II GSK 759/22

II GSK 759/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 187/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-08-26
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1668
art. 30 ust. 1
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - t.j.
Dz.U. 2012 poz 496
§ 9 ust. 1, § 9 ust. 2
Rozporzadzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez  organy Inspekcji Handlowej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o. Sp. k. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 187/21 w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. Sp. k. w J. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 21 października 2020 r. nr GI-BOL.pr-610-49/20 w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L. Sp. z o.o. Sp. k. w J. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 187/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) oddalił wniesioną przez L. sp. z o.o. sp.k. w J. skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z 21 października 2020 r. (nr GI-BOL.pr-610-49/20), którą ten organ utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Bydgoszczy z 26 marca 2020 r. (nr BŻ 35/2020) orzekającą o obowiązku uiszczenia przez skarżącą kwoty 1.761,00 zł, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych produktu o nazwie: "Karkówka wieprzowa bez kości, schłodzona", której próbkę pobrano do badania 7 lutego 2020 r., w toku kontroli jakości handlowej mięsa wieprzowego w sklepie przy ul. [...], należącym do Spółki.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podzielił zapatrywanie organów, że w rozpoznanej sprawie istniały podstawy prawne do nałożenia na skarżącą Spółkę obowiązku zwrotu kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. WSA podał, że stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1668 ze zm.), jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepis art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że wypełnienie przesłanek objętych jego hipotezą stwarza po stronie organu obowiązek wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów badań.
W dalszej części uzasadnienia WSA w Warszawie podniósł, że badania zostały przeprowadzone przez Laboratorium UOKiK w Olsztynie, a wysokość kosztów tych badań ustalona została zgodnie z § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 496) i znajduje potwierdzenie w załączonym do akt administracyjnych kosztorysie (k. 112 akt administracyjnych). Sąd zwrócił uwagę, że na dokumencie tym widnieje podpis Naczelnika Laboratorium w Olsztynie, jednakże – jak słusznie podał organ w zaskarżonej decyzji – w § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej, ustawodawca nie uwzględnił zmian wynikających z włączenia laboratoriów w strukturę UOKiK w ramach wydziałów działających w urzędzie w Departamencie Laboratoriów. Trudno jednak uznać, że osobą uprawnioną w tym zakresie byłby, jak postuluje Spółka, dyrektor Departamentu Laboratoriów, który nie jest przecież dyrektorem poszczególnych laboratoriów.
Odnosząc się pozostałych zarzutów skargi, dotyczących - najogólniej rzecz ujmując - nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca wprowadziła do obrotu zafałszowany środek spożywczy, Sąd I instancji odwołał się do uzasadnienia wyroku w sprawie V SA/Wa 188/21, oddalającego skargę Spółki na decyzję GIJHARS w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artkułu rolno-spożywczego i podał, że podziela argumentację przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tym wyroku.
L. sp. z o.o. sp.k. w J. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 187/21, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła temu wyrokowi:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2012 r., poz. 496), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie przez WSA, że obowiązek zwrotu równowartości kosztów badań obejmuje koszty wszystkich badań akurat wykonanych w toku kontroli, nie zaś jedynie koszty tych badań, które (rzekomo) wykazały nieprawidłowości (w tym przypadku: badania w zakresie "zawartości fosforu dodanego, z obliczeń" oraz "zawartości wody dodanej, z obliczeń"), co doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi i obciążenia Spółki kosztami wszystkich przeprowadzonych badań;
2) art. 30 ust. 1 u.i.h. w zw. z art. 29 ust. 1 u.i.h. w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że koszty badań mogły zostać ustalone w dokumencie "Koszty przeprowadzonych badań laboratoryjnych (nr 11/2020)" przez naczelnika laboratorium, nie zaś przez dyrektora laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej, podczas gdy osobą umocowaną zgodnie z przepisami do ustalenia kosztów badań jest tylko dyrektor laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej,
3) art. 28 ust. 3 pkt 1 i 2 u.i.h. w zw. z art. 28 ust. 1 u.i.h. i art. 35 ust. 1 Rozporządzenia 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie błędne przyjęcie, iż organ w sposób prawidłowy odstąpił od pobrania próbki kontrolnej, podczas gdy organ miał obowiązek pobrania próbki kontrolnej, gdyż w stanie faktycznym sprawy nie zaszła żadna z przesłanek do zastosowania przez organ art. 28 ust. 3 pkt 1-2 u.i.h. uzasadniająca odstąpienie od pobrania próbki;
4) § 3 ust. 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów poprzez lego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie błędne przyjęcie przez WSA, że organ pomimo braku wskazania w protokole z 7 lutego 2020 r. jakiejkolwiek podstawy prawnej do odstąpienia od pobrania próbki kontrolnej, mógł uznać dokonane czynności i wadliwy protokół za zgodny z przepisami ww. rozporządzenia i uczynić go podstawą swoich dalszych działań w sprawie;
5) art. 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności w zw. z art. 30 ust. 1 u.i.h. poprzez ich błędną wykładnie polegającą na uznaniu, że Spółka, jako jedynie dystrybutor żywności, jest odpowiedzialna za nieprawidłowości stwierdzone w zakresie składu chemicznego produktu, podczas gdy produkcja żywności (w tym w odniesieniu do składu chemicznego żywności) odbywa się w niezależnym podmiocie trzecim, w przedsiębiorstwie nie pozostającym pod kontrolą Spółki (w rozumieniu powołanych przepisów), oraz nie należy do zakresu obowiązków właściwych dla działalności Spółki;
6) art. 8 ust. 3 i 4 Rozporządzenia nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności w zw. z art. 8 ust. 5 Rozporządzenia 1169/2011 oraz art. 38 ust. 1 Rozporządzenia 1169/2011 poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie przez WSA wynikającej z nich zasady, że odpowiedzialność w prawie żywnościowym nie ma charakteru absolutnego i każdorazowo przy ustalaniu zakresu odpowiedzialności konkretnego podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo spożywcze powinny być brane pod uwagę kryteria wskazane w ww. przepisach (w szczególności: zakres informacji posiadanych w ramach działalności zawodowej oraz ograniczenie odpowiedzialności przedsiębiorcy do zakresu działalności przedsiębiorstwo pozostającego pod jego kontrolą), podczas gdy kwestie dot. składu chemicznego konkretnej sztuki artykułu znajdują się poza zakresem wiedzy i jakichkolwiek rozsądnych możliwości nadzorczych skarżącej oraz poza zakresem działalności jej przedsiębiorstwa,
7) art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 3 pkt 10 lit c) u.j.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż artykuł nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej, w tym stanowi artykuł rolno-spożywczy zafałszowany w rozumieniu wskazanych przepisów, jedynie na podstawie postępowania zakończonego decyzją organu odwoławczego z 21 października 2020 r. i argumentacji organu zawartej w uzasadnieniu tej decyzji, w sytuacji, gdy do stwierdzenia powyższego wymagane jest ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia interesów konsumentów finalnych.
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. 1 art. 141 § 4 p.p.s.a., przez brak rozpoznania skargi w jej pełnych granicach, tj.: nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skargi, dotyczących:
a) art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 u.i.h. w zw. z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, w których Spółka podnosiła, że (i) kosztorys przeprowadzonych badań laboratoryjnych został sporządzony przez Naczelnika Laboratorium, nie zaś przez "dyrektora laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej", o którym mowa w powołanym przepisie rozporządzenia, i wywodziła, że w strukturze UOKiK istnieje dyrektor nadzorujący wszystkie laboratoria (tj. Departament Laboratoriów), (ii) dokument ten nie został poddany jakiejkolwiek merytorycznej ocenie, pod względem spełnienia kryteriów, o których mowa w § 9 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia, Spółka nie brała udziału w określaniu tych kosztów, nie mogła zakwestionować ich wysokości w innej procedurze, niż dopiero w toku postępowania administracyjnego i poprzez złożenie odwołania od decyzji a następnie skargi do sądu ;
b) art. 30 ust. 1 u.i.h. w zakresie określenia kwoty w ramach obowiązku zwrotu równowartości kosztów badań poprzez uznanie, że Spółka zobowiązana jest do uiszczenia pełnych kosztów badań laboratoryjnych w pełnej ich wysokości (1 761 zł), a nie tylko kosztów stanowiących równowartość badań w zakresie "zawartości wody dodanej, z obliczeń" (poz. 16) oraz "zawartości fosforu dodanego, z obliczeń" (poz. 12);
c) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie wymaganym przepisami prawa, a w tym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów na wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia, czy w badaniach laboratoryjnych wzięto pod uwagę osocze zmagazynowane wewnątrz opakowania, w szczególności we wkładzie absorpcyjnym, czy też masa osocza, które naturalnie wycieka z tego mięsa, została błędnie zakwalifikowana jako "woda dodana";
2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 2, i art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 28 ust. 3 pkt 1) u.i.h. poprzez oddalenie skargi, mimo że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów poprzez:
a) zaniechanie pobrania i poddania analizie próbki kontrolnej;
b) prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego i przyjmowanie takiego wnioskowania, które de facto uniemożliwiają stronie postępowania (kontrolowanemu) jakąkolwiek weryfikację wyników badań laboratoryjnych, albowiem (i) badania wykonywane na zlecenie organu przeprowadzone na jednej próbce pobranej przez organ ("próbka urzędowa"') są w zasadzie niepodważalne; (ii) jednoczesny brak pobrania przez organ wymaganej prawem próbki kontrolnej, która umożliwiłaby skarżącej weryfikację wyniku badania "pierwszej" próbki urzędowej (np. w sytuacji błędu laboranta lub błędu w analizie), skutkowało pozbawieniem Spółki możliwości ponownego badania wbrew przewidzianej prawem procedurze; (iii) odmowa uznania wartości dowodowej badań przeprowadzonych przez skarżącego w niezależnych, akredytowanych laboratoriach i to nawet wobec braku pobrania wymaganej prawem próbki kontrolnej, co prowadzi do wyłączenia jakiejkolwiek możliwości weryfikacji wyników badań, a co za tym idzie, prawa Spółki do obrony;
c) dokonanie przez organ dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny dowodów, tj. sprawozdania z badań nr [...] przygotowanego przez akredytowane laboratorium J.S. Hamilton Roland sp. z o.o., sprawozdania z badań nr [...] przygotowanego przez akredytowany Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. Prof. Wacława Dąbrowskiego w Warszawie (IBPRS) oraz stanowiska producenta kontrolowanego towaru, poprzez stwierdzenie, że nie mogą one stanowić podstawy rozstrzygnięcia
3. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. poprzez uniemożliwienie dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, sformułowanie uzasadnienia wyroku w sposób wewnętrznie sprzeczny i niezgodny z zasadami rozumowania, tj.: (i) brak przedstawienia - w istocie - własnego stanowiska Sądu w przedmiocie brak pobrania próbki kontrolnej, brak możliwości kwestionowania badań, brak wzięcia pod uwagę kontrbadań i sprawozdań przedstawionych przez Spółkę, brak odniesienia do obciążania skarżącej kosztami wszystkich przeprowadzonych badań, brak wyjaśnienia podstaw do uznania, iż ustalenie kosztów badań przez naczelnika Laboratorium nie naruszą przepisów prawa oraz niewskazanie przyczyn, dla których Sąd uznał przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. wnioskowanych w skardze dowodów za nieistotne dla sprawy, niewskazanie dokumentu, w którym organ uzasadnił i wskazał podstawę prawną do niepobrania próbki kontrolnej;
4. art. 106 § 3 p.p.s.a. przez odmowę przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu załączonego do skargi, w sytuacji gdy było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości-tj. ustalenia, że Spółka jako dystrybutor nie może ponosić odpowiedzialności za rzekome niezgodności w składzie lub etykiecie towarów, a jednocześnie nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i dlatego nie może być uwzględniona.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie. Sąd kasacyjny jest obowiązany jedynie do odniesienia się do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz wskazanie, jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego określenia, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Z tego względu wady konstrukcyjne podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia mogą uniemożliwić bądź zasadniczo ograniczyć możliwość ich oceny. Biorąc pod uwagę treść uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w sytuacji, gdy z całokształtu skargi kasacyjnej wynikają wystarczająco wyraźnie zarówno podstawy, na których ją oparto, jak i to na czym naruszenie powołanych przepisów polega, merytoryczna ocena zaskarżonego wyroku jest możliwa, mimo że skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada wymogom z art. 174 i 176 p.p.s.a.
Taki stan rzeczy ma miejsce w niniejszej sprawie, w odniesieniu do drugiego z zarzutów wskazanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p,p.s.a., a więc naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie odnoszącego się do naruszenia art. 30 ust. 1 u.i.h. w zw. z art. 29 ust. 1 u.i.h. w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa RM poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że koszty badań mogły zostać ustalone w dokumencie "Koszty przeprowadzonych badań laboratoryjnych (nr 11/2020)" przez naczelnika laboratorium, nie zaś przez dyrektora laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej, podczas gdy osobą umocowaną zgodnie z przepisami do ustalenia kosztów badań jest tylko dyrektor laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej. Skarżąca kasacyjnie formułując ten zarzut nie wykazywała, aby w strukturze Laboratorium funkcjonował dyrektor, który miałby podpisać dokument, a oczekiwała podpisu wyłącznie dyrektora departamentu nadzorującego wszystkie laboratoria, bez rozważenia zakresu uprawnień Naczelnika Laboratorium.
Zgłoszony zarzut jest zarzutem o charakterze procesowym, gdyż podważającym prawidłowość sporządzenia dokumentów ustalających wysokość kosztów przeprowadzonych badań próbek zabezpieczonych podczas kontroli z uwagi na brak podpisu osoby określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. Jednakże, kierując się wspomnianą uchwałą NSA należało odnieść się do tego zarzutu.
W myśl art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji handlowej rozstrzygnięcie w przedmiocie uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość przeprowadzonych badań wydaje właściwy Inspektor Wojewódzki. Przepis ten nie reguluje trybu ustalania wysokości kosztów badań. Kwestie szczegółowe związane z trybem pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 31 ust. 1 i 2 powołanej ustawy zostały przekazane do uregulowania w rozporządzeniu, w tym również sposób ustalania wysokości i należności z tytułu przeprowadzonych badań oraz ich uiszczania w oparciu o delegację ustawową z art. 31 ust. 2 pkt 6.
Według § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej, którego naruszenie zarzucono Sądowi I instancji w skardze kasacyjnej, wysokość kosztów badań przeprowadzonych w laboratoriach kontrolno-analitycznych Inspekcji Handlowej, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, ustala dyrektor laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji Handlowej, czyli laboratorium, w którym były przeprowadzane badania próbek produktów, co z kolei wynika z art. 29 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej. Zatem nie może tych kosztów ustalać dyrektor departamentu nadzorującego w UOKiK laboratoria, jak tego oczekiwałaby skarżąca kasacyjnie. Chodzi bowiem o osobę kierującą konkretnym laboratorium, a nie nadzorującą to laboratorium, co jednoznacznie wynika z § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa RM w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej.
Sprawozdanie z badań spornych próbek podpisała Naczelnik Laboratorium (podpisała także dokument ustalający wysokość kosztów przeprowadzonych badań), która była osobą kierującą Laboratorium. Dla organów wydających kwestionowane decyzje ani Sądu I instancji zakres kompetencji Naczelnika Laboratorium nie budził wątpliwości. Spółka zaś jedynie z treści § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów wywodziła, że wyłącznie dyrektor może ustalać wysokość kosztów badań przeprowadzonych w Laboratorium, nie dostrzegając, zmian w strukturze UOKiK. Jak wynika ze Statutu UOKiK, laboratoria nadzorowane przez Prezesa UOKiK działają jako wydziały w Departamencie Laboratoriów (§ 6). Z kolei na podstawie § 15 Statutu organizację wewnętrzną, szczegółowy zakres zadań i tryb pracy komórek organizacyjnych Centrali Urzędu oraz delegatur Urzędu określa regulamin organizacyjny nadany przez Prezesa Urzędu na wniosek dyrektora generalnego. Ze wspomnianego Regulaminu wynika jednoznacznie, że wydziałami kierują naczelnicy (a nie dyrektorzy). Spółka, zgłaszając omawiany zarzut nie uwzględniła aktualnego usytuowania Laboratorium w strukturze UOKiK oraz rzeczywistej struktury organizacyjnej Laboratorium.
Zatem, po zmianach w strukturze UOKiK dyrektorzy laboratoriów kontrolno-analitycznych Inspekcji stali się naczelnikami poszczególnych laboratoriów UOKIK i w konsekwencji dokument ustalające koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych, podpisany przez Naczelnika Laboratorium, mógł stanowić podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej.
W ocenie NSA nie zasługuje również na uwzględnienie pierwszy z zarzutów sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. w którym autor skargi kasacyjnej podał, że w sprawie niewłaściwie zastosowano art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, uznając, że obowiązek zwrotu kosztów obejmuje koszty wszystkich badań produktu przeprowadzonych w toku kontroli, a więc także tych, które nie wykazały jakichkolwiek nieprawidłowości, podczas gdy, zdaniem skarżącej, zwrotowi powinna podlegać kwota stanowiąca równowartość jedynie tych badań, które wykazały nieprawidłowości (a więc dwóch badań - na obecność wody deklarowanej i fosforu).
Sąd kasacyjny nie podziela tego stanowiska skarżącej. Obowiązek zwrotu kosztów badań spoczywa na kontrolowanym przedsiębiorcy w związku z negatywnym wynikiem kontroli znajdującego się w jego posiadaniu produktu i obejmuje równowartość wszystkich przeprowadzonych badań tego produktu, a nie tylko badań próbek, które wykazały nieprawidłowości (por. wyroki NSA z: 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1933/11; 15 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1663/15; 15 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1509/19). Wobec powyższego, mimo że w wyniku zbadania pobranych w sklepie Spółki próbek mięsa, Laboratorium stwierdziło niezgodność jedynie w odniesieniu do obecności fosforu i zawartości wody, prawidłowo organy oraz Sąd I instancji uznały, że Spółka obowiązana była uiścić równowartość wszystkich kosztów przeprowadzonych badań, a nie tylko dwóch (na obecność dodanych związków fosforu oraz zawartość wody).
Należy dodać, że wnosząca skargę kasacyjną nie podważała wyceny przeprowadzonych badań, nie zarzucała, że została dokonana niezgodnie z wytycznymi zawartymi w § 9 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, a w tym zakresie wskazywała jedynie, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie odniósł się do tej w kwestii. W tym kontekście trzeba jednak przypomnieć, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podważany przyjęty przez sąd I instancji stan faktyczny sprawy (por. np. wyrok NSA z 8 sierpnia 2025 r., III FSK 269/25).
Była już mowa o tym, że sąd kasacyjny jest jedynie obowiązany do odniesienia się do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Zakres tych zarzutów i zarazem zakres związania sądu kasacyjnego wyznacza jednakże przedmiot sprawy rozstrzygniętej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. W tym wyroku Sąd rozstrzygnął skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w sprawie nałożenia na skarżącą obowiązku zwrotu kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych, będącego konsekwencją stwierdzenia w wyniku tych badań, że badany produkt nie spełnia prawem określonych wymagań. Poza zakresem rozstrzygnięcia Sądu I instancji pozostały natomiast kwestie dotyczące prawidłowości przeprowadzenia tych badan i ich wyników, na co ten Sąd zwrócił uwagę w uzasadnieniu swego wyroku, odwołując się do wyroku w sprawie V SA/Wa 188/21, oddalającego skargę Spółki na decyzję GIJHARS w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artkułu rolno-spożywczego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny pozostawia poza zakresem rozpoznania te zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą postępowania w przedmiocie nałożenia kary za wprowadzenie przez Spółkę do obrotu zafałszowanego produktu rolno-spożywczego,. Nie dotyczą natomiast kosztów badań tego produktu rolno-spożywczego.
Mając to wszystko na uwadze, NSA uznał w ramach kontroli zaskarżonego wyroku przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił tę skargę, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 204 pkt 1 powołanej ustawy procesowej.