II GSK 770/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-20
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnakierowcaorzeczenie lekarskieorzeczenie psychologicznelicencjazezwolenieNSAkontrola drogowaaplikacja mobilna

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził koszty, uznając, że kary za naruszenia przepisów o transporcie drogowym mogą być nakładane niezależnie, jeśli nie dotyczą tożsamych znamion czynów.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na kierowcę za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że za ten sam czyn nie można nakładać kar na podstawie różnych przepisów (art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym) i powołując się na art. 92a ust. 10. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że art. 92a ust. 10 stosuje się tylko do sytuacji, gdy to samo zachowanie wyczerpuje tożsame znamiona czynów z załączników nr 3 i 4. W tej sprawie naruszenia nie były tożsame, co uzasadniało nałożenie kar na podstawie obu przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy, nakładając kary na podstawie art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym za ten sam czyn, podczas gdy powinien być zastosowany art. 92a ust. 10 tej ustawy. Sąd I instancji uznał, że jeśli jedno zachowanie wyczerpuje znamiona naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4, karę można wymierzyć tylko na podstawie art. 92a ust. 1. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną GITD za zasadną. NSA podkreślił, że art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym stosuje się wyłącznie w sytuacjach, gdy to samo zachowanie deliktowe wyczerpuje tożsame znamiona opisowe typów czynów określonych w załącznikach nr 3 i 4. W tej sprawie naruszenia dotyczące braku licencji/zezwolenia (załącznik nr 3) i braku orzeczeń lekarskich/psychologicznych (załącznik nr 4) nie były tożsame pod względem znamion. Dlatego też, zdaniem NSA, możliwe było nałożenie kar na podstawie obu przepisów. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym stosuje się tylko do sytuacji, w których to samo zachowanie deliktowe wyczerpuje jednocześnie tożsame znamiona opisowe typów czynów określonych w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym nie stanowi generalnego zakazu nakładania kar za naruszenia przewidziane w załącznikach nr 3 i 4, jeśli nie dotyczą one tożsamych znamion czynów. W tej sprawie naruszenia dotyczące braku licencji/zezwolenia i braku orzeczeń lekarskich/psychologicznych nie były tożsame, co uzasadniało nałożenie kar na podstawie obu przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 2 i 10

Ustawa o transporcie drogowym

Art. 92a ust. 10 stosuje się tylko do sytuacji, w których to samo zachowanie deliktowe wyczerpuje jednocześnie tożsame znamiona opisowe typów czynów określonych w załącznikach nr 3 i 4. Naruszenia z załącznika nr 3 i nr 4 nie są tożsame, jeśli nie mają identycznych znamion.

Pomocnicze

u.t.d. art. 18 § ust. 4a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39j

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy orzeczeń lekarskich.

u.t.d. art. 39k

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy orzeczeń psychologicznych.

u.t.d. art. 39m

Ustawa o transporcie drogowym

Wymagania dotyczące badań lekarskich i psychologicznych stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania skargi strony na decyzję GITD.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie zinterpretował art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, stosując go do sytuacji, gdzie naruszenia z załączników nr 3 i 4 nie miały tożsamych znamion. Naruszenia dotyczące braku licencji/zezwolenia (zał. nr 3) i braku orzeczeń lekarskich/psychologicznych (zał. nr 4) są odrębne i mogą być podstawą do nałożenia odrębnych kar. Osobiste wykonywanie przewozu przez kierowcę bez wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych stanowi naruszenie przepisów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że za ten sam czyn nie można nakładać kar na podstawie art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, gdy naruszenia pochodzą z różnych załączników, ale nie są tożsame pod względem znamion.

Godne uwagi sformułowania

art. 92a ust. 10 stosuje się tylko do sytuacji, w których to samo zachowanie deliktowe wyczerpuje jednocześnie tożsame znamiona opisowe typów czynów określonych w załącznikach nr 3 i 4 nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w zał. nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń naruszenia, o których mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. nie stanowiły równocześnie naruszeń wymienionych pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4

Skład orzekający

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sędzia

Monika Krzyżaniak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym w kontekście kumulacji kar za naruszenia z różnych załączników oraz obowiązków kierowców w zakresie badań lekarskich i psychologicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kumulacji naruszeń w transporcie drogowym i interpretacji przepisów dotyczących kar administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kumulacji kar w transporcie drogowym i interpretacji przepisów, które mogą mieć znaczenie dla wielu przedsiębiorców z tej branży. Wyjaśnia, kiedy można nałożyć więcej niż jedną karę.

Jedna kontrola, dwie kary? NSA wyjaśnia, kiedy można nałożyć więcej niż jedną karę za naruszenia przepisów transportowych.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 770/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2416/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-10
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 18 ust. 4a, art. 92a ust. 1, 2 i 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2416/21 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 lipca 2021 r. nr BP.501.29.2021.0180.WA7.62078 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. A. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 stycznia 2022r., sygn. akt VI SA/Wa 2416/21, po rozpoznaniu skargi A. A. (dalej: strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 22 lipca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: MWITD) z 22 października 2020 r.; umorzył postępowanie administracyjne oraz orzekł o kosztach postępowania na rzecz strony.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu 5 lipca 2019 r. w W. w [...] funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę drogową strony, kierującej pojazdem marki C. o nr rej. [...], którym we własnym imieniu i na swoją rzecz wykonywała krajowy zarobkowy przewóz drogowy dwóch osób (przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji U.). Za realizowany kurs została naliczona opłata w wysokości 34,27 zł. W chwili podjętej kontroli drogowej strona nie dysponowała ani licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ani zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, jak i orzeczeniami: lekarskim i psychologicznym o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wydanymi na jego rzecz.
Ustalenia kontroli udokumentowano w protokole kontroli, w którym stwierdzono naruszenia lp. 1.1., lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2., lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 919 i 1005; dalej: u.t.d.).
Postępowanie w zakresie naruszeń z załącznika nr 3 do u.t.d. z lp. 1.1 i 2.11 zakończyło się wydaniem wobec strony w dniu 25 września 2020 r. decyzji administracyjnej przez GITD o utrzymaniu w mocy decyzji.
Kolejną decyzją z 22 października 2020 r. MWITD orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie MWITD, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1 - 4, art. 39k ust. 1 - 3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania wykazano – m.in. na podstawie protokołu kontroli – że strona nie posiadała orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Kontrolując legalność ww. decyzji po wniesieniu skargi przez stronę, WSA stwierdził, że nie jest ona zgodna z prawem i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne.
Sąd I instancji podzielił przyjętą przez organy ocenę stanu faktycznego, w tym i fakt, że strona była podmiotem wykonującym transport drogowy. Jednak doszedł do konkluzji, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec naruszenia przez organy obu instancji zasady wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., regulującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym jednocześnie jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Ustawodawca bowiem przyjął, że jeżeli ten sam czyn wypełnia znamiona deliktów wymienionych w zał. nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w zał. nr 3.
Tymczasem bezspornym jest, że w związku z ustaleniami poczynionymi w trakcie opisanej kontroli, MWITD decyzją z 19 grudnia 2019r. na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. wymierzył stronie karę administracyjną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji – l.p. 1.1. zał. nr 3, oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. – l.p. 2.11. zał. nr 3 do tego aktu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją GITD z 25 września 2020 r.
Według WSA, ww. decyzją MWITD nałożył na stronę karę 12.000 zł na podstawie tego samego zdarzenia, które jednocześnie posłużyło do nałożenia przez MWITD na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
Podstawą wymierzenia kary w niniejszej sprawie był zaś art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 zał. nr 4 do u.t.d. Organ zajął stanowisko, że strona nie była wykonawcą przewozu, ale inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.
W tym stanie rzeczy WSA uznał, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli, wymierzono stronie karę, zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za delikty określone w zał. nr 3 do u.t.d., jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., za delikty określone w zał. nr 4 do tego aktu. Niezasadnie przypisano stronie odmienny status: raz - podmiotu wykonującego transport drogowy, a w niniejszej sprawie - innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W zaistniałej sytuacji organy ITD winny zastosować art. 92a ust. 10 u.t.d..
Sąd nie podzielił stanowiska GITD, aby z brzmienia art. 92a ust. 10 u.t.d. wynikało, że odstąpienie od ukarania strony, na podstawie zał. nr 4 u.t.d., w sytuacji popełnienia naruszenia określonego w zał. nr 3 do u.t.d., warunkowane jest uznaniem, że dane zachowanie podmiotu wyczerpuje znamiona naruszenia określonego tak w zał. nr 3, jak i w zał. nr 4 do u.t.d., czyli w sytuacji stwierdzenia tożsamości naruszeń.
Zdaniem WSA przyjęta przez organy interpretacja stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 92a ust. 10 u.t.d. Poprzez ten sam czyn, w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d., należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w określonych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych określonych w zał. nr 3 i nr 4 do u.t.d., a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c czy także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w zał. nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa zał. nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa zał. nr 4 do ustawy.
Sąd I instancji wywiódł z treści art. 92a ust. 10 u.t.d., że wyłączenie karalności z uwagi na tożsamość podmiotową, zachodzi, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w zał. nr 3 do u.t.d. – a więc którymkolwiek ze statuowanych w ww. załączniku naruszeń - stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w zał. nr 4 do u.t.d. – a więc również jakiekolwiek naruszenie z ujętych z kolei w tym załączniku. Wykładnia literalna art. 92a ust. 10 u.t.d. w żaden sposób nie pozwala na zawężenie zastosowania omawianego przepisu wyłącznie w przypadku, w którym naruszenie wymienione w zał. nr 3 dokładnie odpowiada normatywnie naruszeniu ujętemu w zał. nr 4 do u.t.d. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, dałby on temu wyraz poprzez odpowiednie skonstruowanie art. 92a ust. 10 u.t.d.
Uwzględniając opisane okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Uznając, że materiały zostały zgromadzone w sprawie w sposób należyty, a wadliwość rozstrzygnięcia wynika z ich odmiennej oceny z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, WSA stwierdził podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego i umorzył to postępowanie.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Organ wniósł również o zasądzenie od strony na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji GITD i poprzedzającej ją decyzji w wyniku niepełnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez mylne przyjęcie, że organy nie ustaliły należycie kwestii związanych z możliwością zastosowania art. 92a ust. 10 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ już podczas kontroli drogowej prawidłowo ustalił stan faktyczny w szczególności jakie naruszenia odpowiednio z zał. 3 i 4 do u.t.d. (Dz. U. z 2022 r. poz. 180, z poźn. zm.), zostały popełnione i z opisu tych naruszeń wynika, iż nie są to czyny będące naruszeniami tożsamymi i tym samym nie mogą być objęte wyjątkiem określonym w art. 92a ust. 10 u.t.d.;
2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 10 w zw. z art. 92a ust. 1, 2, 3, 4 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz Ip. 4.2 i Ip. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie organy błędnie nie zastosowały art. 92a ust. 10 u.t.d. i winny nałożyć na skarżącego karę wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., podczas gdy wbrew ocenie Sądu I instancji, nie było podstaw do uznania, że zachowania skarżącego stanowiące naruszenia, o których mowa w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stanowiły jednocześnie naruszenia określone w Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., tym samym mając na uwadze literalne brzmienie przepisu jak również jego wykładnię systemową prawidłowo wymierzono skarżącemu będącemu podmiotem określonym w art. 92a ust. 1 u.t.d. i jednocześnie podmiotem określonym w art. 92a ust. 2 u.t.d. karę pieniężną zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za czyny będące naruszeniami określonymi w załączniku nr 3 do u.t.d. jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., za czyny będące naruszeniami określonymi w załączniku nr 4 do u.t.d., a w konsekwencji trafnie nie zastosowano art. 92a ust. 10 u.t.d. w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu Skarżący kasacyjnie organ wskazał argumenty mające przemawiać za trafnością zarzutu postawionego w petitum skargi kasacyjnej.
Na rozprawie przed NSA pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna organu -GITD jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (punkt 1), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (punkt 2). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W świetle powyższych kryteriów, skarga kasacyjna GITD uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie ww. wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., a komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia łączne ich rozpoznanie. Istota tych zarzutów sprowadza się bowiem do wykazania, że Sąd I instancji orzekając o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji dokonał wadliwej oceny prawnej na tle wykładni i stosowania prawa materialnego w zakresie art. 92a ust. 10 oraz art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. w związku z treścią lp. 1.1 i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.
Wymaga wyjaśnienia, że problem prawny objęty zarzutami skargi kasacyjnej w zbliżonych stanach faktycznych był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach z: 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 819/20; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1253/21; 20 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1007/21; 16 października 2024 r., sygn., akt II GSK 820/21; 11 września 2024 r., sygn. akt II GSK 707/21; 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK121/21; 5 marca 2024r., sygn. akt II GSK 327/21; 22 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1310/20; 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1206/20; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2101/21; 18 września 2025 r., sygn. akt II GSK 1199/21; 25 września 2025 r., sygn. akt II GSK 343/22 (opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniach ww. orzeczeń.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, art. 92a ust. 10 u.t.d. stosuje się tylko do sytuacji, w których to samo zachowanie deliktowe wyczerpuje jednocześnie tożsame znamiona opisowe typów czynów określonych w załącznikach nr 3 i nr 4 do u.t.d. W ocenie Sądu, normy zawartej w art. 92a ust. 10, nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w zał. nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Odmienne wnioskowanie przez Sąd I instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest błędne chociażby dlatego, że ustanowiony w art. 92a ust. 10 u.t.d. nakaz nałożenia jednej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 (a więc opisanej w zał. nr 3 do u.t.d.), w określonych w tym przepisie sytuacjach, odnosi się wyraźnie do tożsamości stwierdzonych naruszeń, a nie do tożsamości zdarzenia (w tym przypadku kontroli), będącego podstawą do stwierdzenia tych naruszeń. To nie okoliczność jednej kontroli (jednego czynu) wyłącza możliwość nałożenia kar pieniężnych przewidzianych w dwóch załącznikach, ale stwierdzenie, że czyn ten stanowi naruszenie opisane jednocześnie w zał. nr 3 i nr 4.
W rozpoznawanej sprawie delikty opisane w lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy) nie wykazują choćby częściowej tożsamości w zakresie znamion z deliktami opisanymi pod lp. 4.2 i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. (nieposiadanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nieposiadanie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy). Wobec tego zastosowanie art. 92a ust. 10 u.t.d. nie mogło mieć miejsca. Jak zestawi się bowiem opisy wymienionych naruszeń, a co za tym idzie opisy ich znamion – których realizacja stanowiła konsekwencję różnych od siebie zachowań podjętych przez stronę - to należy stwierdzić, że naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. nie stanowiły równocześnie naruszeń wymienionych pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do ww. ustawy. Jak już wyjaśniono, tylko w takiej sytuacji aktualizują się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d.
Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 92a ust 10 w związku z art. 92a ust. 1, 2, 3, 4 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. należało więc uznać za usprawiedliwiony, gdyż, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie sposób jest twierdzić, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 92a ust. 10 u.t.d.
W konsekwencji, wobec przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że ujawniony w toku kontroli przewóz osób był wykonywany przez stronę osobiście, za równie uzasadniony należało uznać, że wykonywanie tego przewozu – aby mogło być uznane za zgodne z prawem – musiało również, i to niezależnie od innych jeszcze wymogów, czynić zadość temu warunkowi koniecznemu, który wynika z art. 39m u.t.d. Przepis ten stanowi, że wymagania, o których mowa w art. 39a-39l – a więc, między innymi, wymagania posiadania badań lekarskich oraz psychologicznych kierowców wykonujących przewóz drogowy w zakresie braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (odpowiednio art. 39j oraz art. 39k u.t.d.) – stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
Jeżeli więc ujawniona w toku kontroli drogowej działalność strony nosiła wszystkie cechy wykonywania krajowego transportu drogowego osób (okazjonalnego przewozu osób), o czym należało wnioskować na podstawie przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a w tym kontekście na podstawie charakteru, rodzaju, cech oraz właściwości działań i czynności podejmowanych przez stronę, to (niesporny) fakt osobistego wykonywania przewozu drogowego osób nie mógł pozostawać bez wpływu na wniosek, że jego wykonywanie przez osobę nieposiadającą wymaganych badań (orzeczeń) lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, należało kwalifikować jako naruszenie prawa wyczerpujące znamiona – innych jeszcze, niż opisane w lp. 1.1. oraz lp. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d. – deliktów administracyjnych, tj. deliktów, o których mowa w art. 92a ust. 2 w związku z art. 39j oraz art. 39k w związku z art. 39m u.t.d. w związku z lp. 4.4. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., a w konsekwencji także stanowisko o zasadności nałożenia za wymienione naruszenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
W związku z tym, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu i podlegał uchyleniu, zaś istota sprawy oraz spornej w niej kwestii – jak wynika to z okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy – jest dostatecznie wyjaśniona, należało stwierdzić, że zaktualizowały się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki rozpoznania skargi strony na decyzję GITD wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga ta, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. – uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę.
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w myśl art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę