II GSK 807/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia. Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku poddania małoletniego syna skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym, w ramach której nałożono na nią grzywnę w celu przymuszenia. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym dotyczących braku właściwości organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wadliwości tytułu wykonawczego, niewykonalności obowiązku szczepienia, naruszenia zasady legalizmu oraz przepisów konstytucyjnych, w tym prawa do odmowy poddania się eksperymentowi medycznemu. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał większość zarzutów za niezasadne. Sąd podkreślił, że obowiązek szczepień ochronnych jest ustawowy i bezpośrednio wykonalny, a jego doprecyzowanie w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) ogłaszanym komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego nie narusza art. 87 Konstytucji RP. Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu przez rodzica nie stanowi obiektywnej i trwałej przyczyny niewykonalności obowiązku, lecz jest jego niewykonaniem. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, braku uzasadnienia postanowień oraz naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na specyfikę postępowania egzekucyjnego i pomocnicze stosowanie KPA. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżąca obciążona kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie legalności egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, interpretacja przepisów dotyczących obowiązków ustawowych, roli komunikatów GIS oraz znaczenia badania kwalifikacyjnego w kontekście niewykonalności obowiązku.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego związanego z egzekucją obowiązków sanitarnych. Interpretacja przepisów KPA może być pomocna w innych sprawach egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny posiada kompetencje do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i nakładania grzywny w celu przymuszenia w sprawach dotyczących obowiązku szczepień ochronnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do pełnienia ról wierzyciela i organu egzekucyjnego w zakresie egzekwowania obowiązków niepieniężnych, jeśli wynika to z ustawy ustrojowej i nie narusza rozdziału kompetencji.
Uzasadnienie
Porozumienie między Wojewodą a PPWIS miało charakter organizacyjno-techniczny, a kompetencja egzekucyjna wynika z ustawy. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie NSA.
Czy Program Szczepień Ochronnych (PSO) ogłaszany komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego stanowi źródło prawa powszechnie obowiązującego i czy jego ewentualna wadliwość formalna wpływa na wymagalność obowiązku szczepień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, PSO ogłaszany komunikatem nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, ale doprecyzowuje organizacyjno-techniczne aspekty ustawowego obowiązku szczepień. Ewentualna wadliwość formalna komunikatu nie podważa materialnej wykonalności obowiązku.
Uzasadnienie
Komunikat GIS nie kreuje ani nie modyfikuje norm prawa materialnego, a jedynie uaktualnia wytyczne medyczne i organizacyjne. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy.
Czy odmowa poddania się przez rodzica badaniu kwalifikacyjnemu dziecka stanowi obiektywną i trwałą przyczynę niewykonalności obowiązku szczepienia ochronnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu nie jest obiektywną przeszkodą w wykonaniu obowiązku, lecz jego niewykonaniem, i nie może prowadzić do stwierdzenia niewykonalności obowiązku.
Uzasadnienie
Badanie kwalifikacyjne jest elementem wykonania obowiązku szczepiennego. Odmowa udziału w nim jest równoznaczna z odmową wykonania obowiązku szczepiennego i nie jest niezależną od strony przyczyną niewykonalności.
Czy tytuł wykonawczy wystawiony w sprawie obowiązku szczepień ochronnych musi zawierać szczegółowe wytyczne medyczne i czy brak takiego wskazania czyni go wadliwym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tytuł wykonawczy nie musi powtarzać literalnie wszystkich szczegółowych wytycznych medycznych, jeśli obowiązek jest określony ustawą, a dokumenty takie jak PSO pełnią funkcję wykonawczo-techniczną.
Uzasadnienie
Wymagalność obowiązku wynika z ustawy i odmowy jego wykonania, a nie z dokumentu wewnętrznego. Tytuł wykonawczy zawierał wszystkie obligatoryjne elementy.
Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące uzasadnienia postanowień i pouczenia o przedłużeniu terminu sprawy mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy KPA stosuje się do postępowania egzekucyjnego jedynie pomocniczo, gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera własnych regulacji. Postępowanie egzekucyjne nie jest 'sprawą administracyjną' w rozumieniu KPA.
Uzasadnienie
Ustawa egzekucyjna przewiduje własne mechanizmy informacyjne. Postępowanie zarzutowe ma charakter odformalizowany. Nawet hipotetyczne uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przepisy (35)
Główne
u.p.e.a. art. 26 § 1 i 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 156 § 1 pkt 5 i § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.z.z.c.z.l. art. 5 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § 3
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § 10
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § 11
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
r.M.Z.o.o.s.o. art. 5 § § 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.p.e.a. art. 33 § pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 156 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 156 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 61 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 124 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.w.a.r.w. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
r.M.Z.o.o.s.o. art. 7 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.p.p.r.p.p. art. 15
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
u.p.p.r.p.p. art. 16
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Konst. RP art. 39
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 48
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 53
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26 § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień ochronnych jest ustawowy i bezpośrednio wykonalny. • Odmowa poddania się badaniu kwalifikacyjnemu nie stanowi przeszkody w egzekwowaniu obowiązku szczepienia. • Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczący Programu Szczepień Ochronnych ma charakter organizacyjno-techniczny i nie narusza Konstytucji RP. • Tytuł wykonawczy był prawidłowy i zawierał wszystkie wymagane elementy. • Przepisy KPA stosuje się pomocniczo do postępowania egzekucyjnego, a zarzucane uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. • Obowiązek szczepień był wymagalny, a jego egzekwowanie było zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Brak właściwości organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do prowadzenia egzekucji. • Wadliwość tytułu wykonawczego z powodu braku wskazania podstawy prawnej obowiązku i terminu wykonania. • Niewykonalność obowiązku szczepienia z powodu braku badania kwalifikacyjnego. • Naruszenie przepisów konstytucyjnych (eksperyment medyczny, prawo do wychowania dziecka, wolność wyznania, dyskryminacja). • Naruszenie zasady legalizmu i stosowanie aktu niebędącego źródłem prawa powszechnie obowiązującego. • Naruszenie przepisów KPA dotyczących uzasadnienia i przedłużenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek szczepień ochronnych jest obowiązkiem niepieniężnym, który został ustanowiony bezpośrednio na mocy ustawy • odmowa udziału w badaniu kwalifikacyjnym jest równoznaczna z odmową wykonania obowiązku szczepiennego i nie może być traktowana jako niezależna od działania strony, obiektywna i trwała przyczyna niewykonalności obowiązku • komunikaty GIS mieszczą się w sferze prawodawstwa delegowanego i aktów stosowania prawa, które mogą doprecyzowywać organizacyjno-techniczne elementy obowiązków ustawowych bez naruszenia art. 87 Konstytucji RP • postępowanie egzekucyjne w administracji – w tym zarówno etap zarzutowy, jak i etap nakładania grzywny w celu przymuszenia – nie jest 'sprawą administracyjną' w znaczeniu materialnoprawnym, o której mowa w art. 35–36 k.p.a., lecz szczególnym trybem procesowym regulowanym ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skład orzekający
Wojciech Maciejko
przewodniczący
Dariusz Zalewski
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie legalności egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, interpretacja przepisów dotyczących obowiązków ustawowych, roli komunikatów GIS oraz znaczenia badania kwalifikacyjnego w kontekście niewykonalności obowiązku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego związanego z egzekucją obowiązków sanitarnych. Interpretacja przepisów KPA może być pomocna w innych sprawach egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień ochronnych i budzi silne emocje związane z prawami rodzicielskimi i wolnością osobistą. Orzeczenie NSA stanowi ważne stanowisko w kontekście egzekucji administracyjnej tych obowiązków.
“Czy odmowa szczepienia dziecka może prowadzić do grzywny? NSA wyjaśnia granice egzekucji administracyjnej.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.