II GSK 817/23

II GSK 817/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Marek Krawczak
Mirosław Trzecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Po 793/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-01-20
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art.4 pkt 16, art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1, art. 68 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1526
art. 4 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 28, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 338
art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 par. 4, art. 174 pkt 2, art. 176 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatu P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 793/22 w sprawie ze skargi Powiatu P. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia 21 października 2022 r. nr DN-HD-PZ.906.3.2022 w przedmiocie nakazu doprowadzenia do właściwego stanu sanitarno-higienicznego pomieszczeń oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 793/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Powiatu P. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 21 października 2022 r. w przedmiocie nakazu doprowadzenia do właściwego stanu sanitarno-higienicznego pomieszczeń.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Powiat P. (dalej "skarżący"), wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zrzekła się rozprawy. Zarzuciła:
I. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.:
art. 28 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej "k.p.a.") poprzez ich niezastosowanie w stosunku do dyrektora Zespołu Szkół w Ł., podczas gdy pracodawca (Zespół Szkół w Ł.) jest podmiotem obciążonym obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa materialnego i w konsekwencji przysługiwał mu status strony w postępowaniu zakończonym decyzjami jw.;
art. 68 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm.; dalej "Prawo oświatowe") poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż kompetencja dyrektora szkoły do kierowania jej działalnością i reprezentowania jej na zewnątrz nie stanowi podstawy do przypisania dyrektorowi szkoły statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzjami;
art. 10 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 57 i art. 68 Prawa oświatowego poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ prowadzący szkołę jest bezpośrednio odpowiedzialny za zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, podczas gdy z przepisów tych wynika jedynie kompetencja do nadzoru nad wykonywaniem tych zadań;
art. 68 ust. 1 pkt 7 Prawa oświatowego w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1604; dalej "rozporządzenie") poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z przepisów tych wprost wynika obowiązek dyrektora szkoły do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole;
art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 338; dalej "ustawa o PIS") poprzez ustalenie przez państwowego inspektora sanitarnego terminu do usunięcia stwierdzonych naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych bez uwzględnienia słusznego interesu strony bez uwzględnienia faktu wyłączenia hal sportowych z użytkowania.
II. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania wszystkich podniesionych w skardze zarzutów, tj. zarzutu naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o PIS poprzez nałożenie przez organ inspekcji sanitarnej obowiązku usunięcia stwierdzonego naruszenia w zakresie naprawy podłóg w nieczynnych halach sportowych w terminie nierealnym, tj. nieumożliwiającym adresatowi obiektywne wykonanie decyzji (termin wyznaczony bez uwzględnienia słusznego interesu strony);
art. 29 k.p.a., art. 68 ust. 1 pkt 1, 5, 6 i 7 Prawa oświatowego, art. 304 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465; dalej "k.p."), § 2 rozporządzenia poprzez uznanie za stronę w postępowaniu – Powiat P., podczas gdy zobowiązanym powinien być w części dotyczącej oświetlenia – pracodawca – Zespół Szkól w Ł., reprezentowany przez Dyrektora szkoły;
powołanie się na wymagania nieobowiązującej Polskiej Normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy, zastąpionej przez normę PN-EN 12464-1:2012, która na dzień kontroli została wycofana i zastąpiona przez normę PN-EN 12464-1:2022-01 oraz bez wskazania zarówno przez PPIS, WPWIS oraz WSA do jakich wartości Powiat P. ma doprowadzić natężenie oświetlenia sztucznego w wyszczególnionych punktach zaznaczonych na planie punktów pomiarowych oświetlenia;
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnieniu ich w przeprowadzonym postępowaniu obligujących do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich niezbędnych elementów stanu faktycznego sprawy i do rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów;
5) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarżący zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia, wobec tego Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyłącza zatem przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej w granicach podstaw, na których ją oparto.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub na niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe wskazanie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. polega na określeniu konkretnych przepisów prawa materialnego, które zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, jak również sposobu ich naruszenia, tzn. wskazania, czy zarzucane naruszenie nastąpiło przez błędną wykładnię, czy też błędne zastosowanie. Przy zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię chodzi o wadliwe zrozumienie treści lub znaczenia przepisu prawnego (mylne zrozumienie treści określonej normy prawnej), natomiast przy zarzucie niewłaściwego zastosowania chodzi o posłużenie się przepisem zawierającym normę prawną, która nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy (błąd subsumcji). Istotne przy tym jest to, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego w obu jego postaciach (błąd wykładni bądź błąd subsumcji) musi być dokonana na podstawie konkretnego, ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
W sytuacji gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie przepisów postępowania, powinien nie tylko określić zarzucony przepis, ale również wskazać, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. O skuteczności zarzutów kasacyjnych stawianych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie wymienionego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny.
Przypomnieć należy, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę od decyzji Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 21 września 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pile z 2 września 2022 r., w której nakazano Powiatowi
1. doprowadzić do prawidłowego stanu sanitarno-higienicznego i technicznego podłogi w dwóch salach gimnastycznych – dużej oraz małej (bocznej);
2. doprowadzić do wartości zgodnej z wymaganiami Polskiej Normy natężenie oświetlenia sztucznego w wyszczególnionych w decyzji punktach w pomieszczeniach Zespołu Szkół w Ł., w terminie do 30 czerwca 2023 r.
oraz uchylającą powyższą decyzję w części dotyczącej terminu doprowadzenia przez Powiat P. do prawidłowego stanu sanitarno-technicznego podłogi w dwóch salach gimnastycznych – dużej oraz małej (bocznej) i ustalił nowy termin wykonania ww. zarządzenia tj. 31.08. 2023 r.
WSA w Poznaniu zaakceptował stanowisko organu, że to organ prowadzący szkołę, niezależnie od inne odpowiedzialności dyrektora szkoły, odpowiadał za prawidłową realizację obowiązków określonych w art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego. Wobec tego to organ prowadzący szkołę, a nie jej dyrektor, powinien być zobowiązany do wykonania prac, o jakich mowa w decyzji nakazowej organów PIS.
Uznał również, że żadnej przepis rozporządzenia nie definiuje pojęcia "właściwego oświetlenia", o którym mowa w § 9 rozporządzenia. Konkretyzacji tego określenia organ mógł dokonać poprzez odesłanie do norm technicznych, które zasadniczo bazują na wskazaniach płynących z wiedzy naukowej lub technicznej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd stwierdził, że norma, do której odwołał się organ, nadal obowiązywała i nie została zastąpiona przez normę PN-EN12464-1:2022, ponieważ ta ostatnia nie była jeszcze opublikowana w języku polskim.
Ze stanowiskiem tym nie zgodził się skarżący. Zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały na obydwu podstawach przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu prawa materialnego, jak i na naruszeniu przepisów postępowania, które zdaniem skarżącego miało istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji co do zasady Sąd w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a następnie zarzuty naruszenia prawa materialnego. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny został ustalony poprawnie możliwe jest ocenienie zastosowania przepisów prawa materialnego, a takie zarzuty zostały w niniejszej sprawie postawione.
Na gruncie niniejszej sprawy zasadne jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów odnoszących się do zakwestionowania statusu Powiatu jako podmiotu właściwego do doprowadzenia pomieszczeń szkoły do prawidłowego stanu sanitarno-technicznego (I. 1-4 i II.2 petitum skargi kasacyjnej). W ramach tych zarzutów autor skargi kasacyjnej zarzucił bowiem to, że Powiat mógł być stroną niniejszego postępowania, co stanowiło najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej.
Z art. 8 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego wynika, że szkoła i placówka, z zastrzeżeniem może być zakładana i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego. Jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne (ust. 3).
Zgodnie zaś z art. 4 pkt 16 Prawa oświatowego ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o organie prowadzącym szkołę lub placówkę – należy przez to rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne.
Należy wskazać, że stosownie do art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego, organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (pkt 1), wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie (pkt 3).
NSA podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że z powyższych przepisów wynika, że obowiązki zapewnienia warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wykonywania remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie zostały wprost nałożone na organ prowadzący szkołę (por. wyrok NSA z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2362/19). Na gruncie niniejszej sprawy organem prowadzącym Zespół Szkół w Ł. był Powiat P. Obowiązek powiatu wykonywania zadań publicznych o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej wynika również z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526 ze zm.; dalej "u.s.p."). Zobowiązany jest również do utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (art. 4 ust. 1 pkt 19 u.s.p.).
Wobec tego powiat, który utworzył daną szkołę, ma obowiązek zapewnić środki na jej utrzymanie, w tym na wykonanie niezbędnych prac remontowych dotyczących zapewnienia warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, oraz wykonywania remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie.
Zdaniem NSA, nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącego, że obowiązek doprowadzenia pomieszczeń szkoły do prawidłowego stanu sanitarno-technicznego powinien być nałożony na dyrektora szkoły W orzecznictwie przyjmuje się, że podmiot prowadzący szkołę wykonuje swoje uprawnienia poprzez dyrektora szkoły, bezpośrednio nią zarządzającego, jednak obowiązków wykonania prac remontowych nie można skutecznie przerzucić na podmiot zarządzający, wyłączając tym samym własną odpowiedzialność organu prowadzącego szkołę (por. wyrok z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2362/19). Powołany w skardze kasacyjnej art. 68 ust. 1 Prawa oświatowego określa kompetencje dyrektora szkoły. Wskazuje, że dyrektor m.in. kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz, dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły lub placówki oraz wykonuje inne zadania wynikające z przepisów szczególnych.
Przepisy te nie mogły stanowić podstawy nałożenia na dyrektora szkoły obowiązku wykonania właściwych prac wynikających z zaskarżonej decyzji.
Obowiązku takiego nie sposób również wywieść z § 2 rozporządzenia, zgodnie z którym dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek. Przepis ten nie zobowiązuje dyrektora szkoły czy placówki do wykonywania prac remontowych lub inwestycyjnych, lecz ustanawia jedynie pewną ogólną regułę. Określony w nim obowiązek dyrektora – zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu – jest skorelowany z obowiązkami organu prowadzącego szkołę, o których mowa w art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego. Nie może też budzić wątpliwości, że w sytuacji treściowej kolizji przepisów rozporządzenia oraz ustaw właściwych w sprawie należy stosować przepisy ustawowe. Przepis § 2 ww. rozporządzenia nie może więc być odczytywany jako zwalniający organ prowadzący szkołę z ciążących na nim obowiązków ustawowych i nie może stanowić podstawy prawnej do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na dyrektora szkoły (por. wyrok z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2362/19).
Skoro więc zadaniem organu prowadzącego szkołę – Powiatu P. – było doprowadzenie pomieszczeń szkoły do prawidłowego stanu sanitarno-technicznego, to zasadnie na ten podmiot został nałożony określony w decyzji obowiązek. W konsekwencji NSA stanął na stanowisku, że zasadnie uznano, że stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a., był organ prowadzący szkołę, czyli Powiat P.
Z art. 28 k.p.a. wynika bowiem, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej (art. 29 k.p.a.).
O istnieniu interesu prawnego decyduje norma prawa materialnego, z której można wywieść, że w stosunku do danego podmiotu istnieje określone prawo lub obowiązek. Innymi słowy, aby można było mówić o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym należy wykazać istnienie przepisu prawa, z którego wynika, że w związku z toczącym się postępowaniem na dany podmiot może być nałożony obowiązek lub może być temu podmiotowi przyznane określone prawo bądź też może zostać ograniczone przysługujące mu prawo, czy też prawo to może zostać w całości odebrane.
Określony decyzją obowiązek dotyczył niewątpliwie Powiatu P., więc słusznie był on adresatem zaskarżonej decyzji.
Z tego powodu omawiane zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentował sąd pierwszej instancji, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wskazał, że brak rozważań Sądu pierwszej instancji co do wniosku o zmianę terminu usunięcia naruszenia w zakresie naprawy podłóg w halach sportowych miała wpływ na wynik sprawy. Odniesiono się jedynie do zasadności zmiany tego terminu, co z kolei nie może być badane w ramach rozpoznawania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wobec tego NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., określony w pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nie mogły zostać również podzielone zarzuty z pkt II. 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej, odnoszące się do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązek ten jest doprecyzowany m.in. w art. 77 § 1 k.p.a. (organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) oraz w art. 80 k.p.a. (organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Stosownie zaś do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Jak już wskazano na wstępie, NSA związany jest zarzutami skargi kasacyjne. Zarzuty te, aby mogły być rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny, muszą odnosić się do zaskarżonego wyroku. To bowiem on stanowi przedmiot kontroli instancyjnej. Tylko więc skarga kasacyjna odnosząca się w swojej argumentacji do zaskarżonego orzeczenia może przynieść oczekiwany przez jej autora skutek, to znaczy doprowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Natomiast oceniane zarzuty skarżący sformułował wobec zaskarżonej decyzji, a nie wyroku Sądu pierwszej instancji.
Z uwagi na błędne sformułowanie omawiane zarzuty nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.
Podobnie rzecz się ma do zarzutu naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o PIS, określonego w pkt I.5 petitum skargi kasacyjnej.
W doktrynie trafnie wskazuje się, że podstawami skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są określone ustawowo uchybienia, które mogą być przedmiotem formułowania zarzutów przez skarżącą pod adresem wyroku WSA, prowadzących do uchylenia albo zmiany zaskarżonego wyroku (W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wolters Kluwer 2011, s. 45-46). Wzorcami kontroli, które winny być wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej są normy odniesienia (wyprowadzane z przepisów nakazujących, zakazujących lub dozwalających, wyznaczających zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne – np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c bądź art. 151 p.p.s.a.) oraz normy dopełnienia (normy wynikające z przepisów normujących postępowanie przed organami administracji publicznej; por. uzasadnienie uchwały I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, cz. III.2, s. 21-23; cz. III.4, s. 38-39). Prawidłowo sformułowany zarzut kasacyjny powinien zawierać obie te normy, czego w niniejszej sprawie zabrakło.
Zdaniem NSA, w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia ww. zarzutu, ponieważ termin określony został w sposób jasny. Co więcej w części dotyczącej remontu hal sportowych decyzja organu pierwszej instancji została zmieniona przez Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który ustalił nowy termin wykonania prac na 31 sierpnia 2023 r. w miejsce pierwotnie ustalonego 30 czerwca 2023 r. To, że skarżąca nie zgadza się z wyznaczeniem terminu, nie mogło być natomiast uwzględnione na obecnym etapie postępowania. Organ ma bowiem swobodę w wyznaczeniu terminu doprowadzenia do prawidłowego stanu sanitarno-higienicznego.
W odniesieniu do zarzutu z pkt II.3 również należy zwrócić uwagę na jego błędną konstrukcję. Po pierwsze bowiem, podobnie jak w omawianym powyżej zarzucie, nie powiązano przepisów Polskiej normy z jakimkolwiek przepisem odnoszącym się do postępowania sądowoadministracyjnego. Po drugie, przepisy Polskiej Normy nie stanowią zarzutu naruszenia przepisów postępowania, lecz przepisy prawa materialnego. Wadliwości te jednak nie dyskwalifikują tego zarzutu spod rozpoznania.
Jednak nie miał racji autor skargi kasacyjnej, że w sprawie zastosowano normę PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Jak bowiem wynika z decyzji obu instancji, organy powołały się na normę PN-EN 12464-1:2012, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji. Norma ta obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej decyzji., ponieważ została powołana w lp. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225).
Z uzasadnienia ww. zarzutu, że autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia norm poprzez brak wskazania w "sentencji decyzji nakazowej konkretnych parametrów oświetlenia, jaki należy osiągnąć w wyszczególnionych w tej decyzji punktach i pomieszczeniach". Zdaniem NSA, doprecyzowanie ww. kwestii w uzasadnieniu decyzji poprzez powołanie się na obowiązującą w dacie kontroli normę było wystarczające.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.