II GSK 784/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-18
NSAinneŚredniansa
znak towarowywłasność przemysłowasprzeciwUrząd Patentowy RPkomplementarnośćryzyko konfuzjiprawo firmyklasyfikacja towarów i usługNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego "HAIRLAB FM", potwierdzając, że tylko część produktów kosmetycznych z klasy 3 jest komplementarna do usług fryzjerskich z klasy 44.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego "HAIRLAB FM" przez I. S. wobec decyzji Urzędu Patentowego RP. Skarżąca powoływała się na naruszenie prawa do firmy oraz podobieństwo znaków towarowych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargi, a NSA w wyroku z 18 stycznia 2024 r. oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał, że tylko część produktów kosmetycznych z klasy 3 jest komplementarna do usług fryzjerskich z klasy 44, a pozostałe towary i usługi nie wykazują podobieństwa ani komplementarności, co skutkuje brakiem ryzyka konfuzji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 r. oddalił skargę kasacyjną I. S. od wyroku WSA w Warszawie, który z kolei oddalił skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP dotyczącą sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego "HAIRLAB FM". Skarżąca I. S. wniosła sprzeciw, powołując się na przysługujące jej wcześniejsze znaki towarowe oraz prawo do firmy "H.", twierdząc, że zgłoszenie znaku "HAIRLAB FM" narusza jej prawa i wprowadza w błąd konsumentów. Wskazała na podobieństwo oznaczeń słownych "HAIRLAB" i "HAIR-LAB", a także na komplementarność towarów i usług. Urząd Patentowy RP początkowo uznał sprzeciw za zasadny w całości, a następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił własną decyzję w części, uznając sprzeciw za zasadny jedynie w odniesieniu do części towarów z klasy 3 (barwniki, farby, kleje, lakiery, maski, odżywki, szampony, henna). Organ uznał, że nie zachodzi kolizja z prawem do firmy ze względu na lokalny charakter działalności skarżącej, a także że nie wszystkie towary z klasy 3 są komplementarne do usług fryzjerskich z klasy 44. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi obu stron, podzielając ocenę organu co do braku naruszenia prawa do firmy oraz zasadności sprzeciwu tylko w ograniczonym zakresie. Sąd podkreślił lokalny charakter działalności skarżącej i odmienny profil większości oferowanych towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną I. S., uznał ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił legalność decyzji organu. NSA potwierdził, że jedynie część towarów z klasy 3 (produkty kosmetyczne niezbędne do świadczenia usług fryzjerskich) jest komplementarna do usług salonów fryzjerskich z klasy 44. Pozostałe towary z klasy 3 (np. kosmetyki do pielęgnacji skóry, rzęsy sztuczne), a także towary z klasy 16 (plakaty, ulotki) i usługi z klas 35 (reklama) i 41 (szkolenia) nie wykazały podobieństwa ani komplementarności z usługami fryzjerskimi, co skutkowało brakiem ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym pominięcia dowodów i błędnego ustalenia zasięgu działalności skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ działalność skarżącej miała charakter lokalny, a profil większości oferowanych towarów i usług był odmienny od tych objętych zgłoszeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do firmy chroni w granicach faktycznie prowadzonej działalności. Lokalny charakter działalności salonu fryzjerskiego skarżącej oraz odmienność większości oferowanych towarów i usług od tych objętych zgłoszeniem znaku "HAIRLAB FM" wykluczyły kolizję z prawem do firmy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.w.p. art. 132(1) § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Przepis regulujący względne przeszkody udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, w tym naruszenie prawa do firmy oraz ryzyko wprowadzenia w błąd konsumentów z powodu podobieństwa oznaczeń i komplementarności towarów/usług.

p.w.p. art. 132(1) § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Naruszenie prawa do firmy.

p.w.p. art. 132(1) § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Ryzyko wprowadzenia w błąd konsumentów z powodu podobieństwa oznaczeń i komplementarności towarów/usług.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tylko część towarów z klasy 3 jest komplementarna do usług salonów fryzjerskich z klasy 44. Działalność skarżącej miała charakter lokalny, co wykluczało naruszenie prawa do firmy w szerszym zakresie. Brak ryzyka konfuzji w odniesieniu do większości towarów i usług objętych zgłoszeniem znaku. Prawidłowa ocena materiału dowodowego i zastosowanie przepisów prawa przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zgłoszenie znaku narusza prawo do firmy skarżącej w pełnym zakresie. Wszystkie towary i usługi objęte zgłoszeniem są podobne lub komplementarne do usług fryzjerskich skarżącej. Istnieje wysokie ryzyko konfuzji konsumentów. Sąd pierwszej instancji pominął istotne dowody i naruszył przepisy postępowania. Działalność skarżącej ma charakter ogólnokrajowy.

Godne uwagi sformułowania

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Weryfikacja legalnościowa przeprowadzona przez kontrolowany Sąd Wojewódzki w powyższym zakresie była prawidłowa. Tylko w części towarów klasy 3 zachodzi stosunek komplementarności (powiązanie funkcjonalne) względem usług klasy 44 przyporządkowanych do znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem. Samo prowadzenie sklepu internetowego oraz szerokiej działalności marketingowej w sieci internetowej nie jest wystarczającym dowodem na ogólnokrajowy zakres prowadzonej działalności.

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący

Marcin Kamiński

sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia komplementarności towarów i usług w kontekście ochrony znaków towarowych, ocena ryzyka konfuzji, znaczenie zasięgu terytorialnego działalności dla ochrony prawa do firmy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny podobieństwa konkretnych towarów i usług. Interpretacja komplementarności może być różna w zależności od branży.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej branży kosmetyczno-fryzjerskiej i kwestii ochrony znaków towarowych, co jest interesujące dla przedsiębiorców z tej branży oraz prawników zajmujących się własnością intelektualną.

Czy "HAIRLAB FM" może być znakiem towarowym? NSA rozstrzyga spór o komplementarność usług fryzjerskich i kosmetyków.

Sektor

usługi kosmetyczne i fryzjerskie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 784/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Marcin Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1086/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-24
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 324
art. 132(1) ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1086/22 w sprawie ze skarg I. S. i A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1086/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi I. S. (skarżąca, strona, wnosząca sprzeciw, strona skarżąca) i A. Sp. z o.o. w W. (zgłaszający, uczestnik, spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2022 r. w przedmiocie zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 27 września 2017 r. do Urzędu Patentowego RP został zgłoszony znak towarowy słowno-graficzny "HAIRLAB FM" o numerze [...] przez A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, W., Polska dla towarów z klasy: 3,16 oraz usług z klasy 35, 41. Następnie, 29 stycznia 2018 r. do Urzędu Patentowego RP został wniesiony sprzeciw przez I. S. prowadzącą działalność pod firmą: H. z siedzibą w W., w zakresie wszystkich towarów i usług objętych zgłoszeniem [...]. Wnosząca sprzeciw wniosła o odmowę udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "HAIRLAB FM", nr [...], oraz zwrot kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jako podstawę swojego żądania wskazując art. 132(1) ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (p.w.p.). Zdaniem wnoszącej sprzeciw na przedmiotowy znak towarowy nie powinno zostać udzielone prawo ochronne, z uwagi na przysługujące jej z wcześniejszym pierwszeństwem znaki towarowe tj.: 1) słowno-graficzny znak towarowy "Hair LAB klinika włosów", za numerem [...], przeznaczony do oznaczania usług w klasie 44 (salony fryzjerskie) z pierwszeństwem od dnia 05.07.2011 r.; 2) słowno-graficzny znak towarowy "Hair LAB klinika włosów CENTRUM POMOCY WŁOSOM", za numerem [...], przeznaczony do oznaczania usług w klasie 44 (usługi salonów fryzjerskich), z pierwszeństwem od dnia 04.12.2014 r.; 3) słowny znak towarowy "hairlab", za numerem [...], przeznaczony do oznaczania usług w klasie 44 (salony fryzjerskie), z pierwszeństwem od dnia 12.12.2016 r. Wnosząca sprzeciw wskazała ponadto, iż od 1 października 2007 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: H., w zakresie fryzjerstwa i pozostałych zabiegów kosmetycznych, pozostałej sprzedaży detalicznej prowadzonej poza siecią sklepową, straganami i targowiskami oraz działalności paramedycznej. Fantazyjnym i podlegającym w związku z tym najszerszej ochronie elementem firmy jest określenie "HAIR-LAB", które jednoznacznie identyfikuje wnoszącą sprzeciw na rynku. W ocenie wnoszącej sprzeciw nie ulega wątpliwości, że zgłoszenie spornego znaku towarowego dla wszystkich towarów w klasie 3 oraz usług kolportażu próbek, organizowania pokazów i sprzedaży wskazanych w klasie 35 towarów narusza jej wcześniejsze prawa i wprowadza w błąd konsumentów. Elementem dominującym w kwestionowanym znaku jest bowiem określenie słowne "HAIR-LAB". Ponadto zgłoszony znak narusza jej prawo do firmy. Powszechną praktyką w branży fryzjerskiej i kosmetycznej jest prowadzenie kursów, warsztatów czy kształcenie zawodowe prowadzone w salonach fryzjerskich i kosmetycznych; standardowo w zawodach rzemieślniczych umiejętności i wiedzę uzyskuje się praktykując i ucząc się od doświadczonych przedstawicieli danego zawodu, co jednoznacznie dyskwalifikuje możliwość rejestracji kwestionowanego znaku w klasie 41. Z kolei ulotki, broszury, reklama etc. są elementami strategii marketingowej każdego przedsiębiorstwa. Pomimo, iż wnosząca sprzeciw nie świadczy usług marketingowych, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której na rynku będzie funkcjonowała ulotka dotycząca działalności wnoszącej sprzeciw (pod jej firmą) sygnowana znakiem "HAIRLAB FM" jako producenta ulotek czy reklam. Będzie to niewątpliwie powodowało konsternację w odbiorze przez konsumentów. Odnośnie do podobieństwa oznaczeń wnosząca sprzeciw stwierdziła, że pomimo że grafika porównywanych oznaczeń słowno-graficznych jest nieco odmienna, kluczowe dla oceny podobieństwa będzie oznaczenie słowne "HAIRLAB" jako posiadające największy charakter odróżniający, które zarazem zostało w całości inkorporowane do spornego znaku z rejestracji znaku słownego o numerze [...]. Ponadto, właściwy krąg odbiorców tworzą głównie przeciętni konsumenci, których poziom uwagi jest raczej niski, poszukujący zaspokojenia swoich osobistych potrzeb w obszarze pielęgnacji włosów i skóry głowy. W szczególności są to klienci salonów fryzjerskich czy sklepów kosmetycznych. Marka "HAIRLAB", należąca do skarżącej, jest marką rozpoznawalną na rynku. Ma ona szerokie grono odbiorców i wielokrotnie od czasu wprowadzenia na rynek przez uczestnika produktów pod tą samą marką "HAIRLAB" oraz prowadzenia dla nich dużej kampanii reklamowej. W sprzeciwie podniesiono także, że wnosząca sprzeciw i osoby z nią współpracujące odbierały telefony i maile od swoich klientów pytających o powiązania ze skarżącą i oferowanymi przez nią produktami pod marką "HAIRLAB".
W odpowiedzi na sprzeciw, zgłaszający wniósł o jego oddalenie i podtrzymał w całości zgłoszenie znaku spornego. Nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej i wskazał, że prowadzi ona działalność w placówce specjalizującej się w usługach fryzjerskich i trychologicznych. Dla przeciętnego odbiorcy oczywistym jest, że podmiot funkcjonujący pod firmą: K., stanowi punkt usługowy, w którym, jak pokazują wyniki wyszukiwarki internetowej, świadczy się usługi fryzjerskie i trychologiczne (użyte hasła "uzupełnianie włosów, wypadanie włosów, łysienie"), natomiast zgłaszający to polskie przedsiębiorstwo założone w 2004 r., specjalizujące się w dystrybucji produktów opartej na marketingu sieciowym. Zdaniem zgłaszającego, jego zgłoszenie nie narusza prawa do używania firmy skarżącej, gdyż zgłoszono jedynie znak towarowy dla części produktów, jakie oferowane są w ramach sieci prowadzonej przez spółkę pod ogólną nazwą "FM".
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Urząd Patentowy RP uznał sprzeciw za zasadny w całości. Urząd Patentowy RP oparł decyzję wyłącznie na jednej z dwóch wskazanych w sprzeciwie podstaw prawnych, tj. art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p. Po przeanalizowaniu materiałów sprawy organ uznał ww. przeszkodę za wystarczającą dla celów przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy RP (organ) decyzją z [...] lutego 2022 r., w punkcie 1. uchylił punkt pierwszy decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. w części dotyczącej uznania sprzeciwu za zasadny, w zakresie następujących towarów i usług: 1) klasa 3: zestawy kosmetyków, preparaty kolagenowe do celów kosmetycznych, kosmetyki do pielęgnacji skóry, olejki do celów kosmetycznych, kosmetyki, aloesowe preparaty do celów kosmetycznych, kleje do celów kosmetycznych, kleje do przymocowywania sztucznych rzęs, kosmetyki do brwi, kosmetyki do rzęs, kremy kosmetyczne, rzęsy sztuczne; 2) klasa 16: afisze, plakaty, afisze, plakaty z papieru lub kartonu, broszury, prospekty, ulotki; 3) klasa 35: agencje reklamowe, bezpośrednia reklama pocztowa, handlowe informacje i porady udzielane konsumentom [punkty informacji konsumenckiej], kolportaż próbek, organizowanie targów w celach handlowych lub reklamowych, pokazy towarów, promocja sprzedaży dla osób trzecich: aloesowych preparatów do celów kosmetycznych, barwników do celów kosmetycznych, barwników kosmetycznych, farb do brody, farb do włosów, henny [barwnik kosmetyczny], klejów do celów kosmetycznych, klejów do przymocowywania sztucznych rzęs, klejów do przymocowywania sztucznych włosów, kosmetyków, kosmetyków do brwi, kosmetyków do pielęgnacji skóry, kosmetyków do rzęs, kremów kosmetycznych, lakierów do włosów, masek kosmetycznych, odżywek do włosów, olejków do celów kosmetycznych, płynów do pielęgnacji włosów, preparatów do kręcenia włosów, preparatów do prostowania włosów, preparatów kolagenowych do celów kosmetycznych, rzęs sztucznych, suchych szamponów, szamponów, zestawów kosmetyków, czepków do farbowania włosów, dekoracyjnych akcesoriów do włosów, gąbek do upinania włosów w kok, kokard do włosów, kosmyków włosów, peruk, przepasek do włosów, spinek do włosów, szpilek do włosów, wałków do włosów, włosów do przedłużania, wsuwek do kręcenia włosów, wsuwek do włosów, grzebieni, szczotek, reklama, reklama, korespondencyjna, reklama online za pośrednictwem sieci komputerowej, uaktualnianie materiałów reklamowych, usługi agencji importowo-eksportowych, usługi marketingowe, usługi pośrednictwa handlu, usługi w zakresie nabywania dla osób trzecich (zakupy produktów i usług dla innych przedsiębiorstw), wystawy w celach handlowych lub reklamowych; 4) klasa 41: doradztwo zawodowe, kształcenie praktyczne (pokazy), nauczanie indywidualne, organizowanie i prowadzenie forów edukacyjnych z udziałem osób, organizowanie i prowadzenie konferencji, organizowanie i prowadzenie warsztatów (szkolenie), organizowanie konkursów (edukacja lub rozrywka), i w tym zakresie oddalił sprzeciw z dnia z dnia [...].01.2018 r., natomiast w punkcie 2. utrzymał w mocy punkt pierwszy zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. w części dotyczącej towarów i usług klasy 3 (barwniki do celów kosmetycznych, barwniki kosmetyczne, farby do brody, farby do włosów, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, lakier do włosów, maski kosmetyczne, odżywki do włosów, płyny do pielęgnacji włosów, preparaty do kręcenia włosów, preparaty do prostowania włosów, suche szampony, szampony, henna [barwnik kosmetyczny]), uznając w tym zakresie sprzeciw za zasadny sprzeciw. Ponadto organ w punkcie 3. ww. decyzji uchylił punkt drugi zaskarżonej decyzji, a także orzekł o kosztach postępowania.
W ocenie organu nie istnieją podstawy do uznania, że udzielenie ochrony na sporny znak towarowy nastąpiłoby z naruszeniem prawa do firmy wnoszącej sprzeciw. Lokalny charakter działalności gospodarczej skarżącej w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego "FM HAIRLAB" determinuje uznanie, iż w sprawie nie zachodzi kolizja pomiędzy firmą i zgłoszonym znakiem towarowym, a w konsekwencji naruszenie wcześniejszego prawa do nazwy przez późniejszy znak. Nie zachodzą więc kumulatywnie przesłanki określone w art. 132(1) ust. 1 pkt 1 p.w.p., a w konsekwencji sprzeciw wniesiony na tej podstawie prawnej należało oddalić. Jednocześnie po ponownym przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą kumulatywnie wszystkie przesłanki wynikające z naruszenia art. 132(1) ust. 1 pkt 3 ustawy p.w.p., który stanowił podstawę materialno-prawną sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego HAIRLAB FM o numerze [...] i równocześnie podstawę prawną decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. o uznaniu sprzeciwu za zasadny w całości, w związku z czym zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa, a zatem należało ją uchylić w części, zaś sprzeciw uznać za zasadny w części dotyczącej klasy 3: barwniki do celów kosmetycznych, barwniki kosmetyczne, farby do brody, farby do włosów, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, lakier do włosów, maski kosmetyczne, odżywki do włosów, płyny do pielęgnacji włosów, preparaty do kręcenia włosów, preparaty do prostowania włosów, suche szampony, szampony, henna (barwnik kosmetyczny). Urząd Patentowy ocenił, że w przedmiotowej sprawie występuje komplementarność części towarów ujętych w klasie 3 zgłoszenia [...] w stosunku do usług z klasy 44 objętych wcześniejszymi znakami towarowymi skarżącej.
W skardze do WSA skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości przez organ w trybie autokontroli i uznanie sprzeciwu za zasadny w odniesieniu do wszystkich towarów i usług objętych zgłoszeniem, natomiast w wypadku, gdy Urząd Patentowy RP nie uwzględni wniosku o uwzględnienie skargi w trybie autokontroli, wniosła o uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP w części: co do punktu 1 w odniesieniu do towarów i usług klasy 3, 35 i 41 wymienionych w skardze oraz w zakresie punktu 3 i 4 wskazanej decyzji. Wniosła także o przeprowadzenie dowodów z dokumentów – wydruków ze stron internetowych, na okoliczność wykazania, że działalność skarżącej, wbrew temu co stwierdził organ, nie ma charakteru lokalnego i nie jest ograniczona jedynie do jednego miasta - Warszawy. Odrębną skargę wniósł zgłaszający, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie pkt 2., utrzymującego w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2021 r. w części dotyczącej następujących towarów i usług dla których zostało dokonane zgłoszenie znaku towarowego słowno- graficznego HAIRLAB FM pod numerem [...] w klasie 3 (barwniki do celów kosmetycznych; barwniki kosmetyczne; farby do brody, farby do włosów, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, lakier do włosów; maski kosmetyczne, odżywki do włosów; płyny do pielęgnacji włosów; preparaty do kręcenia włosów; preparaty do prostowania włosów; suche szampony; szampony; henna [barwnik kosmetyczny]) i uznania w tym zakresie za zasadny sprzeciwu z dnia [...] stycznia 2018 r., oraz przekazania sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpoznania w zaskarżonym zakresie. Ponadto spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów opisanych w skardze na okoliczność powszechnego używania neologizmu "HAIRLAB" oraz samego słowa "HAIR", jako części składowej tego neologizmu do oznaczania działalności gospodarczej prowadzonej na terenie Polski oraz innych krajów Unii Europejskiej przez różnych przedsiębiorców, opisowego oraz powszechnego charakteru neologizmu "HAIRLAB".
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności WSA podzielił dokonaną przez organ ocenę o braku podstaw do uznania, że udzielenie ochrony na sporny znak towarowy nastąpiłoby z naruszeniem prawa do firmy skarżącej. Podkreślił, że granice prawa do nazwy (firmy) wyznacza zasięg terytorialny i przedmiotowy prowadzonej faktycznie działalności przez używającego nazwy. Tylko w tych granicach może dojść do kolizji pomiędzy identycznymi lub podobnymi nazwą. Niewątpliwie sporny znak zgłoszony HAIRLAB FM [...] w warstwie słownej jest bardzo podobny do korpusu firmy wnoszącego sprzeciw (różnica polega na dodaniu w znaku towarowym elementu słownego FM), która także zawiera w swojej nazwie charakterystyczny i wyróżniający fantazyjny element "HAIR-LAB". W warstwie fonetycznej jest to także znak bardzo podobny z korpusem firmy "HAIR-LAB". Jednakże w toku postępowania organ ustalił, że profil prowadzonej działalności skarżącej, jak i spornego znaku towarowego jest odmienny. Zgodnie z zaświadczeniem z CEiDG skarżąca świadczy usługi fryzjerskie jako przeważająca działalność gospodarcza. Skarżąca nie wykazała, że pod firmą "H." oferowała usługi takie jak: agencje reklamowe, bezpośrednia reklama pocztowa, handlowe informacje i porady udzielane konsumentom (punkty informacji konsumenckiej), kolportaż próbek, organizowanie targów w celach handlowych lub reklamowych, pokazy towarów, promocja sprzedaży dla osób trzecich: aloesowych preparatów do celów kosmetycznych, barwników do celów kosmetycznych, barwników kosmetycznych, farb do brody, farb do włosów, henny (barwnik kosmetyczny), klejów do celów kosmetycznych, klejów do przymocowywania sztucznych rzęs, klejów do przymocowywania sztucznych włosów, kosmetyków, kosmetyków do brwi, kosmetyków do pielęgnacji skóry, kosmetyków do rzęs, kremów kosmetycznych, lakierów do włosów, masek kosmetycznych, odżywek do włosów, olejków do celów kosmetycznych, płynów do pielęgnacji włosów, preparatów do kręcenia włosów, preparatów do prostowania włosów, preparatów kolagenowych do celów kosmetycznych, rzęs sztucznych, suchych szamponów, szamponów, zestawów kosmetyków, czepków do farbowania włosów, dekoracyjnych akcesoriów do włosów, gąbek do upinania włosów w kok, kokard do włosów, kosmyków włosów, peruk, przepasek do włosów, spinek do włosów, szpilek do włosów, wałków do włosów, włosów do przedłużania, wsuwek do kręcenia włosów, wsuwek do włosów, grzebieni, szczotek, reklama, reklama, korespondencyjna, reklama online za pośrednictwem sieci komputerowej, uaktualnianie materiałów reklamowych, usługi agencji importowo-eksportowych, usługi marketingowe, usługi pośrednictwa handlu, usługi w zakresie nabywania dla osób trzecich (zakupy produktów i usług dla innych przedsiębiorstw), wystawy w celach handlowych lub reklamowych, doradztwo zawodowe, kształcenie praktyczne (pokazy), nauczanie indywidualne, organizowanie i prowadzenie forów edukacyjnych z udziałem osób, organizowanie i prowadzenie konferencji, organizowanie i prowadzenie warsztatów (szkolenie), organizowanie konkursów (edukacja lub rozrywka). Tym samym, we wskazanym zakresie usług, nie zachodzi podobieństwo do oferowanych przez wnoszącą sprzeciw usług, gdyż nie wykazała ona, że świadczyła usługi w tym zakresie. Ponadto, terytorialny zasięg działalności gospodarczej wnoszącej sprzeciw miał, w dniu zgłoszenia spornego znaku, charakter lokalny, ponieważ miejscem wykonywania działalności jest wyłącznie Warszawa. Doświadczenie życiowe pozwala na stwierdzenie, że działalność salonów fryzjerskich, co do zasady, ma charakter lokalny, gdyż osoby korzystające z tego typu usług wybierają salon stosunkowo blisko ich miejsca zamieszkania. Nie zmianie tego faktu okoliczność, że skarżącą korzysta w celu reklamy swojego salonu fryzjerskiego z Internetu, czy też usług znanych osób. W dzisiejszych czasach strona internetowa jest niezbędnym narzędziem dla każdej firmy.
Drugi zarzut sprzeciwu oparty został na art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, organ prawidłowo ustalił w odniesieniu do każdej z klas relewantny krąg odbiorców, uznając że jest nim zarówno przeciętny krąg odbiorców o przynajmniej średnim poziomie uwagi, jak i krąg odbiorców profesjonalnych przedsiębiorców o średnim, wyższym niż średni lub wysokim poziomie uwagi. Ustalając krąg odbiorców towarów w klasie 3 i 16, organ uznał, że w przypadku wszystkich towarów z klasy 3 i 16 sygnowanych przez zgłoszony znak, poziom uwagi konsumentów w zależności od ceny tych produktów, może być średni lub wyższy niż średni, gdyż sygnowane oznaczeniem spornym towary mogą być bardzo przystępne cenowo lub nieco droższe. Kosmetyki są towarami nabywanymi powszechnie przez konsumentów w każdej grupie wiekowej. Ulotki, afisze czy plakaty stanowią z kolei towary kupowane przede wszystkim przez przedsiębiorców w celu promowania własnych produktów. Ich poziom uwagi także będzie średni lub wyższy niż średni. Towary te (ulotki, afisze, plakaty, mogą obejmować konsumentów z różnych rodzajów branży. Ustalając krąg odbiorców towarów w klasie krąg odbiorców usług w klasie 35, 41 oraz 44, Urząd Patentowy uznał, że konsumentami usług reklamowych będą przede wszystkim profesjonaliści, a więc przedsiębiorcy, zainteresowani promocją swoich produktów oraz świadczonych usług. Poziom uwagi takich odbiorców, zważywszy na koszty usług reklamowych będzie dość wysoki. Z kolei odbiorami usług z klasy 41 mogą być zarówno profesjonaliści jak i przeciętne osoby. Jednocześnie uznano że wszyscy konsumenci znajdujący się w tych grupach, będą, co najmniej rozsądni, dobrze (należycie) poinformowani, ostrożni i spostrzegawczy, natomiast odbiorcami usług oferowanych przez salony fryzjerskie będą przeciętni konsumenci. W odróżnieniu od usług reklamowych czy organizowania wystaw czy warsztatów, usługi świadczone przez salony fryzjerskie są usługami świadczonymi powszechnie o umiarkowanych cenach, przeznaczonych dla nieograniczonego kręgu konsumentów, zarówno kobiet jak i mężczyzn. W ocenie Sądu brak było podstaw do zakwestionowania powyższych ustaleń organu w zakresie kręgu odbiorców. Sąd I instancji uznał również, że organ przeprowadził wnikliwą ocenę podobieństwa porównywanych towarów i usług w oparciu o treść wykazu towarów i usług porównywanych znaków towarowych, a nie na podstawie towarów i usług, które strony rzeczywiści prowadzą na rynku tych towarów i usług. Na podstawie wykazów towarów i usług organ zasadnie ocenił, że w sprawie występuje komplementarność części towarów ujętych w klasie 3 zgłoszenia [...] w stosunku do usług z klasy 44 objętych wcześniejszymi znakami towarowymi skarżącej. Urząd Patentowy RP ocenił, że wskazane w wykazie towarów znaków wcześniejszych w klasie 44 takie terminy, jak: salony fryzjerskie, usługi salonów fryzjerskich, są komplementarne do wskazanych w wykazie znaku spornego w klasie 3 terminów: barwniki do celów kosmetycznych, barwniki kosmetyczne, farby do brody, farby do włosów, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, lakier do włosów, maski kosmetyczne, odżywki do włosów, płyny do pielęgnacji włosów, preparaty do kręcenia włosów, preparaty do prostowania włosów, suche szampony, szampony, henna (barwnik kosmetyczny). WSA podzielił także stanowisko organu, że zestawione powyżej towary (różnego rodzaju produkty kosmetyczne przeznaczone do pielęgnacji włosów oraz skóry głowy) zgłoszone do ochrony pod znakiem zgłoszonym, są niezbędne do świadczenia usług salonów fryzjerskich objętych ochroną wcześniejszych znaków towarowych wnoszącej sprzeciw. Przy użyciu ww. produktów wykonuje się usługi świadczone w salonach fryzjerskich, które obejmują szeroki zakres zabiegów dotyczących włosów, skóry głowy, mających na celu poprawę ich wyglądu czy kondycji poprzez upiększenie, wzmocnienie itp. Dla wykonania tego typu zabiegów niezbędne są odpowiednie i wyspecjalizowane kosmetyki. Nie ulega zatem wątpliwości, iż ww. produkty kosmetyczne zawarte w klasie 3 znaku zgłoszonego stanowią właśnie taką wyspecjalizowaną grupę kosmetyków stosowanych w salonach fryzjerskich. Jednocześnie w zakresie pozostałych towarów z klasy 3 (zestawy kosmetyków, preparaty kolagenowe do celów kosmetycznych, kosmetyki do pielęgnacji skóry, olejki do celów kosmetycznych, kosmetyki, aloesowe preparaty do celów kosmetycznych, kleje do celów kosmetycznych, kleje do przymocowywania sztucznych rzęs, kosmetyki do brwi, kosmetyki do rzęs, kremy kosmetyczne, rzęsy sztuczne), w ocenie Sądu, organ zasadnie uznał, że nie stanowią one towarów nieodzownych do świadczenia usług salonów fryzjerskich, lecz stosowane są przede wszystkim w salonach kosmetycznych. W odniesieniu więc do tych towarów nie zachodzi stosunek komplementarności względem usług salonów fryzjerskich ujętych w wykazie znaków z wcześniejszym pierwszeństwem. Sąd Wojewódzki przyjął również za organem, że w sprawie nie zachodzi identyczność, podobieństwo ani komplementarność usług salonów fryzjerskich ujętych w klasie 44 wykazów znaków wnoszącej sprzeciw oraz towarów i usług ujętych w wykazie znaku zgłoszonego o numerze [...] co do pozostałych towarów w klasie 3. Również towary z klasy 16 oraz usługi z klasy 35 oraz 41 są towarami i usługami innego rodzaju, mają odmienne przeznaczenie, oraz nie konkurują ze sobą i nie są względem siebie komplementarne. Wykaz znaku zgłoszonego pod numerem [...] HAIRLAB FM nie obejmuje w klasie 35 usług sprzedaży towarów wymienionych w klasie 3, a promocję ich sprzedaży, a więc reklamę tych produktów. Jednocześnie usługi z klasy 35 czy 41 świadczone są na rzecz osób trzecich, a zatem nie można mówić o komplementarności usług reklamowych, czy organizowania targów czy warsztatów oraz usług salonów fryzjerskich. W dalszej części wywodu Sąd I instancji zauważył, że jeżeli w przedmiotowej sprawie występuje komplementarność części towarów ujętych w klasie 3 zgłoszenia [...] w stosunku do usług z klasy 44 objętych wcześniejszymi znakami towarowymi skarżącej, to należało stwierdzić, że przesłanka podobieństwa towarów i usług wynikająca z art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p. została spełniona w odniesieniu do następujących towarów z klasy 3: barwniki do celów kosmetycznych, barwniki kosmetyczne, farby do brody, farby do włosów, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, lakier do włosów, maski kosmetyczne, odżywki do włosów, płyny do pielęgnacji włosów, preparaty do kręcenia włosów, preparaty do prostowania włosów, suche szampony, szampony, henna (barwnik kosmetyczny). Za zasadną uznano także ocenę organu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p. dotycząca stwierdzenia podobieństwa zgłoszonego znaku do znaków towarowych, na które powołuje się skarżąca. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego i elementów składowych, z których złożony jest znak zgłoszony oraz przeciwstawione mu zarejestrowane znaki towarowe organ prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie występuje podobieństwo porównywanych znaków towarowych na gruncie warstwy wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Mając na uwadze ogólne wrażenie, jakie wywołuje zgłoszony znak jako całość w odniesieniu do przeciwstawionych znaków towarowych skarżącej, wywiera on bardzo podobne ogólne wrażenie. Wobec stwierdzenia komplementarności części towarów oraz usług, oraz stwierdzenia, że stopień podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń w warstwie znaczeniowej i wizualnej i fonetycznej jest wysoki, zachodziło ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. W niniejszej sprawie część towarów stanowią towary komplementarne do usług salonów fryzjerskich, przy świadczeniu których towary te mogę być wykorzystywane. A zatem odbiorca analizowanych znaków towarowych - klient salonu fryzjerskiego, mógłby zostać wprowadzony w błąd, że podmiot świadczący usługi jest jednocześnie producentem produktów wykorzystywanych w salonie. Dlatego też, zdaniem WSA, organ prawidłowo uznał, że w przypadku znaku zgłoszonego HAIRLAB FM (...) i przeciwstawionych zarejestrowanych znaków towarowych należy stwierdzić, że zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki wynikające z art. 132 ust. 1 pkt 3 p.w.p., wskazanego jako podstawa prawna sprzeciwu w stosunku do części towarów z klasy 3 objętych sprzeciwem (barwniki do celów kosmetycznych, barwniki kosmetyczne, farby do brody, farby do włosów, kleje do przymocowywania sztucznych włosów, lakier do włosów, maski kosmetyczne, odżywki do włosów, płyny do pielęgnacji włosów, preparaty do kręcenia włosów, preparaty do prostowania włosów, suche szampony, szampony, henna /barwnik kosmetyczny/). Dlatego też sprzeciw był zasadny tylko w części dotyczącej ww. towarów z klasy 3 zgłoszonego znaku towarowego. WSA uznał za niezasadny zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie wskazanych przez nią dowodów. Sąd podkreślił, że działalność gospodarcza skarżącej miała charakter lokalny (jeden salon fryzjerski w Warszawie), a możliwość zapoznania się z ofertą działalności gospodarczej za pośrednictwem Internetu nie dowodzi, że usługi fryzjerskie oferowane przez skarżącą były wykonywane na terenie całego kraju. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, Urząd Patentowy RP w postępowaniu administracyjnym nie naruszył żadnego ze wskazanych w skargach przepisów. Organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy sprawy oraz dokonał jego wnikliwej, szczegółowej analizy i oceny, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, a zatem dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy w niezbędnym dla jej rozstrzygnięcia zakresie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), w zakresie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Urzędu Patentowego RP nie została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów, podczas gdy organ pominął istotne okoliczności sprawy mające wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenia, to jest:
błędne uznanie, że profil prowadzonej działalności skarżącej kasacyjnie jest odmienny od profilu działalności uczestnika, podczas gdy faktycznie działalności te są częściowo identyczne a częściowo komplementarne;
błędne uznanie, że do oceny znajomości działalności skarżącej kasacyjnie należy przyjąć kryteria właściwe dla oceny standardowych salonów fryzjerskich świadczących podstawowe usługi fryzjerskie, podczas gdy salon skarżącej kasacyjnie jest salonem renomowanym, a ponadto skarżąca pod firmą HAIR-LAB prowadzi także sklep internetowy, w którym oferuje komplementarne względem świadczonych usług produkty;
błędne uznanie, że działalność skarżącej kasacyjnie ma jedynie charakter lokalny, podczas gdy skarżąca kasacyjnie wykazała, że jej działalność ma charakter ogólnokrajowy,
co łącznie doprowadziło do uznania, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 132(1) ust. 1 pkt 1 p.w.p.;
błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie właściwy krąg odbiorców to osoby o średnim poziomie uwagi oraz odbiorcy profesjonalni (przedsiębiorcy) o średnim, wyższym niż średni i wysokim poziomie uwagi, podczas gdy odbiorcami kosmetyków i usług kosmetyczno-fryzjerskich są przeciętni odbiorcy charakteryzujący się niskim/średnim poziomem uwagi;
błędne ustalenie, że część towarów z klasy 3 nie jest podobna do usług salonów fryzjerskich sklasyfikowanych w klasie 44, poprzez oparcie się na założeniach sprzecznych z taksonomią, a także sprzecznych ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki;
- błędne ustalenie, że towary sklasyfikowane w klasie 16 oraz usługi sklasyfikowane w klasie 35 i 41 nie są podobne do usług salonów fryzjerskich sklasyfikowanych w klasie 44, poprzez oparcie się na założeniach sprzecznych ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki;
- błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ryzyko konfuzji, podczas gdy z uwagi na bardzo wysokie podobieństwo oznaczeń (identyczne dominujące elementy odróżniające), podobieństwo towarów i usług oraz tożsame kanały dystrybucji, podobny charakter i przeznaczenie towarów i usług, a także fakt, że zachodzi stosunek konkurencji i komplementarności - ryzyko konfuzji jest nieuniknione,
co łącznie doprowadziło do uznania, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie naruszenia organu polegającego na pominięciu treści dowodów w postaci:
wydruków z wyszukiwarki Google pokazujących wyniki wyszukiwania hasła "HAIRLAB",
wydruku strony internetowej skarżącej kasacyjnie przedstawiającego produkty oferowane w sklepie internetowym, wydruku przedstawiającego listę znanych osób ze świata show-biznesu polecających usługi Skarżącej kasacyjnie oraz
wydruku z portalu społecznościowego Facebook przedstawiającego profil H.,
podczas gdy ze wskazanych dowodów wynikało, że skarżąca kasacyjnie prowadzi sklep internetowy pod domeną https://hairlab.pl/ oraz prowadzi szeroko zakrojone działania marketingowe przeznaczone do odbiorców w całym kraju, co potwierdza, że jej działalność nie ma charakteru lokalnego;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organ zasady pewności i pominięcie faktu, że skarżąca kasacyjnie złożyła łącznie cztery sprzeciwy wobec rejestracji znaków towarowych Uczestnika zawierających dominujący element HAIRLAB, z czego dwa postępowania zostały prawomocnie zakończone poprzez uznanie sprzeciwów w całości za zasadnych, ponadto poprzez pominięcie faktu, że organ nie uzasadnił, dlaczego pomimo wystąpienia niemal identycznego stanu faktycznego i prawnego wydał odmienne rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez jej uwzględnienie w całości, a tym samym oddalenie w całości skargi uczestnika postępowania jako niezasadnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o orzeczenie o kosztach postępowania. Strona zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ odwoławczy nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlegając oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę podstawy z art. 183 § 2 lub art. 189 p.p.s.a. oraz sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1, art. 186, art. 189 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.
Strona skarżąca kasacyjnie podniosła złożone zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania administracyjnego, kwestionując prawidłowość pozytywnej oceny legalności ustalenia podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP (UP).
Lektura wskazanych przez autora skargi kasacyjnej w jej petitum (pkt 1 lit. a i lit. b) skonkretyzowanych podstaw kasacyjnych (zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.) prowadzi do wniosku, że w istocie ich celem było w pierwszej kolejności i przede wszystkim podważenie kwalifikacji i ocen prawnych określonych elementów stanu faktycznego sprawy w świetle relewantnych przesłanek materialnoprawnych wynikających z art. 132(1) ust. 1 pkt 1 oraz art. art. 132(1) ust. 1 pkt 3 p.w.p., a w konsekwencji – podważenie negatywnej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego na tle powyższych przepisów. Tak skonstruowana podstawa kasacyjna – jakkolwiek obarczona wadami formalnymi i materialnymi – może zostać poddana merytorycznej weryfikacji, jednak tylko w ograniczonym zakresie, wyznaczonym treścią regulacji procesowej przywołanej jako wzorce kontroli kasacyjnej, bez możliwości szczegółowej oceny prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego, albowiem przepis art. 132(1) ust. 1 pkt. 1 i 3 p.w.p. nie został prawidłowo włączony w zakres podstaw kasacyjnych jako podstawa zarzutu naruszenia prawa materialnego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwą ocenę legalności procesowej zaskarżonej decyzji w zakresie ustalenia jej podstawy faktycznej w odniesieniu do względnych przeszkód udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, o których mowa w art. 132(1) ust. 1 pkt. 1 i 3 p.w.p., stwierdza w granicach tak sformułowanego zarzutu, że weryfikacja legalnościowa przeprowadzona przez kontrolowany Sąd Wojewódzki w powyższym zakresie była prawidłowa, a skarżony organ zgromadził wystarczający materiał dowodowy, dokonał jego prawidłowej i swobodnej oceny, nie przekraczając jej ustawowych granic (art. 80 k.p.a.), oraz poczynił prawidłowe w świetle ww. przesłanek materialnoprawnych ustalenia faktyczne.
Nie można zgodzić się z twierdzami ekscepcyjnymi strony skarżącej kasacyjnie (której sprzeciw wniesiony na podstawie art. 152(17) ust. 1 w zw. z art. 132(1) ust. 1 pkt. 1 i 3 p.w.p. względem znaku towarowego słowno-graficznego zgłoszonego przez uczestnika postępowania dla towarów klasy 3 i 16 oraz usług klasy 35 i 41 został na mocy pkt. 1 zaskarżonej decyzji ostatecznie oddalony w zakresie klas 3 - w części, 16, 35 i 41), że istnieją podstawy do uznania, że skarżony organ pominął istotne w sprawie okoliczności wskazujące na to, iż: a) profil działalności prowadzonej przez skarżącą kasacyjnie (salon fryzjerski) jest częściowo identyczny i częściowo komplementarny do profilu działalności uczestnika; b) działalność skarżącej kasacyjnie obejmuje świadczenie usług fryzjerskich w ramach "renomowanego salonu", z którym związany jest sklep internetowy oferujący komplementarne względem świadczonych usług produkty; c) działalność skarżącej kasacyjnie ma charakter ogólnokrajowy, a nie lokalny; d) odbiorcami kosmetyków i usług kosmetyczno-fryzjerskich ww. salonu i sklepu są przeciętni odbiorcy charakteryzujący się niskim lub średnim poziomem uwagi; e) część towarów klasy 3 (w zakresie towarów stanowiących produkty kosmetyczne, stosowanych – w ocenie organu – przede wszystkim w salonach kosmetycznych, a nie fryzjerskich) jest podobna do usług salonów fryzjerskich sklasyfikowanych w klasie 44; f) towary sklasyfikowane w klasie 16 oraz usługi sklasyfikowane w klasach 35 i 41 są podobne do usług salonów fryzjerskich sklasyfikowanych w klasie 44; g) zachodzi ryzyko konfuzji ze względu na wysokie podobieństwo oznaczeń (identyczne dominujące elementy odróżniające w zakresie zgłoszonego znaku towarowego do trzech znaków towarowych w klasie 44, przysługujących skarżącej z wcześniejszym pierwszeństwem), podobieństwo towarów i usług, tożsame kanały dystrybucji, podobny charakter i przeznaczenie towarów i usług oraz zachodzący "stosunek konkurencji i komplementarności". Nie jest także uprawnione twierdzenie, że skarżony organ pominął istotne w sprawie dowody w postaci dokumentów wymienionych w pkt. 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej (odpowiednie wydruki z wyszukiwarki internetowej, strony internetowej oraz portalu społecznościowego).
Skarżony organ – bezpośrednio – oraz Sąd pierwszej instancji – weryfikacyjnie – przeprowadziły wystraczająco szczegółową i merytorycznie prawidłową analizę oraz ocenę prawną powyższych okoliczności faktycznych w na tle istotnych przesłanek materialnoprawnych wynikających z art. 132(1) ust. 1 pkt. 1 i 3 p.w.p., natomiast w zakresie ww. pominiętych przez organ dowodów, mających w ocenie skarżącej kasacyjnie stanowić podstawę do obalenia ustalenia faktycznego, że jej działalność ma wymiar lokalny (skoncentrowany w salonie fryzjerskim w Warszawie), kwalifikacja Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu, gdyż w podstawach skargi kasacyjnej nie wykazano, że ewentualne naruszenie prawa procesowego co najmniej mogło mieć istotny i realny wpływ na wynik sprawy. Twierdzenie, że z samych wydruków internetowych mają wynikać fakty prowadzenia sklepu internetowego oraz "szeroko zakrojonych działań marketingowych" skierowanych do odbiorców na terenie całego kraju – a to z kolei ma być dowodem na okoliczność, że skarżąca kasacyjnie prowadzi działalność gospodarczą o zasięgu krajowym – jest niewystarczające, aby przyjąć, że doszło do wykazania przesłanki funkcjonalnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wskazane przez niego dowody odnoszą się do okoliczności związanych z terytorialnym zasięgiem działalności gospodarczej skarżącej według stanu na dzień zgłoszenia spornego znaku towarowego.
Podzielając zatem oceny prawne Sądu Wojewódzkiego oraz aprobując pozytywną weryfikację prawidłowości ustalenia podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, należy jedynie syntetycznie i co do zasady powtórnie wyjaśnić stronie skarżącej kasacyjnie, że:
a) nie jest prawidłowa ocena, że profil działalności prowadzonej przez skarżącą kasacyjnie (salon fryzjerski) jest częściowo identyczny i częściowo komplementarny do profilu działalności uczestnika. Pomimo niepełnej konkretyzacji tak postawionego zarzutu kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ponieważ znaki towarowe wnoszącej sprzeciw skarżącej kasacyjnie dotyczą jedynie usług oznaczonych klasą 44, a zgłoszone znaki towarowe uczestnika odnoszą się do znacznie szerszego i zasadniczo odmiennego zakresu towarów i usług (klasy 3,16,35 i 41), w przedmiotowej sprawie konieczne było dokonanie wyważonego wyodrębnienia zakresu potencjalnej identyczności lub podobieństwa względnie komplementarności porównywanych towarów i usług. Sąd pierwszej instancji w sposób dostatecznie szczegółowy, jasny i precyzyjny wyjaśnił, że jedynie co do części towarów klasy 3 zachodzi stosunek komplementarności (powiązanie funkcjonalne) względem usług klasy 44 przyporządkowanych do znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, natomiast co do pozostałej części towarów klasy 3 (uznanych za produkty kosmetyczne typowe dla salonów kosmetycznych) tego rodzaju stosunek nie zachodzi. Nie jest także wadliwa ocena, że w zakresie ww. drugiej części towarów klasy 3 (nieobjętych relacją komplementarności) i towarów klasy 16 oraz usług klas 35 i 41 nie zachodzą relacje identyczności, podobieństwa lub komplementarności. Ocena powyższa została sformułowana na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego i nie może być podważana w niniejszym postępowaniu w płaszczyźnie materialnoprawnej ze względu na brak postawienia stosownych zarzutów kasacyjnych w tym zakresie;
b) nie może zostać uwzględnione w ramach podniesionego zarzutu naruszenia prawa procesowego twierdzenie, że ustalenie lokalnego zakresu działalności salonu fryzjerskiego skarżącej kasacyjnie m.in. na podstawie wniosków płynących z doświadczenia życiowego co do zasadniczego kręgu typowych klientów tego rodzaju placówek (zob. s. 16-17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) jest błędne. Po pierwsze, ocena ta została wyrażona przez Sąd Wojewódzki na tle oceny zasadności zarzutu skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 8 lutego 2022 r. (s. 10-11 skargi), a zatem miała charakter jednego z argumentów w części rozważającej uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Po drugie, wyrażony pogląd nie przekroczył granic swobody orzeczniczej na tle weryfikacji legalności podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Po trzecie, skarżąca kasacyjnie wywodząc, że prowadzi renomowany salon fryzjerski (świadczący usługi ponadstandardowe i rozpoznawalne w skali kraju), nie wykazała skutecznie w toku postępowania przed skarżonym organem, że z salonem tym w przeważającym zakresie jest powiązany krąg klientów z obszaru całego kraju (a nie z obszaru m.st. Warszawy, przebywający w nim stale lub czasowo), a jego nazwa jest rozpoznawalna także poza miejscem siedziby. Po czwarte, co zostało trafnie zauważone w odpowiedzi uczestnika na skargę kasacyjną (s. 3-4), samo prowadzenie sklepu internetowego oraz szerokiej działalności marketingowej w sieci internetowej (w tym za pomocą strony internetowej, portali społecznościowych) nie jest wystarczającym dowodem na ogólnokrajowy zakres prowadzonej działalności.
c) prawidłowa jest zatem ocena Sądu pierwszej instancji, że okoliczności mające dowodzić ogólnokrajowego charakteru działalności gospodarczej skarżącej kasacyjnie nie zostały wykazane w toku postępowania ze sprzeciwu wniesionego przez tę stronę;
d) wewnętrznie sprzeczne i niespójne są twierdzenia skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim z jednej strony kwestionują one ustalenia faktyczne organu, że odbiorcami kosmetyków i usług kosmetyczno-fryzjerskich salonu fryzjerskiego są zarówno odbiorcy o średnim poziomie uwagi, jak i odbiorcy profesjonalni/przedsiębiorcy o średnim, wyższym niż średni lub wysokim poziomie uwagi, z drugiej zaś – przekonują, że salon skarżącej kasacyjnie świadczy renomowane usługi fryzjerskie (a więc skierowane do odbiorców o co najmniej wyższym niż średni poziomie uwagi), niezależnie od tego, że stanowią one jedynie następczą i niepopartą w toku postępowania przed skarżonym organem odpowiednimi dowodami i argumentami polemikę;
e) ocena spornych towarów i usług klasy 3, 16, 35 i 41 w świetle normatywnie rekonstruowanych na podstawie art. 132(1) ust. 1 pkt. 3 p.w.p. kryteriów identyczności, podobieństwa i komplementarności względem usług salonów fryzjerskich ujętych w klasie 44 jest – jak już podniesiono wyżej – zagadnieniem wykładni i subsumpcji prawa materialnego, co oznacza, że podważanie kwalifikacji prawnej skarżonego organu w tym zakresie nie może odbywać się jedynie w płaszczyźnie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego;
f) nie może również odnieść zamierzonego skutku próba podważenia oceny zakresu realizacji przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, albowiem zarzut "błędnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ryzyko konfuzji" jest typowym zarzutem naruszenia prawa materialnego przez wadliwe niezastosowanie art. 132(1) ust. 1 pkt. 3 p.w.p., natomiast strona skarżąca podniosła w tym zakresie zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Oddaleniu podlegał także naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. przez "niedostrzeżenie naruszenia przez organ zasady pewności i pominięcie faktu, że skarżąca kasacyjnie złożyła łącznie cztery sprzeciwy" wobec rejestracji znaków towarowych uczestnika, zawierających dominujący tożsamy element HAIRLAB, "z czego dwa postępowania zostały prawomocnie zakończone poprzez uznanie sprzeciwów w całości za zasadnych, ponadto poprzez pominięcie faktu, że organ nie uzasadnił, dlaczego pomimo wystąpienia niemal identycznego stanu faktycznego i prawnego wydał odmienne rozstrzygnięcie".
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił w sposób wystarczający i prawidłowy, że w sprawach dotyczących sprzeciwów względem zgłoszeń numer [...] oraz [...] zapadły decyzje uznające zgłoszone sprzeciwy w całości za zasadne, które stały się prawomocne tylko dlatego, że uczestnik nie złożył wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie można zatem twierdzić, że odmienność rozstrzygnięć w powyższych sprawach w stosunku do decyzji dotyczących zgłoszeń numer [...] oraz [...] (które uwzględniły sprzeciw jedynie w części) jest przejawem odstąpienia przez skarżony organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Rozstrzygnięcia w sprawach pierwszej i drugiej grupy nie zapadły bowiem w identycznym układzie procesowym, a zatem stany spraw obydwu grup nie były identyczne.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. – oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednocześnie uwagę będącemu radcą prawnym pełnomocnikowi uczestnika postępowania, że w sądowoadministracyjnym postępowaniu kasacyjnym w razie oddalenia skargi kasacyjnej prawo do zwrotu kosztów tego postępowania przysługuje jedynie podmiotom wskazanym w art. 204 p.p.s.a., natomiast w zakresie strony, która złożyła skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 204 pkt 2 p.p.s.a.), zwrot ten przysługuje od strony skarżącej kasacyjnie tylko wtedy, gdy zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI