II GSK 788/25

II GSK 788/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski /sprawozdawca/
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
657
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1894/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-17
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 146
art. 3 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1894/24 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr 9/2024/BP w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w W. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1894/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr 9/2024/BP w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
II. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. Wnioskiem z dnia 20 marca 2024 r. spółka zwróciła się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego członka zarządu, który jest obywatelem Serbii, w dwóch stanach faktycznych.
W opisie stanu faktycznego spółka wskazała, że wykonuje działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w zarządzie której zasiada trzech członków. Wszyscy są obywatelami Serbii, którzy w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), są nierezydentami podatkowymi. Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczył członka zarządu, który otrzymuje wynagrodzenie na podstawie powołania uchwałą wspólników. Członek zarządu, którego dotyczy wniosek, nie przebywa stale na terytorium kraju, przyjeżdża do Polski, jeżeli jest to wymagane, w związku z zarządzaniem przedsiębiorstwem. Podlega on ubezpieczeniom zdrowotnym i społecznym w Serbii, a od dnia 1 grudnia 2023 r. uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP. W odniesieniu do jego sytuacji zachodzą więc dwa stany faktyczne. Pierwszy z nich dotyczy okresu do dnia 30 listopada 2023 r., czyli sprzed uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy, drugi zaś okresu od dnia 1 grudnia 2023 r., kiedy to członek zarządu uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zagadnieniem budzącym wątpliwość spółki była kwestia, czy w obu stanach faktycznych członek zarządu podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zgodnie ze stanowiskiem spółki, w obu stanach faktycznych osoba, której dotyczy wniosek, nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie spółki. W drugim stanie faktycznym, tj. od dnia 1 grudnia 2023 r., uzyskanie przez członka zarządu zezwolenia na pobyt czasowy nie skutkuje automatycznie podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu, ponieważ w świetle art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 146 ze zm.) jedną z przesłanek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jest przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka argumentowała, że skoro członek zarządu przebywa na terytorium RP sporadycznie, to nie podlega nieograniczonemu obowiązkowi w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Gdyby ustawodawca chciał przyjąć, że sam fakt uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy skutkował obowiązkiem ubezpieczenia to inaczej sformułowałby treść przepisu.
2. Decyzją z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr 9/2024/BP Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 109a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu uznał, że:
1) prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, legitymujący się obywatelstwem Serbii, nie przebywający na stałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który pełni funkcję członka zarządu na mocy aktu powołania i z tego tytułu pobiera wynagrodzenie, nie jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w stanie faktycznym do dnia 30 listopada 2023 r. tj. dnia otrzymania zezwolenia na pobyt czasowy;
2) nieprawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, legitymujący się obywatelstwem Serbii, nie przebywający na stałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który pełni funkcję członka zarządu na mocy aktu powołania i z tego tytułu pobiera wynagrodzenie, nie jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w stanie faktycznym od dnia 1 grudnia 2023 r. tj. dnia otrzymania zezwolenia na pobyt czasowy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają jedynie osoby wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach, gdy spełniają wymagania określone w art. 3 ust. 1 tej ustawy. Składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega odprowadzeniu jedynie w przypadku łącznego spełnienia obydwu warunków. Osoba powołana do pełnienia funkcji członka zarządu na mocy aktu powołania, która pobiera z tego tytułu wynagrodzenie, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wyłącznie, gdy dodatkowo spełnia jeden z warunków wymienionych w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach, albo tak stanowi umowa międzynarodowa, o której mowa w art. 4 tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie w stanie faktycznym do dnia 30 listopada 2023 r. członek zarządu zasiadający w organach spółki nie spełniał żadnej z przesłanek kategorii osób ubezpieczonych, o których mowa w art. 3 ustawy o świadczeniach. Natomiast od dnia uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy członek zarządu, spełnia przesłanki wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, bowiem od dnia 1 grudnia 2023 r. ma prawo do zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenie na pobyt czasowy, nie posiadając przy tym obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach osoba ta posiada tytuł do podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z uwagi na pobieranie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu na mocy aktu powołania. Z powołanych względów organ przyjął, że w opisanym stanie faktycznym z dniem uzyskania prawa do pobytu czasowego członek zarządu spełnia kryteria ubezpieczonego, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach. Osobie tej - jako świadczeniobiorcy i ubezpieczonemu - przysługują prawa do świadczeń opieki zdrowotnej i obowiązki publicznoprawne wynikające z tego tytułu tj. obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotnie.
Odnosząc się do twierdzenia spółki, że uzyskanie przez członka zarządu zezwolenia na pobyt czasowy nie skutkuje podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeżeli nie przebywa on stale na terenie RP, organ wskazał, że jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę jest uprawnieniem cudzoziemcy zarówno do pobytu, jak i do pracy w Polsce na warunkach wskazanych w zezwoleniu oraz do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy. Członek zarządu posiadający od dnia 1 grudnia 2023 r. prawo do zamieszkiwania na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy oraz pobierający wynagrodzenie, spełnia przesłanki wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.
Organ zaznaczył, że na sytuację prawną członka zarządu nie ma wpływu umowa o ubezpieczeniu społecznym między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Federacyjnej Ludowej Republiki Jugosławii podpisana w Warszawie z dnia 16 stycznia 1958 r. oraz porozumienie w sprawie wykonania tej umowy, ponieważ zakresem tych regulacji nie jest objęta kwestia ubezpieczeń zdrowotnych i prawa do świadczeń zdrowotnych, ale zagadnienie ubezpieczenia społecznego i prawo do świadczeń społecznych.
3. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwerdził, że nie jest ona niezgodna z prawem.
W ocenie Sądu I instancji, Prezes NFZ nie naruszył prawa uznając, że członek zarządu, którego sytuacja prawna stanowi przedmiot sporu, spełnia przesłanki wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, tj. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy nie posiadając przy tym obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa. Wskazana osoba posiada również tytuł do objęcia ubezpieczeniem, z uwagi na pobieranie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu na mocy aktu powołania. Jak stanowi art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania oraz prokurenci, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym niezależnie od kwalifikacji do źródła przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), z wyłączeniem osób uzyskujących przychody, o których mowa w art. 13 pkt 5 lub 6 tej ustawy, których roczne wynagrodzenie z tego tytułu nie przekracza kwoty 6000 zł.
W świetle tego Sąd uznał, że Prezes NFZ zasadnie wywiódł, że w opisanym stanie faktycznym po dniu 1 grudnia 2023 r. członek zarządu spełnia kryteria ubezpieczenia, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach, wobec czego jako świadczeniobiorcy i ubezpieczonemu przysługują mu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej i obowiązki publicznoprawne wynikające z tego tytułu (tj. obowiązki odpowiedzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne).
Następnie Sąd I instancji podkreślił, że w stanie faktycznym przedstawionym przez spółkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazano, że członek zarządu nie przebywa stale na terytorium RP, co nie oznacza, że nie przebywa on na tym terytorium wcale. Ocena organu wyrażona w zaskarżonej decyzji odnosiła się więc do sytuacji, w której członek zarządu przebywa na terytorium RP, jeżeli jest to wymagane, w związku z zarządzaniem przedsiębiorstwem.
Sąd podniósł, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach warunkiem podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jest przebywanie osoby na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy z wyłączeniem zezwolenia udzielonego na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Z przepisu tego w żaden sposób nie wynika zdaniem Sądu I instancji, że chodzi w nim wyłącznie o przebywanie o charakterze permanentnym, długotrwałym czy nieprzerwanym, gdyż na gruncie powołanej regulacji obowiązek ubezpieczenia został powiązany ze statusem osoby przebywającej na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Trafnie zdaniem Sądu wskazał organ, że jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę jest uprawnieniem cudzoziemcy zarówno do pobytu, jak i do pracy w Polsce na warunkach wskazanych w zezwoleniu oraz do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy. W odniesieniu do osób przebywających na terytorium RP na podstawie takiego zezwolenia ustawodawca nie uzależnił podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od długości lub częstotliwości pobytu. To zaś, czy ubezpieczony korzysta z prawa do świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium RP zależy od jego woli.
W świetle powyższego Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak również jest prawidłowa z punktu widzenia formalnego, gdyż zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego, ocenę stanowiska spółki, a także wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
4. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z interpretacją indywidualną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2024 r. w części dotyczącej stanu faktycznego zaistniałego od 1 grudnia 2023 r., czyli od dnia uzyskania przez członka zarządu zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z kosztami zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych za obie instancje.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi spółki w sytuacji, gdy interpretacja indywidualna Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr NFZ-BP.5202.16.2024 w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez członka zarządu w części dotyczącej stanu faktycznego zaistniałego od 1 grudnia 2023 r., czyli od dnia uzyskania przez członka zarządu zezwolenia na pobyt czasowy, została wydana z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę, polegającą na uznaniu, że samo posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy skutkuje obowiązkiem opłacania obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.
Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od strony skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa NFZ stwierdził, że nie jest ona niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji organ administracji prawidłowo odpowiedział na zadane we wniosku pytanie, czy w obydwu przedstawionych w tym wniosku stanach faktycznych - i w świetle przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - członek zarządu podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
2. Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważają zarzuty z pkt I i II petitum skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.
Z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika, że ubezpieczonymi są osoby nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa, które przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy w celu wykonywania pracy, zezwolenia na pobyt czasowy z wyłączeniem zezwolenia udzielonego na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zgody na pobyt tolerowany, wizy wydanej w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe.
W świetle treści i konstrukcji tego przepisu podzielić należy stanowisko Prezesa NFZ – potwierdzone przez Sąd I instancji – że warunkiem uzyskania statusu ubezpieczonego jest m.in. spełnienie następującej przesłanki - przebywania osoby na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Natomiast z konstrukcji powyższego przepisu nie wynika, aby ww. status nabywała osoba tylko przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo tylko posiadająca zezwolenie na pobyt czasowy. Obydwie okoliczności, tj. miejsce pobytu oraz tytułu do pobytu muszą nastąpić kumulatywnie.
Wskazać w tym miejscu należy, że organ rozpoznając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, o której jest mowa w przepisie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, nie jest władny do dokonywania własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, a więc wydaje interpretację w oparciu o przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny (zob. A. Wołoszyn-Cichocka [w:] M. Zdyb, G. Lubeńczuk, A. Wołoszyn-Cichocka, Prawo przedsiębiorców. Komentarz, wyd. 1, 2019, art. 34).
Z treści wniosku skarżącej spółki o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że członek zarządu – którego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego sprawa dotyczy – nie przebywa stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz sporadycznie. Wobec tego, że ustawodawca w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie uzależnił statusu ubezpieczonego od długości okresu przebywania osoby na terytorium RP - stanowi to o spełnieniu pierwszej części ww. przesłanki. W świetle tego Sąd I instancji zasadnie przyjął, że "(...) ustawodawca nie uzależnił podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od długości lub częstotliwości pobytu" (str. 10 uzasadnienia). Przedmiotem sporu nie było to, że wspomniany członek zarządu – zgodnie z treścią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej - uzyskał dnia 1 grudnia 2023 r. zezwolenie na pobyt czasowy, co stanowi o spełnieniu drugiej części ww. przesłanki.
Należy zauważyć, że choć w języku potocznym termin "przebywać" oznacza faktyczną obecność w danym miejscu, to w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ustawodawca powiązał go bezpośrednio z posiadaniem określonego tytułu pobytowego. Wskazuje to, że ustawodawca nadał mu znaczenie prawne, a nie wyłącznie faktyczne. Celem tej regulacji jest bowiem objęcie systemem ubezpieczenia zdrowotnego wszystkich osób, które mają formalne prawo do zamieszkiwania w Polsce na podstawie określonych zezwoleń, niezależnie od częstotliwości faktycznych pobytów. Interpretacja proponowana przez skarżącą, ograniczająca to pojęcie wyłącznie do realnej obecności, prowadziłaby do sytuacji, w której osoba posiadająca prawo pobytu i pracy w Polsce, a więc potencjalnie uprawniona do korzystania ze świadczeń, pozostawałaby poza systemem ubezpieczenia. Taka wykładnia sprzeciwiałaby się ratio legis przepisu i zasadzie powszechności ubezpieczenia zdrowotnego.
Ponadto wbrew uzasadnieniu skargi kasacyjnej (str. 3-4) Sąd I instancji nie zrównał faktu uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy z przebywaniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji jednoznacznie wskazał, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika zarówno z przebywania podmiotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak i uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy (str. 10 uzasadnienia). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji uznał, że uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy oznaczało przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd nie dokonywał również zabiegów interpretacyjnych względem pojęcia "przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", o którym mowa w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ponieważ nie było przedmiotem sporu to, że w ocenianym przez organ stanie faktycznym członek zarządu - którego dotyczył wniosek - na terytorium RP przebywa. Jak już wyżej wskazano, wynika to wprost z treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (pkt II i IV wniosku).
3. Uwzględniając powyższe, trzeba stwierdzić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowało się stanowisko dotyczące powstania obowiązku ubezpieczeniowego członka zarządu spółki, który następuje po spełnieniu warunków formalnych określonych w ustawie (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2023 r., II GSK 1471/23 oraz z dnia 18 stycznia 2024 r., II GSK 711/23). W świetle tego i odnosząc się do przedmiotowej sprawy, uznać należy, że w zaprezentowanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanie faktycznym (po dniu 1 grudnia 2023 r.) powstał obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, co stanowi o prawidłowości podejścia Prezesa NFZ do przedstawionego wniosku, a Sądu I instancji do skargi na decyzję z dnia 16 kwietnia 2024 r.
4. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.