inspektorów w toku przeprowadzanych kontroli, że skarżący przekazał również działki, które nie stanowiły użytku rolnego w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie zaś z regulacją krajową i wspólnotową las czy teren zadrzewiony nie stanowi użytku rolnego. Potwierdzeniem tego faktu jest dokumentacja fotograficzna, a ustalenia organów są zgodne z obrazem ortofotomapy będącej w posiadaniu Agencji, w systemie informatycznym. Co więcej, porównując ortofotomapy wykonane na podstawie zdjęć lotniczych w dniu [...] sierpnia 2002 r. oraz w dniu [...] maja 2009 r., stwierdzono, iż zadrzewienia istniały w takim samym kształcie również w 2002 r. W ocenie organu nie można również dostrzec cech właściwych dla plantacji drzew, tj. równomierności nasadzeń, regularnych odstępów między nasadzeniami itp. Stąd też, zdaniem organu odwoławczego, uzasadnione jest twierdzenie, iż zadeklarowane do przekazania działki rolne nie stanowiły użytków rolnych na dzień ich przekazania, gdyż grunty te były porośnięte drzewami i krzewami. Zatem przekazane działki ewidencyjne nie mogły zostać zakwalifikowane do ustalenia powierzchni użytków rolnych przekazanych następcy. Z. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., który zaskarżonym wyrokiem skargę uwzględnił stwierdzając, że organ I instancji w ogóle nie podjął się w swoich rozstrzygnięciach analizy wskazanej przesłanki wznowienia postępowania, a treść decyzji, w szczególności ich uzasadnienie są bardzo lakoniczne i tak skonstruowane, jakby organ rozstrzygał w sprawie w oderwaniu od przedmiotowej przesłanki wznowienia, a swoje rozstrzygnięcie oparł o stan faktyczny z dnia przeprowadzenia kontroli bez odniesienia się do stanu z dnia wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Wprawdzie organ odwoławczy dostrzegł tę wadliwość decyzji organu I instancji, jednak również postępowanie i uzasadnienie decyzji organu odwoławczego naruszają, w ocenie Sądu, przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że w sprawie spór między stroną a organem dotyczy stanu rzeczy, jaki istniał w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, a jednym z wymogów przyznania renty strukturalnej w dacie wydania decyzji o jej przyznaniu skarżącemu było przekazanie gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha, a w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego przekraczającego 3 ha uzyskujący rentę strukturalną był uprawniony do jej zwiększenia o 50 % najniższej emerytury, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Po analizie akt administracyjnych Sąd I instancji uznał, że zarówno w raportach z czynności kontrolnych, jak również w zapadłych decyzjach zabrakło wskazania, na jakiej podstawie dokonano przyjęcia, iż "zadrzewienia" znajdujące się na spornych działkach [...] i [...] rosły tam również w chwili przekazania gruntów, najpóźniej w dniu przyznania renty strukturalnej, a więc z październiku 2006 r. Tymczasem zawarta w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji i poprzedzających ich decyzji organu I instancji teza, iż przedmiotowe działki są zadrzewione, jedynie na podstawie wizualnej, a nie na podstawie badania pni drzew ocenie, jest zdaniem Sądu niekompetentna i przedwczesna. Organy uznały występowanie zadrzewień, nie wskazując, w jakim wieku są te zadrzewienia. Próbą określenia wieku jest stwierdzenie dotyczące działki [...], na której stwierdzono zadrzewienia około 5-letnie. Z akt administracyjnych nie wynika, aby kontrolerzy byli specjalistami w zakresie określania wieku zadrzewień i jaką metodą ewentualnie i na jakiej podstawie określili wiek drzew na działce [...] na około 5-letnie. Mając na uwadze fakt, że skarżący otrzymał rentę strukturalną w październiku 2006 roku, a kontrole zostały przeprowadzone w 2010 roku, zadrzewienia (około 5–letnie) mogły być więc efektem zaniedbania działki przez następcę skarżącego. Wiek drzew nie został profesjonalnie zbadany. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że jej dokładne ustalenie rzutuje na legalność (pod względem faktycznym, nie prawnym) wszczęcia postępowania wznowieniowego, zwłaszcza że protokół kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną obrazującą stan spornych działek w 2010 r. był jedyną podstawą zakwestionowania decyzji rentowej i decyzji ją zmieniających w zakresie wysokości przyznanej renty. Fragmenty ortofotomapy wykonanej na podstawie zdjęć lotniczych dołączone do akt przez organ odwoławczy w ogóle nie przedstawiają działki [...], nie są opatrzone datą, a nie ma żadnego dowodu identyfikującego "Informację dotyczącą działek ewidencyjnych" zawierającą wskazane przez organ daty [...] sierpnia 2002 r. i [...] maja 2009 r. z załączonymi fragmentami map. Gdyby nawet przyjąć te dokumenty w poczet materiału dowodowego, to żaden z nich nie określa stanu działki na październik 2006 rok, a więc miesiąc wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Ponadto Sąd dodał, że organy miały obowiązek zapoznać stronę ze zgromadzonym materiałem dowodowym i umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, organ I instancji wymagał od skarżącego złożenia podania zawierającego prośbę o potwierdzenie jego obecności w organie celem złożenia wyjaśnień. W aktach administracyjnych poza pismem strony wnoszącej o potwierdzenie jej obecności w urzędzie w trybie art. 10 k.p.a., nie ma żadnych dowodów sporządzonych przez organ dokumentujących fakt zapoznania strony z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Natomiast organ II instancji przed wydaniem zaskarżonych decyzji w ogóle nie wezwał strony w trybie art. 10 k.p.a., mimo że załączył do akt nowe dowody w postaci zdjęć z ortofotomapy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości zarzucając mu naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie brzmienia art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w związku z brzmieniem art. 5 i 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) – dalej ustawa, polegające na pominięciu zastosowania art. 5 i 7 ustawy, które uprawniają Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do przeprowadzenia kontroli, które dla swych skuteczności wymagają wiadomości specjalnych, w świetle przyjęcia przez Sąd, iż "brak profesjonalnej oceny wieku zadrzewień, czyni zasadnym zarzut skargi"; 2) postępowania, a mianowicie art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ – p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, iż organy obu instancji nie podjęły w swoich rozstrzygnięciach analizy przesłanki wznowienia postępowania, w sytuacji gdy z treści uzasadniania organu drugiej instancji wynika wnikliwa analiza zasadności wznowienia przedmiotowego postępowania; 3) postępowania, a mianowicie art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ – p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, iż akta administracyjne zgromadzone w kontrolowanej sprawie nie wyjaśniają bezsprzecznie wszystkich okoliczności, w szczególności zabrakło wskazania, na jakiej podstawie dokonano przyjęcia, iż "zadrzewienia" znajdujące się na spornych działkach rosły tam również w chwili przekazania gruntów, najpóźniej w dniu przyznania renty strukturalnej, w świetle faktu, iż skarżący potwierdził powyższą okoliczność, nie wnosząc uwag do sporządzonych protokołów kontroli na miejscu, a okoliczność ta została ustalona przez kontrolerów i w wyniku analizy ortofotomapy; 4) postępowania, a mianowicie art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 10 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu miało wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, w sytuacji gdy strona po wydaniu decyzji II instancji nie przedstawiła nowych dowodów, okoliczności lub twierdzeń, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym organ wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie skargi lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi l instancji oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ zawarł argumentację na poparcie zarzutów wskazanych w petitum skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. K. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, wskazując między innymi, że czynności wykonane przez kontrolerów były bezsprzecznie nieprofesjonalne i nie mogły doprowadzić do rzetelnej oceny wieku zadrzewień. Nie zmienia tego fakt posiadania bądź nieposiadania przez organ określonych uprawnień formalnych do przeprowadzenia określonej kontroli. Również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy. Uwzględniając skargę, Sąd I instancji uznał, że organy obu instancji nie przeprowadziły analizy przesłanki wznowienia postępowania, czym dopuściły się naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Pogląd ten nie znajduje uzasadnienia. W decyzji organu odwoławczego wykazano bowiem, iż w trakcie kontroli na miejscu ustalono, że stan działek w dacie złożenia wniosku nie odpowiadał stanowi deklarowanemu przez producenta rolnego. Bezsprzecznym dowodem na tę okoliczność jest wynik kontroli przedstawiony w protokole kontroli sporządzonym przez inspektorów terenowych. Stan działek rolnych niezgodny z deklaracją rolnika istniał w dacie złożenia wniosku o rentę strukturalną. Podstawą do takiego twierdzenia jest weryfikacja ustaleń kontrolerów dokonana za pomocą ortofotomapy będącej w posiadaniu Agencji, wygenerowanej na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu [...] sierpnia 2002 r. oraz w dniu [...] maja 2009 r. (wyciągi z map znajdują się w aktach). Na podstawie tych map stwierdzono, że zadrzewienia istniały w takim samym kształcie również w 2002 r. Organ ocenił, zawierając tę ocenę w uzasadnieniu decyzji, że wykrycie powyższego stanu działek, istniejącego już w dacie złożenia wniosku o rentę strukturalną, daje podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż zgodnie z treścią § 4 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu, jeżeli przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha. Stosownie zaś do § 12 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia wysokość renty strukturalnej zwiększa się o 50% kwoty najniższej emerytury za przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych, w przypadku przeniesienia własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Skarżący we wniosku o przyznanie renty strukturalnej zadeklarował przekazanie siedmiu działek o łącznej powierzchni 4,76 ha natomiast w wyniku kontroli ustalono, że faktycznie przekazane użytki rolne wyniosły 1,62 ha. Wykazana nieprawidłowość spowodowała, że skarżący nie miał uprawnienia do zwiększenia renty o 50%, gdyż nie przekazał użytków rolnych o powierzchni co najmniej 3 ha. W rozpoznawanej sprawie nowe fakty ujawniły się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej i ujawnił, że znaczna część działek deklarowanych jako użytki rolne nie była użytkowana rolniczo już w dacie złożenia wniosku, o czym świadczy porośnięcie wieloletnimi drzewami i krzewami. Na podstawie powyższych okoliczności, zdaniem składu orzekającego, organy dostatecznie uzasadniły przesłankę wznowienia postępowania. Sąd I instancji uznał, że zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenie, iż działki są zadrzewione jedynie na podstawie wizualnej, a nie na podstawie badania pni drzew, jest niekompletne i przedwczesne. Zdaniem Sądu, brak profesjonalnej oceny wieku zadrzewienia uzasadnia zarzut skargi naruszenia art. 7, art. 77 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Czyniąc powyższy zarzut organom, Sąd I instancji nie wziął pod rozwagę art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). W świetle tych przepisów, to Agencja posiadająca stosowną akredytację przeprowadza kontrole udzielania i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że kontrola została przeprowadzona nieprofesjonalnie i że kontrolerzy nie posiadali wiedzy z zakresu leśnictwa. Sąd I instancji zarzucił organom, że nie wykonały obowiązku umożliwienia stronie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, czym naruszyły art. 10 k.p.a. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie wynika, aby strona stawiała taki zarzut w skardze. Gdyby jednak taki zarzut został postawiony, to mógłby on odnieść skutek wówczas, gdyby stawiająca go strona wykazała, iż naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło jej dokonanie konkretnej czynności prawnej (vide wyrok NSA z 18.05.2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, Nr 6, poz. 157 z glosą W. Tarasa, OSP 2007, Nr 3, poz. 26). Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI