II GSK 767/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika od kary pieniężnej za nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT przed wjazdem na terytorium kraju, uznając, że uzupełnienie danych w trakcie kontroli nie zwalnia z odpowiedzialności.
Przewoźnik D. W. został ukarany karą pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieuzupełnienie wymaganych danych w zgłoszeniu SENT przed rozpoczęciem przewozu towarów na terytorium Polski. Pomimo próby uzupełnienia danych w trakcie kontroli, organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że obowiązek ten powinien być spełniony przed wjazdem na terytorium kraju. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że uzupełnienie danych w trakcie kontroli nie zwalnia z odpowiedzialności, a celem ustawy o SENT jest monitorowanie przewozu towarów wrażliwych i zapobieganie nieprawidłowościom.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika D. W. w wysokości 10.000 zł za nieuzupełnienie wymaganych danych w zgłoszeniu SENT przed rozpoczęciem przewozu towarów na terytorium Polski. Kontrola wykazała, że przewoźnik nie podał danych wymaganych przez art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa o SENT). Organy administracji uznały, że uzupełnienie danych w zgłoszeniu podczas trwania kontroli, nawet przed jej zakończeniem, nie zwalnia z obowiązku spełnienia go przed wjazdem na terytorium kraju. Przewoźnik argumentował, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, powołując się na trudną sytuację finansową oraz kwestionując wykładnię przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 września 2024 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że uzupełnienie danych w zgłoszeniu w trakcie kontroli, po ujawnieniu nieprawidłowości, nie może wywołać pozytywnego skutku dla strony i nie ma wpływu na zaistnienie deliktu podlegającego karze pieniężnej. Celem ustawy o SENT jest monitorowanie przewozu towarów wrażliwych i zapobieganie nieprawidłowościom, a obowiązek uzupełnienia zgłoszenia ma być spełniony przed wjazdem na terytorium Polski. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, wskazując, że nie zachodziły ku temu przesłanki, a sytuacja finansowa strony nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać odstąpienie od kary. Sąd odniósł się także do kwestii interpretacji przepisów i przywołanego orzecznictwa, wskazując, że wyrok WSA w Warszawie, na który powoływał się skarżący, został uchylony, a późniejsze orzeczenia w tej sprawie potwierdziły stanowisko o konieczności uzupełnienia zgłoszenia przed wjazdem na terytorium kraju.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uzupełnienie danych w zgłoszeniu w trakcie kontroli, po ujawnieniu nieprawidłowości, nie może wywołać pozytywnego skutku dla strony i nie ma wpływu na zaistnienie deliktu podlegającego karze pieniężnej.
Uzasadnienie
Ustawa o SENT wymaga uzupełnienia zgłoszenia przed wjazdem na terytorium kraju. Celem ustawy jest monitorowanie przewozu towarów wrażliwych i zapobieganie nieprawidłowościom. Uzupełnienie danych w trakcie kontroli nie spełnia tego wymogu i nie zwalnia z odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
ustawa o SENT art. 22 § 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Nakłada karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane wymagane w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3.
ustawa o SENT art. 6 § 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o wymagane dane.
Pomocnicze
ustawa o SENT art. 22 § 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym.
ustawa o SENT art. 26 § 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Określa warunki dopuszczalności pomocy publicznej przy odstąpieniu od nałożenia kary.
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Uzupełnienie zgłoszenia SENT w trakcie kontroli powinno być dopuszczalne w celu uniknięcia kary. Istniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika (trudna sytuacja finansowa) lub interes publiczny. Organ wprowadził w błąd skarżącego co do przyczyn uchylenia wyroku WSA w Warszawie VIII SA/Wa 750/18. Kontrola przeprowadzona bezpośrednio na przejściu granicznym uniemożliwiła uzupełnienie zgłoszenia po przekroczeniu granicy. Niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy o SENT.
Godne uwagi sformułowania
Uzupełnienie danych w zgłoszeniu podczas trwania kontroli, jeszcze przed jej zakończeniem, nie oznacza, że przewoźnik wywiązał się z tego obowiązku, bowiem przewóz na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP. Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów. W polskim systemie prawnym nie występuje instytucja wiążących precedensów sądowych. Uzupełnienie danych w zgłoszeniu w trakcie kontroli, po ujawnieniu nieprawidłowości, nie może wywierać pozytywnego dla strony skutku i jako takie nie ma wpływu na zaistnienie deliktu podlegającego karze pieniężnej. Dopuszczenie rozumowania o możliwości uzupełnienia zgłoszenia w trakcie trwającej kontroli, co miałoby świadczyć o braku popełnienia deliktu, całkowicie przekreślałoby ratio legis ustawy o SENT.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT przed wjazdem na terytorium kraju oraz zasady odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia ustawy o SENT, ale stanowi ważny przykład wykładni przepisów dotyczących odpowiedzialności administracyjnej i obowiązku informacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego obowiązku informacyjnego w transporcie towarów wrażliwych i interpretacji przepisów dotyczących odpowiedzialności administracyjnej. Pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii uzupełniania danych w trakcie kontroli.
“Kara za brak danych SENT przed wjazdem do Polski: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy uzupełnienie danych nie wystarczy.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 767/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-09-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Kara administracyjna Sygn. powiązane II SA/Go 432/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-01-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1218 art. 5 ust. 4, art. 6 ust. 1 i ust. 3, art. 22 ust. 2 i ust. 3, art. 26 ust. 3 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.) Dz.U. 2023 poz 2383 art. 67a, art. 67b, art. 121 § 1, art. 124 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Cudna po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 432/20 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 8 lipca 2020 r. nr 0801-IOC.48.48.2019.13.IME w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie I. Decyzją z 19 czerwca 2019 r. nr 418000-COPC.48.516.2018.16, Naczelnik Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c) oraz f), art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm. - dalej ustawa o SENT), nałożył na D. W. (dalej jako skarżący, strona) karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za nieuzupełnienie przez przewoźnika danych w zgłoszeniu przewozu towarów SENT20181119008644, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o SENT. Jak wskazał, 22 listopada 2018 r. o godz. 11:00 na byłym Drogowym Przejściu Granicznym w S. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Referatu Realizacji w R., przeprowadzili kontrolę środka przewozowego o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową numer rejestracyjny [...]. Podmiotem odbierającym towar: oleje silnikowe, smarowe w ilości 13.141 kg, klasyfikowane do kodu CN 2710, oraz preparaty smarowe w ilości 6.710 kg, klasyfikowane do kodu CN 3403, który był przewożony z Niemiec do Polski, było B. Oddział w P. z siedzibą w K., przewoźnikiem zaś D. W. W toku kontroli kierujący przedstawił numer referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych w systemie SENT i porównaniu ich z danymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowości w systemie SENT. Ustalono, że przewoźnik nie uzupełnił w zgłoszeniu danych, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. Stwierdzona nieprawidłowość polegała na braku podania przez przewoźnika danych w zgłoszeniu SENT, wymaganych zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1, przed wjazdem na terytorium kraju, które sankcjonowane jest karą pieniężną nakładaną na przewoźnika zgodnie z art. 22 ust. 2 ww. ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o wymagane dane. Uzupełnienie danych w zgłoszeniu SENT podczas trwania kontroli, jeszcze przed jej zakończeniem, nie oznacza, że przewoźnik wywiązał się z tego obowiązku, tj. przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, bowiem przewóz na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP. Analizując przewidziane w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary (ważny interes przewoźnika, interes publiczny) organ stwierdził, że nie zachodzą one w sprawie. Jego zdaniem zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które podatnik nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania, co nie występuje w niniejszej sprawie. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, potwierdzających sytuację finansową przewoźnika, nie wynika, by wystąpiły okoliczności wyróżniające go od sytuacji innych podatników. Firma skarżącego dynamicznie się rozwija, o czym niezbicie świadczy coroczny wzrost dochodów w latach 2016-2018. Sam wnioskujący nie powołuje się na żadne trudności uniemożliwiające mu spłatę ewentualnej kary. Z zebranych informacji wynika, iż prowadzona firma nie ma problemów finansowych, a uiszczenie kary nie zachwieje płynnością finansową, a tym bardziej nie będzie stanowiło zagrożenia dla jej funkcjonowania, w związku z powyższym organ nie podzielił stanowiska strony o istniejących trudnościach finansowych. Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów powinna być znana przewoźnikowi. Analiza okoliczności faktycznych sprawy, dotyczących zarówno samego zdarzenia, jak i sytuacji strony, w ocenie organu nie pozwoliła na uznanie, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, którzy z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Od profesjonalnego podmiotu, prowadzącego działalność gospodarczą od wielu lat, wymaga się rzetelności. Strona powinna dołożyć należytej staranności, aby jej postępowanie było zgodne z normami z nich wynikającymi, bowiem nie może stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary nienależyte wykonywanie obowiązków. II. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze, decyzją z 8 lipca 2020 r. znak 0801-IOC.48.48.2019.13.IME, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Odnosząc się do możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej podniesiono, że "ważny interes dłużnika" występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza, itd. Przy czym pojęcia "ważnego interesu dłużnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej dłużnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i dla rodziny, to trzeba mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Przewoźnik wskazywał na trudne warunki finansowe, ale nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego sytuację ekonomiczną, zatem organ I instancji z urzędu podjął działania, aby uzyskać dokumenty, świadczące o sytuacji ekonomicznej strony oraz dokonał analizy tych dokumentów. Na podstawie informacji pozyskanej z [...] Urzędu Skarbowego w K. oraz z ZUS ustalił, że na dzień sporządzenia informacji strona: nie posiadała zaległości podatkowych, w latach 2016-2019, nie występowała z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych oraz nie jest prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. W 2016 r. osiągnęła przychód w wysokości: 840.167,22 zł, poniosła koszty w wysokości 822.890,60 zł oraz osiągnęła dochód w wysokości 17.276,62 zł. W 2017 r. strona osiągnęła przychód w wysokości: 926.016,92 zł, poniosła koszty w wysokości: 890.247,83 zł oraz osiągnęła dochód w wysokości: 35.769,09 zł. W 2018 r. osiągnęła przychód w wysokości: 1.122.365,15 zł, poniosła koszty w wysokości: 1.072.624,76 zł oraz osiągnęła dochód w wysokości: 49.740,39 zł. W latach 2018-2019 r. firma dokonała zakupu środków trwałych VAT -7x na kwotę 127.251 zł. Ponadto posiada samochód osobowy AUDI A4, rok produkcji 2007 oraz trzy naczepy Schmitz Cargobull wyprodukowane w latach: 2015, 2016 i 2019, nabyte w roku 2016, 2018 i 2019. Fakt zwiększania taboru samochodowego w ocenie organu wskazuje na pozytywną tendencją w rozwoju firmy, której przedmiotem działalności jest towarowy transport drogowy. Z pisma ZUS wynika, że przedsiębiorca na dzień 10.05.2019 r. nie posiadał zaległości z tytułu składek. Z przedłożonego przez skarżącego bilansu z księgi za okres 2019-01-01 - 2019-05-31 wynika, że przychód ze sprzedaży towarów i usług wyniósł 434.832,70 zł, wydatki łącznie to kwota 759.379,38 zł. Organ podkreślił jednak, że wykazanie straty w prowadzonej działalności nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Strata stanowi jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym, a kosztami jego uzyskania. Wskazane straty nie przedkłada się jednak na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją kary pieniężnej. W sprawie, zdaniem DIAS, nie zachodzi również interes publiczny, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary. III. Wyrokiem z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 432/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę strony na ww. decyzję. W rozpoznawanej sprawie organy słusznie uznały, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o SENT, bowiem nie uzupełniono zgłoszenia o wymagane dane przed wjazdem na teren Polski. Zaistniały zatem podstawy do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy. Strona, zdaniem Sądu pierwszej instancji, niezasadnie powołuje się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z 17 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 750/18. Jej zdaniem z art. 22 ust. 2 ustawy o SENT nie wynika, że uzupełnienia zgłoszenia nie można dokonać w toku kontroli, aby uniknąć ciężaru stosownej kary pieniężnej. W ocenie WSA na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawniającego do odstąpienia od nałożonej kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Natomiast pojęcie interesu publicznego powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych okoliczności, natomiast konieczność wypełnienia obowiązków nałożonych ustawą jest powszechnie znana podmiotom, do których jest skierowana. Podkreślenia także wymaga, że skarżący jako profesjonalista powinien dochować należytej staranności w prowadzeniu działalności, w związku z czym ponosi pełną odpowiedzialność za nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu przewozu towarów, w zakresie określonym w art. 6 ust. 3 ustawy o SENT. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, pomyłek, niedopatrzenia czy też nieznajomości regulacji wynikających z ustawy. W związku z czym okoliczność, iż uchybienie przewoźnika zostało w czasie trwania kontroli naprawione nie powoduje odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej w szczególności mając na uwadze jak zostało wyżej wskazane, iż zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. W tym stanie faktycznym gdy to pracownik strony nie uzupełnił danych w zgłoszeniu przewozu towaru, za którego działania odpowiedzialność ponosi pracodawca, nie sposób przyjąć, iż do nieuzupełnienia zgłoszenia doszło z przyczyn niezależnych od strony. Bez wpływu na wymiar kary za stwierdzone podczas kontroli naruszenie jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż jeszcze przed zakończeniem kontroli zgłoszenie zostało poprawione, a transport po kontroli został dopuszczony do dalszego przewozu. Również sytuacja finansowa strony nie uzasadniała odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Istotnym w tym zakresie jest, iż skarżący pouczony w postanowieniu o wszczęciu postępowania o instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wynikającej z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, o możliwości przedstawienia dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do ewentualnego zastosowania ww. przepisu, pismem z 25 lutego 2019 r. wystąpił z wnioskiem o odstąpienie od wymierzenia kary, powołując się na trudną sytuację finansową prowadzonego przedsiębiorstwa. Pomimo wezwania do sprecyzowania wniosku oraz przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa, nie przedłożył takich dokumentów. Dopiero w odwołaniu przedłożył bilans z księgi za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 maja 2019 r. (z którego wynika, że przychód ze sprzedaży towarów i usług wyniósł 434.832,70 zł, wydatki łącznie to kwota 759.379,38 zł). Nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa, zatem organy w ty, względzie słusznie działały z urzędu. WSA podkreślił, że w interesie publicznym leży, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. Potrzeba zapewnienia środków budżetowych wymaga jednakże jednoczesnego rozważenia ewentualnych wydatków budżetowych, np. na zasiłki dla bezrobotnych, czy pomoc społeczną wnioskodawcy. Rozważania organu w tym zakresie pozwalają stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Należy podkreślić, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa. Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłby zatem zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, którzy z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. O naruszeniu tej zasady, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł D. W. zaskarżając go w całości i zarzucając: 1. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 3 Ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów poprzez uznanie, iż jego niezastosowanie przez organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji było zasadne mimo istnienia uzasadnionych przesłanek do jego zastosowania co miało istotny wpływ na treść wyroku; 2. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. czyli przepisów prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię, polegające błędnej wykładni art. 22 ust. 2 Ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów polegającej na przyjęciu, iż możliwe jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, pomimo faktu uzupełnienia zgłoszenia podczas kontroli (przeprowadzonej na przejściu granicznym) podczas gdy (jak słusznie orzekł WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 stycznia 2019 r. VIII SA/Wa 750/18) wykładnia językowa ww. przepisu nie uzasadnia stanowiska, że karze pieniężnej podlega przewoźnik, który przed rozpoczęciem przewozu towaru nie uzupełni zgłoszenia, zdaniem WSA w Warszawie z treści art. 22 ust. 2 ustawy o SENT nie wynika bowiem, że uzupełnienia zgłoszenia nie można dokonać w toku kontroli, aby uniknąć ciężaru stosownej kary pieniężnej co miało istotny wpływ na treść Wyroku; 3. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 3 Ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów poprzez uznanie, że nie było podstaw do jego zastosowania w sprawie mimo ziszczenia się przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej co miało istotny wpływ na treść Wyroku; 4. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 121 § 1 w związku z art. 124 ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie przez WSA, iż organ administracji wprowadził w błąd skarżącego, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2019 r. VIII SA/Wa 750/18 został uchylony z przyczyn merytorycznych a przemilczał fakt, iż jedyną przyczyną uchylenia ww. wyroku był błąd w osobie pełnomocnika; co istotne organ II instancji na ww. uchyleniu wyroku oparł to, iż zaistniały przesłanki do nałożenia kary nie odnosząc się w żaden sposób do przedstawionej wykładni językowej; 5. naruszenie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., czyli przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 121 § 1 ordynacji podatkowej poprzez uznanie przez organ pierwszej jak i drugiej instancji oraz WSA, iż dokonanie kontroli bezpośrednio na przejściu granicznym (przez to nie dając skarżącemu szans na to aby bezpośrednio po przekroczeniu granicy dokonać uzupełnienia zgłoszenia) prowadziło do pogłębienia zaufania do organów podatkowych co miało istotny wpływ na treść Wyroku. Strona wniosła na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, względnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylnie w całości zaskarżonego wyroku i uchylnie decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W każdym przypadku strona skarżąca kasacyjnie wniosła o orzeczenie na jej rzecz o kosztach postępowania. V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: VI. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca enumeratywnie wylicza w art. 183 § 2 p.p.s.a. VII. Chybiony jest zarzut nr 3, w którym strona podnosi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy o SENT. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z treścią tego przepisu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Zacytowany przepis stanowi ostatni etap badania sprawy dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z ustawy o SENT. Pierwszym jest bowiem ustalenie, że do deliktu administracyjnego, powodującego postanie odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy, w ogóle doszło, co w niniejszej sprawie zostało przez organy jednoznacznie wykazane i słusznie zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. Drugim etapem jest z kolei rozważenie przez organy (na wniosek lub z urzędu) przesłanek odstąpienia od nałożenia kary uregulowanych m.in. w art. 22 ust. 3 ustawy, tj. zbadanie wystąpienia przypadku uzasadnionego "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary. Ostatnim etapem jest zaś wskazane uwzględnienie przy orzekaniu art. 26 ust. 3 ustawy o SENT. Biorąc zatem pod uwagę normatywną treść wskazanego przepisu, jego logikę oraz relację w jakiej występuje względem art. 22 ust. 3, nie może budzić wątpliwości to, że jego zastosowanie nastąpi wyłącznie w sytuacji uprzedniego zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Inaczej mówiąc, rozważanie i ewentualne zastosowanie w sprawie art. 26 ust. 3 ustawy o SENT możliwe jest wtedy, gdy stwierdzone uprzednio zostanie zaistnienie przypadku uzasadnionego "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", przemawiającym(i) za odstąpieniem od nałożenia kary. Jedynie wówczas możliwe jest przejście do etapu rozważania, czy odstąpienie jest także możliwe z uwagi na konkretne sytuacje wymienione w art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy o SENT, a więc np. że nie będzie to niedozwolona pomoc publiczna. Jeżeli zatem z okoliczności sprawy nie wynika, aby zmaterializowała się w niej którakolwiek z przesłanek odstąpienia, określonych w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, a tak właśnie jest w sprawie niniejszej, to całkowicie zbędne jest analizowanie art. 26 ust. 3 tej ustawy, którego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie zarzuca strona. W tej sytuacji należy wyjaśnić skarżącemu kasacyjnie, że ani WSA, ani też organy nie mogły naruszyć art. 26 ust. 3 ustawy o SENT w sposób wskazany w omawianym zarzucie, bowiem regulacji tej w ogóle nie stosowały, przyjmując wcześniej, że nie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy. VIII. Chybione są również zarzuty nr 2, 4 i 5 skargi kasacyjnej, w których strona podnosi przede wszystkim błędną wykładnię art. 22 ust. 2 ustawy o SENT w kontekście stanowiska WSA w Warszawie wyrażonego w wyroku z 17 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 750/18, która dopuszcza możliwość uzupełnienia zgłoszenia w czasie kontroli, podczas gdy z wykładni językowej tego przepisu nie wynika, aby nie można było dokonać w toku kontroli uzupełnienia zgłoszenia, tak aby uniknąć kary pieniężnej oraz niewłaściwe zastosowanie art. 121 § 1 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej, gdyż organ miał ją wprowadzić w błąd, co do powodów uchylenia wyroku WSA w Warszawie z 17 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 750/18, które nie były merytoryczne, a stricte formalne (nieprawidłowa reprezentacja strony w postępowaniu). W związku z powyższym wyjaśnić należy, że żadnego znaczenia w sprawie nie ma wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 750/18, w tym sformułowana w jego uzasadnieniu argumentacja prawna. Po pierwsze, w polskim systemie prawnym nie występuje instytucja wiążących precedensów sądowych, której z całą pewnością nie należy utożsamiać z prawnie uregulowaną działalnością uchwałodawczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (szerzej na ten temat w "Precedens sądowy - istota i znaczenie" Z. Kmieciak, ZNSA 2011/5/9-18). Tym samym twierdzenia wyrażone w jednym z orzeczeń sądowych nie tworzą stanu związania innego sądu czy organu w innej sprawie, o zupełnie odmiennym stanie faktycznym. Po drugie, dyskusja na temat wskazanego wyroku i wyrażonej w nim oceny prawnej jest zbędna o tyle, że został on uchylony wyrokiem NSA z 26 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 415/19, a zatem wyeliminowano go w całości z obrotu prawnego. Po trzecie, wskazać należy stronie, że po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Warszawie wyrokiem z 28 października 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 389/20 orzekł w ten sam sposób jak poprzednio, zaś NSA wyrokiem z 1 lipca 2021 r. sygn. akt II GSK 193/21 utrzymał to orzeczenie w mocy, oddalając skargę kasacyjną organu. Warto jednak podkreślić, że ponownie rozpatrując sprawę WSA wyraził w powołanej sprawie pogląd odmienny od poprzedniego i zgodnie z nim zauważył, że "Nie można zgodzić się ze Skarżącą, że uzupełnienie w zgłoszeniu danych określonych w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f) ustawy o SENT w trakcie kontroli stanowiło o braku przesłanek do zastosowania art. 22 ust. 2 ustawy o SENT." W konsekwencji jednoznacznie trzeba wskazać, że uzupełnienie danych w zgłoszeniu w trakcie kontroli, po ujawnieniu nieprawidłowości, nie może wywierać pozytywnego dla strony skutku i jako takie nie ma wpływu na zaistnienie deliktu podlegającego karze pieniężnej. Dopuszczenie rozumowania o możliwości uzupełnienia zgłoszenia w trakcie trwającej kontroli, co miałoby świadczyć o braku popełnienia deliktu, całkowicie przekreślałoby ratio legis ustawy o SENT, którą stworzono system monitorowania przewozu towarów wrażliwych, nakładając wyraźny obowiązek zgłoszenia danego przewozu zanim się on odbędzie na terenie kraju. Zgodnie więc z art. 22 ust. 2 ustawy o SENT w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W myśl zaś art. 6 ust. 1 i 3 tej ustawy, w przypadku przewożenia towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o szczegółowo wymienione w tym przepisie dane. Ustawodawca nie pozostawił zatem jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że zgłoszenie ma być uzupełnione przed wjazdem na terytorium Polski. Rozważania strony zawarte w zarzucie nr 5, wskazujące na błędną wykładnię art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, nie są zatem prawidłowe, stanowiąc swoiste wnioskowanie de lege ferenda. Twierdzenie skarżącego, że błędna wykładnia ww. przepisu Ordynacji podatkowej polega na uznaniu, że dokonanie kontroli bezpośrednio na przejściu granicznym nie daje skarżącemu szans na to, aby bezpośrednio po przekroczeniu granicy dokonać uzupełnienia zgłoszenia, co nie prowadzi do pogłębienia zaufania do organów podatkowych, jest w rzeczywistości kwestionowaniem wyraźnego w swej wymowie przepisu prawa, wymagającego dokonanie uzupełnienia zgłoszenia przed wjazdem na teren Rzeczypospolitej Polskiej, a więc najpóźniej w momencie przekroczenia granicy. Strona w istocie domaga się więc takiej wykładni prawa, która doprowadzi do rozumienia przepisu w sposób sprzeczny z wyraźnie sformułowanym celem ustawy, co wymagałoby zmian ustawowych. Wskazany zarzut nie jest również zasadny także z tego powodu, że sugestia strony o braku możliwości uzupełnienia zgłoszenia zaraz po przekroczeniu granicy państwowej nie koresponduje ze stanem faktycznym sprawy, zgodnie z którym przesyłka została przez nią podjęta w H. (N.), a więc ok. 400 km od dawnego przejścia granicznego w S., przy czym już w trakcie kontroli na wskazanym przejściu granicznym stwierdzono, że w dokumencie CMR jest odręcznie wpisany numer zgłoszenia SENT, podany przez kierowcę kontrolującym. Nie polegają zatem na prawdzie twierdzenia strony o praktyce, zgodnie z którą numer zgłoszenia SENT otrzymywała w agencji celnej po przekroczeniu granicy i dopiero wówczas uzupełniała dane. Niezależnie od wadliwości takiego działania dodać należy, że kwestia owej praktyki została przez stronę poruszona po raz pierwszy dopiero w trakcie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nadto należy wskazać, że skarżący nie był jednocześnie kierowcą, zatem nie jest trafna argumentacja, że nie miał możliwości uzupełnienia zgłoszenia przed wjazdem na teren kraju. IX. Niezasadny jest również zarzut nr 1 petitum skargi kasacyjnej, podnoszący błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zgodnie ze wskazanym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Tytułem uwagi ogólnej należy nakreślić schemat, jaki wiąże się z prawidłowym rozumieniem powołanego przepisu. Jak wynika z omawianej regulacji prawnej, kształtowane nią kompetencje organu administracji zostały oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu pojęć niedookreślonych i nieostrych - "przypadek uzasadniony", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny" - co prowadzi do konstatacji, że na regulowanym tym przepisem prawa etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny" - jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa - a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa w relacji do etapu poprzedzającego, o którym jest mowa w ust. 1, służy sprawdzeniu - bo takie są jego cele oraz funkcje - czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co jednocześnie nie uzasadnia wniosku, że działanie podejmowane na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oznacza jego dowolność. Z całą pewnością bowiem o "luzie decyzyjnym" szerszym niż przyznany nie sposób jest wnioskować na tej podstawie, że przesłanki stosowania przywołanego przepisu prawa zostały określone w przedstawiony powyżej sposób, a mianowicie przy wykorzystaniu pojęć niedookreślonych i nieostrych. Akt stosowania prawa podejmowany w warunkach wyznaczonych przywołanym przepisem prawa, w którego rezultacie - co trzeba podkreślić - nie musi, ale może dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, w relacji do niedookreślonych (nieostrych) pojęć "uzasadnionego przypadku", "ważnego interesu przewoźnika", "interesu publicznego" - jako rezultatów działań (racjonalnego) prawodawcy, który świadomie posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji zamierzonych celów - wiąże się bowiem z potrzebą zajęcia jednoznacznego i zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec tych pojęć. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej. Przy tym przywołany przepis prawa nie daje, ani też nie tworzy podstaw, aby w odniesieniu do pojęć, którymi na jego gruncie operuje ustawodawca, na przykład ograniczać rozumienie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" do sytuacji nadzwyczajnych, czy też wyłącznie do jego kondycji finansowej (ekonomicznej) - co nie oznacza jednak, że okoliczność tego rodzaju może być pomijana - podobnie, jak i nie uzasadnia, aby użyte na jego gruncie pojęcie "interesu publicznego" rekonstruować przez pryzmat podejścia orzecznictwa sądowego do instytucji ustanowionych w art. 67a i art. 67b Ordynacji podatkowej, albowiem w relacji do przedmiotu, celów i funkcji regulacji podatkowych, zdecydowanie inny jest przedmiot regulacji ustawy o SENT oraz jej cele, a co za tym idzie cele oraz funkcje regulacji wprowadzających sankcje administracyjne, które z całą pewnością nie realizują również celu fiskalnego. Operowanie przez ustawodawcę spójnikiem "lub" prowadzi również do wniosku, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie zostało oparte na konkurencyjnych, lecz równoważnych podstawach, a co więcej, że zarówno "ważny interes przewoźnika", jak i "interes publiczny" może stanowić samodzielną podstawę stosowania wymienionego przepisu prawa. Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 22 ustawy o SENT wynika, że ważny interes podmiotu, o którym w nim mowa lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu tego podmiotu lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika - czy też podmiotu wysyłającego lub podmiotu odbierającego - lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze, w relacji do celów ustawy o SENT po drugie zaś, w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co w tym też kontekście wiąże się z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności. Zwłaszcza w tym jej aspekcie, który odnosi się do tzw. przesłanki niezbędności, której źródłem - w relacji do istoty oraz przedmiotu rozpatrywanej sprawy - jest art. 2 Konstytucji RP (zob. np. wyroki TK w sprawach K 8/07 oraz P 24/12). Wobec funkcji sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu oraz wobec zobiektywizowanego charakteru odpowiedzialności administracyjnej, ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz odnośnie do braku interesu publicznego (ważnego interesu przewoźnika) w odstąpieniu od jej nałożenia powinna więc uwzględniać potrzebę rozważenia, czy z punktu widzenia okoliczności stanu faktycznego danej sprawy oraz celów ustawy o SENT, wymierzenie kary pieniężnej będzie przydatne i niezbędne dla zapewnienia realizacji celów tej ustawy. Uwzględniając powyższe uwagi ogólne trzeba zatem stwierdzić, że przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji ocena spornego w sprawie zagadnienia jest prawidłowa, a proponowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podejście do rozumienia funkcji art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oraz jego zastosowania, jako wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w wystarczającym stopniu uwzględnia znaczenie konsekwencji wynikających z celów tej ustawy w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, stanowiska skarżącego, jego zachowania przed i po kontroli. Podkreślając z perspektywy przedstawionych argumentów, że przedmiot regulacji ustawy o SENT oraz jej cele - ukierunkowane na zapobieganie i przeciwdziałanie ryzykom, a także niepożądanym zjawiskom, działaniom i zachowaniom, w tym również nadużyciom towarzyszącym przewozowi i obrotowi towarami wrażliwymi - wymagały, wobec oparcia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi na założeniu o samokontroli, znajomości regulacji prawnych i silnej samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą tej ustawie (w tym przypadku chodzi o przewoźnika), stworzenia skutecznych mechanizmów i instrumentów zapewniających efektywność tego systemu, a mianowicie mechanizmu prewencji, to jednak ustanowenie na gruncie wymienionej ustawy instytucji sankcji administracyjnej w postaci kar pieniężnych nie zostało zdeterminowane wyłącznie funkcją represyjną i nie ma charakteru obligatoryjnego, a co więcej, nakładanie kar pieniężnych dalekie jest od jakiegokolwiek automatyzmu. Jakkolwiek faktem jest, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków określonych w ustawie o SENT ma charakter zobiektywizowany, zaś sankcja administracyjna ma postać kary pieniężnej bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu, a kary te zostały ukształtowane na stosunkowo wysokim poziomie, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że sam ustawodawca zróżnicował tę wysokości uwzględniając charakter naruszenia, a co za tym idzie rodzaj i charakter naruszonego obowiązku. Co więcej, wobec treści i funkcji art. 22 ust. 3 ustawy o SENT (a także innych przepisów zawierających postanowienia dotyczące odstąpienia od nakładania kar pieniężnych), nakładanie kar pieniężnych nie ma również charakteru automatycznego, albowiem organ administracji publicznej nie jest pozbawiony uprawnienia odnośnie do oceny celowości jej nałożenia, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że ustanowienie instytucji kar pieniężnych oraz ich nakładanie na podstawie wymienionej ustawy, nie było i nie jest determinowane wyłącznie funkcją represyjną, o czym była już mowa. Jest bowiem poprzedzane oceną odnośnie do celowości jej nałożenia determinowaną niezbędnością zapewnienia realizacji celów ustawy. Instytucja kary administracyjnej stanowi zatem nieodłączny element przymusu państwowego, który polega na stosowaniu przymusu typu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacjach dotyczących wykonywania nakazów bądź przestrzegania zakazów ustanowionych przez administrację albo wprost wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Kary pieniężne stanowią więc środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków, zaś przez zapowiedź negatywnych konsekwencji motywują do ich wykonywania (zob. wyrok TK z 25 marca 2010 r. sygn. akt P 9/08). Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, sankcja administracyjna (kara pieniężna) zapewnia poszanowanie i efektywne urzeczywistnianie obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, zaś jej sens tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, dzięki czemu norma sankcjonująca motywuje adresatów norm sankcjonowanych do poszanowania prawa, zaś sama ustawowa groźba jej nałożenia ma charakter dyscyplinujący, przez co przyczynia się do realizacji celów, którym służy wykonywanie sankcjonowanych obowiązków, a także wzmacnia poczucie praworządności (zob. wyrok TK z 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11). Skoro zatem - jak już wspomniano - system monitorowania drogowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi został oparty na założeniu o samokontroli, szerokiej znajomości stawianych przez prawo wymagań i samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą ustawie o SENT i pilnujących prawidłowości realizacji spoczywających na nich obowiązków, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ustanowienie na gruncie tej ustawy sankcji administracyjnych w postaci kar pieniężnych oraz ich nakładanie przez uprawnione organy zostało zdeterminowane ich funkcją motywacyjną pozostająca w związku z prewencyjnym oddziaływaniem w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym, co odnosi się do wpływu na zachowanie podmiotu, wobec którego jest (może być) stosowana, i w odniesieniu do którego ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym. Ich wysokość stanowi zaś konsekwencję uwzględnienia znaczenia funkcji ochronnej oraz wagi chronionego dobra mierzonej stopniem dolegliwości w relacji do wagi dobra chronionego. Wobec więc tego, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki w relacji do celów ustawy o SENT -którymi nie są cele fiskalne, zaś nakładanie kar pieniężnych nie jest celem samym w sobie - oraz w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a w tym kontekście z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności w aspekcie odnoszącym się do tzw. przesłanki niezbędności, za uzasadniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do celowości nałożenia kary administracyjnej oraz ocena odnośnie do braku ważnego interesu przewoźnika czy interesu publicznego w odstąpieniu od jej nałożenia musi uwzględniać szerszą perspektywę. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że skarżący nie uzupełnił w ogóle zgłoszenia o wymagane prawem dane na swój temat (przewoźnika). Jest również niesporne, że ładunek podjął w Niemczech około 400 km od dawnego przejścia granicznego w S., przez które przekraczał granicę. Nie jest także sporne i to, że wersja zaprezentowana przez skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zgodnie z którą numer zgłoszenia SENT otrzymywał w agencji celnej po przekroczeniu granicy i dopiero wówczas uzupełniał wymagane dane, jest niewiarygodna już z tej przyczyny, że pojawia się po raz pierwszy w postępowaniu kasacyjnym, zaś z akt administracyjnych wprost wynika, że już w trakcie kontroli na wskazanym przejściu granicznym stwierdzono w dokumencie CMR odręcznie wpisany numer zgłoszenia SENT, podany zresztą przez kierowcę kontrolującym. Powoływana praktyka uzyskiwania zgłoszenia w agencji celnej po przekroczeniu granicy kraju, nie miała w tym stanie faktycznym miejsca oraz jest całkowicie błędna. W tym kontekście nie ma w ogóle wątpliwości o zmaterializowaniu się przesłanek do nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, bowiem działanie skarżącego, który notabene nie prowadził osobiście auta (prowadził je zatrudniony kierowca), wypełniło znamiona deliktu administracyjnego, przy czym waga naruszenia, niezasadnie deprecjonowana przez stronę poprzez odwoływanie się do "drobnego" charakteru naruszenia czy też faktu przeprowadzenia kontroli i wykrycia nieprawidłowości już na samej granicy, jest znaczna. Strona nie wypełniła w ogóle danych dotyczących przewoźnika, którego rolę w tamtym czasie pełniła. Co istotne, zakłóca to podstawowy cel ustawy o SENT, bowiem brakuje ważnego wycinka gromadzonych przez organy skarbowe danych dotyczących przewoźnika towaru wrażliwego, służące analizie m.in. schematów działania. Co równie istotne, skarżący zdaje się nie rozumieć doniosłości swojej roli i spoczywającej na nim odpowiedzialności, nie dostrzegając w ogóle, że celem ustawy o SENT jest m.in. całkowite wyeliminowanie sytuacji powstawania naruszeń i braku przekazywania danych, od których zależy sprawność kontroli i osiągnięcie celów ustawy. Innymi słowy, waga naruszenia przepisów ustawy o SENT, polegającego na nieuzupełnieniu danych o przewoźniku (a więc kluczowym ogniwie w transporcie towarów podlegających monitoringowi), jest duża. Tym bardziej, że skarżący jako przewoźnik towarów wrażliwych ma przede wszystkim znać obowiązujące go przepisy i je stosować. Tymczasem prezentowane w toku postępowania stanowisko, rozbudowane końcowo o element praktyki pozyskiwania numerów zgłoszeń SENT dopiero po przekroczeniu granicy, świadczy co najmniej o niezrozumieniu przez skarżącego celów ustawy o SENT i ich wagi. Wobec powyższego nie zachodzi ani uzasadniony przypadek ważnego interesu przewoźnika, ani też nie przemawia za odstąpieniem - w takiej sytuacji faktycznej - interes publiczny. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI