Orzeczenie · 2023-10-10

II GSK 815/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-10-10

NSAAdministracyjneWysokansa

radca prawnyskreślenie z listyskładki członkowskieodpowiedzialność zawodowasamorząd radcowskiNSApostępowanie administracyjneprawo o adwokaturze

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości o skreśleniu skarżącego z listy radców prawnych. Podstawą skreślenia było nieuiszczanie składek członkowskich przez okres dłuższy niż rok, co stanowiło zaległość w kwocie 5.744 zł i trwało ponad 72 miesiące. Sąd I instancji uznał, że przesłanka z art. 29 pkt 4a ustawy o radcach prawnych została spełniona, a termin wskazany w art. 291 tej ustawy ma charakter instrukcyjny i jego przekroczenie nie pozbawia organu kompetencji do wydania rozstrzygnięcia. Sąd I instancji odrzucił również argumentację o przedawnieniu roszczeń na podstawie art. 118 k.c., wskazując, że nie dotyczy on postępowania o składki członkowskie. J. B. w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym błędne niezastosowanie przepisów o przedawnieniu oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu I instancji i organów administracji. Sąd podkreślił, że zarzuty procesowe były wadliwie skonstruowane lub skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. NSA potwierdził, że termin z art. 291 ustawy o radcach prawnych ma charakter porządkowy, a nieuiszczanie składek przez ponad rok jest samoistną przesłanką do skreślenia z listy. Sąd odrzucił również argumentację o przedawnieniu roszczeń cywilnych (art. 118 k.c.) jako nieadekwatną do specyfiki składek członkowskich na rzecz samorządu radcowskiego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skreślenia radcy prawnego z listy z powodu nieuiszczania składek członkowskich, w tym kwestii przedawnienia i charakteru terminów proceduralnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego i jego obowiązków wobec samorządu zawodowego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy nieuiszczanie składek członkowskich przez radcę prawnego przez okres dłuższy niż rok stanowi samoistną podstawę do skreślenia z listy radców prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieuiszczanie składek członkowskich za okres dłuższy niż jeden rok jest samoistną przesłanką do skreślenia z listy radców prawnych, niezależną od sytuacji materialnej zobowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 29 pkt 4a ustawy o radcach prawnych stanowi samodzielną podstawę do skreślenia, a przekroczenie terminu na podjęcie działań przez organ (art. 291 u.r.p.) ma charakter instrukcyjny i nie pozbawia organu kompetencji.

Czy przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń majątkowych (art. 118 k.c.) mają zastosowanie do postępowania o skreślenie radcy prawnego z listy z powodu nieuiszczania składek członkowskich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń majątkowych (art. 118 k.c.) nie mają zastosowania do postępowania o ustalenie sposobu wywiązywania się z obowiązku uiszczania składek członkowskich na rzecz samorządu radcowskiego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 118 k.c. dotyczy dochodzenia praw majątkowych i nie odnosi się do odrębnego postępowania o składki z ustawy o radcach prawnych, które jest irrelewantne dla określenia okresu i wysokości zaległych składek.

Czy naruszenie terminu przez organ samorządu radcowskiego przy stwierdzaniu niepłacenia składek może skutkować nieważnością uchwały o skreśleniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 291 ustawy o radcach prawnych, ma charakter porządkowy (instrukcyjny) i nie pozbawia organu kompetencji do wydania rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko, że celem przepisów o terminach jest nałożenie obowiązku szybkiego działania organu, ale ich przekroczenie nie niweczy rozstrzygnięcia.

Czy organ samorządu radcowskiego naruszył obowiązek reprezentowania interesów zawodowych radcy prawnego poprzez brak pisemnego zawiadomienia o zaległościach w płaceniu składek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek opłacania składek jest ustawowym obowiązkiem korporanta, a jego zaniedbanie skutkuje konsekwencjami, w tym skreśleniem z listy, co nie jest sprzeczne z obowiązkiem reprezentowania interesów zawodowych radców prawnych przez Radę.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że reprezentowanie interesów zawodowych radców prawnych przez Radę jest odrębną kwestią od obowiązku samego radcy prawnego opłacania składek na cele samorządu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną J. B. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

u.r.p. art. 29 § pkt 4a

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Podstawa do skreślenia z listy radców prawnych w przypadku nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż jeden rok.

Pomocnicze

u.r.p. art. 291

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Termin ma charakter porządkowy (instrukcyjny), jego przekroczenie nie pozbawia organu kompetencji do wydania rozstrzygnięcia.

u.r.p. art. 63

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Składki członkowskie służą finansowaniu działalności samorządu radców prawnych.

u.r.p. art. 60 § pkt 11

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Krajowa Rada Radców Prawnych określa wysokość składki członkowskiej i zasady jej podziału.

u.r.p. art. 41 § pkt 2

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Obowiązek Rady OIRP reprezentowania radców prawnych i ochrony ich interesów zawodowych.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Regulacja dotyczy przedawnienia roszczeń majątkowych i nie ma zastosowania do postępowania o składki członkowskie.

k.p.a. art. 10 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1