Orzeczenie · 2023-06-27

II GSK 788/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-06-27
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo notarialnekontrola sądowoadministracyjnaocena powizytacyjnauchwałaskarga kasacyjnaodrzucenie skargiprawo o notariacieKodeks postępowania administracyjnegosąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną P.J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na pisemne stanowisko Krajowej Rady Notarialnej. Stanowisko to dotyczyło niemożności rozpatrzenia w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego odwołania od uchwały Rady Izby Notarialnej negatywnie opiniującej działalność notariusza. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo odrzucił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ocena powizytacyjna działalności notariusza, wydawana przez radę izby notarialnej na podstawie art. 44 § 3 Prawa o notariacie, nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie. Jest to jedynie potwierdzenie stanu faktycznego, które może być przesłanką do ewentualnego postępowania o odwołanie notariusza przez Ministra Sprawiedliwości. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że dopiero rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania notariusza, wydane po zasięgnięciu opinii rady izby (art. 106 k.p.a.), ma charakter władczy i podlega kontroli sądu administracyjnego. Ocena powizytacyjna, nawet jeśli negatywna, nie rozstrzyga o prawach ani obowiązkach notariusza i nie jest bezpośrednio zaskarżalna. NSA zaznaczył, że kontrola sądowa nad takimi ocenami może nastąpić w ramach postępowania o odwołanie notariusza, gdzie ocena ta będzie elementem materiału dowodowego. Sąd odwołał się również do konstytucyjnego prawa do sądu, które dotyczy rozstrzygnięć o prawach lub obowiązkach konkretnego podmiotu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii zaskarżalności ocen powizytacyjnych działalności notariuszy oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad takimi aktami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji oceny działalności notariusza w ramach nadzoru samorządu notarialnego. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych zawodów regulowanych, gdzie wydawane są podobne oceny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady izby notarialnej, stanowiąca ocenę wyników wizytacji działalności notariusza, jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ponieważ nie rozstrzyga władczo o prawach lub obowiązkach skarżącego.

Uzasadnienie

Ocena powizytacyjna jest jedynie potwierdzeniem stanu faktycznego i może być przesłanką do dalszego postępowania (np. o odwołanie notariusza), ale sama w sobie nie kształtuje sytuacji prawnej strony. Dopiero rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie, podejmowane w oparciu o przepisy k.p.a., podlega kontroli sądowej.

Czy sąd administracyjny może dokonywać incydentalnej kontroli zgodności z prawem uchwały rady izby notarialnej stanowiącej ocenę działalności notariusza?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może ingerować w treść takiej oceny przed dokonaniem oceny materiału dowodowego w postępowaniu o ewentualne odwołanie notariusza.

Uzasadnienie

Kontrola sądowa nad oceną powizytacyjną może nastąpić w ramach postępowania o odwołanie notariusza, gdzie ocena ta będzie elementem materiału dowodowego. Sama ocena nie jest bezpośrednio zaskarżalna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na ocenę powizytacyjną notariusza.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo o notariacie art. 44 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 44 § § 3

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Prawo o notariacie art. 16 § § 3

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

k.p.a. art. 106 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o notariacie art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena powizytacyjna działalności notariusza nie jest aktem administracyjnym podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. • Sąd administracyjny nie może ingerować w treść oceny powizytacyjnej przed postępowaniem o odwołanie notariusza. • Zaskarżone postanowienie WSA o odrzuceniu skargi było zasadne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionujące odrzucenie skargi na ocenę powizytacyjną.

Godne uwagi sformułowania

ocena powizytacyjna nie stanowi rozstrzygnięcia, mającego charakter decyzji administracyjnej, od której służy odwołanie • wydanie tej oceny nie kreuje praw czy obowiązków skarżącego, ale może być przesłanką do odwołania notariusza • organy kolegialne zajmują stanowisko w formie uchwał, które Minister swobodnie ocenia i nie jest nimi związany • związanie następuje dopiero opinią wydaną przez Radę Izby Notarialnej w trybie art. 106 k.p.a.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii zaskarżalności ocen powizytacyjnych działalności notariuszy oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad takimi aktami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oceny działalności notariusza w ramach nadzoru samorządu notarialnego. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych zawodów regulowanych, gdzie wydawane są podobne oceny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu nadzoru nad zawodami zaufania publicznego, jakim jest notariat, i precyzuje granice kontroli sądowej nad ocenami administracyjnymi.

Czy ocena pracy notariusza może być zaskarżona do sądu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst