II GSK 794/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-04-07
NSArolnictwoWysokansa
płatności bezpośredniecukierburaki cukroweśrodki unijneARiMRprawo rolnewspólna polityka rolnacukier kwotowydodatkowa kwota cukru

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę rolnika na odmowę przyznania płatności z tytułu cukru, uznając, że umowa dostawy buraków musi dotyczyć cukru kwotowego, a dodatkowa kwota cukru musi być przyznana przed złożeniem wniosku.

Rolnik J. O. domagał się przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, opierając się na umowie dostawy buraków z cukrownią, która uzyskała dodatkową kwotę cukru dopiero po złożeniu wniosku. WSA uchylił decyzję odmowną organu, uznając, że dodatkowa kwota cukru również kwalifikuje się do płatności. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że płatność cukrowa przysługuje tylko w odniesieniu do cukru kwotowego, a umowa dostawy musi być zawarta zgodnie z przepisami UE, uwzględniając przyznaną kwotę cukru.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. O. oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006. Rolnik złożył wniosek, dołączając umowę dostawy buraków z cukrownią S. Sp. z o.o., która uzyskała dodatkową kwotę cukru dopiero w grudniu 2006 r., po złożeniu przez rolnika wniosku. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że umowa dotyczyła buraków, z których miał być wyprodukowany cukier pozakwotowy w momencie składania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję organów, interpretując przepisy UE w sposób korzystny dla rolnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora ARiMR, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę rolnika. NSA podkreślił, że płatność cukrowa przysługuje jedynie w odniesieniu do cukru kwotowego, a umowa dostawy musi być zawarta zgodnie z przepisami UE, uwzględniając przyznaną kwotę cukru. Sąd wskazał, że dodatkowa kwota cukru musi być przyznana przed złożeniem wniosku, a umowa dostawy nie może być traktowana jako umowa zawarta pod warunkiem w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Ponadto, NSA zwrócił uwagę na przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, które wyłączają możliwość zmiany wniosków o płatność cukrową po ich złożeniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa dostawy buraków cukrowych, z której wynika, że cukier będzie cukrem pozakwotowym w momencie jej zawarcia (ponieważ dodatkowa kwota cukru nie została jeszcze przyznana), nie spełnia wymogów do przyznania płatności cukrowej.

Uzasadnienie

Płatność cukrowa przysługuje tylko w odniesieniu do cukru kwotowego. Dodatkowa kwota cukru musi być przyznana przed złożeniem wniosku o płatność, a umowa dostawy musi być zgodna z przepisami UE, uwzględniając przyznaną kwotę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

ustawa o płatnościach bezpośrednich art. 6a § ust. 1 i 2

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

rozporządzenie Rady (WE) nr 318/2006 art. 2 § pk 5 i pkt 10

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru

rozporządzenie Rady (WE) nr 318/2006 art. 6

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru

rozporządzenie Rady (WE) nr 318/2006 art. 7

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru

rozporządzenie Rady (WE) nr 318/2006 art. 8 § ust. 3 i 5

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru

rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 art. 142a

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców

Pomocnicze

ustawa o Agencji Rynku Rolnego art. 31 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Ustawa o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych

k.c. art. 89

Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 225

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 143ba

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001 (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001

rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 143b

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001 (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001

rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 15

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 ust. 3 pkt 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a)

Traktat art. 33

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa dostawy buraków cukrowych musi dotyczyć cukru kwotowego. Dodatkowa kwota cukru musi być przyznana przed złożeniem wniosku o płatność. Przepisy UE wyłączają możliwość zmiany wniosków o płatność cukrową po ich złożeniu.

Odrzucone argumenty

Umowa dostawy zawarta pod warunkiem przyznania dodatkowej kwoty cukru jest ważna i kwalifikuje do płatności. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy UE, uznając prawo rolnika do płatności.

Godne uwagi sformułowania

Płatność cukrowa przysługuje tylko i wyłącznie w odniesieniu do buraków cukrowych, z których wyprodukowany ma być tak pojmowany cukier kwotowy. Do czasu przydzielenia dodatkowej kwoty cukru w prawem przewidziany sposób... w umowie o dostawę buraków cukrowych strony tej umowy nie mają podstaw do wskazania w niej, że cukier wyprodukowany z tak zakontraktowanych buraków będzie cukrem kwotowym. Unijny prawodawca w odniesieniu do oddzielnych płatności z tytułu cukru, wyłączając prawo zmiany wniosków, wykluczył też możliwość zmian czy późniejszego dostarczania dokumentów pomocniczych.

Skład orzekający

Anna Robotowska

przewodniczący

Stanisław Gronowski

sprawozdawca

Małgorzata Korycińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących płatności cukrowych, wymogów związanych z cukrem kwotowym i dodatkowymi kwotami produkcji, a także dopuszczalności zmian we wnioskach o płatności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego systemu płatności cukrowych w ramach wspólnej polityki rolnej, obowiązującego w latach 2006-2008.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych przepisów UE dotyczących dopłat do produkcji rolnej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne przestrzeganie terminów i wymogów formalnych w aplikowaniu o środki unijne.

Kiedy umowa z cukrownią nie wystarczy: NSA wyjaśnia, jak uzyskać dopłaty do cukru.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 794/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący/
Małgorzata Korycińska
Stanisław Gronowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Ol 105/08 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2008-04-29
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 42 poz 386
art. 31 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych.
Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
art. 6a ust. 1 i  2
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
Dz.U.UE.L 2006 nr 58 poz 1 art. 2 pk 5 i pkt 10, art. 6, art. 7, art. 8 ust. 3 i 5
Rozporządzenie Rady (WE) Nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru
Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 142 a
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
Dz.U. 1990 nr 55 poz 321
art. 89
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Sylwia Kizińska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora W. – M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 105/08 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora W. – M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru I. uchyla zaskarżony wyrok; II. oddala skargę; III. zasądza od J. O. na rzecz Dyrektora W. – M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 105/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora W.– M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na 2006 rok, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd oparł swe ustalenia na następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. J. O., zwany dalej "skarżącym", zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I. z siedzibą w L. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 i przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W dniu [...] czerwca 2006 r. skarżący złożył w ww. Biurze ARiMR wniosek o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006. Dołączył kopię dodatkowej umowy kontraktacji z dnia [...] maja 2006 r. zawartej z cukrownią S. Sp. z o.o. w W. na dostawę 4.622,000 ton buraków cukrowych z przeznaczeniem na wyprodukowanie dodatkowej kwoty cukru.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. przyznał skarżącemu płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości 139.559,47 zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) oraz odmówił przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006.
W następstwie odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Dyrektor W. – M. Oddziału Regionalnego ARiMR w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych wyprodukowanych w ramach dodatkowej kwoty cukru w kampanii cukrowniczej 2006/2007 jest tzw. umową zawartą pod warunkiem. Dodatkowe prawo do uprawy i dostawy buraków cukrowych w ilości określonej w umowie powstanie i może być realizowane dopiero po przyznaniu producentowi cukru dodatkowej kwoty cukru przez właściwy organ, którym jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (art. 31 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. Nr 42, poz. 386, ze zm.), zwanej dalej "ustawa o Agencji Rynku Rolnego". Jak ustalił organ odwoławczy decyzja w sprawie przyznania dodatkowej kwoty produkcyjnej cukru została wydana w grudniu 2006 r. i wtedy ziścił się warunek, o którym mowa w ww. umowie. W dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru na rok 2006, tj. [...] czerwca 2006 r., producent cukru – S. Sp. z o.o. nie dysponował jeszcze dodatkową kwotą produkcyjną cukru. Buraki objęte umową dodatkową nie były cukrem kwotowym w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28 lutego 2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) nr 318/2006". W świetle powołanego wyżej przepisu "cukier kwotowy" oznacza każdą wielkość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach kwoty danego przedsiębiorstwa. Z tych względów umowa dodatkowej kontraktacji buraków cukrowych nie mogła być wzięta pod uwagę przy naliczaniu przedmiotowych płatności w kampanii 2006. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również brzmienie art. 142a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i VIa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z dnia 20 listopada 2004 r., str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1973/2004", zgodnie z którym w odniesieniu do oddzielnych płatności z tytułu cukru ustanowionej w art. 143ba rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, stosuje się tylko pewne artykuły rozporządzenia (WE) 796/2004, mianowicie art. 5, 10, 18-22, 65-67, 70, 71a, 72 i 73. Przepis art. 142a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 nie wymienia natomiast art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 18), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004", dotyczącego zmiany wniosków. Należy to rozumieć w ten sposób, że wnioski o płatność cukrową nie mogą być zmieniane.
W wyniku skargi J. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., jak to już wskazano na wstępie, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 105/08, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd I instancji wskazał, że kwestia "płatności cukrowej" w polskim porządku prawnym została uregulowana w art. 6a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), zawierającym m. in. odesłanie do uregulowań zawartych w art. 2 pkt 5 i art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006. Według Sądu, oprócz innych warunków, dopłata cukrowa przysługuje producentowi rolnemu za dostarczone buraki cukrowe przeznaczone do wyprodukowania cukru kwotowego. Z definicji zawartej w art. 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 wynika, że pojęcie "cukru kwotowego" oznacza każdą wielkość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach kwoty danego przedsiębiorstwa. Podstawowe kwoty produkcyjne cukru (kwoty cukrowe) dla poszczególnych producentów cukru przydzielają Państwa Członkowskie, na terytorium których przedsiębiorstwa te prowadzą działalność produkcyjną (art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006). Jednocześnie w art. 8 cytowanego rozporządzenia zawarto szczegółową regulację, w ramach której przedsiębiorstwo cukrownicze może ubiegać się o przydział dodatkowej kwoty cukru.
Sąd I instancji podniósł ponadto, że regulacja zawarta w art. 6a ust. 2 ustawy o oddzielnej płatności z tytułu cukru, nie rozróżnia pojęć cukier kwotowy i dodatkowa kwota cukru, unormowanych w art. 6 i 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006. Zatem, w pojęciu "oddzielna płatność z tytułu cukru" będzie się mieścić wielkość cukru kwotowego i wielkość dodatkowej kwoty cukru, przyznanej i właściwie opłaconej.
W ocenie Sądu I instancji uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, wprawdzie szerokie, nie odzwierciedla w pełni stanowiska, że to skarżący nie dopełnił obowiązków w przedmiocie uzyskania uprawnień do oddzielnej płatności z tytułu cukru na 2006 rok. Dokonana przez organ II instancji błędna interpretacja zacytowanych przepisów prawa wspólnotowego i polskiego spowodowała brak ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. W okolicznościach sprawy będącej przedmiotem rozpoznania S. Sp. z o.o., jako producent cukru, w dniu [...] grudnia 2006 roku uzyskała decyzję o przydziale dodatkowej kwoty cukrowej i dokonała właściwej opłaty związanej z tym przydziałem, czyli przed wydaniem pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do oddzielnej płatności cukrowej z tytułu cukru na rok 2006. W związku z powyższym wniosek skarżącego o płatność cukrową z tytułu dostarczonych buraków w ilości 4.622,000 ton był uzasadniony i to bez potrzeby zmiany, czy uzupełnienia tegoż wniosku. Sąd dopatrzył się również naruszenia przez organy przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Dyrektor W. – M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:
1. art. 6a ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o płatnościach bezpośrednich i oddzielnej płatności z tytułu cukru i w zw. z art. 143ba ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001 (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001;
2. art. 17a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 25 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz w zw. z art. 142a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 poprzez przyjęcie, że wobec bezpośredniego odesłania w art. 6a ust. l pkt 1 ustawy do uregulowań zawartych w art. 2 pkt 5 i art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 318/2006 nie ma zastosowania w sprawie art. 142a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, zgodnie z którym w odniesieniu do płatności z tytułu cukru ma zastosowanie art. 17a tego rozporządzenia, a nie stosuje się przepisu art. 15 rozporządzenia (WE) nr 96/2004, który zezwala na uzupełnianie, zmianę złożonego już wniosku i załączników, a także dostarczenie dodatkowych dokumentów niezbędnych dla rozpatrzenia sprawy. W wyniku powyższego Sąd przyjął, że płatność cukrowa z tytułu umowy dodatkowej kontraktacji przysługuje również w przypadku uzupełnienia przez wnioskodawcę po złożeniu wniosku dokumentów wskazujących na przyznanie i opłacenie przez cukrownię, po złożeniu wniosku, dodatkowej kwoty cukru, o której mowa w art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 318/2006.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli, jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, skarga kasacyjna oparta jest na zarzucie naruszenia prawa materialnego, wówczas miarodajne są ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Sąd I instancji.
W niniejszej sprawie kwestię przyznania płatności z tytułu cukru na rok 2006, jak słusznie przyjął Sąd I instancji, regulował art. 6a ust. 1 ustawy o oddzielnej płatności z tytułu cukru, dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 kwietnia 2006 r. (Dz. U. Nr 92, poz. 638) zmieniającej tę ustawę z dniem 1 czerwca 2006 r. Zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 1 ustawy o oddzielnej płatności z tytułu cukru płatność cukrowa przysługuje producentowi rolnemu, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który zawarł na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006. Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy umowa dostawy zawarta pod warunkiem wydania decyzji w trybie art. 31 ust. 2 pkt 2 ustawy o Agencji Rynku Rolnego spełnia prawem przewidziane wymogi.
Stosownie do art. 6a ust. 2 ustawy o oddzielnej płatności z tytułu cukru wysokość płatności cukrowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn ilości buraków cukrowych objętych umową dostawy (...), przeznaczonych do wyprodukowania cukru kwotowego w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 318/2006 i stawki tej płatności na 1 tonę buraków cukrowych. Z kolei, w myśl art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr (WE) 318/2006, "cukier kwotowy" oznacza każdą wielkość produkcji cukru przypisaną do danego roku gospodarczego w ramach danego przedsiębiorstwa. Przytoczone unormowania wskazują więc, że płatność cukrowa przysługuje tylko i wyłącznie w odniesieniu do buraków cukrowych, z których wyprodukowany ma być tak pojmowany cukier kwotowy. Powyższe pozostaje w ścisłym związku z wymogiem wskazywania w umowie dostawy, w jakim zakresie wyprodukowany cukier będzie cukrem kwotowym, a w jakim cukrem pozakwotowym (art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 318/2006 w związku z ust. 3 tiret pierwszy) i wymóg ten czyni zrozumiałym.
Ponadto w punkcie II podpunkcie 1 załącznika II do rozporządzenia nr 318/2006 prawodawca unijny wskazał, że umowy dostawy sporządzane są na piśmie dla określanej ilości buraków kwotowych, przy czym buraki kwotowe - zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 9 rozporządzenia - to wszystkie buraki przetwarzane na cukier kwotowy. Dodać w tym miejscu należy, że zgodnie z regulacją zawartą w rozdziale 2 rozporządzenia nr 318/2006 za produkcję kwotową uważa się nie tylko kwoty produkcyjne przydzielane przez Państwa Członkowskie każdemu przedsiębiorstwu produkującemu cukier (...), prowadzącemu działalność na jego terytorium oraz stosownie zatwierdzonemu (art. 7), ale także dodatkowe kwoty cukru, przydzielane przez Państwa Członkowskie w trybie przewidzianym art. 8 ww. aktu unijnego. Tym samym należy uznać, że - co do zasady - płatność cukrowa przysługuje producentowi rolnemu w odniesieniu do zakontraktowanych buraków, zarówno gdy ma być z nich wyprodukowany cukier kwotowy w ramach kwot produkcyjnych, jak i ramach dodatkowej kwoty cukru.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotne jest jednak, by dodatkowa kwota cukru została przyznana. Nie bez znaczenia jest też moment, w jakim to nastąpi. Stosownie do art. 31 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o Agencji Rynku Rolnego następuje w drodze decyzji wydawanej przez ministra właściwego do spraw rynków rolnych w ramach realizacji zadań związanych z kwotowaniem produkcji cukru. Ponadto dodatkowej kwoty przedsiębiorstwu cukrowniczemu nie przyznaje się, gdy nie uiści ono stosownej opłaty (art. 8 ust. 3 i 5 rozporządzenia nr 318/2006).
Z powyższych uregulowań wynika, że do czasu przydzielenia dodatkowej kwoty cukru w prawem przewidziany sposób, tj. zgodnie z art. 31 ust. 2 pkt ustawy o Agencji Rynku Rolnego, w umowie o dostawę buraków cukrowych strony tej umowy nie mają podstaw do wskazania w niej, że cukier wyprodukowany z tak zakontraktowanych buraków będzie cukrem kwotowym.
Z kolei, zawarcie umowy dostawy buraków cukrowych - ze wskazaniem, że wyprodukowany z nich cukier będzie cukrem kwotowym, podczas gdy producentowi cukru w chwili zawarcia kontraktu nie przyznano jeszcze dodatkowej kwoty cukru, dla potrzeb niniejszej sprawy nie może być traktowane jako zawarcie umowy pod warunkiem, w rozumieniu art. 89 k.c. Niezasadne jest twierdzenie, aby od późniejszego wydania decyzji w przedmiocie przyznania producentowi cukru dodatkowej kwoty produkcyjnej zależeć miała ocena, czy umowa ta w dacie zawarcia, czy w dacie przedłożenia organowi, spełniała wymogi z art. 6a ustawy o oddzielnej płatności z tytułu cukru. Odróżnić bowiem należy cywilistyczną skuteczność umowy jako czynności prawnej od oceny spełnienia przez nią wymogów przewidzianych przepisem prawa administracyjnego.
Ponadto, o tym, że tylko umowy dostawy obejmujące buraki przetwarzane na cukier kwotowy stanowią przesłankę uzasadniającą przyznanie producentowi rolnemu płatności cukrowej świadczy także art. 6 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 318/2006, zgodnie z którym przedsiębiorstwo cukrownicze przekazuje Państwu Członkowskiemu, w którym produkuje cukier informacje o ilości buraków, o których mowa w ust. 3 tiret 1, tzn. takich, z których wyprodukowany zostanie cukier kwotowy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego umowa wprowadzająca w spornym zakresie (dotyczącym cukru kwotowego wyprodukowanego w ramach dodatkowej kwoty cukru) wadliwe rozróżnienie, o którym mowa w art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 318/2006, nie spełnia wymogów koniecznych do przyznania płatności cukrowej. Przed przydzieleniem dodatkowej kwoty cukru cukier wyprodukowany z objętych umową dostawy buraków - jeżeli nie mieści się w zakresie przydzielonej kwoty produkcyjnej - będzie cukrem pozakwotowym. Wprawdzie punkt II podpunkt 2 załącznika II do rozporządzenia wskazuje, że umowy dostawy określają możliwość dostawy dodatkowej ilości buraków i określają warunki takich dostaw, jednakże nie znaczy to, że buraki objęte taką umową dostawy mają charakter buraków kwotowych. Natomiast buraki cukrowe, które w świetle prawa przeznaczone są na wyprodukowanie cukru pozakwotowego, nie uprawniają producenta rolnego do skutecznego domagania się płatności. Pomimo tego, że zgodnie z art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 318/2006 umowa dostawy oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorcą, to jednak nie każda tak pojmowana umowa dostawy uprawnia producenta rolnego do skutecznego wnioskowania o przyznanie mu płatności cukrowej.
W świetle dotychczasowych wywodów, opartych na brzmieniu przytoczonych unormowań i ich wzajemnym powiązaniu, uzasadniona jest teza, że umowa dostawy, zgodnie z którą cukier, który zostanie wyprodukowany z buraków objętych tą umową będzie cukrem pozakwotowym, z uwagi na nieprzydzielanie producentowi decyzją dodatkowej kwoty cukru, nie jest umową zawartą zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 318/2006. Tym samym producent, który wnioskując o przyznanie płatności cukrowej przedłożył taką umowę, nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 6a ust. 1 pkt 1 ustawy o oddzielnej płatności z tytułu cukru.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tak rozumiane spełnienie warunku przyznania płatności cukrowej odpowiada nadto celowi leżącemu u podstaw wspólnotowej regulacji rynku cukru jako jednego z rynków rolnych, na co zasadnie wskazał NSA w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 184/08. Niewątpliwie do głównych celów wspólnej polityki rolnej, określonych art. w 33 Traktatu, należą m.in. zapewnienie odpowiedniego poziomu dochodów rolników, stabilizacja rynku produktów rolnych, zapewnienie zaopatrzenia, zapewnienie odpowiedniego poziomu cen płaconych przez konsumentów.
Podkreślenia wymaga przy tym wyjątkowy charakter regulacji pozwalającej na przyznanie przez nowe Państwa Członkowskie rolnikom oddzielnej płatności z tytułu cukru za lata 2006-2010, za czym przemawia treść art. 143ba rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. Stosownie do tego przepisu jedynie w drodze odstępstwa od art. 143b, nowe Państwa Członkowskie stosujące system jednolitych płatności obszarowych mogły zdecydować o przyznaniu rolnikom kwalifikującym się w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych także oddzielnej płatności z tytułu cukru za lata 2006, 2007 i 2008. Płatność ta była przyznawana w odniesieniu do okresu reprezentatywnego, który mógł być różny dla każdego produktu i obejmować jeden rok gospodarczy lub więcej lat gospodarczych spośród lat gospodarczych 2004/2005, 2005/2006 i 2006/2007 i który został określony przez państwa członkowskie przed dniem 30 kwietnia 2006 r. na podstawie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów oraz objętych umowami o dostawy zawartymi zgodnie z art. 19 rozporządzenia (WE) nr 1260/2001 lub, w odpowiednich przypadkach, art. 6 rozporządzenia (WE) nr 318/2006. Powołane rozporządzenie w załączniku VII w punkcie K w tabeli 1 określa pułapy kwot wyrażonych w tysiącach euro, przyznanych poszczególnym Państwom Członkowskim. Wskazuje przy tym, że gdy suma kwot ustalonych zgodnie z podpunktem 1 (regulującym ustalenie ilości, którą ma objąć kwota referencyjna każdego rolnika na podstawie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów takich jak m.in. ilość buraków objętych umowami dostawy) przekroczy pułap określony w tabeli to kwota przypadająca na każdego rolnika jest proporcjonalnie zmniejszana. Rozporządzenie (WE) nr 318/2006 kontynuuje system kwot produkcyjnych dla cukru (określonych załącznikiem III tego rozporządzenia) i wskazuje (pkt 8 Preambuły), że stanowi on mechanizm regulacji rynku w sektorze cukru.
Przyjąć należy, że wspomnianemu celowi służy też uregulowanie zawarte w art. 142a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia. Powołany artykuł 142 a) ww. aktu unijnego wymienia, w sposób enumeratywny, przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, które mogą być stosowane do postępowania o przyznanie producentom buraków cukrowych oddzielnych płatności z tytułu cukru. Do grupy tych przepisów nie włączono art. 15, regulującego poprawki wniosków. Uprawnione jest zatem stanowisko, iż unijny prawodawca w odniesieniu do oddzielnych płatności z tytułu cukru, wyłączając prawo zmiany wniosków, wykluczył też możliwość zmian czy późniejszego dostarczania dokumentów pomocniczych. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że po złożeniu wniosku o przyznanie płatności cukrowej a wraz z nim umowy dostawy buraków cukrowych producent rolny nie ma możliwości wykazywania późniejszą decyzją o przyznaniu producentowi cukru dodatkowej kwoty cukru, że objęte umową dostawy buraki przeznaczone są na wyprodukowanie cukru kwotowego. Wbrew wywodom tego Sądu organy ARiMR ustaliły stan faktyczny w zakresie koniecznym do rozpoznania sprawy, w szczególności przyjmując, że umowa dostawy, załączona do wniosku, nie uzasadniała wniosku o przyznanie płatności cukrowej, co skutkowało odmową przyznania tej płatności.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zachodziły przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 188 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Przechodząc do kosztów postępowania w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego od skargi i skargi kasacyjnej nienależnie została pobrana opłata stosunkowa, zamiast opłaty stałej w kwocie 200 zł w I instancji i w kwocie 100 zł w postępowaniu kasacyjnym, a to stosownie do przepisu § 2 ust. 3 pkt 6 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Rzutuje to na sposób wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego, jako składnika kosztów postępowania. Koszt zastępstwa procesowego powinien być wyliczony biorąc za podstawę nie wartość przedmiotu sprawy (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), lecz uwzględniać wysokość stawki minimalnej w kwocie 240 zł, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) powołanego rozporządzenia. Zatem, należne organowi koszty postępowania zamykają się ogółem kwotą 340 zł, która podlega zasądzeniu od skarżącego na rzecz organu, stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast różnica z tytułu wpisu między kosztami pobranymi a kosztami należnymi podlega z urzędu zwrotowi (art. 225 p.p.s.a.). Właściwym do zwrotu nadpłaconej opłaty jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w O.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI