II GSK 78/12

II GSK 78/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
Zofia Borowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 644/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2011-10-05
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 2
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 10 par. 1, art. 77, art. 78, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 53 akapit 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 644/11 w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w postępowaniu wznowieniowym oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 644/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. po rozpoznaniu skargi S. T. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w Ł. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 uchylił zaskarżoną decyzję; orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał w dniu [...] kwietnia 2006 r. decyzję Nr [...] o przyznaniu S. T. na rok 2005 płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO): [...] zł – dla gruntów rolnych o powierzchni 5,88 ha i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO): [...] zł – dla gruntów rolnych o powierzchni 5,78 ha. Podstawą przyznania płatności było ustalenie przez organ, iż wnioskodawczyni spełniała przesłanki wskazane w art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40; Dz.U. 2004 r. Nr 42, poz. 386, dalej: ustawa o płatnościach /.../), zgodnie z którym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
S. T. w dniu [...] października 2008 r. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w S. oświadczenie, z którego wynikało, iż w dniu [...] lipca 2000 r. wydzierżawiła na okres 10 lat całe swoje gospodarstwo rolne o pow. 6,33 ha A. G. Umowa dzierżawy została rozwiązana w dniu [...] października 2008 r.
Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] po wznowieniu postępowania uchylił w całości decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz odmówił S. T. przyznania płatności na rok 2005 z tytułu: JPO nakładając sankcję w wysokości [...] zł i UPO nakładając sankcję w wysokości [...] zł.
Zdaniem organu oświadczenie S. T. z dnia [...] października 2008 r. stanowiło nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., istniejącą w dniu wydania decyzji przyznającej S. T. płatność na rok 2005 i nieznaną organowi wydającemu decyzję. Na podstawie oświadczenia ustalono, iż od dnia [...] lipca 2000 r. S. T. nie posiadała działek rolnych o powierzchni 5,88 ha leżących na działkach ewidencyjnych nr 40, 193, 156, 270 i 286 o łącznej powierzchni całkowitej 6,33 ha i wobec tego nie została spełniona przesłanka przyznania płatności, o której mowa w art. 2 ustawy o płatnościach.
Ponadto wobec skarżącej zastosowano sankcje przewidziane w art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE z 30 kwietnia 2004 r. L 141. s. 18-58 ze zm., dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 ) oraz w art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. UE z 20 listopada 2004 r. L 345, s. 1 -84 ze zm., dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr Nr 1973/2004) wskazując, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki warunkujące ich zastosowanie. Regulacje powyższe nakładają na rolnika sankcje za nieprawidłowe wypełnienie deklaracji o dopłaty wtedy, gdy nieprawidłowości zostały popełnione umyślnie lub celowo.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. (doręczonym stronie w dniu [...] kwietnia 2011 r.) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w trybie art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poinformował S. T. o zakończeniu postępowania przed organem II instancji i możliwości składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w terminie 7 dni od dnia doręczenia powiadomienia.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. po rozpatrzeniu odwołania S. T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2011 r. Organ podzielił ustalenia organu I instancji wskazując, że odwołująca w okresie od 2000 r. do 2008 r. nie znajdowała się w posiadaniu gruntów rolnych, a występując w 2005 r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie spełniała warunków określonych w art. 2 ustawy o płatnościach... Wskazał również, że różnice między obszarem deklarowanym i stwierdzonym wynikają z nieprawidłowości popełnionych umyślnie. Świadczy o tym fakt, że od dnia wydania decyzji skarżąca nie poinformowała organu o fakcie przeniesienia posiadania działek rolnych. Podniesiony w treści odwołania zarzut, dotyczący udzielenia stronie błędnych informacji przez Kierownika BP, nie został przez stronę poparty żadnymi dowodami. Ponadto ustalenie to i tak nie mogłoby zmienić treści rozstrzygnięcia decyzji. Organ odwoławczy uznał również za zasadne zastosowanie sankcji przez organ I instancji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. (data wpływu do organu: 27 kwietnia 2011 r.) S.T. wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka: kierownika BP ARiMR z S. na okoliczność informacji udzielonej w zakresie składania wniosków na dopłaty. Skarżąca podniosła, że kierownik poinformował ją, że nie ma znaczenia, czy wniosek wypełni dzierżawca, czy właściciel gospodarstwa rolnego, gdyż istotne jest, aby nie było dwóch wniosków na to samo gospodarstwo.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zwrócił się do S. T. o złożenie wyjaśnień, czy wniosek dowodowy z dnia [...] kwietnia 2011 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2011 r.
WSA w Ł. po rozpoznaniu skargi S. T. na decyzję organu z dnia [...] kwietnia 2011 r. stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu określonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
W ocenie Sądu I instancji zasadne było wznowienie postępowania, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wobec ujawnienia nowej okoliczności faktycznej. Nowa okoliczność faktyczna ujawniła się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 5 kwietnia 2006 r. Wynika ona z oświadczenia strony. Niespełnienie przez stronę wymogu posiadania na dzień składania wniosku o przyznanie płatności, działek rolnych o powierzchni 5,88 ha – stanowiło nową okoliczność faktyczną, która ujawniła się już po wydaniu decyzji ostatecznej, istniała jednak w dacie jej wydania, lecz nie była znana organowi.
Nie odstępując od powyższych ustaleń, Sąd uznał jednak, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego na skutek zastosowania wobec skarżącej sankcji bez należytego wykazania, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki warunkujące ich zastosowanie (art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a.), jak również z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.).
Sąd I instancji podniósł, że działanie organu naruszyło art. 10 k.p.a. i prowadziło w rezultacie do pozbawienia strony możliwości działania i obrony swoich praw. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., pomimo iż termin do wypowiedzenia się w sprawie zebrania materiału dowodowego i zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych upływał stronie w dniu [...] kwietnia 2011 r., wydał decyzję już w dniu [...] kwietnia 2011 r. – nie czekając na ewentualne wnioski skarżącej w zakresie konieczności uzupełnienia materiału dowodowego.
W ocenie Sądu I instancji, ustalenie przez organ, czy faktycznie S. T. wypełniła wniosek o dopłaty zgodnie z informacją uzyskaną od Kierownik BP będzie miał wpływ na ocenę, czy różnice między obszarem zadeklarowanym przez stronę we wniosku o dopłaty a stwierdzonym są wynikiem "nieścisłości popełnionych umyślnie" lub "nieprawidłowości popełnionych celowo", a zatem w konsekwencji na możliwość nałożenia na skarżącą sankcji. Nie można uznać, że działanie jest celowe lub umyślne w sytuacji, gdy strona działa zgodnie z pouczeniem udzielonym przez organ administracji i w przekonaniu o zgodności swojego postępowania z przepisami prawa.
Zatem nieprzeprowadzenie przez organ wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania świadka naruszało art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 oraz art.10 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, iż w toku postępowania administracyjnego nastąpiło naruszenie przez organ przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 oraz art. 10 k.p.a. poprzez ustalenie, bez należytego wykazania przez organ, to jest bez przesłuchania w charakterze świadka Kierownika BP, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki warunkujące zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz w art. 138 ust 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, w sytuacji gdy organ nie mógł przesłuchać w charakterze świadka Kierownika BP gdyż ten jest organem w sprawie, a wobec tego uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przez Sąd ww. przepisów postępowania i to w stopniu który miał istotny wpływ na wynik sprawy bowiem przy ich prawidłowym zastosowaniu skarga winna ulec oddaleniu, bo do rzekomego naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz w art. 138 ust 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 nie doszło.
2) ruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z przyjęciem, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego na skutek zastosowania wobec skarżącego sankcji przewidzianej w art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz w art. 138 ust 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, poprzez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie podczas gdy ustalony stan faktyczny wskazuje na konieczność zastosowania tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że przychylenie się do wniosku strony o przesłuchanie świadka Kierownika BP ARiMR oznaczałoby konieczność wyłączenia się organu lub wyłączenia się kierownika organu jako pracownika od załatwienia sprawy na co brak było podstaw prawnych jak i merytorycznego powodu. Organ w osobie Kierownika BP mógł odnieść się do twierdzeń strony o udzielonych przez niego informacjach w formie oświadczenia wyrażonego w treści rozstrzygnięcia (decyzji) i tak też zrobił.
Organ nie zgodził się również z twierdzeniem Sądu I instancji dotyczącym naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. Wskazał, że Sąd powinien zbadać, czy nie uwzględnienie wniosku dowodowego w świetle całości zebranego w sprawie materiału dowodowego rzeczywiście doprowadziło do naruszenia przez organ zasady czynnego udziału strony w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym. Podnoszona przez stronę okoliczność rzekomego błędnego pouczenia jej przez Kierownika BP nie znalazła potwierdzenia w zebranym materialne dowodowym.
Zdaniem organu nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania.
Organ uznał, że złożenie przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności na 2005 rok i podpisanie przez nią oświadczenia o znajomości zasad przyznawania płatności oraz przyjęcia na siebie zobowiązania pisemnego informowania ARiMR o każdym fakcie, który ma wpływ na nienależne przyznanie płatności oraz o każdej zmianie było świadomym nadużyciem prawa i nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, iż strona działała w przekonaniu o zgodności swojego postępowania z przepisami prawa co oznacza, iż organ prawidłowo zastosował sankcje.
W konsekwencji Sąd I instancji naruszył wskazane przepisy prawa wspólnotowego poprzez przyjęcie, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawie podczas gdy ustalony stan faktyczny wskazuje wręcz na konieczność zastosowania ww. przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres kontroli kasacyjnej sądu w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny działając jako sąd kasacyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji.
Nie są trafne zarzuty sformułowane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni, a w jej następstwie niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów postępowania.
Przede wszystkim nie może budzić wątpliwości w świetle treści akt sprawy, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. Zawarta w tym przepisie zasada czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do procesu, która umożliwia jej obronę interesu prawnego w toku czynności organu administracji publicznej. Przewidziany w art. 10 § 1 k.p.a. czynny udział strony w każdym stadium postępowania zapewnia jej wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego. Tym samym strona ma zagwarantowany czynny udział m.in. przez prawo żądania przeprowadzenia dowodów (art. 78 k.p.a.), a organ jest zobowiązany zapewnić stronie możliwość realizacji tych uprawnień. Wypływające z zasady zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. prawo do wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oznacza, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest nie tylko pouczenie strony o tym uprawnieniu, ale także wstrzymanie się od wydania decyzji do czasu (określonego w wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia.
W skardze kasacyjnej organ nie zaprzecza twierdzeniom Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja została wydana przed upływem terminu wyznaczonego stronie skarżącej do złożenia oświadczenia o jakim mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Bezspornym też jest, że w wyznaczonym w ten sposób terminie skarżąca złożyła stosowne pismo wyjaśniające, które zawierało też żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na okoliczności udzielenia jej informacji w zakresie składania wniosków o dopłaty. Chybione są więc twierdzenia autora skargi kasacyjnej, że skarżąca nie wskazała, a Sąd I instancji nie ustalił jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać wskutek naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a.
Nie jest też trafny argument organu, że nieprzeprowadzenie w ustalonym stanie faktycznym wnioskowanego przez skarżącą dowodu nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania, gdyż podnoszona przez nią okoliczność nie znalazła potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wobec tego rodzaju argumentacji należy podnieść, że zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasadą ogólną czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) stronie przysługuje prawo żądania przeprowadzenia dowodu. Organ administracji publicznej obowiązany jest dokonać oceny zgłoszonego przeprowadzenia dowodu. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przesądza o tym norma prawa materialnego, które ma zastosowanie w sprawie. Autor skargi kasacyjnej nie sformułował zarzutów co do tego, że ustalenie wskazywanej przez skarżącą okoliczności będącej elementem stanu faktycznego sprawy nie ma istotnego znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano także poglądu Sądu I instancji, iż ustalenie wskazywanych przez skarżącą okoliczności ma znaczenie dla sprawy ze względu na treść art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004. W tej kwestii natomiast Sąd I instancji wypowiedział jednoznaczne stanowisko, stwierdzając, iż ustalenie czy strona wypełniała faktycznie wniosek o dopłaty zgodnie z informacją uzyskaną od Kierownika Biura Powiatowego ARiMR będzie miało wpływ na ocenę, czy różnice między obszarem zadeklarowanym przez stronę we wniosku o dopłaty a stwierdzonym, są wynikiem "nieścisłości popełnionych umyślnie" lub "nieprawidłowości popełnionej celowo". Skoro powyższy pogląd Sądu I instancji sprowadzający się w istocie rzeczy do wykładni art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 nie został przez organ zakwestionowany w skardze kasacyjnej, to chybione są twierdzenia, że żądanie przez skarżącą przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z zeznań świadka nie miało istotnego znaczenia dla sprawy. Natomiast zupełnie inną kwestią jest, czy dana okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy została, czy też nie została w sposób dostateczny wykazana. Rozstrzygnięcie tej kwestii może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego. Skoro dotychczas przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym zakresie jest niepełne, to nie można twierdzić, że przeprowadzenie dowodu jest zbędne, bo twierdzenia strony nie znajdują potwierdzenia w tym niepełnym materiale dowodowym. Ocena dowodów zgodnie z regułami zawartymi w art. 80 k.p.a. może nastąpić dopiero po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego.
Nie są też trafne zarzuty, w których organ podnosi, że nie naruszono art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a. gdyż wniosek skarżącej o przesłuchanie w charakterze świadka obejmował przesłuchanie w tym charakterze organu – Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wydającego decyzję w tej sprawie. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przychylenie się do tego wniosku oznaczałoby konieczność wyłączenia się organu lub jego pracownika od załatwienia sprawy, na co brak było podstaw prawnych jak i merytorycznego powodu.
Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej nie wskazał w oparciu o jakie przepisy prawne formułował wniosek o niemożliwości przesłuchania w charakterze świadka osoby wskazywanej przez skarżącą, Zauważyć przy tym należy, że w zgłoszonym przez skarżącą żądaniu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka – Kierownika BP w S. nie wskazano personaliów tej osoby i w tym zakresie organ nie podjął żadnych czynności procesowych celem wyjaśnienia, o którego konkretnie pracownika organu chodzi. Wyjaśnienie tej kwestii pozwoli dopiero na dalsze badanie czy w sprawie zachodzą w ogóle przesłanki do wyłączenia organu administracji publicznej bądź też wyłączenia pracownika. Należy zauważyć, że kwestie te uregulowane są w art. 24 i 25 k.p.a. Dodatkowo należy mieć na względzie, że art. 82 k.p.a. określa kto nie może być świadkiem. Kwestie te były jednakże poza zakresem rozważań organu, a to z tej przyczyny, że naruszono art. 10 § 1 k.p.a. Zauważyć jedynie należy, że świadkiem jest osoba fizyczna posiadająca określone informacje, które według oceny strony lub organu mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Świadek składa zeznanie co do faktów spostrzeżonych przez siebie i od innych.
Wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej nie można uznać za trafnej argumentacji, że organ mógł się odnieść do twierdzeń skarżącej w treści rozstrzygnięcia (decyzji) bez konieczności przeprowadzenia dowodu przez nią wnioskowanego. Okoliczności, na które wskazywała skarżąca miały w ocenie Sądu I instancji istotne znaczenie dla sprawy. Stanowić więc miały element stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej przez organ. Ustalenie stanu faktycznego winno więc nastąpić zgodnie z regułami postępowania dowodowego.
Dodatkowo zauważyć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego udzielenia jej błędnej informacji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wprost wręcz stwierdził, że zarzut ten nie został poparty żadnymi dowodami. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stanowiące element stanu faktycznego sprawy zostały wyjaśnione. Zatem zarzuty powyższe należało uznać za nieuzasadnione.
Brak też podstaw do uznania za usprawiedliwiony zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.
Zarzut ten sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż przepisy art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 nie mają zastosowania w sprawie. Zdaniem organu ustalony stan faktyczny wskazuje wręcz na konieczność zastosowania tego przepisu. Zatem zarzut ten dotyczy naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
Jest to zarzut nietrafny przede wszystkim z tego względu, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wyraził wprost tak jednoznacznego stanowiska. Jedynie stwierdził, że dla prawidłowego zastosowania wskazywanych przez organ przepisów prawa wspólnotowego wymagane jest wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy dotyczących udzielanych skarżącej informacji o sposobie wypełnienia wniosku o dopłaty. Jednocześnie Sąd I instancji dokonał wykładni tychże przepisów wspólnotowych, wyjaśniając przy tym, że taka wykładnia wymaga właśnie ustalenia wskazywanych przez skarżącą okoliczności. Jak już wyżej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny autor skargi kasacyjnej tego poglądu Sądu I instancji nie zakwestionował. Nie został bowiem sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 53 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polega na błędnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. Natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumpcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie oceniono za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt I CKN 102/99, niepubl.).
Istota rozstrzygnięcia Sądu I instancji sprowadza się zatem do tego, że organ wskutek błędnej wykładni wskazanych przepisów wspólnotowych nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, które mają decydujące znaczenie dla ich zastosowania. Zatem dopiero ustalenie pełnego stanu faktycznego w zakresie wskazanym przez Sąd I instancji pozwoli na rozstrzygnięcie, czy w tym stanie sprawy uzasadnione jest bądź też nie, zastosowanie wskazanych norm prawa wspólnotowego. Bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy nie można rozstrzygać czy konkretne normy prawa materialnego zostały przez organ prawidłowo zastosowane. Dlatego też zarzut ten jest chybiony.
Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.