II GSK 769/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-26
NSAAdministracyjneWysokansa
pozwolenie na brońbroń myśliwskaorzeczenie lekarskieorzeczenie psychologiczneustawa o broni i amunicjiKGPNSApostępowanie administracyjnezdrowie psychiczneuzależnienie

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania pozwolenia na broń myśliwską, potwierdzając, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są wiążące dla organów Policji.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji o odmowie wydania pozwolenia na broń myśliwską. Powodem odmowy były ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że skarżący należy do osób, którym nie można wydać pozwolenia na broń z powodu uzależnienia od alkoholu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są wiążące dla organów Policji i nie podlegają ocenie w postępowaniu administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Komendanta Głównego Policji o odmowie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego. Podstawą odmowy były ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne z listopada 2022 r., które stwierdziły, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, co uniemożliwia mu dysponowanie bronią. Skarżący argumentował, że organ administracyjny nie powinien opierać się wyłącznie na tych orzeczeniach i powinien przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i postępowania nie są usprawiedliwione. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o broni i amunicji, ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są wiążące dla organów Policji i nie podlegają ich swobodnej ocenie. Organ Policji nie jest uprawniony do kwestionowania tych orzeczeń ani do prowadzenia dalszych postępowań dowodowych w celu ich weryfikacji. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który potwierdził zgodność przepisów z Konstytucją, wskazując na priorytet bezpieczeństwa publicznego nad interesem jednostki w uzyskaniu pozwolenia na broń. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. są nieuzasadnione, ponieważ postępowanie w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego jest odrębną procedurą, a ostateczne orzeczenia nie podlegają ocenie w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są wiążące dla organów Policji i nie podlegają ich swobodnej ocenie ani weryfikacji w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Ustawa o broni i amunicji przewiduje odrębną procedurę wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, a orzeczenia te, po wyczerpaniu drogi odwoławczej, mają charakter ostateczny i wiążący dla organów Policji. Organ Policji nie jest uprawniony do oceny merytorycznej tych orzeczeń ani do prowadzenia przeciwdowodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.b.a. art. 15 § 1 pkt 2-4

Ustawa o broni i amunicji

Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych.

u.b.a. art. 15 § 3

Ustawa o broni i amunicji

Wykazanie braku przesłanek negatywnych do wydania pozwolenia na broń następuje poprzez złożenie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego.

Pomocnicze

u.b.a. art. 15h § 1-7

Ustawa o broni i amunicji

Reguluje tryb odwoławczy od orzeczeń lekarskich i psychologicznych, wskazując, że orzeczenie wydane w trybie odwołania jest ostateczne.

u.b.a. art. 18 § 1 pkt 2

Ustawa o broni i amunicji

Określa przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, w tym przynależność do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z.p.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne są wiążące dla organów Policji i nie podlegają ocenie w postępowaniu administracyjnym. Organ Policji nie jest uprawniony do prowadzenia przeciwdowodu w celu podważenia ostatecznych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych. Postępowanie w sprawie wydania orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest odrębną procedurą od postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Organ administracyjny powinien przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe w celu weryfikacji ostatecznych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Błędna wykładnia przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących przesłanek wydania pozwolenia na broń. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów k.p.a. przez organ.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym mają walor ostateczności treść uzyskanych w tym trybie orzeczeń jest dla organu orzekającego wiążąca organy Policji nie maja prawa wglądu do dokumentacji z badań i nie są uprawnione do oceny przyczyn brak jest możliwości oceny dowodu w postaci ostatecznego orzeczenia lekarskiego w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na broń prawo do posiadania broni jest uzależnione od szeregu przesłanek, w tym w szczególności od przesłanek zdrowotnych i psychologicznych orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie ustawy o broni i amunicji wykazuje daleko posuniętą odrębność od przewidzianej w art. 84 k.p.a. regulacji ogólnej instytucji opinii biegłego

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Małgorzata Rysz

członek

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącego charakteru ostatecznych orzeczeń lekarskich i psychologicznych dla organów Policji w postępowaniu o wydanie pozwolenia na broń oraz brak możliwości prowadzenia przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wydawania pozwoleń na broń i interpretacji przepisów ustawy o broni i amunicji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezpieczeństwa publicznego i praw jednostki w kontekście dostępu do broni, a także interpretacji przepisów proceduralnych i dowodowych w postępowaniu administracyjnym.

Ostateczne orzeczenie lekarskie zamyka drogę do posiadania broni – NSA potwierdza brak możliwości dowodzenia inaczej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 769/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 3584/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-09-08
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2516
art. 10 ust. 1, 2 pkt 3, art. 15 ust. 1 pkt 2-4
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 8, art. 11, art. 12., art, 77 § 1, art. 80, art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 3584/23 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 marca 2023 r. nr EA-b-331/171/23 w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") wyrokiem z 8 września 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3584/23 w sprawie ze skargi L. S. (dalej: "Skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 marca 2023 r. nr EA-b-331/171/23 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego, oddalił skargę.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 25 lipca 2022 r., strona wystąpiła o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego. Do wniosku załączyła dokumenty wydane przez Polski Związek Łowiecki, wykazujące członkostwo w ww. zrzeszeniu oraz potwierdzające posiadanie podstawowych uprawnień do wykonywania polowania, a także orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2022 r., poz. 2516; dalej: "ustawa o broni i amunicji"), potwierdzające możliwość dysponowania bronią.
W toku postępowania administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji w Ł. ustalił, że strona nie figuruje w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego jako osoba skazana. Sporządzona na potrzeby postępowania opinia środowiskowa potwierdzała, że w miejscu zamieszkania zachowanie strony nie budzi zastrzeżeń. W pkt 3 opinii wskazano natomiast, że w 2015 r. strona odbyła w Ośrodków Leczenia Uzależnień w W. terapię alkoholową. W związku z tą informacją, organ I instancji wniósł odwołanie od przedłożonych przez stronę orzeczeń do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w Łodzi, o czym poinformował stronę.
W wyniku badań lekarskich i psychologicznych, przeprowadzonych w trybie odwoławczym, organ I instancji uzyskał orzeczenie lekarskie nr 27/2022 z 30 listopada 2022 r. oraz psychologiczne nr 34/2022 z 28 listopada 2022 r., z których wynikało, że strona należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią.
Pismem z 19 grudnia 2022 r. strona potrzymała wniosek o wydanie zezwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego i wskazała, że od wielu lat pozostaje w abstynencji i jest członkiem dwóch grup terapeutycznych, gdzie warunkiem uczestnictwa jest całkowita abstynencja członków.
Decyzją z 12 stycznia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi odmówił wydania wnioskodawcy pozwolenia na posiadanie brani palnej myśliwskiej do celu łowieckiego.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, strona wniosła odwołanie.
Rozpoznając odwołanie Komendant Główny Policji decyzją z 7 marca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 12 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu podkreślił, że znajdujące się w aktach sprawy negatywne dla strony orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym, stwierdzające przeciwwskazania do posiadania broni palnej, posiadają walor ostateczności, zaś treść uzyskanych w tym trybie orzeczeń jest dla organu orzekającego wiążąca w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek odmowy wydania pozwolenia na broń palną, wynikających z dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Organ II instancji wskazywał, że nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji przepisów k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów odwołania podnosił, że w odniesieniu do ostatecznych orzeczeń, lekarskiego i psychologicznego, nie ma możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym. Ponadto organy Policji nie maja prawa wglądu do dokumentacji z badań i nie są uprawnione do oceny przyczyn, dla których uprawniony lekarz/psycholog orzekł o braku zdolności do dysponowania przez stronę bronią, a także które z wymaganych do wydania orzeczeń badań, spowodowało kwestionowaną przez stronę część orzeczenia. Zdaniem KGP, organ I instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy, analizując zebrany materiał dowodowy. Wydana przez niego decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez k.p.a., a w jej uzasadnieniu wyjaśniono, z jakich powodów stronie odmówiono wydania pozwolenie na broń. W konsekwencji organ nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyrokiem oddalił skargę, a w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu I instancji, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym, w konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
WSA zaznaczył, iż stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 685), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3), uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4).
WSA wskazał, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy w stosunku do Skarżącego w dniu 28 listopada 2022 r. zostało wydane ostateczne orzeczenie psychologiczne, a w dniu 30 listopada 2022 r. ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające, że wnioskodawca należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i tym samym nie może dysponować bronią. Orzeczenia te zostały wydane przez uprawnionego lekarza i psychologa i odpowiadają wymaganiom określonym w ustawie o broni i amunicji.
W konsekwencji powyższych rozważań WSA, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1643; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez:
a. błędną wykładnię art. 10 ust. 1, 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji, wskutek niezasadnego przyjęcia, iż w sprawie niniejszej wnioskodawca nie spełnił przesłanek wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich;
b. błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy o broni i amunicji, wyrażającą się w bezpodstawnym przyjęciu, że opinia lekarska zawierająca stwierdzenie, iż wnioskodawca należy do kręgu osób, którym nie wydaj e się pozwolenia na broń, stanowić może samodzielną podstawę wydania negatywnej dla wnioskodawcy decyzji administracyjnej;
c. błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 2-4 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, wyrażającą się w przyjęciu, że delegacja zawarta w tym przepisie de facto upoważniała Ministra Zdrowia do określenia mocy dowodowej orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwoławczym, wskutek czego organ został zwolniony od zastosowania w sprawie niniejszej art. 7, 77 § 1, 75, 84 k.p.a.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ administracyjny art. 8, art. 11, art. 12., art, 77 § 1, art. 80, art. 84 w zw. z art. 7 k.p.a. - polegającego na przyjęciu, iż brak było podstaw prawnych i faktycznych do dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając niniejszą sprawę według zasady związania granicami skargi kasacyjnej skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, a tym samym wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Nie są usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię tj.: art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy o broni i amunicji.
Podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, według stanu prawnego obowiązującego od wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1505), pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 685), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), wskazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3), uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (pkt 4).
Osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń ma obowiązek wykazania, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji. Jak stanowi art. 15 ust. 3 tej ustawy, wykazanie to odbywa się poprzez złożenie dowodów w postaci orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Orzeczenia te są rezultatem badań, o których mowa w art. 15a ust. 1 - 4 ustawy o broni i amunicji. Przewidziana w art. 15h ust. 1 - 7 ustawy o broni i amunicji możliwość odwołania się od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, a następnie prowadzenie dalszych badań przed organem odwoławczym oraz wydanie orzeczenia ostatecznego przez podmiot odwoławczy oznacza, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w pierwszej instancji nie mają mocy wiążącej wynikającej z art. 15 ust. 3 ustawy o broni w związku z art. 15f i art. 15g tej ustawy.
Zgodnie z art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. To zaś oznacza, że wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia mające ostateczny charakter są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na broń i organy te nie są uprawnione do ich oceny. Sam zaś fakt wydania ostatecznego negatywnego orzeczenia lekarskiego stanowi okoliczność wystarczającą do odmowy wydania pozwolenia na broń.
Analiza przepisów ustawy o broni i amunicji wskazuje, że dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń zostało przekazane upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach tej ustawy. Przewidziany tam został swoistego rodzaju tryb postępowania, który przewiduje możliwość składania przez osobę podlegającą badaniom, a także organ Policji odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania lekarskie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają więc weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie pozwolenia na broń. Jeżeli zatem w sprawie o wydanie pozwolenia na broń uprawniony lekarz w ostatecznym orzeczeniu stwierdził brak zdolności skarżącego do dysponowania bronią, to stanowi to okoliczność wystarczającą do odmowy wydania pozwolenia na broń. Brak jest w tej sytuacji podstaw prawnych, aby prowadzić dalsze postępowanie dowodowe.
Odmienne stanowisko Skarżącego w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym nie jest możliwe podważanie tych ostatecznych i wiążących orzeczeń lekarskich i psychologicznych przez przeprowadzenie innego dowodu na okoliczność stanu zdrowia osoby dysponującej pozwoleniem na broń (por. wyroki NSA z 11 stycznia 2013 r., II OSK 1663/11; z 17 marca 2005 r., OSK 1273/04; z 13 sierpnia 2014 r., II OSK 1943/13). Jedyną drogą kwestionowania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego w trybie ustawy o broni i amunicji jest bowiem specjalnie w tym celu przewidziane w niej odwołanie, które przysługuje komendantowi wojewódzkiemu Policji oraz stronie postępowania (art. 15h ust. 2 cyt. ustawy).
Zaznaczyć również należy, że Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt SK 113/20 stwierdził, iż brak jest możliwości oceny dowodu w postaci ostatecznego orzeczenia lekarskiego w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na broń. W powyższym orzeczeniu, Trybunał wyważył rangę krzyżujących się w tym postępowaniu praw/wartości i wskazał, że prawo do bycia wysłuchanym, będące elementem prawa do dobrej administracji w ujęciu procesowym, jest realizowane w obszarze związanym nie z dochodzeniem praw i wolności o charakterze konstytucyjnym, lecz z uprawnieniem przyznanym wolą ustawodawcy i to w ściśle reglamentowanej sferze, w której zdrowie i życie oraz bezpieczeństwo i porządek publiczny stoją wyżej w hierarchii wartości niż interes jednostki w uzyskaniu pozwolenia na broń. Trybunał podkreślił, że uprawnienie do posiadania broni jest uzależnione od szeregu przesłanek, w tym w szczególności od przesłanek zdrowotnych i psychologicznych. O istnieniu tych przesłanek rozstrzygają podmioty dysponujące wyspecjalizowaną i ekskluzywną wiedzą. Trybunał stwierdził, że regulacja wyrażona w art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji nie narusza istoty prawa strony tego postępowania do bycia wysłuchanym, gdyż zarówno kwestionowany przepis z uwzględnieniem całego jego kontekstu normatywnego, jak i stanowisko orzecznicze sądów administracyjnych nie pozbawiają zainteresowanego możliwości podważenia orzeczenia lekarskiego w przypadku jego wadliwości. Z uwagi na powyższe, orzekł, że artykuł 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji jest zgodny z art. 2 w związku z art. 78 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do zawartego w pkt. I.a petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1, 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię należy zaznaczyć należy, że Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów i ich nie stosował, zatem nie mógł ich naruszyć. Zarzut powyższy nie został również uzasadniony przez autora skargi kasacyjnej. Z punktu widzenia znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. np. wyroki NSA z dnia: 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1492/18; 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 832/18; 16 lipca 2020, sygn. akt I GSK 611/20) nie może to pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie skuteczności tego zarzutu skargi kasacyjnej.
Niezrozumiały jest zarzut zawarty w pkt. I.c petitum skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wyrażającej się "w przyjęciu, że delegacja zawarta w tym przepisie de facto upoważniała Ministra Zdrowia do określenia mocy dowodowej orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwoławczym".
Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Kontrolowane przez Sąd I instancji postępowanie dotyczyło decyzji w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego, a nie decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Tym samym ani organy obydwu instancji, ani Sąd I instancji, który kontrolował decyzję w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń nie stosowały art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Nie jest także usprawiedliwiony kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ administracyjny art. 8, art. 11, art. 12., art, 77 § 1, art. 80, art. 84 w zw. z art. 7 k.p.a. - polegających na przyjęciu, iż brak było podstaw prawnych i faktycznych do dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej postępowanie administracyjne w tej sprawie przeprowadzono w sposób odpowiadający wymogom procedury administracyjnej. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne skutecznie uzasadniały wydanie decyzji ostatecznej o odmowie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego.
W stanie faktycznym sprawy w stosunku do Skarżącego w dniu 30 listopada 2022 r. zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie nr 27/2022, a w dniu 28 listopada 2022 r. ostateczne orzeczenie psychologiczne nr 34/2022 stwierdzające, iż Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Orzeczenia te zostały wydane przez uprawnionego lekarza oraz psychologa i odpowiadają wymaganiom określonym w ustawie o broni i amunicji. Jak już stwierdzono powyżej, wbrew argumentom podniesionym w skardze kasacyjnej, wydane w trybie odwoławczym przez upoważnionego lekarza oraz psychologa ostateczne orzeczenie było wiążące dla organu Policji i nie podlegało jego swobodnej ocenie, jak inne dowody w sprawie.
W sytuacji wniesienia odwołania od wcześniejszego orzeczenia lekarskiego czy też psychologicznego, rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej następuje na podstawie ostatecznych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych, jeśli z ich treści wynika, że strona nie może dysponować bronią. Wskazać przy tym należy, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 842/18, że postępowanie dotyczące wydania orzeczenia psychologicznego na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji nie jest sprawą administracyjną, w której miałyby zastosowanie przepisy k.p.a. W związku z powyższym, nie jest możliwe przeprowadzenie w oparciu o przepisy k.p.a. przeciwdowodu, które mogłoby podważyć zasadność czy też słuszność wydanego ostatecznego orzeczenia lekarskiego czy też psychologicznego. Słusznie przyjął więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego bądź psychologicznego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeczenie to wydawane jest w ramach odrębnej procedury. Zaznaczyć poza tym trzeba, że unormowanie dotyczące wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych przyjęte w ustawie z 1999 r. o broni i amunicji wykazuje daleko posuniętą odrębność od przewidzianej w art. 84 k.p.a. regulacji ogólnej instytucji opinii biegłego, co przejawia się m.in. w braku możliwości ich swobodnej oceny przez organ administracji (Policji) - podobnie w wyroku NSA z 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3241/19.
Przyjąć zatem należało, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieprzeprowadzenia ponownych badań lekarskich i psychologicznych Skarżącego jak również oparcie się jedynie na wiążących orzeczeniach lekarskim i psychologicznym, wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze w Łodzi, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI