II GSK 767/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-30
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowyustawa SENTkara pieniężnamonitorowanie przewozudane geolokalizacyjneprzewoźnikkontrolanaruszenie przepisów

NSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika od kary pieniężnej za brak monitorowania przewozu oleju słonecznikowego, uznając naruszenie przepisów ustawy SENT.

Skarżący kasacyjnie P. O. kwestionował karę pieniężną nałożoną za niewykonanie obowiązków w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (ustawa SENT). Zarzucał m.in. błędne zastosowanie przepisów do przewozu oleju słonecznikowego oraz pominięcie okoliczności łagodzących. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przewóz oleju słonecznikowego podlegał ustawie SENT, a przerwa w przesyłaniu danych geolokalizacyjnych stanowiła istotne naruszenie obowiązków, uzasadniające nałożenie kary.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. O. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Krakowie w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT). Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące zastosowania przepisów do przewozu oleju słonecznikowego (CN 1512) oraz pominięcia okoliczności, że naruszenie nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych ani nie wpłynęło na kontrolę. NSA uznał, że przewóz oleju słonecznikowego o masie 24.500 kg podlegał ustawie SENT. Stwierdzono, że przerwa w przesyłaniu danych geolokalizacyjnych środka transportu trwała ponad dobę, co stanowiło naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT i uzasadniało nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy. Sąd podkreślił, że brak przekazywania danych utrudnia kontrolę i realizację celów ustawy, a okoliczności takie jak ważny interes przewoźnika czy interes publiczny nie uzasadniały odstąpienia od nałożenia kary, zwłaszcza w przypadku profesjonalnego podmiotu. Sąd oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przewóz oleju słonecznikowego objętego pozycją CN 1512, o masie przekraczającej 500 kg, podlega przepisom ustawy SENT.

Uzasadnienie

Ustawa SENT oraz rozporządzenie wykonawcze obejmują towary klasyfikowane pod pozycjami CN od 1507 do 1516, w tym CN 1512, jeśli masa przesyłki przekracza 500 kg. W sprawie przewożono 24.500 kg oleju słonecznikowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

ustawa SENT art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 22 § ust. 2a i 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Pomocnicze

ustawa SENT art. 2 § ust. 8

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 3 § ust. 1-4 i 11

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 10b

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 10c § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 24 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

o.p. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 67a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 22 ust. 2a ustawy SENT do przewozu oleju słonecznikowego (CN 1512). Naruszenie art. 3 ust. 2-4 ustawy SENT poprzez pominięcie i niezastosowanie. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10a ust. 1 oraz art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez pominięcie, że uchybienie nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych ani nie miało wpływu na kontrolę. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 22 ust. 2a i 3 ustawy SENT poprzez nałożenie kary mimo usunięcia naruszeń i braku obawy uszczuplenia dochodów. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie przez Sąd, że organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary.

Godne uwagi sformułowania

Kara związana z wadliwym wypełnieniem danych na gruncie ustawy SENT ma charakter formalny, ale przecież porządek prawny zna formalne naruszenia prawa, które podlegają odpowiedzialności. Ustawodawca określił sankcje za naruszenia stwierdzone podczas kontroli transportu towaru wrażliwego, a zatem naruszenie obowiązku z art. 10a ww. aktu stanowi podstawę nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Ważny interes publiczny, o jakim stanowi art. 22 ust. 3 ustawy SENT, musi być rozumiany inaczej niż na gruncie art. 67a o.p.

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący sprawozdawca

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

członek

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku monitorowania przewozu towarów wrażliwych, odpowiedzialności przewoźnika za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych oraz przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy SENT, ale jego argumentacja dotycząca charakteru kar administracyjnych i pojęcia interesu publicznego może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa obrotu towarowego i egzekwowania przepisów przez organy państwowe. Wyjaśnia praktyczne konsekwencje niedopełnienia obowiązków w systemie SENT.

Przewoźniku, uważaj na dane GPS! NSA potwierdza wysokie kary za brak monitorowania transportu.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 767/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1183/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-01-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2332
art. 2 ust. 8, art. 3 ust. 1-4 i 11, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1, 10a ust. 1, art. 10b, art. 10c ust. 1, art. 22 ust. 2a i 3, art. 24 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 67a, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1183/19 w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 września 2019 r. nr 1201-IOA.48.33.2019.2 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 września 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. O., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa w sprawie przez adwokata.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 22 ust. 2a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa SENT) poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący przewoził olej słonecznikowy surowy (CN 1512);
2. art. 3 ust. 2 - 4 ustawy SENT poprzez pominięcie i niezastosowanie;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10a ust. 1 oraz art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez pominięcie, że uchybienie skutkujące nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa oraz nie miało żadnego wpływu na możliwość i przebieg kontroli;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540; powoływanej dalej jako: o.p.) w zw. z art. 22 ust. 2a i art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez przyjęcie, że zachodzą podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w przypadku gdy wszystkie naruszenia zostały usunięte w trakcie kontroli, a jednocześnie nie zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowych Skarbu Państwa;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli wydanych decyzji i w konsekwencji niezasadne ich utrzymanie w mocy na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, że organy podatkowe rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w postaci ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego określonego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, podczas gdy organy w sposób niepełny i nieprawidłowy zebrały i oceniły te przesłanki, a w konsekwencji wadliwe uznanie przez Sąd, że decyzje wydane zostały z poszanowaniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p.
Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
Na wstępie należy zauważyć, iż nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 22 ust. 2a ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący przewoził olej słonecznikowy surowy (CN 1512).
W sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowany przewóz podlega przepisom ustawy SENT. Jak wynika z przepisów tej ustawy, system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi (art. 3 ust. 1), a monitorowaniu podlegają towary wymienione w art. 3 ust. 2, w tym objęte pozycjami CN 1514 i 1507, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Za przesyłkę uznawano określoną ilość towarów tego samego rodzaju przewożonych od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu (art. 3 ust. 3). Stosownie do art. 3 ust. 11 ustawy SENT minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, towary inne niż wymienione w ust. 2 pkt 1-3a, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu, wraz ze wskazaniem masy, ilości, objętości lub wartości tych towarów, oraz przypadki, w których ich przewóz nie podlega temu systemowi, uwzględniając zagrożenie bezpieczeństwa narodowego lub konieczność przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego. W oparciu o delegację ustawową wyrażoną w tym ostatnim przepisie Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 20 lipca 2018 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1427, ze zm.). Na podstawie § 1 pkt 1 tego rozporządzenia systemem monitorowania objęty jest przewóz towarów klasyfikowanych pod pozycjami CN od 1507 do 1516 i 1517, z wyłączeniem margaryny oraz margaryny płynnej - jeżeli masa brutto przesyłki towarów przekracza 500 kg lub 500 litrów.
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że przedmiotem przewozu był towar objęty pozycją CN 1512 (olej słonecznikowy surowy), a więc podlegający systemowi monitorowania przewozu. W dniu 25 stycznia 2019 r. funkcjonariusze Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie zatrzymali bowiem do kontroli drogowej, na autostradzie A4 w Podłężu, należący do P. O. zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] i [...], w których przewożony był olej słonecznikowy surowy (CN 1512) o wadze 24.500 kg, który podlegał obowiązkowej rejestracji w systemie SENT. Transport ten objęty został dwoma zgłoszeniami o nr referencyjnych: SENT[...] - dotyczącego procedury tranzytu oraz SENT[...] - dotyczącego procedury wywozu. W tym kontekście należy ponownie podkreślić, iż olej z nasion słonecznika (oraz jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie) jest objęty pozycją 1512 Nomenklatury Scalonej (dotyczy to również oleju surowego wskazanego wyraźnie w podpozycjach - 1512 11 – Olej surowy; w tym 1512 11 10 – Do zastosowań technicznych lub przemysłowych innych niż produkcja artykułów spożywanych przez ludzi oraz pozostałe pozycja - 1512 11 91 – Olej słonecznikowy - zob. rozporządzenie Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, Dz. U. UE. L. z 2010 r. Nr 284, str. 1 z późn. zm.).
Bezzasadne są zatem również zarzuty naruszenia art. 3 ust. 2 - 4 ustawy SENT poprzez pominięcie i niezastosowanie oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 10a ust. 1 oraz art. 22 ust. 2a ustawy o SENT poprzez pominięcie, że uchybienie skutkujące nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa oraz nie miało żadnego wpływu na możliwość i przebieg kontroli.
Należy podkreślić, iż w świetle art. 22 ust. 2a ustawy o SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy SENT, użyte w ustawie określenie "przewoźnik" oznacza "osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów". Ustawodawca określił sankcje za naruszenia stwierdzone podczas kontroli transportu towaru wrażliwego, a zatem naruszenie obowiązku z art. 10a ww. aktu stanowi podstawę nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Według art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Natomiast na mocy art. 10b ustawy SENT, w przypadku gdy środek transportu jest wyposażony w lokalizator, kierujący jest obowiązany: włączyć lokalizator przed rozpoczęciem przewozu towaru - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a w przypadku kilku miejsc załadunku na terytorium kraju z chwilą rozpoczęcia przewozu towaru z pierwszego miejsca załadunku na terytorium kraju (pkt 1 lit. a), wyłączyć lokalizator nie wcześniej niż z chwilą dostarczenia towaru do miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju, a w przypadku kilku miejsc dostarczenia towaru na terytorium kraju z chwilą dostarczenia towaru do ostatniego miejsca dostarczenia towaru na terytorium kraju (pkt 2 lit. a).
Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy SENT środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmują: rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem" (pkt 1); lokalizator (pkt 2); zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu (pkt 3).
Zatem przewoźnik ma nie tylko wyposażyć środek transportu w lokalizator bądź urządzenie zewnętrzne pozwalające na przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do rejestru SENT, ale i zapewnić skuteczność przekazu tych danych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II GSK 317/22; 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 787/20; opubl.:orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie niniejszej sprawy ostatnie wskazanie lokalizatora podanego w zgłoszeniach o nr referencyjnych: SENT[...] - dotyczącego procedury tranzytu oraz SENT[...] - dotyczącego procedury wywozu wykazało wjazd pojazdu na teren Polski przez przejście graniczne w Korczowej w dniu 24 stycznia 2019 r. o godz. 10:28. Natomiast sygnał GPS pojawił się dopiero 25 stycznia 2019 r. o godz. 12:49. Organy trafnie zatem podkreśliły, że pomimo zainstalowania w pojeździe geolokalizatora i podania jego numeru w sporządzonym zgłoszeniu drogowym, P. O. realizował jako przewoźnik transport drogowy na odcinku od granicy polsko-ukraińskiej do Podłęża k. Niepołomic (ponad 230 km) i nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, którym ten transport był realizowany. Zasadnie zatem zarówno WSA, jak i organ wskazali, że zgodnie z informacjami zgromadzonymi w trakcie kontroli drogowej, przerwa w przesyłaniu danych lokalizacyjnych pojazdu trwała ponad dobę. Stan taki narusza przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Organ nie stwierdził również by w dniach 24 i 25 stycznia 2019 r. nastąpiła przerwa w działaniu systemu.
Z omówionych danych wynikało, że urządzenie geolokalizacyjne, mające przekazywać informacje o lokalizacji środka transportu przewożącego olej słonecznikowy, nie było włączone przez znacznie dłuższy czas niż 1 godz. Skarżący kasacyjne natomiast nie wykazał, aby brak przekazywania danych w omawianym okresie wynikał z niesprawności tego urządzenia albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Kierowca mimo zakazu z art. 10c ust. 1 ustawy SENT kontynuował jazdę. Tym samym nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 10c ust. 1 ustawy SENT (w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący pojazdem jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej), które mogłyby uwolnić przewoźnika od sankcji z art. 22 ust. 2a ustawy SENT za niedopełnienie obowiązku z art. 10a tego aktu (art. 22 ust. 2b ww. ustawy).
Ocena zasadności pozostałych zarzutów sformułowanych w niniejszej sprawie wymaga przypomnienia, że zgodnie z objętym podstawą kasacyjną przepisem art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie NSA (na gruncie analogicznych zagadnień dotyczących art. 24 ust. 3 ustawy o SENT - zob. np. wyroki: z 19 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 1315/19; z 20 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 96/20; z 21 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 307/20; cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że ważny interes publiczny, o jakim stanowi art. 22 ust. 3 ustawy SENT, musi być rozumiany inaczej niż na gruncie art. 67a o.p. Poza sporem pozostaje, że ustawa SENT reguluje kwestię nakładania i odstępowania od nałożenia kary w sposób pełny, a odesłanie w tym zakresie do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa jest wyraźnie sprecyzowane.
Administracyjne kary pieniężne są sankcjami, których celem jest przymuszenie do działania zgodnego z prawem, zatem zawsze pełnią funkcję prewencyjną (zob. wyrok TK z 25 marca 2010 r., P 9/08, OTK 2010, nr 3, poz. 26). Oznacza to, że uchylenie się od takiej odpowiedzialności może mieć wyjątkowy charakter, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ ma uprawnienie do odstąpienia od nałożenia kary ukształtowane w ramach uznania administracyjnego, co ma miejsce na gruncie rozpoznawanego przepisu. Skoro więc sankcja administracyjna ma działać na rzecz przestrzegania prawa, to zawsze ma pośrednio charakter fiskalny, gdy odnosi się do przepisów, które gwarantować mają ten rodzaj wpływów do budżetu. Jednak nie oznacza to, że każdorazowe nałożenie kary przez organy ma być wiązane z uszczupleniem budżetowym i uzasadniać karę tylko o tyle, o ile uszczuplenie mogło nastąpić. Kara związana z wadliwym wypełnieniem danych na gruncie ustawy SENT ma charakter formalny, ale przecież porządek prawny zna formalne naruszenia prawa, które podlegają odpowiedzialności. W takich przypadkach odpowiedzialność administracyjna pojawia się z chwilą wadliwego wypełnienia prawem przewidzianych dokumentów. Ten fakt przesądza o odpowiedzialności, bo przecież jest to odpowiedzialność obiektywna niezależna od winy. Zatem pojęcie interesu publicznego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT nie może być ujmowane przez pryzmat proporcjonalności kary i innych okoliczności podmiotowych. Gdyby tak miało być, to ustawodawca musiałby przewidywać okoliczności kształtujące wysokość kary, ale wówczas powinny to być takie, które pozwalają obniżać karę, ale także ją zwiększać, stosownie do ustaleń faktycznych. Skoro ustawa takiego mechanizmu nie wprowadza, to proporcjonalność stosowania jednoznacznie określonej kary nie jest postulatem stosowania prawa. Co najwyżej może być ona odnoszona do procesu legislacyjnego, a więc zagadnienia, czy ustawa dokonuje rozróżnienia w zakresie wysokości kar. Analiza przepisów ustawy SENT prowadzi do wniosku, że ustawodawca dokonał takiej oceny i wprowadził rozróżnienia w zakresie kar nakładanych za różne naruszenia przepisów tej ustawy, zatem spełnił wymóg proporcjonalności (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1006/21).
W tym stanie rzeczy, według składu orzekającego NSA, za trafną uznać należy ocenę, że brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem uchybia w istotnym zakresie wymogom określonym w przepisach ustawy SENT, a charakter tych uchybień ma znaczenie dla dokonywania przewozu tzw. towaru wrażliwego. Tylko bowiem prawidłowe przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego daje możliwość dokonania zdalnych analiz, monitorowania, przeprowadzenia skutecznych kontroli, umożliwia prawidłową identyfikację rodzaju wykonywanego przewozu i podmiotów biorących udział w przewozie - a więc osiągnięcie celów ustawy SENT. Z tych względów stwierdzone w sprawie uchybienie jako utrudniające kontrolę nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do kontrolowanego w niniejszej sprawie przewozu nie mamy do czynienia z drobnymi uchybieniami, dlatego zasadne jest przyjęcie, że również zasada proporcjonalności przemawiała za nieodstąpieniem od nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
W rozpoznawanej sprawie ustalenia poczynione przez organy, a zwłaszcza ocena sytuacji ekonomicznej strony skarżącej prowadzi do wniosku, że kara nie godzi w interes publiczny, zwłaszcza że dotyczy działań profesjonalnego podmiotu, na którym ciążą większe obowiązki w zakresie przestrzegania prawa niż ma to miejsce w sytuacji, gdy nie mamy do czynienia z profesjonalną działalnością zarobkową.
Wbrew wywodom skargi kasacyjnej sam fakt braku wpływu uchybień zgłoszenia SENT na uszczuplenie należności publicznoprawnych nie przesądza, że spełniona jest przesłanka "interesu publicznego" w rozumieniu art. 22 ust. 3 powoływanej ustawy.
Sytuację, w której brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu może uniemożliwić realizację celów i założeń ustawy SENT uzasadnia stwierdzenie, że uchybienia te mogą stwarzać ryzyko, a nawet realne zagrożenie interesów Skarbu Państwa.
W konsekwencji, wbrew twierdzeniom Skarżącego nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co słusznie stwierdził Sąd I instancji.
Kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury unormowanej w Ordynacji podatkowej. Jak już wyżej podkreślono, ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. ustawy SENT. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał jej prawidłowej oceny w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącego kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. Podkreślić także należy, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym.
Bezzasadne jest też powoływanie przez autora skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przeprowadził przecież kontrolę decyzji będącej przedmiotem skargi, czego wyrazem jest zaskarżony wyrok. Dalszą kwestią pozostawać musi to, że Sąd nie znalazł podstaw do podzielenia racji skarżącego w zakresie naruszenia przez organ administracji wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej i w konsekwencji zastosowania środka, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przez co nie spełnił jego oczekiwań co do wyniku postępowania sądowoadministracyjnego.
Podobnie Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia kasator podnosił. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na ten przepis. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. nie stanowi bowiem podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy.
Również Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Art. 3 § 2 p.p.s.a. określa katalog spraw objętych właściwością sądu administracyjnego, czego skarga kasacyjna nie podważyła w odniesieniu do omawianej sprawy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Wskazane wyżej zarzuty nie mogą służyć także kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służą one również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy. Podniesione w tym zakresie uwagi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i przy okazji formułowania zarzutów prawa materialnego wymykają się kontroli NSA. Autor skargi kasacyjnej nie sformułował bowiem żadnych zarzutów dotyczących przepisów postępowania, za pomocą których mógłby podważyć stan faktyczny przyjęty za podstawę wyrokowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są chybione i na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu, który nie prowadził sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji, z tytułu sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym art. 179 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI