Orzeczenie · 2025-12-04

II GSK 771/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-04
NSAAdministracyjneWysokansa
rejestracja pojazduzmiany konstrukcyjnedopuszczalna masa całkowitaprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegorozporządzeniezgoda producentarażące naruszenie prawaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Decyzja SKO stwierdzała nieważność decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu. S. G. zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (KPA, Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenie ws. rejestracji pojazdów) oraz przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że orzekanie na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) oznacza oparcie rozstrzygnięcia na istotnych faktach udokumentowanych w aktach, a nie na własnych ustaleniach sądu. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również został odrzucony, wskazując, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie można za jego pomocą zwalczać ustaleń faktycznych ani oceny prawnej sądu. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA w pełni podzielił stanowisko WSA. Kluczową kwestią była zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu przez S. G. bez uzyskania zgody producenta. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym i rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów, taka zmiana wymaga oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego homologację pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Przedłożone przez S. G. dokumenty nie spełniały tego wymogu. NSA podkreślił, że producentem pojazdu pozostaje podmiot, który nadał numer VIN, a S. G. dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej została uznana za istotną, mającą wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. NSA stwierdził, że decyzja o rejestracji pojazdu została wydana z rażącym naruszeniem przepisów (art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia), a przepisy te nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście zmian konstrukcyjnych pojazdów, wymogów rejestracyjnych oraz obowiązków stron w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i braku wymaganej dokumentacji od producenta.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu bez zgody producenta stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę przewidzianą przez producenta bez jego zgody stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak zgody producenta na zmianę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a także brak wymaganego oświadczenia potwierdzającego homologację zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym i rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji.

Czy sąd administracyjny orzekający na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na własnych ustaleniach faktycznych, pomijając materiał dowodowy z akt?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek ten oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może nastąpić np. przez pominięcie istotnej części akt lub oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. W tej konkretnej sprawie sąd I instancji nie dopuścił się takich uchybień.

Czy wadliwość uzasadnienia wyroku sądu I instancji, uniemożliwiająca kontrolę instancyjną, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej z art. 141 § 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że uzasadnienie wyroku musi umożliwiać prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem. W tej sprawie uzasadnienie wyroku WSA spełniało te wymagania, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. był nietrafny, ponieważ strona skarżąca próbowała za jego pomocą zwalczać zaaprobowaną przez sąd podstawę faktyczną lub stanowisko co do wykładni prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa, jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, musi być oczywiste, jednoznaczne i niebudzące wątpliwości, wynikające z jasnego sprzeciwu decyzji z treścią normy prawnej.

p.r.d. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno umożliwiać kontrolę instancyjną.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. Rejestracja i oznaczanie pojazdów art. 14 § ust. 4 pkt 2

Wymaga przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 66 § ust. 4 pkt 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z pewnymi wyjątkami.

p.r.d. art. 2 § pkt 54

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja dopuszczalnej masy całkowitej.

p.r.d. art. 2 § pkt 61

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Definicja maksymalnej masy całkowitej.

p.r.d. art. 81 § ust. 11 pkt 2 lit. a)

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek skierowania pojazdu na dodatkowe badanie techniczne w celu identyfikacji lub ustalenia danych niezbędnych do rejestracji, gdy brakuje danych.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu bez zgody producenta stanowi rażące naruszenie prawa. • Brak wymaganego oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela o homologacji pojazdu zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. • Sąd I instancji prawidłowo orzekał na podstawie akt sprawy i jego uzasadnienie było wystarczające.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów KPA, Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia ws. rejestracji pojazdów. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez wydanie wyroku nie na podstawie całokształtu akt sprawy, niedokładne zbadanie sprawy i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. • Rażące naruszenie prawa musi być interpretowane wąsko, jako oczywisty i jasno uchwytny błąd w interpretowaniu prawa. • Uzasadnienie wyroku powinno umożliwiać zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem.

Skład orzekający

Patrycja Joanna Suwaj

przewodniczący

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

członek

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście zmian konstrukcyjnych pojazdów, wymogów rejestracyjnych oraz obowiązków stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i braku wymaganej dokumentacji od producenta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii technicznych i prawnych związanych z rejestracją pojazdów po modyfikacjach, co może być interesujące dla właścicieli pojazdów i branży motoryzacyjnej.

Zmiana masy pojazdu bez zgody producenta? NSA wyjaśnia, dlaczego to rażące naruszenie prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst