II GSK 817/25

II GSK 817/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygn. powiązane
III SA/Wr 328/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-12-11
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 328/24 w sprawie ze skargi G. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 27 marca 2023 r. i 7 lipca 2023 r. nr R-I-5380W-316/22/AG w przedmiocie rejestracji punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 328/24, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę G. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 27 marca 2023 r. oraz z dnia 7 lipca 2023 r., w przedmiocie rejestracji punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. S., zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie w wypadku uznania, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności Komendanta Wojewódzkiego we Wrocławiu polegającej na odmowie usunięcia wpisów ostatecznych z ewidencji kierujących pojazdami naruszającymi przepisy ruchu drogowego dokonanej pismem z dnia 27 marca 2023 r. oraz pismem z dnia 7 lipca 2023 r. i uznanie obowiązku organu usunięcia wpisów ostatecznych dotyczących skarżącego z ww. ewidencji. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej na okoliczności, przy których dowody te zostały powołane, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488; powoływanego dalej jako: rozporządzenie z 2012 r.) w zw. z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328; powoływanej dalej jako: ustawa zmieniająca p.r.d.) przez ich niezastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wykreślenia punktów karnych z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, podczas gdy w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do usunięcia wpisów ostatecznych dotyczących skarżącego z ww. ewidencji określone w ww. przepisie, bowiem doszło do zatarcia ukarania za wykroczenia popełnione w dniu 7 marca 2019 r., w dniu 22 listopada 2019 r. oraz dwa naruszenia w dniu 28 grudnia 2019 r., co obligowało organ do wykreślenia wpisów ostatecznych z ww. ewidencji.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne zarzuty naruszenia § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w zw. z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez ich niezastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wykreślenia punktów karnych z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego.
Ocenę zarzutów kasacyjnych należy rozpocząć od ogólnego stwierdzenia, iż ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 128 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.r.d.), jest wykazem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. W sytuacji gdy określonemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia ewidencji, rejestru czy innego wykazu, przy braku odmiennych postanowień w tym zakresie, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji (vide: wyrok NSA z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 221/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d., w brzmieniu z okresu, kiedy to doszło do popełnienia przez skarżącego wykroczeń drogowych będących podstawą przypisania punktów, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 p.r.d.). Należy także zauważyć, iż przepis art. 130 p.r.d., pomimo tego, że został uchylony przez art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz.151) z dniem 4 czerwca 2018 r., to jednak stosuje się go do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130, a to zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957 ze zm.). Wypada także zauważyć, iż sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego reguluje ww. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), które z dniem 4 czerwca 2018 r. utraciło moc na skutek utraty mocy obowiązującej podstawy prawnej, zgodnie z art. 125 pkt 13 i pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.), jednakże zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przepisy rozporządzenia stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. (por. np. wyrok NSA z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1668/19).
Przechodząc do szczegółowej oceny zarzutów kasacyjnych należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wykładnię przepisów prawa i oceny zastosowane w zaskarżonym wyroku i dlatego nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji sądu pierwszej instancji. Wystarczające więc będzie przytoczenie jedynie jej głównych tez.
Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis ostateczny, jeżeli nastąpiło m.in. zatarcie ukarania (skazania). Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 821 ze zm.; powoływana dalej jako: k.w.) reguluje zatarcie ukarania w art. 46 i stanowi w § 1, że ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Przepis § 2 stanowi zaś, że jeżeli ukarany przed upływem okresu przewidzianego w § 1 popełnił nowe wykroczenie, za które wymierzono mu karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny, ukaranie za oba wykroczenia uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania albo od przedawnienia wykonania kary za nowe wykroczenie. Z kolei z § 3 tego artykułu wynika, że jeżeli orzeczono środek karny, uznanie ukarania za niebyłe nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania.
Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że jeżeli w okresie wymaganym do zatarcia skazania lub ukarania dojdzie do popełnienia nowego czynu zabronionego pod groźbą kary, to możliwe jest jedynie jednoczesne zatarcie odnośnie wszystkich tych czynów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3134/15).
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że strona popełniła wykroczenia w datach 7 marca, 22 listopada i 28 grudnia 2019 r. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż z uwagi na "nowe wykroczenia", w świetle art. 46 § 2 k.w. wykroczenia można uznać za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania kary grzywny zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt [...], który stał się prawomocny z dniem 16 grudnia 2020 r., a grzywna została zapłacona 8 lutego 2021 r. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że dopiero od tej daty może zacząć biec termin uznania wykroczenia za niebyłe. Przy czym okoliczność ta pozostaje bez znaczenia na tle mającej zastosowanie w rozpoznawanej sprawie - z uwagi treść przywołanych powyżej przepisów intertemporalnych – regulacji z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2012 r., zgodnie z którą organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej p.r.d. Słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że zarówno do dnia podjęcia zaskarżonej czynności materialnotechnicznej w dacie 27 marca 2023 r., jak i do dnia udzielenia tej odpowiedzi, Starosta Wrocławski nie poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skarżącego. Tym samym z uwagi na wynikający ze skargi strony zakres żądania przedstawionego we wniosku z dnia 8 marca 2023 r. co do podjęcia przez organ czynności, polegających na dokonaniu weryfikacji liczby punktów karnych dotyczących osoby skarżącego, wycofaniu pisma do Starosty dotyczącego kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy oraz wydaniu zaświadczenia o aktualnej liczbie punktów karnych dotyczących jego osoby, stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wykreślenia punktów karnych z ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego.
W kontekście powyższego rację ma także Sąd I instancji, że Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu z wnioskiem do Starosty Wrocławskiego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z uwagi na przekroczenie przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia (4 pkt za naruszenie z 7 marca 2019 r., 6 pkt z 22 listopada 2019 r., 10 pkt i 5 pkt za naruszenia z 28 grudnia 2019 r.) wystąpił w dniu 26 października 2022 r. - na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy o zmianie p.r.d. z 2021 r. Jeszcze raz podkreślić należy, że w chwili występowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o skierowanie przez Starostę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy do zatarcia ukarania nie doszło, a zatem działanie organu w tym zakresie i w dacie jego podejmowania również należało ocenić jako prawidłowe, co zasadnie zauważył Sąd I instancji.
W świetle powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogą być zatem uznane za trafne zarzuty kasacyjne w postaci naruszenia prawa materialnego opisane w petitum skargi kasacyjnej, a zatem organ nie miał podstaw do podjęcia żądanych przez wnioskodawcę czynności poprzez dokonanie wskazanych we wniosku wykreśleń.
Skoro więc wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się być niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na mocy art. 184 p.p.s.a. - skargę kasacyjną oddalił.