II GSK 789/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA odrzucające skargę na czynność UDT dotyczącą przedłużenia zaświadczenia kwalifikacyjnego, uznając ją za akt administracji publicznej podlegający kontroli sądowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na czynność Urzędu Dozoru Technicznego (UDT) w sprawie przedłużenia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego, uznając ją za niepodlegającą kontroli sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że czynność ta jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa i podlega kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na czynność Urzędu Dozoru Technicznego (UDT) w przedmiocie przedłużenia okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych. Sąd I instancji uznał, że czynność ta nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądów administracyjnych, powołując się na fakt, że UDT jest państwową osobą prawną i że przedłużenie zaświadczenia nie przybiera formy decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał skargę kasacyjną za zasadną. Wskazał, że wydanie i przedłużenie zaświadczenia kwalifikacyjnego jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, a zatem podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. NSA podkreślił, że nawet jeśli UDT jest państwową osobą prawną, działa on w zakresie funkcjonalnym administracji publicznej, dokonując władczej konkretyzacji uprawnień jednostki. W związku z tym, Sąd I instancji wadliwie zakwalifikował czynność UDT i odrzucił skargę. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który ma zbadać skargę zarówno pod kątem dopuszczalności, jak i zasadności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie i przedłużenie ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa i podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo iż UDT jest państwową osobą prawną, działa on w zakresie funkcjonalnym administracji publicznej, dokonując władczej konkretyzacji uprawnień jednostki poprzez wydawanie i przedłużanie zaświadczeń kwalifikacyjnych, które są dokumentami uprawniającymi do wykonywania określonych czynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (34)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podlegają kontroli sądów administracyjnych.
u.d.t. art. 22 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Wymóg posiadania zaświadczeń kwalifikacyjnych do wykonywania czynności związanych z urządzeniami technicznymi.
u.d.t. art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Zaświadczenia kwalifikacyjne potwierdzające umiejętności i znajomość przepisów.
u.d.t. art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Wymóg posiadania zaświadczeń kwalifikacyjnych do obsługi i konserwacji urządzeń technicznych.
u.d.t. art. 22 § ust. 3a
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Okres ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych.
u.d.t. art. 22 § ust. 3b
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Potwierdzanie kwalifikacji przez zaświadczenie.
u.d.t. art. 22 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Cofanie uprawnień kwalifikacyjnych w drodze decyzji.
u.d.t. art. 23 § ust. 2a-2d
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Warunki przedłużenia okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego.
u.d.t. art. 23 § ust. 2c pkt 1
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Wymóg złożenia wniosku o przedłużenie w terminie 3 miesięcy przed upływem ważności.
u.d.t. art. 23 § ust. 2c pkt 2
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Wymóg wykonywania czynności przez co najmniej 3 lata w okresie ostatnich 5 lat.
u.d.t. art. 23 § ust. 2d
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Oświadczenie o wykonywaniu czynności.
u.d.t. art. 23 § ust. 2e
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym
Stosowanie art. 22 ust. 3b do przedłużonych zaświadczeń.
Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych art. 7 § ust. 3
Przedłużenie ważności zaświadczenia następuje w zakresie wykazania spełnienia warunku wykonywania czynności.
Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych art. 7 § ust. 4
Przedłużenie okresu ważności następuje poprzez wydanie nowego zaświadczenia.
Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych art. 7 § ust. 5
Przedłużenie następuje poprzez wydanie nowego zaświadczenia zgodnego z wzorem.
Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych art. 4 § ust. 2 i 3
Pozytywny wynik egzaminu jest podstawą do wydania zaświadczenia.
Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych art. 3
Sprawdzanie kwalifikacji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia WSA kończącego postępowanie.
k.p.a. art. 5 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja organu administracji publicznej.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i oceny dowodów.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4 i 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres stosowania k.p.a.
k.p.a. art. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
k.p.a. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Urząd Dozoru Technicznego jako państwowa osoba prawna.
k.p.a. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odpowiedzialność UDT za zobowiązania.
k.p.a. art. 34
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podmiotowość prawna.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Definicja państwowej osoby prawnej.
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu.
p.p.s.a. art. 258 – 261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie w przedmiocie przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność Urzędu Dozoru Technicznego w przedmiocie przedłużenia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa i podlega kontroli sądów administracyjnych. Sąd I instancji wadliwie zakwalifikował czynność UDT i odrzucił skargę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu I instancji, że czynność UDT nie jest aktem administracji publicznej, ponieważ UDT jest państwową osobą prawną i przedłużenie zaświadczenia nie jest decyzją administracyjną.
Godne uwagi sformułowania
czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień wynikających z przepisów prawa organ w rozumieniu funkcjonalnym władcza konkretyzacja uprawnień jednostki
Skład orzekający
Patrycja Joanna Suwaj
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że czynności związane z wydawaniem i przedłużaniem zaświadczeń kwalifikacyjnych przez organy takie jak UDT podlegają kontroli sądów administracyjnych, nawet jeśli nie przybierają formy decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zakresu spraw związanych z zaświadczeniami kwalifikacyjnymi wydawanymi przez organy nadzoru technicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na czynności organów, które nie wydają tradycyjnych decyzji administracyjnych, co ma znaczenie dla ochrony praw obywateli.
“Czy odmowa przedłużenia zaświadczenia kwalifikacyjnego może być zaskarżona do sądu? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 789/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-07-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6179 Inne o symbolu podstawowym 617 Hasła tematyczne Inne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane VI SA/Wa 1260/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-11-28 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 6, 7, 77 § 1 i art. 80 oraz 107 §1 pkt. 4 i 6 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. S. od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1260/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie skargi S. S. na czynność Urzędu Dozoru Technicznego w przedmiocie przedłużenia okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Uzasadnienie 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 listopada 2024 r., (sygn. akt VI SA/Wa 1260/24) odrzucił skargę S.S. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") na czynność Urzędu Dozoru Technicznego w przedmiocie przedłużenia okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych. 2. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że w złożonej skardze strona podniosła, że ze względu na przekroczenie terminu do złożenia wniosku, odmówiono jej przedłużenia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego. W ocenie skarżącego nastąpiło to z winy pracowniczki organu, która poinformowała skarżącego, że wnioski o przedłużenie uprawnień można składać do 2024 r., przed którą to datą skarżący wystąpił z wnioskiem o przedłużenie zaświadczenia. Skarżący, nie akceptuje argumentacji organu, który wskazuje, że przekroczył on termin do złożenia wniosku, gdyż nie spełnił wymogu wynikającego z art. 23 ust 2c pkt 1 u.d.t., zgodnie z którym przedmiotowy wniosek powinien był złożyć, nie później niż w terminie 3 miesięcy przed dniem upływu okresu ważności zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę UDT wniósł o jej odrzucenie, wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 7 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. Urz. 2024, poz. 572, dalej: u.d.t.). Organ podniósł, że przedłużenie ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego uregulowane jest w treści art. 23 ust. 2a-2d u.d.t. oraz w § 7 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych (Dz. Urz. 2019, poz. 1008). Ze wskazanych przepisów wynika, że aby UTD dokonał przedłużenia okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego należy spełnić warunki określone w art. 23 ust. 2 c u.t.d. i następnie zostaje dokonane wydanie nowego zaświadczenia. Wydanie tego zaświadczenia, nie ma formy decyzji lub innego aktu indywidualnego, od którego przysługuje tryb odwoławczy. W ocenie organu ustawa o dozorze technicznym przewiduje dla wydawania zaświadczeń kwalifikacyjnych odrębny od kodeksu postępowania administracyjnego tryb postępowania oraz formę jego zakończenia. W ocenie organu dotyczy to także sytuacji, kiedy wnioskodawca nie spełni wymogów formalnych wynikających z treści art. 23 ust. 2 c pkt 1 u.d.t., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał na wstępie, że przedmiotem skargi była czynność UDT dotycząca przedłużenia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego, wydawanego na podstawie art. 22 i art. 23 ust. 2a-2d ustawy o dozorze technicznym w związku z art. 7 Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1008, dalej: rozporządzenie w sprawie sprawdzania kwalifikacji). Sąd podkreślił, że Urząd Dozoru Technicznego zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o dozorze jest państwową osobą prawną, zatem nie jest organem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W związku z powyższym czynności podejmowane przez UDT w ramach przedłużania zaświadczeń kwalifikacyjnych nie mieszczą się w żadnym wypadku w zakresie aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przedłużanie zaświadczeń kwalifikacyjnych nie przyjmuje formy decyzji administracyjnej, czy też postanowienia, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Przedmiotowa działalność ta nie stanowi również aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wskazując, że Skarżący w rozpatrywanej skardze kwestionuje czynność UDT polegającą na przedłużenia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego. W ocenie Sądu czynność ta z całą pewnością nie należy do orzeczeń, wydawanych w postępowaniu administracyjnym. Skarga na taką czynność możliwa byłaby wyłącznie wówczas, gdyby stanowiła ona inne niż określone w art. 3 § 1 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), względnie gdyby ustawa szczególna przewidywała jej sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W podstawie prawnej postanowienia podano art. 58 § pkt 6 p.p.s.a. 3. Skarżący, wniósł skargą kasacyjną zaskarżył na postanowienie Sądu I instancji. I. Zaskarżonemu wyrokowi wskazując art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania polegające na niezastosowaniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w odniesieniu do mającej władczy charakter czynności prezesa UDT polegającej na odmowie przedłużenia zaświadczenia kwalifikacyjnego; II. Zaskarżonemu wyrokowi wskazując na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono, naruszenie przepisów postępowania polegające na niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na czynność Urzędu Dozoru Technicznego w zakresie przedłużenia ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego w sytuacji, w której czynność UDT została podjęta z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 77 § 1 i art. 80 oraz 107 §1 pkt. 4 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256), polegającym na zaniechaniu dopełnienia obowiązku wyczerpującej oceny materiału dowodowego skutkujące przede wszystkimi niezbadaniu przyczyn opoźnionego złożenia przez Skarżącego wniosku o przedłużenie zaświadczenia; III. Podnosząc te zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W wypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt III. – wniósł o uzupełnienie wyroku sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej, która polegała na zapoznaniu się z aktami sprawy i przygotowaniu pism sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważy, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu, a więc niezależnie od powyższych granic, nieważność postępowania przed sądem I instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. W kontrolowanej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały podstawy do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych. Wskazania również wymaga, że stosownie do art. 182 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi kasacyjnej rozpoznane one zostaną łącznie albowiem zmierzają one do podważenie stanowiska Sądu I instancji o nieistnieniu podstaw do rozpoznania skargi na czynność Urzędu Dozoru Technicznego w sprawie wniosków o przedłużenie okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych. Na wstępie wskazania wymaga, że w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skarga na czynność jest dopuszczalna wówczas, gdy sąd administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia skargi na dany akt wskazany w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Wobec powyższego kluczowym w sprawie było ustalenie, czego nie poczynił Sąd I instancji, a co wynika z analizy motywów zaskarżonego postanowienia, czy wydanie oraz przedłużenie ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak wynika z treści art. 22 ust. 2 ustawy o dozorze osoby wykonujące czynności spawania, zgrzewania, lutowania oraz przeróbkę plastyczną i obróbkę cieplną w toku wytwarzania, naprawy i modernizacji urządzeń technicznych oraz wytwarzania elementów stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji tych urządzeń obowiązane są posiadać zaświadczenia kwalifikacyjne potwierdzające umiejętność praktycznego wykonywania tych czynności oraz znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów prawnych w tym zakresie. Określony tym przepisem wymóg stosuje się, zgodnie z ustępem 3 art. 22, do osób obsługujących i konserwujących urządzenia techniczne. Jak stanowi art. 22 ust. 3a ustawy o dozorze, zaświadczenia kwalifikacyjne osób, o których mowa w ust. 3, są wydawane na czas określony nie krótszy niż 5 lat i nie dłuższy niż 10 lat, w zależności od rodzaju urządzenia technicznego, stopnia trudności w jego obsłudze i konserwacji oraz stopnia zagrożenia, które może spowodować. Zgodnie zaś z ust. 3b powołanego przepisu, zaświadczenie kwalifikacyjne wydane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego potwierdza kwalifikacje osób, o których mowa w ust. 2 i 3, również w przypadku gdy ze względu na miejsce instalacji, eksploatacji lub wykorzystania urządzenia technicznego dozór techniczny nad tym urządzeniem jest wykonywany przez inną jednostkę dozoru technicznego. Z treści art. 23 ustawy, wynika natomiast, że do zgodnego z prawem wykonywania opisanych w powołanych przepisach czynności nie jest wystarczające samo spełnienie warunków określonych w art. 22 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o dozorze. Wydanie zaświadczenia poprzedzone jest bowiem postępowaniem kwalifikacyjnym, które szczegółowo unormowane w rozporządzeniu w sprawie sprawdzania kwalifikacji, polega na przeprowadzeniu egzaminu teoretycznego oraz praktycznego osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia, to pozytywny wynik egzaminu jest podstawą do wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego obejmującego jeden rodzaj urządzenia technicznego. Zestawienie przywołanych przepisów ustawy i rozporządzenia klarownie i bezsprzecznie wskazuje, że zaświadczenie kwalifikacyjne jest dokumentem uprawniającym do legalnego, zgodnego z prawem, wykonywania czynności obsługi, konserwacji, naprawy oraz modernizacji urządzeń technicznych a także wytwarzania elementów stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji tych urządzeń. Innymi słowy zaświadczenie kwalifikacyjne jest gwarantem fachowości, profesjonalności i bezpieczeństwa osoby zajmującej się szeroko rozumianą obsługą rodzaju urządzenia, którego dotyczy zaświadczenie. Niesprzecznie istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy czynnością wydania zaświadczenia a istnieniem uprawnienia do wykonywania czynności obsługi i konserwacji urządzenia technicznego. Związek ten potwierdzają dalsze zapisy art. 22 ustawy o dozorze, który w ustępie 4 stanowi, że w razie nieprzestrzegania przez osoby wymienione w ust. 2 i 3 warunków technicznych dozoru technicznego oraz norm i przepisów prawnych w tym zakresie, organ właściwej jednostki dozoru technicznego cofa, w drodze decyzji, uprawnienia kwalifikacyjne wynikające z zaświadczenia kwalifikacyjnego wydanego osobom, o których mowa w ust. 2 i 3. Konkludując tą część rozważań, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanie zaświadczenia kwalifikacyjnego jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa. Podlega zatem kontroli, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W konsekwencji, poczynione uwagi odnosić się będą do materii związanej z przedłużaniem zaświadczeń kwalifikacyjnych. Ustawa o dozorze technicznym nakłada, choć nie tak rygorystyczne jak w przypadku wydania zaświadczenia kwalifikacyjnego, warunki jego przedłużenia. W art. 23 ust. 2c – 2e ustawy, określono bowiem, że warunkiem przedłużenia okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego jest: 1) złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 2a, nie później niż w terminie 3 miesięcy przed dniem upływu okresu ważności tego zaświadczenia; 2) wykonywanie czynności w zakresie określonym w zaświadczeniu kwalifikacyjnym przez co najmniej 3 lata w okresie ostatnich 5 lat ważności zaświadczenia (ust. 2c). Strona ubiegająca się o przedłużenie okresu ważności zaświadczenia, do wniosku, o którym mowa w ust. 2a, musi dołączyć oświadczenie osoby zainteresowanej przedłużeniem okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego o wykonywaniu czynności w zakresie określonym w tym zaświadczeniu przez co najmniej 3 lata w okresie ostatnich 5 lat ważności zaświadczenia, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (ust. 2d zdanie pierwsze). Ponadto, do zaświadczeń kwalifikacyjnych, których okres ważności przedłużono na wniosek, o którym mowa w ust. 2a, przepisy art. 22 ust. 3b stosuje się (ust. 2e). Zgodnie zaś z regulacjami zawartymi w § 7 ust. 3 – 5 rozporządzenia w sprawie sprawdzania kwalifikacji, przedłużenie okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego następuje w zakresie, w jakim osoba zainteresowana wykazała spełnienie warunku, o którym mowa w art. 23 ust. 2c pkt 2 ustawy (ust. 3). Po złożeniu kompletnego wniosku, o którym mowa w ust. 1, okres ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego zostaje przedłużony na okres określony w kolumnach c tabel w załączniku nr 3 do rozporządzenia, licząc od daty upływu okresu ważności przedłużanego zaświadczenia kwalifikacyjnego (ust. 4). Przedłużenie okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego następuje poprzez wydanie nowego zaświadczenia kwalifikacyjnego zgodnego z wzorem określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 5). Niewątpliwie postępowanie w sprawie przedłużenia zaświadczenia kwalifikacyjnego, tak jak i samo postępowanie w przedmiocie jego wydania, związane jest ściśle z istnieniem, w przypadku zaś przedłużenia ważności zaświadczenia z dalszym istnieniem, uprawnienia do wykonywania czynności obsługi i konserwacji urządzenia technicznego. Skoro, jak już wykazano, obie czynności, wydanie i przedłużenie ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego, są działaniami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień wynikających z przepisów prawa, to dopuszczalnym jest skarga do sądu administracyjnego na czynność UDT w takich sprawach, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Stanowiska tego nie zmienia zaakcentowana przez Sąd I instancji, w ślad za organem, okoliczność iż Urząd Dozoru Technicznego zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o dozorze jest państwową osobą prawną. Istotnie powołany przepis nadał utworzonemu Urzędowi państwową osobowość prawną. Odseparował go również w zakresie zobowiązań do Skarbu Państwa (art. 35 ust. 3 ustawy), czyniąc Urząd Dozoru Technicznego odrębnym w zakresie podmiotowości prawnej i obowiązków podmiotem prawa (art. 34 kodeksu cywilnego). Powyższe nie oznacza, jak argumentował Sąd I instancji, że Urząd Dozoru Technicznego nie jest organem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., wobec czego czynności podejmowane w ramach przedłużania zaświadczeń kwalifikacyjnych nie mieszczą się w żadnym wypadku w zakresie aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. jak również przedmiotowa działalność nie stanowi również aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wskazania wymaga, że zgodnie z definicją państwowej osoby prawnej, zawartą w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 125), jest nią jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, utworzona w drodze ustawy lub na podstawie ustawy lub w wykonaniu ustawy przez organ administracji rządowej, w celu realizacji zadań publicznych. Na tle powołanej definicji i przywołanego stanowiska Sądu I instancji wskazania również wymaga, że pod pojęciem administracji publicznej nie należy rozumieć tylko i wyłącznie organów ustrojowych, ale także organy wykonujące powierzone im zadania w zakresie administracji publicznej - organy w zakresie funkcjonalnym (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3696/15). Mieć również należy na uwadze, że na gruncie art. 1 pkt 1 k.p.a. wykładanego w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) każda sprawa, w której organ administracji publicznej dokonuje władczej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków jednostki, jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (tamże). Na tle powyższego zgodzić się należy co do istoty, że kwestia uregulowanego w ustawie o dozorze przedłużania zaświadczeń kwalifikacyjnych usuwać się będzie spod kognicji sądów administracyjnych, o której mowa w art. 3 § 2 ust. 1 p.p.s.a., z tego tylko względu, iż sama ustawa o dozorze nie przewiduje w przypadku postępowania w przedmiocie przedłużenia zaświadczenia wydania decyzji. Jak natomiast już omówiono, postępowanie w tym przedmiocie stanowi czynność organu, przy czym jest to czynność organu w rozumieniu funkcjonalnym – organu któremu w drodze ustawy nadano władztwo do sprawdzania i stwierdzania istnienia lub nie istnienia kwalifikacji oraz wymogów do wykonywania czynności określonych w art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o dozorze. Innymi słowy to właśnie Urząd Dozoru Technicznego jest organem, który w sposób władczy i jednostronny odpowiedzialny jest za nadzorowanie istnienia wskazanych w powołanym przepisie kwalifikacji (art. 23 ustawy oraz § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie sprawdzania kwalifikacji) oraz wydawania zaświadczeń o istnieniu tychże kwalifikacji, które osoby określone w art. 22 ust. 1 i 2 ustawy zobowiązane są posiadać (art. 22 ust. 2, ust. 3a i 3b, art. 23 ust. 2a-2e, § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie sprawdzania kwalifikacji). Reasumują, stwierdzić należy, że Sąd I instancji dokonał wadliwej klasyfikacji czynności, jaką jest postępowanie w przedmiocie przedłużenia okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego. W konsekwencji wadliwie ocenił dopuszczalność wniesienia skargi na czynność – odmowę okresu ważności zaświadczenia kwalifikacyjnego, czego efektem było odrzucenie skargi S. S Przy ponownym rozpoznaniu spawy, Sąd I instancji, mając na uwadze powyższe wywody, zbada rzeczoną skargę zarówno pod kątem dopuszczalności jej wniesienia jak również zasadności lub bezzasadności zawartego w niej żądania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 193 oraz art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. W złożonej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej zawarto wniosek o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz ze stosownym oświadczeniem o ich nieuiszczeniu w całości ani w części ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku o uzupełnienie wyroku sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając powyższą skargę kasacyjną, nie orzekł jednak w tym zakresie, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a. Tym samym, przedmiotowy wniosek będzie przedmiotem analizy referendarza sądowego po zwróceniu akt Sądowi I instancji. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w treści uzasadnienia pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI