II GSK 820/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, umarzając postępowanie w sprawie kary za brak aktualnego badania technicznego pojazdu, uznając, że przewoźnik działał w zaufaniu do błędnych danych w dowodzie rejestracyjnym.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika za wykonywanie transportu pojazdem bez ważnego badania technicznego. Pomimo że pojazd nie miał wymaganego przeglądu, dowód rejestracyjny błędnie wskazywał datę ważności badania. Sądy niższych instancji uznały odpowiedzialność przewoźnika, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił te rozstrzygnięcia. NSA stwierdził, że przewoźnik działał w zaufaniu do dokumentu urzędowego i nie mógł przewidzieć błędu organu, co uzasadnia zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym i umorzenie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "P." Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu pojazdem bez aktualnego badania technicznego. Kontrola wykazała brak ważnego przeglądu, podczas gdy dowód rejestracyjny błędnie wskazywał datę ważności badania za trzy lata od pierwszej rejestracji, zamiast po roku. Organy administracji i WSA uznały, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność, ponieważ powinien był znać przepisy i zweryfikować dane w dowodzie rejestracyjnym. NSA uznał jednak, że zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym przez niezastosowanie był uzasadniony. Sąd podkreślił, że przewoźnik nie miał wpływu na błąd organu w dowodzie rejestracyjnym i działał w zaufaniu do tego dokumentu urzędowego, korzystając z domniemania jego prawdziwości. W związku z tym, postępowanie w sprawie nałożenia kary nie powinno było zostać wszczęte, a wobec jego wszczęcia, należało je umorzyć. NSA uchylił zaskarżony wyrok, decyzje organów i umorzył postępowanie, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności, jeśli naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, a których nie miał wpływu, w szczególności gdy działał w zaufaniu do błędnych danych zawartych w dokumencie urzędowym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przewoźnik nie miał wpływu na błąd organu w dowodzie rejestracyjnym i działał w zaufaniu do tego dokumentu. Zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. prowadzi do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 7
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92a § ust. 11
Ustawa o transporcie drogowym
p.r.d. art. 81 § ust. 5
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
k.p.a. art. 76 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania jednostki do organów państwa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd organu w dowodzie rejestracyjnym co do terminu badania technicznego. Przewoźnik działał w zaufaniu do dokumentu urzędowego. Naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu. Zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. powinno skutkować umorzeniem postępowania.
Odrzucone argumenty
Przewoźnik jako profesjonalista powinien był zweryfikować poprawność danych w dowodzie rejestracyjnym. Stwierdzono naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 92a ust. 1 u.t.d.).
Godne uwagi sformułowania
Przewoźnik nie mógł bowiem przewidzieć, że data kolejnego badania technicznego pojazdu została błędnie określona przez organ w dowodzie rejestracyjnym i na zaistnienie tego błędu nie miał wpływu. Dowód rejestracyjny pojazdu jest bowiem dokumentem urzędowym, którego charakter określony został w art. 76 § 1 k.p.a. Domniemanie prawdziwości treści dowodu rejestracyjnego ma istotne znaczenie praktyczne, a mianowicie osoby trzecie, działające w dobrej wierze, mogą opierać się na treści dokumentu urzędowego, zakładając, że informacje w nim zawarte są prawdziwe. W przypadku, gdyby okazało się, że dokument urzędowy zawiera nieprawdziwe informacje, osoba, która działała w oparciu o jego treść i dochowała należytej staranności, co do zasady nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji prawnych. Zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu bowiem przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Skład orzekający
Anna Ostrowska
przewodniczący
Gabriela Jyż
członek
Krzysztof Dziedzic
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności przewoźnika w przypadku błędów organów administracji w dokumentach urzędowych, stosowanie zasady zaufania obywatela do państwa, interpretacja art. 92c u.t.d."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy błąd w dokumencie urzędowym jest wynikiem działania organu, a nie przewoźnika, i gdy przewoźnik działał w dobrej wierze i z należytą starannością.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest zaufanie do dokumentów urzędowych i jak błędy organów mogą wpływać na odpowiedzialność obywateli. Jest to ciekawy przykład zastosowania zasady zaufania w praktyce.
“Błąd w dowodzie rejestracyjnym kosztował przewoźnika karę? NSA stanął w jego obronie!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 820/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Ostrowska /przewodniczący/ Gabriela Jyż Krzysztof Dziedzic /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane III SA/Po 1149/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-01-28 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 919 art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 8, art. 76 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "P." Sp. z o.o. Sp. k. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1149/21 w sprawie ze skargi "P." Sp. z o.o. Sp. k. w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 maja 2021 r. nr BP.501.374.2021.1091.GR4.32076 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 stycznia 2021 r. nr WITD.DI.0152.IV0190/7/21 i umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "P." Sp. z o.o. Sp. k. w L. 1667 (tysiąc sześćset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1149/21, oddalił skargę P. Sp. z o.o. Sp. K. w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 maja 2021 r. nr BP.501.374.2021.1091.GR4.32076 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 16 grudnia 2020 roku na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W., dokonano kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował K.W. wykonując międzynarodowy transport drogowy na rzecz i w imieniu P. Sp. z o.o. Sp. k. W toku kontroli stwierdzono brak aktualnych okresowych badań technicznych pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Zgodnie z zapisem zawartym w CEP pojazd nie był nigdy poddany okresowym badaniom technicznym. Pierwsza rejestracja pojazdu nastąpiła 19 października 2018 r., zatem jako pojazd powyżej 3,5 t pierwsze okresowe badanie techniczne powinien przejść nie później niż po roku od daty pierwszej rejestracji, tj. do dnia 19 października 2019 r. Organ rejestrujący pojazd w dokumencie dowód rejestracyjny błędnie ustalił termin ważności badań technicznych jako 19 października 2021 r. (3 lata od dnia pierwszej rejestracji). Decyzją z dnia 27 stycznia 2021 r., nr WITD.DI.0152.IV0190/7/21 Lubuski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - z tytułu naruszenia określonego w lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.). Decyzją z dnia 14 maja 2021 roku, nr BP.501.374.2021.1091.GR4.32076 Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez P. Sp. z o.o. Sp. K. w L. utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego P. Sp. z o.o. Sp. k. jako podmiot wykonujący transport zawodowo powinien znać przepisy regulujące transport drogowy w tym odnoszące się do wymaganych przeglądów technicznych pojazdów, a w konsekwencji powinien wiedzieć, że zasadą jest przeprowadzanie przeglądów technicznych pojazdów corocznie, o ile nie zachodzą określone w ustawie wyjątki. Stąd też po zarejestrowaniu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w dniu 19 października 2018 r. przedsiębiorca powinien mieć świadomość, że badanie techniczne tego pojazdu powinien przeprowadzić przed upływem roku od dnia zarejestrowania pojazdu, tj. najpóźniej w dniu 19 października 2019 r. Nie przeprowadzając przeglądu technicznego w wymaganym terminie naruszył art. 81 ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym czym dopuścił się naruszenia określonego w lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ wskazał, że przedsiębiorca po otrzymaniu od organu (Starostwa) dowodu powinien sprawdzić poprawność danych wpisanych w dowodzie rejestracyjnym. Błędne wpisanie daty kolejnego badania technicznego pojazdu przez pracownika Starostwa, nie spełniało przesłanek określonych w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W sprawie nie zaistniała nadzwyczajna okoliczność, której przedsiębiorca nie mógł przewidzieć lub której nie mógł zapobiec. Przedsiębiorca wiedząc o konieczności corocznego przeprowadzania badań technicznych pojazdów powinien przeprowadzić kolejne badanie kontrolne przed upływem roku od dnia wydania dowodu rejestracyjnego dopuszczającego pojazd do ruchu drogowego nawet jeżeli pojazd był nowy, a w dowodzie widniała błędna data kolejnego przeglądu technicznego. Wobec czego zabrakło podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), powołanym na wstępie wyrokiem skargę wniesioną przez P. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję organu odwoławczego, w pierwszej kolejności przywołał mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym podkreślając, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. W związku z zarzutem skargi nieuwzględnienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92c u.t.d. Sąd wskazał, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek z tego przepisu a więc, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, spoczywa na przedsiębiorcy, który chcąc uniknąć kary za stwierdzone naruszenia powinien przedstawić takie dowody, które w sposób jednoznaczny będą świadczyć o prawidłowej organizacji pracy i dochowaniu należytej staranności w zakresie szkolenia kierowców, reagowania na stwierdzone nieprawidłowości, podejmowania środków zaradczych, aby do nieprawidłowości nie dochodziło. W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły, że nie wystąpiły w sprawie okoliczności uwalniające stronę od odpowiedzialności za powstałe naruszenie prawa. Sąd nie stwierdził naruszenia przez orzekające w sprawie organy przepisów postepowania i wskazał, że w jego ocenie działanie organów administracji w rozpoznawanej sprawie nie stanowiło też naruszenia art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej w imieniu P. Sp. z o.o. Sp. K. w L. na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżono wyrok w całości, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego art. 92a ust. 1, 7 i 11 u.t.d. poprzez błędne zastosowanie ww. przepisu i w konsekwencji oddalenie skargi na decyzję utrzymującą w mocy niezasadnie nałożoną na skarżącego karę pieniężną, wymierzoną pomimo braku podstaw do jej wymierzenia, wobec braku naruszenia przez skarżącego obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z obowiązujących przepisów; 2. naruszenie prawa materialnego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi na decyzję utrzymującą w mocy niezasadnie nałożoną na skarżącego karę pieniężną, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie nałożenia kary winno być umorzone wobec wystąpienia przesłanek wyłączających możliwość wszczęcia postępowania bądź uzasadniających jego umorzenie; 3. naruszenie przepisów postępowania art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735 ze. zm. dalej: k.p.a.) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz zastąpienie jej dowolnością, wyrażającą się w przyjęciu, że błąd urzędnika polegający na nieprawidłowym określeniu daty kolejnego badania technicznego pojazdu nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 92c u.t.d., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi utrzymującej w mocy decyzję nakładającą karę na podmiot, który zastosował się do terminu wyznaczonego przez organ administracji publicznej i w konsekwencji obciążenie skarżącego odpowiedzialnością za uchybie nie dokonane przez organ; 4. naruszenie przepisów postępowania art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 §1 i art. 6 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania z naruszeniem wskazanych w tych przepisach zasad ogólnych postępowania administracyjnego w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi utrzymującej w mocy decyzję wymierzającą skarżącemu karę za naruszenie, któremu winny jest organ, który błędnie określając datę badania technicznego złamał zasadę działania na podstawie przepisów prawa, które to przepisy regulują terminy badań technicznych pojazdów; 5. naruszenie art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez uznanie, że działanie organu nie stanowiło złamania zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz braku praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy organ utrzymał w mocy decyzję, która w ogóle nie powinna zostać wydana zaś wszczęte postępowanie winno być umorzone, albowiem naruszenie przepisów regulujących przewóz drogowy miało miejsce wyłącznie z winy organu administracji, który działając niezgodnie z obowiązującymi przepisami błędnie określił datę badania technicznego pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do przerzucenia na skarżącego odpowiedzialności za niezgodne z przepisami działanie organu i nałożenie na niego kary pieniężnej. W skardze kasacyjnej wniesiono o: o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania i zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione. Nie był trafny zarzut odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania art. 80, art. 7 i art. 77 k.p.a., skoro skarżący kasacyjnie przewoźnik nie zakwestionował istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, a mianowicie tego, że w toku przeprowadzonej w dniu 19 listopada 2020 r. kontroli pojazdu należącego do skarżącego przewoźnika ustalono, że pojazd nie posiadał aktualnych badań technicznych, które powinny być przeprowadzone nie później niż po roku od daty pierwszej rejestracji, tj. do dnia 19 października 2019 r. Jednocześnie ustalono, że z wpisu w dowodzie rejestracyjnym wynikało, że data ważności badania technicznego to 19 października 2021 r. (trzy lata od pierwszej rejestracji). Wobec takich ustaleń nie mogło budzić wątpliwości, że doszło do wykonania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, a w związku z tym niezasadny był zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia prawa materialnego - art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. zgodnie którym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie (art. 92a ust. 1 u.t.d.), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń określa lp. - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Stan faktyczny sprawy odpowiadał wprost dyspozycji lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego podlega karze pieniężnej 2 000 zł. Uzasadniony był natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznanej sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące, że skarżący przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Przewoźnik nie mógł bowiem przewidzieć, że data kolejnego badania technicznego pojazdu została błędnie określona przez organ w dowodzie rejestracyjnym i na zaistnienie tego błędu nie miał wpływu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. dotyczy sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem działania siły wyższej, bądź osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09). W okolicznościach sprawy przewoźnik zastosował się do wpisu w dowodzie rejestracyjnym, a błąd w treści tego dokumentu nie powstał z winy skarżącego, lecz organu uprawnionego do wystawienia tego dokumentu. Nie można przy tym przewoźnikowi, działającemu w zaufaniu do wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, w którym błędnie wskazano termin badania technicznego, zarzucić braku należytej staranności i przezorności. Dowód rejestracyjny pojazdu jest bowiem dokumentem urzędowym, którego charakter określony został w art. 76 § 1 k.p.a. stanowiący, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dowód rejestracyjny jako dokument urzędowy, jest sporządzany przez właściwy organ administracji publicznej (starostę lub prezydenta miasta na prawach powiatu) w ramach jego kompetencji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego i korzysta z dwojakiego domniemania: formalnego (że dokument pochodzi od organu, który go wystawił) oraz materialnego (że zawarte w nim informacje są zgodne z prawdą). Domniemanie prawdziwości treści dokumentu urzędowego oznacza, że organ administracji publicznej, sąd lub inny podmiot stosujący prawo przyjmuje, że informacje zawarte w dokumencie urzędowym są zgodne z rzeczywistością, dopóki nie zostanie przeprowadzony skuteczny przeciwdowód. Domniemanie prawdziwości treści dowodu rejestracyjnego ma istotne znaczenie praktyczne, a mianowicie osoby trzecie, działające w dobrej wierze, mogą opierać się na treści dokumentu urzędowego, zakładając, że informacje w nim zawarte są prawdziwe. W przypadku, gdyby okazało się, że dokument urzędowy zawiera nieprawdziwe informacje, osoba, która działała w oparciu o jego treść i dochowała należytej staranności, co do zasady nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji prawnych. Wiąże się to z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą zaufania jednostki do organów państwa mającą swoje źródło w zasadzie demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Zasada zaufania nazywana również zasadą lojalności opiera się na założeniu, że organy władzy publicznej powinny działać w sposób lojalny i uczciwy względem jednostki, budzący w niej poczucie stabilności i bezpieczeństwa prawnego (M. Florczak-Wątor, (w:) Tuleja Piotr (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, LEX/el. 2023). Zasada zaufania (lojalności) odnosi się przy tym nie tylko do trybu i formy stanowionego prawa, ale cały proces stosowania prawa, począwszy od wykładni, powinien odbywać się w zgodności z tą zasadą (Zubik Marek (red.) Sokolewicz Wojciech w: L. Garlicki (red.), M. Zubik Marek (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, Lex/el. 2016) Jak wskazano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stosowanie zasady zaufania obywatela do państwa powoduje, że obywatel nie może być obciążany odpowiedzialnością z tytułu niewłaściwego działania organów administracji lub innych podmiotów wykonujących ich zadania. Obywatel ma prawo sądzić, iż nadana dokumentowi przez ten podmiot treść jest zgodna z wymaganiami prawa. Na obywatelu, załatwiającym swoją sprawę w organie administracji, czy w uprawnionej do tego innej jednostce wykonującej zadania państwa, nie ciąży obowiązek, ani też nie posiada on uprawnienia do dokonywania kontroli czy dany organ lub jednostka w sposób prawidłowy wywiązały się z nałożonych na nie prawem obowiązków. Zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu bowiem przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa (wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2005 r. I OSK 208/05). W okolicznościach rozpoznanej sprawy stosowanie zasady zaufania skutkować powinno ochroną skarżącego kasacyjnie przewoźnika, który działał w zaufaniu do treści dokumentu urzędowego (dowodu rejestracyjnego) i który nie powinien być obciążany odpowiedzialnością z tytułu niewłaściwego działania organu wystawiającego dowód rejestracyjny pojazdu. Ochronę taką zapewnia art. 92c ust. 1 u.t.d., który to przepis został wprowadzony, aby zapobiegać automatyzmowi w nakładaniu kar i chronić przewoźników przed odpowiedzialnością za zdarzenia od nich niezależne, na które nie mieli wpływu i których nie mogli przewidzieć. Nie można przy tym zgodzić z organem i akceptującym jego argumentację Sądem I instancji, że przewoźnik jako profesjonalista powinien sprawdzić poprawność danych wpisanych w dowodzie rejestracyjnym. Obywatel, także podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nie ma bowiem podstaw do zakładania, że wpisy w dokumencie urzędowym są niezgodne ze stanem prawnym i w każdym przypadku powinien dokonywać ich weryfikacji. Domniemanie z art. 76 § 1 k.p.a. działa w ten sposób, że należy zakładać, iż to organ wystawiający dokument urzędowy powinien wykazywać się w swoim działaniu najwyższą starannością i profesjonalizmem, a w związku z tym nie ma potrzeby weryfikacji treści tego dokumentu w zakresie jego zgodności ze stanem prawnym. Należy przy tym zauważyć, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy błąd w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie był wcale oczywisty i widoczny na pierwszy rzut oka, gdyż dotyczył daty pierwszego badania pojazdu, która jest różna w zależności od typu pojazdu, a weryfikacja tego błędu wymagałaby konfrontacji z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Należy przy tym zauważyć, że art. 81 ustawy Prawo o ruchu drogowym określający rodzaje i terminy badań technicznych jest bardzo rozbudowany składa się z wielu jednostek redakcyjnych i budzi rozbieżności interpretacyjne, o czym świadczy orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do stosowania tego przepisu. Reasumując należy stwierdzić, iż zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące, że skarżący kasacyjnie przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, co uzasadniało zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d., a więc postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w ogóle nie powinno zostać wszczęte, a wobec jego wszczęcia należało je umorzyć. Mając na uwadze powyższe i uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 145 § 3 oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1a oraz § 14 ust. 1 pkt 2b w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 1667 zł, przy czym na koszty te składają się: równowartość wpisu sądowego od skargi (200 zł), opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za pierwszą instancję (900 zł) i za sporządzenie skargi kasacyjnej (450 zł) oraz równowartość opłaty skarbowej uiszczonej z tytułu udzielenia pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI