II GSK 808/22
Podsumowanie
NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że spółka przejmująca może mieć interes prawny w zmianie świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej na podstawie art. 494 § 2 k.s.h.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki C. S.A. o zmianę świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej po przejęciu spółki O. Sp. z o.o. Prezes UTK umorzył postępowanie, uznając, że świadectwo jest ściśle związane z podmiotem, na który zostało wydane, a sukcesja administracyjnoprawna nie zachodzi. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że art. 494 § 2 k.s.h. może mieć zastosowanie, a spółka przejmująca może być stroną postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Organ umorzył postępowanie w sprawie wniosku o zmianę świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej, argumentując, że spółka przejmująca (C. S.A.) nie jest stroną postępowania, a świadectwo bezpieczeństwa jest ściśle związane z podmiotem, na który zostało wydane, i nie podlega sukcesji administracyjnoprawnej na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko. NSA uznał jednak, że wykładnia przepisów dokonana przez WSA jest błędna. Sąd kasacyjny stwierdził, że art. 494 § 2 k.s.h. zasadniczo przewiduje przejście zezwoleń na spółkę przejmującą, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W ocenie NSA, art. 19 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym nie stanowi takiej wyraźnej podstawy wyłączającej sukcesję. W związku z tym, spółka przejmująca C. S.A. mogła uzyskać interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania weryfikacji decyzji dotyczącej świadectwa bezpieczeństwa. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na konieczność ponownej oceny legalności decyzji organu z uwzględnieniem możliwości zastosowania art. 494 § 2 k.s.h. oraz przepisów rozporządzeń dotyczących zmiany świadectw bezpieczeństwa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka przejmująca może mieć interes prawny do żądania weryfikacji decyzji dotyczącej świadectwa bezpieczeństwa na podstawie art. 494 § 2 k.s.h., a postępowanie nie powinno być umarzane jako bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 494 § 2 k.s.h. zasadniczo przewiduje przejście zezwoleń na spółkę przejmującą, a art. 19 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym nie stanowi wyraźnej podstawy wyłączającej sukcesję administracyjnoprawną. W związku z tym, spółka przejmująca może być stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (56)
Główne
k.s.h. art. 494 § § 2
Kodeks spółek handlowych
u.t.k. art. 19 § ust. 3
Ustawa o transporcie kolejowym
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.k. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
k.s.h. art. 494 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.s.h. art. 494 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
u.t.k. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
k.s.h. art. 494 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.s.h. art. 494 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.s.h. art. 492 § § 1 ust. 1
Kodeks spółek handlowych
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo farmaceutyczne art. 99 § ust. 2a pkt 1
Prawo farmaceutyczne
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 17
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.t.k. art. 13a
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
u.t.k. art. 14 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
k.s.h. art. 531 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.s.h. art. 492 § § 1 ust. 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
u.t.k. art. 19 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 25 września 2015 r. w sprawie warunków oraz trybu wydawania, przedłużania, zmiany i cofania autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatów bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa art. 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie autoryzacji bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 494 § 2 k.s.h. zasadniczo przewiduje przejście zezwoleń na spółkę przejmującą, a art. 19 ust. 3 u.t.k. nie stanowi wyraźnej podstawy do wyłączenia tej sukcesji. Spółka przejmująca może mieć interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania weryfikacji decyzji dotyczącej świadectwa bezpieczeństwa.
Odrzucone argumenty
Stanowisko WSA, że świadectwo bezpieczeństwa ma charakter administracyjnego aktu osobowego, ściśle związanego z podmiotem, co wyłącza sukcesję administracyjnoprawną. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu braku statusu strony po stronie spółki przejmującej.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko zaprezentowane przez kontrolowany Sąd Wojewódzki w ramach weryfikacji wykładni skarżonego organu na tle powyższych przepisów jest błędne Nie można bowiem zgodzić się z poglądem, że z samego charakteru lub treści obligatoryjnych przesłanek materialnoprawnych wydania przez Prezesa UTK decyzji o przyznaniu użytkownikowi bocznicy kolejowej świadectwa bezpieczeństwa można wyprowadzić wniosek, że ustanawiający je przepis art. 19 ust. 3 u.t.k. ma status reguły wyłączającej określony w art. 494 § 2 k.s.h. skutek ograniczonej sukcesji administracyjnoprawnej przejęcie przez następcę ipso iure użytkownika bocznicy kolejowej podstawowych mechanizmów organizacyjnych związanych z zapewnieniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego na przejmowanej bocznicy kolejowej wiąże się właśnie i przede wszystkim z całościowym przejęciem przez spółkę przejmującą już działającej infrastruktury kolejowej oraz powiązanych z nią rozwiązań organizacyjnych, technicznych, majątkowych i personalnych już z dniem połączenia strona skarżąca kasacyjnie uzyskała interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania weryfikacji wydanej na rzecz swego poprzednika prawnego ww. decyzji dotyczącej świadectwa bezpieczeństwa nie można podzielić zapatrywania strony skarżącej (...) że w sprawie "możliwym było wydanie" na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. "decyzji deklaratoryjnej świadczącej" o zaistnieniu następstwa prawnego "od dnia dokonania połączenia spółek". Pogląd ten (...) jest błędny, albowiem pomija zasadę odrębności i wyjątkowości podstaw kompetencyjnych do wydawania decyzji deklaratoryjnych
Skład orzekający
Marcin Kamiński
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sukcesji administracyjnoprawnej w przypadku połączenia spółek, zastosowanie art. 494 § 2 k.s.h. do zezwoleń administracyjnych, w tym świadectw bezpieczeństwa w transporcie kolejowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji połączenia spółek i świadectwa bezpieczeństwa w transporcie kolejowym. Interpretacja przepisów k.s.h. i u.t.k. może być różnie stosowana w innych sektorach i rodzajach zezwoleń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia sukcesji praw i obowiązków w prawie administracyjnym po połączeniu spółek, co ma szerokie implikacje praktyczne dla przedsiębiorców. Wyjaśnia, kiedy przepisy Kodeksu spółek handlowych mogą wpływać na uprawnienia administracyjne.
“Czy przejęcie firmy oznacza automatyczne przejęcie zezwoleń administracyjnych? NSA wyjaśnia zasady sukcesji prawnej.”
Dane finansowe
WPS: 560 PLN
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 808/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas Karolina Kisielewicz-Sierakowska Marcin Kamiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane VI SA/Wa 2089/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-21 Skarżony organ Prezes Urzędu Transportu Kolejowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 2 pkt 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 28, art. 61a § 1,art. 105 § 1, art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 1984 art. 17, art. 19 ust. 3 Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - t.j. Dz.U. 2024 poz 18 art. 494 § 2, art. 531 § 2 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2089/21 w sprawie ze skargi C. S.A. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 18 maja 2021 r. nr DMB-WSWB.43.96.2021.AD w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zmianę świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na rzecz C. S.A. w Kielcach 560 (słownie: pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I. Przedmiot kontroli kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2089/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę C. w K.(wnioskodawca, skarżąca, strona skarżąca) na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (Prezes UTK, organ) z dnia 18 maja 2021 r., nr DMB-WSWB.43.96.2021.AD, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zmianę świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej. II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego decyzją z 18 lutego 2019 r. wydał świadectwo bezpieczeństwa na rzecz użytkownika bocznicy kolejowej: O. Sp. z o.o. w O. Pismem z dnia 16 marca 2021 r. C. w K. wystąpił do Prezesa UTK o zmianę świadectwa bezpieczeństwa wydanego na rzecz użytkownika bocznicy kolejowej: O. Sp. z o.o. w związku z przeprowadzeniem procesu przejęcia przez wnioskodawcę ww. Wniosek dotyczył zmiany podmiotu, któremu udzielono świadectwa bezpieczeństwa użytkownika bocznicy kolejowej z dotychczasowego użytkownika "O.sp. z o.o." na C. z siedzibą w K. w związku z przejęciem przez wnioskodawcę dotychczasowego użytkownika. Prezes UTK decyzją z dnia 18 maja 2021 r. umorzył postępowanie wywołane ww. wnioskiem, wskazując, że wnioskodawca nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia o zmianę decyzji wydającej świadectwo bezpieczeństwa na rzecz innego podmiotu (O. Sp. z o.o. w O.), gdyż nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 18 lutego 2019 r. w sprawie świadectwa bezpieczeństwa wydanego na rzecz ww. użytkownika bocznicy. W uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie organ wskazał, że przeniesienie praw wynikających ze świadectwa bezpieczeństwa na inny podmiot niż adresat tego świadectwa (decyzji administracyjnej), jest niedopuszczalne. Zdaniem organu, zgodnie z art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (ustawa o transporcie kolejowym/u.t.k.) do postępowania przed Prezesem UTK stosuje się, z zastrzeżeniem art. 13b ust. 2 i 3, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), natomiast, jak wynika z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Prezes UTK podniósł, że w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy skarżąca może zostać uznana za stronę w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji ostatecznej, jaką jest decyzja wydająca świadectwo bezpieczeństwa na rzecz innego podmiotu. Organ stwierdził, że z analizy wpisów zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr [...] Informacja o połączeniu, podziale lub przekształceniu) wynika, że dnia 31 grudnia 2019 r. nastąpiło w trybie ar. 492 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (k.s.h.), przeniesienie całego majątku spółki O. Sp. z o.o. w O. (spółka przejmowana) na spółkę przejmującą (C.). Przepis art. 494 § 2 k.s.h. stanowi, że na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Prezes UTK wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy, ustawa o transporcie kolejowym jest aktem prawnym szczególnym względem przepisów k.s.h. Oznacza to, że ogólna zasada przejścia praw i obowiązków w przypadkach określonych w k.s.h. nie ma zastosowania w tego rodzaju sprawie. Prezes UTK, wydając decyzję przyznającą uprawnienie (świadectwo bezpieczeństwa), ocenia bowiem "elementy organizacyjne" przedsiębiorcy, przyjęte systemy zarządzania, kompetencje pracowników lub inne rozwiązania. Pozytywna ocena tych elementów skutkuje wydaniem decyzji przyznającej uprawnienie. Decyzje w sprawie wydania świadectwa bezpieczeństwa są wydawane każdorazowo na rzecz indywidualnie oznaczonego podmiotu i są ściśle związane z charakterem (strukturą organizacyjną, zasobami, kompetencjami personelu, dokumentacją, strukturą podejmowania decyzji) przedsiębiorstwa. W związku z powyższym w przypadku łączenia lub podziału spółek, gdy spółka przejmowana albo spółki łączące się lub spółka dzielona ulegają rozwiązaniu, a nowo utworzony podmiot "nie zachowuje tożsamości podmiotowej spółki dzielonej, czy ulegającej połączeniu" zmianie ulega stan faktyczny i prawny dotyczący wewnętrznych procedur odnoszących się do szeroko pojmowanego bezpieczeństwa, w tym ruchu kolejowego. Oznacza to, że przedmiotowe uprawnienie, tj. świadectwo bezpieczeństwa, nie przechodzi na nowo utworzony podmiot. Nowy podmiot jest zobowiązany do złożenia wniosku o wydanie nowego uprawnienia, o czym poinformowano wnioskodawcę w piśmie Prezesa UTK z 11 kwietnia 2021 r. Organ wskazał, że istotą świadectwa bezpieczeństwa jest potwierdzenie przez organ administracji publicznej przyjęcia przez użytkownika bocznicy kolejowej podstawowych mechanizmów organizacyjnych mających na celu zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego na bocznicy. Prezes UTK, biorąc pod uwagę wyniki postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wydania świadectwa bezpieczeństwa, ocenia, czy użytkownik spełnił określone prawem wymogi, a tym samym czy zapewnia odpowiedni poziom bezpieczeństwa eksploatacji bocznicy. Do uzyskania świadectwa bezpieczeństwa konieczne jest bowiem, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, przedłożenie wraz z wnioskiem dokumentów wymienionych w art. 19 ust. 3 ww. ustawy. Powyższe dokumenty winny być każdorazowo dostosowane do specyfiki danego przedsiębiorstwa. Świadectwo bezpieczeństwa jest ściśle związane ze strukturą i organizacją danego przedsiębiorstwa, potwierdzając zdolność konkretnego podmiotu do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych na bocznicy. W ocenie organu, świadectwo bezpieczeństwa wydane dla jednego podmiotu "nie może być zmienione" w trakcie okresu jego obowiązywania (świadectwo jest "dokumentem terminowym") w zakresie podmiotowym, gdyż "wszelkie zapisy i dokumenty na podstawie których zostało wydane, ściśle dotyczą podmiotu dla którego je wydano". Dlatego, zdaniem Prezesa UTK, w niniejszej sprawie niedopuszczalna jest zmiana decyzji w sprawie świadectwa bezpieczeństwa w zakresie podmiotu, którego świadectwo to dotyczy, w sytuacji, gdy z wnioskiem o taką zmianę występuje inny podmiot niż ten, na którego rzecz wydano to świadectwo. W ocenie Prezesa UTK, w niniejszej sprawie brak jest jednego z elementów stosunku materialno-prawnego, w tym przypadku "sfery prawnej", która przesądza o możliwości i kształcie konkretyzacji tego stosunku. Stroną w postępowaniu dotyczącym zmiany świadectwa bezpieczeństwa może być tylko podmiot, dla którego świadectwo to zostało wydane. Wnioskodawca nie mógł być zatem uznany za podmiot mogący skutecznie wystąpić o zmianę decyzji wydającej świadectwo bezpieczeństwa dla innego podmiotu, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Strona skarżąca wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Zdaniem Sądu I instancji, Prezes UTK wydając sporną decyzję, nie dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 105 § 1 k.p.a., jak również art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a., jak i przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 13a, art. 14 ust. 4 i art. 19 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym. Sąd Wojewódzki wskazał, że w rozpoznawanej sprawie spór dotyczy tego, czy przejęcie przez skarżącą całego majątku O. Sp. z o.o. w O., w tym bocznicy kolejowej, mogło stanowić podstawę do skutecznego domagania się przez skarżącą w trybie art. 155 k.p.a. zmiany decyzji w sprawie świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej, którego adresatem była spółka O. Sp. z o.o. w O. W ocenie WSA w Warszawie, należy zaakceptować stanowisko organu orzekającego w tej sprawie, że przejęcie przez skarżącą podmiotu: O. Sp. z o.o. w O. nie skutkowało nabyciem przez spółkę przejmującą prawa do wystąpienia na podstawie art. 155 k.p.a. z wnioskiem o zmianę świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej poprzez zmianę podmiotu uprawnionego tj. zastąpienia spółki przejmowanej spółką przejmującą. Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowe jest stanowisko organu, że przejęcie jednej spółki przez inną nie powoduje przejścia na spółkę przejmującą uprawnień wynikających ze świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej. WSA w Warszawie zaznaczył, że świadectwo bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej ma charakter publicznoprawnego uprawnienia podmiotowego (osobistego) i z tej przyczyny co do zasady "wyłączone jest z obrotu cywilnoprawnego". WSA w Warszawie wskazał, że oznacza to, że przejęcie bocznicy kolejowej wraz z całym majątkiem podmiotu przejmowanego "nie stanowi przejęcia wraz z bocznicą świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej". Sąd Wojewódzki stwierdził, że zasadnie organ przyjął, że ustawa o transporcie kolejowym jest aktem prawnym szczególnym względem przepisów k.s.h. Przepis art. 494 § 2 k.s.h. dotyczący przechodzenia uprawnień stanowi, że na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Sąd Wojewódzki uznał, że w niniejszej sprawie ustawa o transporcie kolejowym jest aktem prawnym szczególnym względem przepisów k.s.h. Oznacza to, że ogólna zasada przejścia praw i obowiązków w przypadkach określonych w k.s.h. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Oznacza to, że przedmiotowe uprawnienie, tj. świadectwo bezpieczeństwa, nie przechodzi na "nowo utworzony podmiot". Nowy podmiot jest zobowiązany do złożenia wniosku o wydanie nowego uprawnienia – świadectwa bezpieczeństwa. WSA w Warszawie zaznaczył, że w prawie administracyjnym obowiązuje zasada nieprzenoszalności uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji. U podstaw tej zasady "leży specyfika uprawnień i obowiązków administracyjnoprawnych oraz ochrona interesu publicznego". Świadectwo bezpieczeństwa, które zgodnie z definicją unormowaną w art. 4 pkt 18 ustawy o transporcie kolejowym, jest dokumentem potwierdzającym zdolność bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych, stanowiąc przykład administracyjnego aktu osobowego, mającego na celu ukształtowanie sytuacji prawnej określonej osoby prawnej w oderwaniu od elementów rzeczowych. W przypadku takich aktów następstwo prawne nie zachodzi. Istotą świadectwa bezpieczeństwa jest potwierdzenie przez organ administracji publicznej przyjęcia przez użytkownika bocznicy kolejowej podstawowych mechanizmów organizacyjnych mających na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego na bocznicy. Sąd I instancji podniósł, że w tej sytuacji zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 494 § 2 k.s.h., przez jego niezastosowanie nie mógł być uznany za zasadny. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, prawidłowo organ powołał się na art. 19 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, z którego wynika, że świadectwo bezpieczeństwa wydaje się podmiotom, które spełniają "zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo określone wymagania prawne", o których mowa w tej ustawie. Nie można automatycznie uznawać istnienia uprawnienia wynikającego ze świadectwa bezpieczeństwa innych podmiotów (przejmujących), bez dokonania przez organ weryfikacji spełniania przez nie tych wymogów. Za niezasadny WSA w Warszawie uznał także zarzut naruszenia przez organ art. 155 k.p.a. poprzez uznanie braku możliwości jego zastosowania. Sąd I instancji wskazał, że niedopuszczalne było wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o zmianę decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., ponieważ spółka ta nie ma przymiotu strony w takim postępowaniu. Sąd Wojewódzki podniósł, że zasadnie organ uznał, że "w wyniku przejęcia nie doszło do sukcesji praw ze świadectwa bezpieczeństwa na spółkę przejmującą", a zatem nie mogła ona skutecznie wystąpić o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a., jeśli nie była stroną tej decyzji. Sąd I instancji nie stwierdził także uchybień procesowych. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokładnie wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie można także organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: 1. art. 151 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.), poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działania organu administracji publicznej i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie, wskutek czego Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji Prezesa UTK, podczas gdy zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności wskazanych przepisów: a) art. 494 § 2 k.s.h. w ten sposób, iż wbrew jednoznacznemu przepisowi ustawy organ, wydając zaskarżoną decyzję przyjął, że w prawie administracyjnym zasada sukcesji ogólnej nie znajduje zastosowania, a w szczególności, że wskazany przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na osobisty charakter decyzji wydającej świadectwo bezpieczeństwa i istnienia ustawy szczególnej - przepisów ustawy o transporcie kolejowym, bez jednoczesnego wskazania warunków, tj. normy prawnej, z której wynikałoby wyraźne i jednoznaczne ograniczenie sukcesji administracyjnoprawnej wbrew brzmieniu przepisu art. 494 § 2 k.s.h, co doprowadziło do uznania, że na "spółkę sukcesorkę" nie przeszły prawa i obowiązki spółki przejętej; b) art. 28 k.p.a. w ten sposób, że Organ odmówił Skarżącej przyznania statusu strony w postępowaniu w przedmiocie zmiany świadectwa bezpieczeństwa, pomimo tego, że Skarżąca wykazała i uzasadniła w skardze do WSA, że uzyskanie dokumentu potwierdzającego uprawnienie do użytkowania bocznicy kolejowej zawarte w świadectwie bezpieczeństwa dotyczyło interesu prawnego oraz obowiązku Skarżącej, a Skarżąca wstąpiła w prawa i obowiązki strony decyzji administracyjnej ex lege, a zatem spółka sukcesorka ma interes prawny w uzyskaniu deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej stan prawny w sferze administracyjnoprawnej, które to uchybienie w zastosowaniu przepisu art. 28 k.p.a. doprowadziło do umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość na podstawie art. 105 k.p.a.; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) poprzez naruszenie prawa materialnego i dokonanie przez Sąd wadliwej wykładni art. 19 ust 3 ustawy o transporcie kolejowym (u.t.k), w wyniku której Sąd I instancji uznał, że ww. przepis może samodzielnie stanowić podstawę do odmowy uwzględnienia sukcesji administracyjnoprawnej wynikającej z art. 494 § 2 k.s.h. i pominął, że ze wskazanego przepisu nie można zdekodować normy prawnej, która oznaczałaby zakaz przejścia praw i obowiązków z decyzji administracyjnej na spółkę przejmującą czy normy wyłączającej wprost przejście praw i obowiązków ze świadectwa bezpieczeństwa, "wbrew ogólnej zasadnie wynikającej z sukcesji administracyjnoprawnej opartej na art. 494 § 2 k.s.h."; powyższe dotyczy sytuacji, w której po pierwsze sam Organ nie oparł swojego rozstrzygnięcia na wskazanym przepisie a w decyzji nie wskazał w ogóle szczególnej podstawy ustawowej (rozumianej zarówno jako norma prawa, jak i jednostka redakcyjna ustawy o transporcie kolejowym), mającej zastosowanie jako wyjątek od ogólnej zasady sukcesji administracyjnoprawnej, a w istocie wskazany przepis ustawy o transporcie kolejowym, na który wskazał dopiero w tym kontekście WSA, nie stanowi wystarczającej podstawy ustawowej do zniweczenia sukcesji administracyjnoprawnej i uznania przejścia uprawnień ze świadectwa bezpieczeństwa za niedopuszczalne, a po drugie – wskazany przepis nie stanowi w ogóle podstawy prawnej dla wymagania od spółki przejmującej wystąpienia z wnioskiem o nowe świadectwo bezpieczeństwa w sytuacji, w której spółka przejmująca wstąpiła już w prawa i obowiązki poprzednika prawnego z mocy samego prawa na podstawie art. 494 § 2 k.s.h.; w wyniku powyższego Sąd I instancji błędnie uznał, że nie zachodzi przypadek naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i nie uchylił decyzji Prezesa UTK umarzającej postępowanie w sprawie; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten nie został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym jego zastosowanie w ten sposób, że Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji, podczas gdy została ona wydana z ewidentnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 155 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 494 § 2 k.s.h poprzez przyjęcie, iż Skarżąca nie była legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji, której stała się adresatem w wyniku przejścia praw i obowiązków z decyzji z mocy prawa, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu sformułowanego powyżej, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 155 k.p.a. w związku art. 28 k.p.a. w związku z art. 494 § 2 k.s.h. w ten sposób, że dokonano błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że podmiot, który na skutek połączenia spółek z mocy art. 494 § 2 k.s.h. stał się podmiotem praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej, a w konsekwencji adresatem tej decyzji, nie jest jednocześnie stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o zmianę tej decyzji, a w rezultacie przyjęcie, iż w trybie art. 155 k.p.a. niedopuszczalna jest zmiana decyzji poprzez zmianę określenia nazwy i formy prawnej jej faktycznego adresata i tym samym naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie w ten sposób, że przepis ten nie został zastosowany w sytuacji, w której powinien być zastosowany; b) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania, w sytuacji gdy nie zachodziły ku temu przesłanki, a Skarżąca była stroną stosunku administracyjnoprawnego, wobec czego nie zachodził przypadek bezprzedmiotowości postępowania; c) zasad ogólnych postępowania administracyjnego "wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12 § 1 oraz 77 k.p.a." przez wadliwą kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa UTK i oddalenie skargi Skarżącej w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organu administracji dotknięte było wadami proceduralnymi, które uniemożliwiły prawidłowy przebieg postępowania administracyjnego i ustalenie stanu faktycznego i prawnego w sprawie; WSA za zgodną z prawem uznał decyzję, która nie realizowała podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego i oparta została na dokonaniu sprzecznych i niepełnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przez organ administracji; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. przez brak odniesienia się w zaskarżonym wyroku do części zarzutów skargi, tj. w szczególności do: a) zarzutu dotyczącego tożsamości przedsiębiorstwa spółki przejętej z przedsiębiorstwem spółki przejmującej, w zakresie jego specyfiki, struktury i organizacji, w szczególności niewzięcie pod uwagę, że całe przedsiębiorstwo O. Sp. z o.o. w O. zlokalizowane przy ul. [...] w O. (pracownicy, znajdujące się tam ruchomości i nieruchomości) zostało przejęte w wyniku połączenia na skarżącą w dniu 31.01.2020 r., bez żadnych zmian w jego strukturze i organizacji, które mogłyby wpływać na stan bezpieczeństwa ruchu kolejowego, a w sytuacji połączenia spółek nie dochodzi do wykreowania nowego podmiotu, a jedynie do zlania się praw i obowiązków spółki przejmującej z prawami i obowiązkami spółki przejmowanej w ramach "jednego podmiotu formalnoprawnego"; b) podstawowego zarzutu skargi, tj. dokonania przez organ błędnej wykładni przepisu art. 28 k.p.a. i niewyjaśnienie, dlaczego Sąd nie uznał, że stroną postępowania w przedmiocie zmiany decyzji nie może być spółka przejmująca (skarżąca), pomimo tego, że to jej interesu prawnego i obowiązku dotyczyło przedmiotowe postępowanie o dokonanie "aktualizacji nazwy" uprawnionego ze świadectwa bezpieczeństwa poprzez wydanie deklaratoryjnej decyzji "opisującej fakt dokonania następstwa prawnego z mocy prawa" w wyniku połączenia spółek, co doprowadziło do błędnego umorzenia podstępowania w przedmiocie zmiany świadectwa bezpieczeństwa ze względu na brak elementu podmiotowego stosunku administracyjnoprawnego; c) brak odniesienia się do wszystkich argumentów i wniosków płynących z przywołanego w skardze orzecznictwa sądów powszechnych i administracyjnych, a także twierdzeń Prezesa UTK, zawartych "w innych sprawach administracyjnych", w których zajmował stanowisko "zgoła odmienne" od stanowiska wyrażonego w decyzji z dnia 18 maja 2021 r., w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia art. 494 § 2 k.s.h. oraz naruszenia art. 28 k.p.a.; przez naruszenie przez WSA wskazanych przepisów uniemożliwiono stronie poznanie pełnych motywów rozstrzygnięcia i jednocześnie uniemożliwiono przeprowadzenie kasacyjnej kontroli zaskarżonego wyroku; 6. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 155 § 1 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, że spór dotyczy wyłącznie tego, czy przejęcie przez skarżącą całego majątku O. Sp. z o.o. w O., w tym bocznicy kolejowej, mogło stanowić podstawę do skutecznego domagania się przez skarżącą zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji (świadectwa bezpieczeństwa) dla użytkownika bocznicy kolejowej, adresowanej do O. Sp. z o.o. w O. (str. 10 uzasadnienia wyroku WSA) w sytuacji, gdy powyższy przepis w zasadzie nie został wskazany jako bezwzględna podstawa prawna żądania wniosku C. S.A. o dokonanie zmiany decyzji wydającej świadectwo bezpieczeństwa, a możliwym było wydanie przez Organ decyzji deklaratoryjnej świadczącej o zaistniałym uprzednio następstwie prawnym od dnia dokonania połączenia spółek O. Sp. z o.o. w O. i C. , nawet bez zastosowania art. 155 k.p.a., a w oparciu jedynie o przepis art. 494 § 2 k.s.h., co doprowadziło do błędnego i nieuprawnionego zawężenia kontroli sprawy administracyjnej dokonanej przez Sąd wyłącznie do sporu na płaszczyźnie proceduralnej, z pominięciem materialnoprawnych skutków przejścia praw i obowiązków z decyzji z mocy samego prawa w wyniku połączenia spółek.; takie określenie istoty sporu stanowiło samoograniczenie się WSA w zakresie kontroli sprawy administracyjnej; tymczasem prawidłowe rozważenie argumentów Skarżącej, wraz z prawidłowym zastosowaniem przepisów art. 28 k.p.a. i 494 § 2 k.s.h. powinno prowadzić do wniosku, że brak podstaw do działania na podstawie art. 155 k.p.a. nie oznacza automatycznego braku możliwości zastosowania "jednoznacznego i dyspozytywnego" przepisu art. 494 § 2 k.s.h., skutkującego dokonaniem przez organ zmiany decyzji w przedmiocie świadectwa bezpieczeństwa, a Organ powinien zastosować właściwy przepis pozwalający mu na "wyrażenie faktycznego stanu" praw Skarżącej, z uwzględnieniem praw nabytych w wyniku połączenia spółek; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 494 § 2 k.s.h. w związku z art. 19 ust. 3 u.t.k. oraz w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że art. 19 ust 3 u.t.k. stanowi podstawę do odmowy uwzględnienia sukcesji administracyjnoprawnej wynikającej z art. 494 § 2 k.s.h., pomimo tego, że wskazany przepis nie stanowi "samodzielnej, jednoznacznej i wyraźnej" podstawy do pominięcia skutku prawnego wynikającego z zasady sukcesji administracyjnoprawnej wyrażonej w tym przepisie; tymczasem błędna wykładnia wskazanego przepisu polegała na niedopuszczalnej interpretacji contra legem, prowadząc do rozszerzającej wykładni przepisów ogólnej zasady z 494 § 2 k.s.h., a także do naruszenia zasady swobody gospodarczej i zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji; Sąd oparł się na wykładni o charakterze wyłącznie celowościowo-funkcjonalnym, a nie wykładni językowej, co doprowadziło do wywiedzenia błędnych wniosków; 2) art. 494 § 2 k.s.h. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że gdy podmiot wskazany w decyzji pierwotnej ulega połączeniu w trybie art. 494 § 2 k.s.h., to skutkiem tego jest wykreowanie nowego podmiotu nie będącego stroną pierwotnego stosunku administracyjnoprawnego, i nie może być mowy o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu podmiotowym, czego konsekwencją było umorzenie postępowania w trybie art. 105 k.p.a.; tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów dawała podstawę do przyjęcia, że w istocie mamy do czynienia z tożsamym podmiotem i przedsiębiorstwem, w ramach którego doszło do kumulacji praw spółki przejmowanej i przejmującej, a zmienia się jedynie nazwa i forma prawna uprawnionej z decyzji strony postępowania, w wyniku zlania się praw spółki przejmowanej ze spółką przejmującą w jednym podmiocie, i jednocześnie, prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów pozwala na przyjęcie, że sukcesja administracyjnoprawna opisana w 494 § 2 k.s.h. znalazła zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy "ze skutkiem posiadania statusu adresata decyzji", czyli strony uprawnionej z decyzji wydającej świadectwo bezpieczeństwa, zgodnie z zasadą kontynuacji gdyż nie ma zastosowania żadne ograniczenie wskazane w art. 494 § 2 in fine k.s.h.; przedmiotowe naruszenie doprowadziło do tego, że zarówno organ, jak i Sąd nie zastosowali poprawnie podstawowego przepisu postępowania administracyjnego, to jest art. 28 k.p.a., wyznaczającego stronę uprawnioną do wszczęcia i uzyskania od organu "decyzji potwierdzającej posiadanie praw nabytych z mocy ustawy". Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. V. Stanowisko strony przeciwnej. Prezes UTK w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 1. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz podstawy, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. 2. W przedmiotowej sprawie, wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przyczyn nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku w świetle podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że zasadnicza ich część jest uzasadniona, co – wobec stwierdzenia, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona – skutkowało koniecznością wzruszenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy kontrolowanemu Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. 3. Struktura wniesionej skargi kasacyjnej w zakresie jej skonkretyzowanych podstaw uzasadnia ich łączną i kompleksową ocenę przez wiążące rozstrzygnięcie spornych między stronami postępowania problemów prawnych, które wynikają z pogrupowanych problemowo zarzutów. 3.1. Odnosząc się do zasadniczego zagadnienia prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów art. 494 § 2 k.s.h. w zw. z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (u.t.k.), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko zaprezentowane przez kontrolowany Sąd Wojewódzki w ramach weryfikacji wykładni skarżonego organu na tle powyższych przepisów jest błędne. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem, że z samego charakteru lub treści obligatoryjnych przesłanek materialnoprawnych wydania przez Prezesa UTK decyzji o przyznaniu użytkownikowi bocznicy kolejowej świadectwa bezpieczeństwa można wyprowadzić wniosek, że ustanawiający je przepis art. 19 ust. 3 u.t.k. ma status reguły wyłączającej określony w art. 494 § 2 k.s.h. skutek ograniczonej sukcesji administracyjnoprawnej o charakterze ogólnym w zakresie zezwoleń przysługujących spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się. Nie są także prawidłowe i przekonujące ogólne uwagi Sądu a quo, że decyzja w sprawie świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej ma charakter administracyjnego aktu osobowego, który ma na celu "ukształtowanie sytuacji prawnej" określonego podmiotu "w oderwaniu od elementów rzeczowych". Analiza treści normatywnej wynikającej z art. 19 ust. 3 w zw. z art. 17 u.t.k. nie uzasadnia twierdzenia o ściśle podmiotowym charakterze spornego uprawnienia. W tym zakresie należy uwzględnić, że przejęcie przez następcę ipso iure użytkownika bocznicy kolejowej podstawowych mechanizmów organizacyjnych związanych z zapewnieniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego na przejmowanej bocznicy kolejowej wiąże się właśnie i przede wszystkim z całościowym przejęciem przez spółkę przejmującą już działającej infrastruktury kolejowej oraz powiązanych z nią rozwiązań organizacyjnych, technicznych, majątkowych i personalnych. Nie może więc być mowy o jakiejkolwiek odmienności rozważanych standardów, skoro sukcesja w wymiarze podmiotowym i przedmiotowym następuje z mocy samego prawa z dniem połączenia w okresie obowiązywania świadectwa bezpieczeństwa przyznanego spółce przejmowanej. W związku z powyższymi uwagami trzeba w dalszej kolejności przypomnieć, że zgodnie z art. 494 § 2 k.s.h. zasadą jest, że na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, natomiast wyłączenie powyższego skutku ustawowego może nastąpić na mocy szczególnego przepisu ustawowego lub w treści samej decyzji o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi. Należy przy tym przyjąć, że ustawowe wyłączenie stosowania skutku sukcesji, o którym mowa w art. 494 § 2 k.s.h., jest dopuszczalne jedynie w formie przepisu ustawy szczególnej, który wyraźnie i bezpośrednio nakazuje niestosowanie powyższej zasady (zob. np. art. 99 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne: "Do zezwoleń, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów: 1) art. 494 § 2 i art. 531 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (...)"), a zatem wyjątek w tym zakresie – jako podlegający wykładni restryktywnej – nie powinien być rekonstruowany na poziomie interpretacji pozajęzykowej. 3.2. Stwierdzenie stosowalności art. 494 § 2 k.s.h. (w tym na tle stanu połączenia przez przejęcie na podstawie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., co miało miejsce w przedmiotowej sprawie wobec przejęcia przez stronę skarżącą kasacyjnie z dniem 31 grudnia 2019 r. spółki z o.o. będącej adresatem decyzji z dnia 18 lutego 2019 r.) w sprawach przyznania szczególnej kategorii zezwolenia, to jest świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej (art. 19 ust. 3 u.t.k.), implikuje ogólny wniosek, że strona skarżąca kasacyjnie jako następca prawny przejętego podmiotu, który był dysponentem powyższego uprawnienia, z mocy samego prawa weszła z dniem połączenia w sytuację administracyjnoprawną swego poprzednika prawnego w zakresie przyznanych mu zezwoleń, koncesji lub ulg, z wyjątkiem tych uprawnień, co do których przepis szczególny lub akt przyznający uprawnienie wyłączył ustawowy skutek sukcesji. Wobec niestwierdzenia obowiązywania przepisu szczególnego oraz postanowień w decyzji z dnia 18 lutego 2019 r. w przedmiocie wydania spornego świadectwa bezpieczeństwa, które wyłączałyby stosowanie art. 494 § 2 k.s.h., należy przyjąć, że już z dniem połączenia strona skarżąca kasacyjnie uzyskała interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania weryfikacji wydanej na rzecz swego poprzednika prawnego ww. decyzji dotyczącej świadectwa bezpieczeństwa. Nie było zatem prawidłowe stanowisko, że skarżąca kasacyjnie spółka po dniu połączenia nie mogła być stroną wnioskującą o uchylenie lub zmianę spornej decyzji w nadzwyczajnych trybach postępowania, w tym w trybie art. 155 k.p.a., a zatem wszczęte, na podstawie wniosku tej strony z dnia 16 marca 2021 r. o zmianę decyzji z dnia 18 lutego 2019 r., postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z tej przyczyny, że wniosek nie został złożony przez podmiot będący stroną. 3.3. Na częściowe uwzględnienie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. w zakresie, w jakim zakwestionowano nierozpoznanie przez Sąd a quo istoty zasadniczego zagadnienia procesowego w przedmiotowej sprawie, to jest kwestii podstawy prawnej wniosku z dnia 16 marca 2021 r. o zmianę decyzji z dnia 18 lutego 2019 r. Jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, skarżąca spółka nie wskazała w treści powyższego wniosku przepisu art. 155 k.p.a., natomiast wniosła o wydanie "zmienionego świadectwa bezpieczeństwa" w związku ze zmianą podmiotową polegającą na przejęciu w trybie połączenia spółek (art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h.) dotychczasowego dysponenta świadectwa bezpieczeństwa przyznanego na mocy decyzji z dnia 18 lutego 2019 r. Kwestia ta nie została wyjaśniona i poddana stosownej ocenie prawnej Sądu Wojewódzkiego, natomiast – uwzględniając treść pozostałych zarzutów kasacyjnych oraz stanowisko strony skarżącej kasacyjnie w zakresie możliwej do zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia powyższego wniosku – Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że dalsze czynności weryfikacyjne kontrolowanego Sądu w powyższym zakresie muszą uwzględnić trzy zasadnicze przesłanki, co do których stanowisko zajęte przez stronę skarżącą nie jest prawidłowe. Po pierwsze, niezależnie od niewyjaśnienia kwestii podstawy prawnej żądania zmiany decyzji, nie można podzielić zapatrywania strony skarżącej (zob. zarzut nr 6 podniesiony na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), że w sprawie "możliwym było wydanie" na podstawie art. 494 § 2 k.s.h. "decyzji deklaratoryjnej świadczącej" o zaistnieniu następstwa prawnego "od dnia dokonania połączenia spółek". Pogląd ten – w formie zaprezentowanej w skardze kasacyjnej – jest błędny, albowiem pomija zasadę odrębności i wyjątkowości podstaw kompetencyjnych do wydawania decyzji deklaratoryjnych, które formalnie stwierdzają jedynie wywołanie z mocy samego prawa (ustawy) określonych skutków prawnych w związku z zaistnieniem określonego stanu faktycznego. W odniesieniu do skutku ograniczonej sukcesji administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 494 § 2 k.s.h., powyższy przepis nie stanowi podstawy kompetencyjnej do wydania przez Prezesa UTK decyzji stwierdzającej zaistnienie tego rodzaju skutku. Po drugie, jeżeli strona skarżąca zmierzała jedynie – co wymaga oceny Sądu a quo – do urzędowego uznania, że zaistniały względem niej z mocy samego prawa (art. 494 § 2 k.s.h.) skutek sukcesyjny objął także treść decyzji z dnia 18 lutego 2019 r. w przedmiocie przyznania przejętej spółce świadectwa bezpieczeństwa, to w takim wypadku żądanie zmiany powyższej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. lub w innym kodeksowym trybie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji byłoby żądaniem niedopuszczalnym ze względu na brak podstawy kompetencyjnej do stwierdzenia na podstawie przepisów k.p.a. o trybach nadzwyczajnych wywołania skutku sukcesyjnego, o którym mowa w art. 494 § 2 k.s.h. Żądanie tego rodzaju podlegałoby wtedy ocenie w świetle art. 61a § 1 k.p.a. jako niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych ze względu na brak podstawy kompetencyjnej do pozytywnego albo negatywnego załatwienia wniosku w formie decyzji administracyjnej, natomiast sam skutek sukcesyjny podlegałby stwierdzeniu w drodze czynności wpisu albo odmowy wpisu aktualizacyjnego do właściwego rejestru prowadzonego przez Prezesa UTK (por. § 6 uchylonego z dniem 28 lipca 2021 r. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 25 września 2015 r. w sprawie warunków oraz trybu wydawania, przedłużania, zmiany i cofania autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatów bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa), której legalność podlegałaby weryfikacji na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Po trzecie, nie można nie uwzględnić, że obowiązujące w momencie wydawania zaskarżonej decyzji przepisy art. 19 ust. 4 u.t.d. oraz ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 25 września 2015 r. przewidywały (aktualnie zagadnienie to regulują znowelizowany art. 19 ust. 4 u.t.k. oraz nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie autoryzacji bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa, Dz. U. poz. 1320), że Prezes UTK jest upoważniony nie tylko do wydania, przedłużania i cofnięcia autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatu bezpieczeństwa i świadectwa bezpieczeństwa, lecz także do ich zmiany. O ile jednak podstawy przedłużania i cofania świadectw bezpieczeństwa zostały względnie szczegółowo uregulowane w § 2 i § 10 ww. rozporządzenia z dnia 25 września 2015 r., o tyle w zakresie zmiany świadectw bezpieczeństwa w § 6 powyższego aktu postanowiono jedynie, że tego rodzaju zmiana powinna być wpisana "do prowadzonych przez Prezesa UTK rejestrów tych dokumentów". W związku z powyższym kontrolowany Sąd Wojewódzki powinien rozważyć, czy i w jakim zakresie powyższa oraz aktualna regulacja rozporządzeniowa (zob. cyt. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 15 lipca 2021 r.) może być podstawą wydania decyzji o zmianie wydanego użytkownikowi bocznicy kolejowej świadectwa bezpieczeństwa w zakresie podmiotu uprawnionego, także w wyniku zaistnienia sukcesji ustawowej, o której mowa w art. 494 § 2 k.s.h. W takim jednak wypadku decyzja zmieniająca świadectwo bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej miałaby charakter deklaratoryjny, a właściwe przepisy ww. rozporządzeń z dnia 25 września 2015 r. oraz z dnia 15 lipca 2021 r. w zw. z art. 19 ust. 4 u.t.k. musiałyby zostać uznane za podstawę do wydania tego rodzaju decyzji. 4. Uwzględnienie wskazanych wyżej zarzutów kasacyjnych nie pozwala na uznanie, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb jej przejęcia do rozstrzygnięcia merytorycznego. Kontrolowany Sąd Wojewódzki, ponownie rozpoznając sprawę, dokona zatem powtórnej oceny legalnościowej zaskarżonej decyzji w granicach wyznaczonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., z uwzględnieniem wytycznych procesowo-interpretacyjnych sformułowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 p.p.s.a.). 5. Mając na względzie podniesione wyżej argumenty oraz działając na podstawie art. 185 § 1, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 2
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę